Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sirna Argama Addunyaa

‘GPS’n gabaajee jecha afaan Ingilizii ta’ee hiikni isaas (Global Positioning System) kan jedhuuf afaan Oromootiin immoo Sirna Argamaa Addunyaalessaa jechuudha. GPS’n Sakatta’iinsa saatalaayitii lafatti marsuun bakka kamitu haala qilleensa hunda keessatti tajaajila kaffaltii irraa bilisa ta’ee akka kennu barattee jirta. GPS fayyadamuun jalqaba biyya Ameerikaa keessatti kan eegale yoo ta’u, innis tajaajila humna waraanaatiif qofa ture. Haata’u malee, yeroo ammaa hawaasni hundi faayidaalee garaagaraatiif itti fayyadama. Bu’aan teeknooloojii kanaa dacheerratti, qaama bishaanirrattif qilleensa keessatti saatilaayitoota samii keessatti lafatti marsan fayyadamuun argama bakkeewwanii sirrii ta’e agarsiisa.
# Duqunqula

Fakkii Duqunqula tokkoo
Herrega keessatti **,Duqunqulli** boca ji’oomeetirii  garsadee ykn akkamii sadii kan ta’ee fi guutummaatti geengoo fi dacha'oo ta’eedha. Yeroo baayyee tuuta tuqaawwan hunda samii keessa jiran kanneen tuqaa wiirtuu dhaabbataa irraa walqixa fageenya qaban jedhamee ibsama. Fageenyi tuqaa giddugaleessaa irraa gara tuqaa kamiyyuu fuula Duqunqula irratti argamu wiifaa jedhamuun beekama.

## Bal’ina Dirraa, naannawa, gamingoo, wiifaa fi Qabee Duqunqula tokkoo shallaguu

### Bal’ina Dirraa

Naannawwatitti fayyadamuudhaan: WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

Gamingoo fayyadamuudhaan: . WIKINIUM\_MATH\_PH\_2

Wiifaa fayyadamuun: WIKINIUM\_MATH\_PH\_4

Qabee fayyadamuudhaan: WIKINIUM\_MATH\_PH\_6

### Naannawa

Bal’ina dirraa fayyadamuun: WIKINIUM\_MATH\_PH\_8

Gamingoo fayyadamuudhaan: . WIKINIUM\_MATH\_PH\_10

Wiifaa fayyadamuun: WIKINIUM\_MATH\_PH\_12

Qabee fayyadamuudhaan: WIKINIUM\_MATH\_PH\_14

### Gamingoo

Bal’ina dirrafayyadamuun: WIKINIUM\_MATH\_PH\_16

Naannawatti fayyadamuudhaan: WIKINIUM\_MATH\_PH\_18

Wiifaa fayyadamuun:: WIKINIUM\_MATH\_PH\_20

Qabee fayyadamuudhaan WIKINIUM\_MATH\_PH\_22

### Wiifaa

Bal’ina dirra fayyadamuun: WIKINIUM\_MATH\_PH\_24 yookaan WIKINIUM\_MATH\_PH\_26

Naannawatti fayyadamuudhaan: WIKINIUM\_MATH\_PH\_28

Gamingoo fayyadamuudhaan: . WIKINIUM\_MATH\_PH\_30

Qabee fayyadamuudhaan: WIKINIUM\_MATH\_PH\_32 WIKINIUM\_MATH\_PH\_34 WIKINIUM\_MATH\_PH\_36 WIKINIUM\_MATH\_PH\_38 WIKINIUM\_MATH\_PH\_40 (caalaatti salphaa garuu sirrii hin taane)

### Qabee

Bal’ina dirraa fayyadamuun: WIKINIUM\_MATH\_PH\_42

Naannawatti fayyadamuudhaan: WIKINIUM\_MATH\_PH\_44

gamingoo fayyadamuudhaan: . WIKINIUM\_MATH\_PH\_46

Wiifaa fayyadamuun: WIKINIUM\_MATH\_PH\_48

## Hima walqixaa Duqunqula

Koordineetota qaxxamuraa keessatti, walqixxaattoo Duqunqula wiirtuun isaa ( . WIKINIUM\_MATH\_PH\_50 , . WIKINIUM\_MATH\_PH\_52 , . WIKINIUM\_MATH\_PH\_54 ) akka armaan gadiitti:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_56
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_58 jechuun Wiifaa Duqunqula ti.
# Mudhii lafaa

Biyyoota fi naannolee mudhii lafaa (diimaa) ykn Priimee Meeriidiyaanii (buluu) tuqan, kanneen " Null Island " irratti wal qaxxaamuran.
**Mudhii lafaa ykn Sarwala** lafaa qaama lafaa cinlafa Kaabaa fi Kibbaatti bakka lama walqixa ta’etti qooda. Sararri Mudhii lafaa fageenya gara bantii kaabaa fi bantii Kibbaatti argamu safaruuf akka ka’umsaatti tajaajila. Fageenyi Mudhii lafaa irraa hanga Bantii kaabaattis ta’ee hanga Bantii Kibbaatti jiru 90°ta’a. Sararran Dagalee akkuma Mudhii lafaa irraa garaaKaabaa fi Kibbaatti deemamuun dheerinni isaaniisgaggabaabbataa deema. Sararran Dagalee sararranwaltarree ennaa ta’an, hundi isaaniituu wal hin tuqan