Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Fuula Dura

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Anaadhufu gara Wikipiidiyaa
Galmee Beekumsaa bilisaa kan namuu gulaaluu danda'u.
Barruu 1,979 Afaan Oromoon |  |

|  |
| --- |
| Tarree Fuula Hundaa · Jijjiirama Dhihoo · Gargaarsa · Barreessuu 30 Waaxabajjii 2026 |

Mata Duree Har'aa

|  |
| --- |
| **RammaddiwwanMirkanbeekii**
|**Herrega**
|Xiinnaannoo • Fiiziksii
•  Xinsootra(Keemistirii)
Xinjiree
|Xiinannoo
**Mahaandisummaa** • **InformaatiiksiSaayinsii Hawaasaa**
 | Siyaasa
|Category:Seera
 Heera
 Amantii
 | Og-Fakkii
| Og-sagalee
|Ximmadda
|Xinwaadurii
|Dinagdee **Afaan**
||Xinqooqa
|Xinsammuu
**Seenaa**
| **Lafxii**
|**FalaasamaOromo**
Aartii Oromoo • Afaan Oromoo‎ • Ispoortii Oromoo • Nyaata aadaa Oromoo‎ • ‎Ogbarruu Oromoo • Fereersa Oromoo

**Falka**
Matangoo(internet) • Hoji Mahandisaa • Geejjiba • Oomisha • Qonna

**Oromiyaa**
Aanolee Oromiyaa‎ • Godinaalee Oromiyaa • Magaalota Oromiyaa |

**Oromiyaan** kutaalee Itoophiyaa kurnan keessaa tokkodha. Ballina lafa bahaa hanga kibba-dhihaa biyya keessatti 353,632 km² ta'e qabaatee, baayyina uummataa bara 2002 tilmamee hanga miliyoona digdamii-afurii qabdi, kunis ballina lafaa fi baay'ina ummataan biyyaa keessaa tokkofaa ishee tasisaa. Isheenis kan ofii keessa qabduu: kutaa Arsii, Baalee, Harargee, Iluu Abbaa Booraa, Kafaa, Shawaa, Sidaamoo fi Wallagga of keessaa qabdi, Booranaa fi Gujiin Sidaamoo jalatti walitti qabama turan. Magaalaan guddoon Oromiyaa durii Finfinnee yoo taatu, kan ammaa garuu Adaamaadha. Bara booda gaaffii mirgaa sabni Oromoo gaafateen booda gara Finfinneetti deebbite. Magaallan gugguddoon biraa Oromiyaa keessatti argaman Adaamaa, Amboo, Asallaa, Bishooftuu, Dambidoolloo, Fiichee, Gimbii, Gobbaa, magaalaa Jimmaa, Mattuu, Nagallee Booranaa, Naqamtee, Shaashamannee fi Walisoo dha.Barruu saayiinsawaa
Lafjoolee Sirna Biiftuu
(Tbd)Damee

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| Poortaalii:Seenaa jireenyaa | Poortaalii:Ispoortii | Poortaalii:Saayinsii | Category:Xin-hawaa |
| **Seenaa jireenyaa** | **Ispoortii'** | **Saayinsii** | Xin-hawaa |
| Poortaalii:Aadaa Oromoo | Poortaalii:Oromiyaa | Poortaalii:Afrikaa |
| **Aadaa Oromoo** | **Oromiyaa** | **Afrikaa** |

Wiikipiidiyaa Afaanota Afrikaa kan Biraatin

Afrikaans ·
አማርኛ ·
Bamanankan ·
Chi-Chewa ·
chiShona ·
chiTumbuka ·
Eʋegbe ·
Fulfulde ·
Gĩkũyũ ·
Hausa ·
Ìgbo ·
isiXhosa ·
Kinyarwanda ·
Kirundi ·
Kiswahili ·
Kongo ·
Lingala ·
Luganda ·
Malagasy ·
Oromoo ·
Sängö ·
seSotho ·
Setswana ·
SiSwati ·
Soomaaliga ·
ትግርኛ ·
Tshivenda ·
Twi ·
Wolof ·
Yorùbá ·
Zulu
**Odeeffannoo Wiikipidiyaa Afaan Oromootin...** |
|  |
# Waltummaa

**waltummaan** siyaasa ykn hawaasummaa keessatti Ilaanya siyaasaa, falaasamaa fi sochii oomisha hunda irratti abbummaa waloo argachuuf carraaqudha .

Waltummaan addunyaa irratti Maarkisizimii-Leeniizimii jedhamuun kan beekamu yoo ta’u, mootummoota shanan ilaanya walticha qaban keessaa afur Maarkisismii-Leeniinistiidha. Isaanis Veetnaam, Rippabiliika Ummata Chaayinaa, Kuubaa fi Laa'os dha . Sirni shanaffaan ykn kan Kooriyaa kaabaa " waltummaa Juche " jedhamu bara 1937 hanga 1983tti kan ture yoo ta'u, akkasumas Maarkisistii-Leeniinistii jedhama ture; Akkasumas biyyoonni biroo hedduun bara 1983 dura Maarkisistii-Leeniinii turan. Haa ta’u malee, yeroo baay’ee qajeeltoowwan Maarkis qabatamaan komunizimii dhugaa ykn nagaa fi tasgabbii ummataaf osoo hin taane gara abbaa irree fi motiqorke geessan.