Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sibiila

Sibiilli, asitti akka ciccitaa fi kiyuubii seentimeetira 1 3 kan agarsiifame, fakkeenya elementii keemikaalaa sibiilaa ta’eedha.
 Sibiilli bifa bidiruu saawuzii sibiilaa hin goggogne irraa hojjetame, laaqii baay’inaan sibiilaa, kaarboonii fi kiroomiyeemii irraa ijaarame
**Sibiilonni** elementoota calaqqisan, ho’aa fi elektirikii  kan dabarsan, akkasumas shibooffamanfi batteeffaman ta’aniidha. Isaanis akkaataa adda addaatiin ho’a kutaa keessatti jajjaboo ta’u, meerkikurii kan dhangala’aa ta’e irraa kan hafe. Fakkeenyonni ayiranii ykn quraata, girjaa, warqee, meetii fi saldaqaa ni argamu.Amaloonni kun bu’aa *hidhoo sibiilaa* atoomota ykn molakiyuulota sibiilichaa gidduu jiruuti.
# Rembrandt

Fakkii Hendrickje kan Rembrandt kaafame
The Nightwatch, Rembrandtiin
Fakkii ofiinii, 1658. Hojii aja'ibsiisaa, "Fakkiiwwan isaa keessaa guddaa fi bareedaa".p28
**Rembrandt Harmenszoon van Rijn** (Leiden, 1606 - Amsterdam, 1669) dibaa fi artistii Dutch beekkamaadha.

Rembrandt seenaa aartii Yuurooppi keessatti dibaa fi bocaa gurguddoo keessaa tokko akka ta'eefi nama seenaa Dutch keessa akkaan barbaachisaatti baay'inaan ilaallama. Gumaachi inni gama aartiin godhe yeroo Jabana Warqii Dutch jedhuun warri seenaa yeroo sana waamu.

## Wabii
# Sakkoo(Ethics)

**Sakkoo** ykn **falaasamni naamusaa** damee falaasama "yaad- rimee amala gaarii fi dogoggoraa sirnaan hojjechuu, ittisuu fi gorsuu kan of keessaa qabudha ". Dirreen naamusaa, qorbareedinaa(aesthetics) waliin, dhimmoota sona ilaallata ; dameewwan kun damee falaasama aksiyooloogii jedhamu of keessaa qabu .

sakkoon yaad-rimeewwan akka gaarii fi hamaa, sirrii fi dogoggora, qulqullummaa fi hammeenya, haqaa fi yakka hiikuudhaan gaaffii safuu dhala namaa furuu barbaada . Akka dirree qorannoo hayyoolessa(intellectual)tti, falaasamni hamilee dameewwan xiinsammuu hamilee, ibsituu sakkoo, fi yaadrimee sonaa wajjin walqabatee jira.

sakkoo keessatti naannoowwan qo’annoo gurguddoon sadii har’a beekamtii argatan:

1. Olsakkoo(meta-ethics),damee sakkoo maalummaa amaloota safuu, jechoota, amala fi ilaalcha hubachuu barbaadudha. Olsakkon gaaffilee akka “Maaltu gaariidha?” akkasumas “Akkamittan wanta gaarii fi wanta hamaa addaan baasuu danda’a?” Maalummaa amaloota safuu fi madaallii hubachuu barbaada.
2. sakkoo barmaa(Normative ethics), mala qabatamaa tarkaanfii safuu murteessuu ilaalta.
3. Naamusa hojiirra oolmaa(Applied ethics), namni tokko haala murtaa’e tokko keessatti ykn damee gochaa murtaa’e tokko keessatti maal hojjechuuf dirqama (ykn hayyamamuu) ilaalata
# Gammoojjii

Cirrachaa fi tulluu Gammoojjii Liibiyaa
 Valle de la Luna ("sulula Ji'aa") gammoojjii Atacama chilii, gammoojjii addunyaa irratti goggogaa kan poolaarii hin taane
**Gammoojjiin** naannoo lafa gogaa ta’ee fi rooba xiqqaan itti roobu yoo ta’u, kanarraa kan ka’e haalli jireenyaa biqiltootaa fi bineensotaaf muraasa qaba. Hanqinni biqiltootaa lafa eegumsa hin qabne qulleesuu(denudation)'f saaxila . Tokkoo sadaffaan laffaa goggogaa(bonaayaa) ykn walakkaa goggogaa(bonaayaa) dha . kunis naannoowwan bantii baay'ee kan rooba xiqqaa ta'e kan hammatu yoo ta'u, naannoowwan bantii kun gammoojjii bantii ykn "gammoojjii qorraa" jedhaman. Gammoojjiin hamma rooba roobuun, hamma ho’a olaantummaa qabuun, sababoota gammoojjeemmeessuu ta’uu isaaniitiin ykn teessuma lafaatiin ramadamuu danda’a.

## hidda jechaa

Afaan oromoo keessattiii Gammoojjiin maqaalee Garaa garaa kannee akkaa huffee, laangaannoo, adaala, balballaa, corree fi warab jedhamuun beekamuu

Gammoojjii Miti-bantii gurguddoo addunyaa

|  |
| --- |
| Sadaraakaa | Gammojjii | Bal'ina (km2) | Bal'ina (sqmi) |
| 1 | Gammoojii Kibba Cabii (Antarctica) | 14,200,000 | 5,482,651 |
| 2 | Gammoojii kaaba Cabii (Arctic) | 13,900,000 | 5,366,820 |
| 3 | Gammoojii saharaa (Arikaa) | 9,200,000 | 3,552,140 |
| 4 | Gammoojii Awuustiraaliaa (Australia) | 2,700,000 | 1,042,476 |
| 5 | Gammoojii Arabiaa (Middle East) | 2,330,000 | 899,618 |
| 6 | Gammoojii gobi(Asia) | 1,295,000 | 500,002 |
| 7 | Gammoojii karharii (Africa) | 900,000 | 347,492 |
| 8 | Gammoojjii Paataagooniyaa (South America) | 673,000 | 259,847 |
| 9 | Gammoojjii sooriyaa (Middle East) | 500,000 | 193,051 |
| 10 | Gammoojjii qorii Guddaa (North America) | 490,000 | 190,000 |
# Katsushika Hokusai

*Dambalii guddaa Kanagawa*
**Katsushika Hokusai** (Jaappaan: / kætsuːˈʃiːkə hoʊ kəˌsaɪ /, A.L.A Onkololeessa 31, 1760 – Caamsaa 10, 1849) aartistii Jaappaanii. Inni rogeessa istaayilii ukiyo-en kan muka boocuu fi halluu dibuudha.

Aartiistiin kun kan beekamu maxxansa mukaa *Dambalii guddaa Kanagawaani*.

*Qilleensa mijataa, barii ifaa*
## Geessituu alaa

* Artencyclopedia.com, Hokusai

## Wabii