Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Serbii

Serbien tazavaldu
Република Србија|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Serbien flagu
 | Serbien gerbu
 |

 |
|
Serbien valdivon gimnu
 |
|  |
| **Iččenäžyön päivymiärät** | 13. heinykuudu 1878 5. kezäkuudu 2006 |
| **Virallizet kielet** | serbia[d] |
| **Piälinnu** | Belgrad |
| **Suurimat linnat** | Belgrad, Priština, Novi-Sad, Prizren, Niš |
| **Pinduala** • Kaikkiedah
  |  88 499 km² |
| **Rahvahan lugumiäry** • Hinnoitus (2022)
 |  6 647 003 hengie  |
| **Val’uuttu** | Serbian dinaari[d] |
| **Domeennimi** | .rs[d] da .срб[d] |
| **Koudu ISO** | RS |
| **ROK koudu** | SRB |
| **Telefonan koudu** | +381 |
| **Aiguvyöhykkehet** | UTC+1[d] |

**Serbien tazavaldu** on Liideh-Jevroupan valdivo, Balkanan niemimuan keskiozas. Se on syväinmuavaldivo (se ei ole meren rannal).

Pohjazes Serbii rajoittuu Vengrienke, koillizes – Rumiinienke, päivännouzus – Bolguarienke, suves – endizen Jugosluavien Makedounienke, lounuas – Albuanienke da Černogourienke (Montenegronke), päivänlaskus – Horvatienke da Bosnii-Hertsegovinanke.

Pinduala on 88 499 km², rahvahan lugumiäry on 6 647 003 hengie.

Serbien piälinnu on Belgrad.
# 1965

| vuvvet
 |
| --- |
|  1961

```
·  1962
·  1963
·  1964
—  **1965**
```

 **— 1966**

```
·  1967
·  1968
·  1969
```
 |
| Vuozikymmenet
 |
| 1940-lugu · 1950-lugu — **1960-lugu** — 1970-lugu · 1980-lugu
 |
| Vuozisuat
 |
| XIX vuozisada — **XX vuozisada** — XXI vuozisada
 |

## Midä rodih sinä vuon

## Ken rodihes sinä vuon

* 8. ligakuudu **C.J. Ramone** - yhtysvaldulaine muuzikko (Ramones)

## Ken kuoli sinä vuon

* 24. pakkaskuudu **Winston Churchill** – brinuanielaine poliitiekku da valdivonvallas ruadanuh
* 15. tuhukuudu **Nat King Cole** — amierikkalaine džuazan soittai da pajattai
# 10. elokuudu

|  |
| --- |
| ← **Elokuu** → |
| En | To | Ko | Ne | Pi | Su | Py |
|   |   |   |   |   | 1 | 2 |
| 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 |
| 17 | 18 | 19 | 20 | 21 | 22 | 23 |
| 24 | 25 | 26 | 27 | 28 | 29 | 30 |
| 31 |   |   |   |   |   |   |
| Vuozi 2026 |

10. elokuudu — 222. vuvven päivy (223. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenderin mugah. Vuvven loppussah on 143 päiviä.

## Tämän päivän pruazniekat

## Midä rodih sinä piän

## Ken rodihes sinä piän

* 1909 **Leo Fender** — amierikkalaine gituaran muasteri

## Ken kuoli sinä piän

|  |  |
| --- | --- |
|  | 10. elokuudu Wikivarastos |
# 31. talvikuudu

|  |
| --- |
| ← **Talvikuu** → |
| En | To | Ko | Ne | Pi | Su | Py |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| Vuozi 2026 |

**31. talvikuudu** - 365. vuvven päivy (366. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah.

## Tämän päivän pruazniekat

## Midä rodih sinä piän

## Ken rodihes sinä piän

* 1869 **Henri Matisse** - frantsien taidoilii
* 1948 **Donna Summer** - amierikkalaine pajattai

## Ken kuoli sinä piän

* 1872 **Aleksis Kivi** - suomelaine kirjuttai

|  |  |
| --- | --- |
|  | 31. talvikuudu Wikivarastos |
# Byzantien valdukundu

**Byzantien valdukundu** libo **Päivännouzu-Roman valdukundu** oli Roman valdukunnan jatkeh sen päivännouzupuolizis provinsois myöhäsantiekal da keskiaijal, konzu Konstantinopoli oli Päivännouzu-Roman valdukunnan piälinnannu.

| Byzantien valdukundu grek. Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων lat. Imperium Romanum 17. pakkaskuudu 395 — — 29. oraskuudu 1453 |
| --- |
|  |
| Piälinnu | Konstantinopoli |
| Virallizet kielet | latina (620 vuodessah) griekka (620 vuvves) |
| Kielet | Byzantien griekka |
| Halličuksen muodo | Keisarikundu |
| Keisarit | Constantinus I (306–337) Theodosius I (379–395) Arcadius (395–408) Theodosius II (408–450) Justinianus I (527–565) Herakleios (610–641) Leo III (717–741) Nikeforos II (963–969) Iivan I (969–976) Basilejos II (976–1025) Aleksios I (1081–1118) Iivan II (1118–1143) Manuel I (1143–1180) Mihkali VIII (1261–1282) Konstantinos XI (1449–1453) |
| Pinduala | 2 350 000 km² (457) 3 400 000 km² (565) 880 000 km² (775) 1 675 000 km² (1025) 440 000 km² (1281) 17 668 km² (1368) |
| Rahvahalisto | 16 000 000 heng. (457) 20 000 000 km² (565) 7 000 000 km² (775) 12 000 000 km² (1025) 2 000 000 km² (1320) |
| Val'uuttu | solidus, hyperpyron |

Päivännouzu-Roman valdukundu kesti Päivänlasku-Roman valdukunnan murenemine da kuadumine 5. vuozisual m. a. da jatkoi sen olemasoluo vie tuhat vuottu, kuni Konstantinopoli andavui Ottomanoin valdukunnale vuonnu 1453. Suuriman ozan olemasolos valdukundu pyzyi Euroupan suurimannu talovehellizennu, sodilahallizennu da kul'tuuruvoimannu. Terminät "Byzantien valdukundu" da "Päivännouzu-Roman valdukundu" luajittih valdukunnan häviemizen jälgeh; kanzalazet kučuttih heijän valdukundua ielleh Roman valdukunnakse da iččie romalazikse — nimel, kudamua ristikanzat kučuttih iččie ielleh Ottomanoin valdukunnan aigois. Hos Roman valdivo jatkoi sen olemasoluo da sen perindöt säilyttih, nygyaijan histourientutkijat eroitetah Byzantii sen aijembas inkarnatsiespäi sendäh, ku sen keskus oli Konstantinopolis, se oli suundavunnuh griekkalazeh eiga latinalazeh kul'tuurah da sille oli ominastu päivännouzuortodoksine kristilližys.
# 25. kezäkuudu

|  |
| --- |
| ← **Kezäkuu** → |
| En | To | Ko | Ne | Pi | Su | Py |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| Vuozi 2026 |

**25. kezäkuudu** - 176. vuvven päivy (177. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 189 päiviä.

## Tämän päivän pruazniekat

## Midä rodih sinä piän

## Ken rodihes sinä piän

* 1903 **George Orwell** oli britanilaine kirjoittai da lehtimies.

## Ken kuoli sinä piän

* 1999 **Jevgenii Morgunov** — kinoartistu
* 2009 **Michael Jackson** — yhtysvaldulaine pajattai.

|  |  |
| --- | --- |
|  | 25. kezäkuudu Wikivarastos |
# 22. kezäkuudu

|  |
| --- |
| ← **Kezäkuu** → |
| En | To | Ko | Ne | Pi | Su | Py |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| Vuozi 2026 |

**22. kezäkuudu** - 173. vuvven päivy (174. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 192 päiviä.

## Tämän päivän pruazniekat

## Midä rodih sinä piän

## Ken rodihes sinä piän

## Ken kuoli sinä piän

|  |  |
| --- | --- |
|  | 22. kezäkuudu Wikivarastos |
# 21. kezäkuudu

|  |
| --- |
| ← **Kezäkuu** → |
| En | To | Ko | Ne | Pi | Su | Py |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |
| Vuozi 2026 |

**21. kezäkuudu** - 172. vuvven päivy (173. päivy kargavusvuon) grigorianskoin kalenduaruan mugah. Vuvven loppussah on 193 päiviä.

## Tämän päivän pruazniekat

## Midä rodih sinä piän

## Ken rodihes sinä piän

* 1781 **Siméon Denis Poisson** — frantsien matematikku, mehuaniekku da и fizikku.
* 1962 **Viktor Tsoi** — nevvostolaine rock-muzikantu, pajoloin kirjuttai da taidoilii

## Ken kuoli sinä piän

* 1908 **Nikolai Rimskii-Korsakov** — ven’alaine säveldäi

|  |  |
| --- | --- |
|  | 21. kezäkuudu Wikivarastos |
# Belgrad

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Piälinnu
Belgrad Београд, Beograd

|  |  |
| --- | --- |
| Flagu | Gerbu[d] |
|  |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Mua |
SerbiiSerbii |
| Koordinuatat | 44°49′00″ p. l. 20°28′00″ pn. p.﻿ / ﻿44.81667° p. l. 20.46667° pn. p.﻿ / 44.81667; 20.46667    |
| Johtai | Aleksandar Šapić[d] |
| enzimäinen mainičendu | III vuozisada enne meijän aijanluguu |
| Pindu-ala | * 359,96 km²

 km² |
| Rahvastu | 1 233 796 hengi |
| Aiguvyöhykeh | UTC+1[d] |
| Telefonan koudu |
011 |
| Poštuindeksat | 11000 |
| Virralline sivu | beograd.rs |

Ozuta/peitä kartoi

|  |
| --- |
| *Земля* ещё не имеет позиционной карты.Категория:Википедия:Неверно указанные ПозКарты

  |

 **Belgrad**  Wikimedia Commonsas |

**Belgrad** on Serbien suurin da piälinnu. Se on yksi ennevahnallizembis Jevroupan linnois. Singidunum -nimizen linnan perustettih kel’tat III vuozisual enne Iisusan roindua. Myöhembi sie ižändöittih riimalazet, vizantielazet, avaarat, sluavilazet da toizet rahvahat. Belgrad -nimie enzikerdua muanittih vuonnu 878. Vuonnu 1403 se ilmoitettih Serbien piälinnakse. Turkielazien valloituksen jälles Belgrad oli Osmanien valdukunnan ozannu. Vuonnu 1815 uvvessah sai Serbien piälinnu -stuatusan, vuozinnu 1918-2003 linnu oli Jugosluavien piälinnannu, vuozinnu 2003-2006 – Serbien da Černogourien piälinnannu.
# Taivan'

Kitain Tazavaldu (Taivan')
per. kit. 中華民國|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Taivan'an flagu
 | Taivan'an gerbu
 |

 |
|
Gimnu: *«Kolme rahvahanperustehtu»*
 |
|  |
| **Perustuspäivy** | 7. talvikuudu 1949 |
| **Virallizet kielet** | perindölline kitai |
| **Piälinnu** | Taipei[d] |
| **Suurimat linnat** | Uuzi-Taipei, Taichung, Kaohsiung, Tainan |
| **Haldivonmuodo** | Puoliprezidentialistine tazavaldu |
| **Prezidentu Varapreidentu Piäministru** | Lai Ching-te Hsiao Bi-khim Cho Jung-tai
 |
| **Valdivonusko** | Sekularistine valdivo |
| **Pinduala** • Kaikkiedah • Vezipinnan %
  |  36 197 km² 10,3 |
| **Rahvahan lugumiäry** • Hinnoitus (2025)
 |  23 299 132 hengie  |
| **BKT** (OVP)   • Kaikkiedah   • Per capita |  2,275 trl. $ (20. sija) 98 051 $ (11. sija) |
| **BKT** (nimelline)   • Kaikkiedah   • Per capita |  976,719 mlrd. $ (21. sija) 42 103 $ (30. sija) |
| **RKI**  | 0,934 (ylen korgei) |
| **Val’uuttu** | Uuzi Taivan'an dollar, NT$ |
| **Domeennimi** | .tw, .台灣, .台湾 |
| **Koudu ISO** | TW |
| **ROK koudu** | TPE |
| **Telefonan koudu** | +886 |
| **Aiguvyöhykkehet** | UTC+8:00 |

**Kitain tazavaldu**, muailmas sidä sanotah Kitain tazavallakse (Taivan'akse) libo muite Taivan'akse. (Taivan' on suaren nimi, tämän suaren suurin oza alovehtu on Kitain tazavallan vallan al). Kitain tazavaldu libo Taivan' on valdivo Päivännouzu-Aazies, Taivan'ua pietäh iččenäzenny valdivonnu vai erähis mualois. Enne tazavallas oli vai yksi partii, sil oli diplomuattine tunnustus, kogo Kitai oli sen vallan al. Kitain tazavaldu oli Yhtistynnyzien Kanzukundien liiton alguhpanijoin joukos da kuului sen Turvalližusnevvostoh.

Vuvven 2022 oraskuun tiedoloin mugah Taivan'as eläy 23 196 178 hengie. Kitain tazavallan pinduala on 36 197 km², ejäientihevys on 641 hengie yhty nellikkökilometrii kohti. Eläjientihevyön mugah Kitain tazavaldu on kymmenendel sijal kogo muailmas.

97% eläjis ollah etnizet kitailazet, läs 3% ollah kandurahvahat. Viralline kieli on kitain kieli. Käytös ollah kitain perindöllizet hieroglyyfit.
# Bangkok

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Linnu
Bangkok กรุงเทพมหานคร

|  |
| --- |
| Flagu |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
| Mua |
ThaimuaThaimua |
| Koordinuatat | 13°45′00″ p. l. 100°31′00″ pn. p.﻿ / ﻿13.75000° p. l. 100.51667° pn. p.﻿ / 13.75000; 100.51667    |
| Johtai | Chadchart Sittipunt[d] |
| Perustettu | 21. sulakuudu 1782 |
| Pindu-ala | * 1 568,737 km²

 km² |
| Rahvastu | * ▼5 676 648 hengie (31. talvikuudu 2018)
 |
| Aiguvyöhykeh | UTC+7[d] |
| Telefonan koudu |
02 |
| Poštuindeksat | 10### |
| Virralline sivu | bangkok.go.th |

Ozuta/peitä kartoi

|  |
| --- |
| *Земля* ещё не имеет позиционной карты.Категория:Википедия:Неверно указанные ПозКарты

  |

 **Bangkok**  Wikimedia Commonsas |

**Bangkok** (Thaimuas sidä sanotah Krungtep-linnakse) on Thaimuan piä- sego suurin linnu. Sie eläy 5,6 miljonua hengie (2011). Linnan nimi on piässyh Ginnessan suavutuksien kniigah, sendäh gu se on linnan pitkin nimi kogo muailmas. Bangkok on Čauphrai-joven päivännouzurannal. Sen pinduala on enämbi 1,5 tuhattu km². Paikallizet rahvas pietäh omua linnua uvvennu alovehellizennu keskuksennu, nengozennu kui Singapur da Gonkong. Turistat puaksuh kävväh Bangkokah.
# Queensland

Queensland
QLD|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Queenslandan flagu
 | Queenslandan gerbu
 |

 |
|
Gimnu: *«Audax at Fidelis»* |
|  |
| **Perustuspäivy** | 1. pakkaskuudu 1901 |
| **Piälinnu** | Brisbane |
| **Haldivonmuodo** | Ozavaldivo |
| **Kuningas Gubernuator Premier** | Charles III Jeannette Young David Crisafulli
 |
| **Pinduala** • Kaikkiedah
  |  1 723 030 km² |
| **Rahvahan lugumiäry** • Hinnoitus (2025)
 |  5 647 468 hengie  |
| **BKT** (nimelline)   • Kaikkiedah   • Per capita |  347,346 mlrd. $ (3. sija) 53 391 $ (5. sija) |
| **RKI**  | 0,947 (ylen korgei) |
| **Aiguvyöhykkehet** | UTC+10[d] da Australia/Brisbane[d] |

**Queensland** (kar. *kuningattarenmua*) on ozavaldivo Australien koillizes. Rahvahalisto on 5 418 453 hengie (3. sija ozavaldivoloin keskes). Deviizu on lat. *Audax af Fidelis* ("Rohkei, ga uskolline"). Virallizet ližänimet ollah *Päivypasto-ozavaldivo* da *Älykäs ozavaldivo* (Sunshine State, Smart State).

## Talovus

Primarissektor liittäy banuanoin, ananaksien, muaoriehoin, moniluguzien muuloin lauhkien da trooppizen vyöhykkehen puunandimien da kazvoksien, jyvien, viinanvalmistuksen, karjankazvotandan, puuvillan, sogeriruvvon da villan tuotando, sego louhimistevolližus (bauksiittu, hiili, hobju, jygeitina, sinki, kuldu, vaski).

Sekundarissektor liittäy ielline primarissektoran tuottehien jalostus.

Tertiarissektor liittäy yksittäskauppu da matkailu.

## Viittehet
# Tyynimeri

Tyynimeri
**Tyynimeri** on muailman suurin merialoveh. Se on Jevruazien da Avstrualien manderien välis päivänlaskupuoles, Pohjazen Ameriekan da Suvi-Ameriekan välis päivännouzupuoles, muansuvizen n'avan alovehien välis suvipuoles.

Tyynimeri leviey pohjazes suveh 15,8 tuhanden kilometrin alale da 19,5 tuhanden kilometrin alale päivännouzupuoles päivänlaskupuolehpäi. Tyynimeren pinduala on 178, 684 miljonua kvadruattukilometrii, sen keskisyvys on 3984 metrii. Muailman syvin kohtu on Tyynesmeres – 10994 metrii (Mariaanien haudu). Kanzoinväline päivymiäryraja menöy Tyynesmeres poikki. Tyynenmeren pinduala on 30 miljonua kvadruattukilometrii enämbi kogo muan pindualua.

## Histourii da sanan alguperä

Uuzien mualoin löydäi -ispuanielaine Nunjes de Bal'boa - oli enzimäzenny Jevroupan eläjänny, kudai nägi valdumeren päivännouzupuolistu randua. Vuonnu 1513 häi da hänen matkudovarišat ylitettih Panamankannaksen da piästih tundemattoman valdumeren rannale. Valdumeri sai Suvine meri- nimen.

28. kylmykuudu vuonnu 1520 Fernan Magellan purjehti avvonazel valdumerel. Häi purjehti sen yli Meksiekas Filippiinien suariloile 3 kuun da 20 päivän aigah. Sil aigua oli tyyni siä, sendäh gi Magellan andoi valdumerele Tyynimeri- nimen.

## Yhtehizet tiijot

Tyynimeri on muailman suurin valdumeri. Sen pinduala on 49,5 % kogo muan pindualas, sen vezimiäry on 53 % kogo muan vezimiäräs.