Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Charles Darwin

Charles Darwin, fotokuva vuvvel 1869.

**Charles Robert Darwin** (12. tuhukuudu 1809 – 19. sulakuudu 1882) oli britannielaine luonnontiedoilii, kudai ezitti hänen kerättyh tiijollizeh tovestusainehistoh pohjaten kaikkien elivölajiloin kehitynnyön aijan kulujes yhtehizes kandumuvvos luonnonvallindakse nimetyn protsessan kauti. Darwinan kehitettyy teoriedu, kudai kuvuau luonnos histourien aijannu tapahtunnuttu evolutsiedu, kučutah evolutsiiteoriekse.

## Darwinan tevoksii

Charles Darwin John Collieran mualattunnu, 1893
* Gordon Chancellor and John van Wyhe:*Charles Darwin's Notebooks from the Voyage of the Beagle* (British Society for the History of Science, 2009). ISBN 9780521517577.
* *The Voyage of the Beagle*, 1839)
* *On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life* (Lajiloin roindu), 1859)
* *On the various contrivances by which British and foreign orchids are fertilised by insects* (1862)
* *The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex* (1871)
* *The Expression of the Emotions in Man and Animals* (1872)
* *The Effects of Cross and Self Fertilisation in the Vegetable Kingdom* (1876)
* *The Power of Movement in Plants* (1880)
* *The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms, with Observations on their Habits* (1881)
* *The life and letters of Charles Darwin, including an autobiographical chapter* (1887) (toim. Francis Darwin, tävvendetty laitos 1958)

Kirjoin ližäkse Darwinan žurnualois ilmahpiästetty tiijolline tuotando oli ylen monipuoline. Darwinan kogo kirjalline tuotando da kirjeenvaihto on jullattu verkos *The Complete Works of Charles Darwin Online* -tiedokannas .

## Lähtehet
# Biolougii

**Biolougii** on elollizen luonnon ilmivölöi da lainalaizuksii tutkii luonnontiedo. Biolougien tutkimuskohtehet rajoitutah yksinomah muakeräle sendäh ku ulgoavaruksespäi ei ole vie lövvetty elostu, no astrobiolougii oppiu löydiä elostu ulgoavarukses. Muantiedo on biolougien lähäine tiedo, ku se rouno andau pohjan eloksen eziintymizele mual, vies da ilmas. Ližäkse kai biolougies on fiiziekan zakonoile da hiimiellizile reakcieloile alistehistu.

## Lähtehet
# Muantiedo

Muailmankartu vuvvel 2004.
**Muantiedo** (gret. *geografia*, ’muan piirdämine’) on tiijonala, kudai tutkiu Muan pindua da muan pinnal eziintyjii sego ristikanzan sego luonnon luajittuloi ilmivölöi.