Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yunnan

|
 Yunnan

 |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
|  Vista de Yunnan sus la mapa de China |
| Administracion |
| País |  China |
| Estatut | Província |
| Capitala |  |
| Lengas |  |
| OpenStreetMap | . |
| Direccion relativa a la posicion |  |
| Continent |  |
| Situacion |  |
| Designacion provisòria |  |
| Constellacion |  |
| Tipe d'objècte |  |
| Còs astronomic parent |  |
| Còs astronomic filh |  |
| Luòc de descobèrta |  |
| Grop d'objèctes menors |  |
| Sequéncia de Hubble |  |
| Sul còrs astronomic |  |
| Companhon de |  |
| Tipe espectral |  |
| Tipe espectral |  |
| Fus orari |  |
| Situat sus una isla |  |
| Embocadura |  |
| Tipe de lac |  |
| Lacs sus lo riu |  |
| Grop de lacs |  |
| Situat sul lac |  |
| Afluents del lac |  |
| Emissari del lac |  |
| Bacin idrografic |  |
| Massís de montanhas |  |
| Tipe de montanha |  |
| Coordenadas |  |
| Arquitècte |  |
| Remplaçat per |  |
| Tipe de bastiment |  |
| Material |  |
| Mèstre d'òbra |  |
| Sistèma d'autorotas |  |
| Societat de mantenança |  |
| Pòl d'escambis |  |
| Linha ferroviària |  |
| Operator |  |
| Aligança ferroviària |  |
| Gara |  |
| Pista |  |
| Travèrsa |  |
|  |
|  |
| País |  |
| Compausanta de |  |
| Tipe de division administrativa |  |
| Exclava de |  |
| Enclava |  |
| Capitala |  |
| Cap d'estat |  |
| Regim politic |  |
| Cap de l'executiu |  |
| Representant del partit |  |
| Cap del govèrn |  |
| Assemblada |  |
| Moneda |  |
| Lenga oficiala |  |
| Imne |  |
| Frontalièr de |  |
| Embessonatge |  |
| Subdivisions |  |
| Membre de |  |
| Sant patron |  |
| Domeni internet |  |
| Còde ISO 3166-1 alfa-2 |  |
| Còde ISO 3166-1 alfa-3 |  |
| Còde ISO 3166-1 |  |
| Còde ISO 3166-2 |  |
| Còde AITA |  |
| Còde OACI |  |
| Còde FAA |  |
| Còde INSEE |  |
| Còde de comuna |  |
| Còde del catalòg |  |
| Còde CBS |  |
| Còde GNIS |  |
| Còde GNIS Antarctica |  |
| Còde NUTS |  |
| Còde dantai |  |
| Còde de comuna alemanda |  |
| Còde de districte alemand |  |
| Còde administratiu |  |
| Còde administratiu |  |
| Còde ISTAT |  |
| Còde de gara |  |
| Còde OKATO |  |
| Còde cadastral |  |
| Còde postal |  |
| Còde telefonic internacional |  |
| Prefix telefonic nacional |  |
| Còde d'imatriculacion |  |
| Geografia |
| Superfícia  · Totala  · % China | *Classat en* km²  % |
| Demografia |
| Populacion  · Totala ()  · % China | *Classat en* ab.  % |
| Densitat |  |

**Yunnan** es una Província de la Republica Populara de China.
# Sègle XXI

millenni II |
**millenni III** |
millenni IV

../.. |
sègle XIX |
sègle XX |
**sègle XXI** |
sègle XXII |
sègle XXIII |
../..

Ans 2000 | Ans 2010 | Ans 2020 | Ans 2030 | Ans 2040

Ans 2050 | Ans 2060 | Ans 2070 | Ans 2080 | Ans 2090

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2001 | 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 |
| 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 |
| 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 |
| 2031 | 2032 | 2033 | 2034 | 2035 | 2036 | 2037 | 2038 | 2039 | 2040 |
| 2041 | 2042 | 2043 | 2044 | 2045 | 2046 | 2047 | 2048 | 2049 | 2050 |
| 2051 | 2052 | 2053 | 2054 | 2055 | 2056 | 2057 | 2058 | 2059 | 2060 |
| 2061 | 2062 | 2063 | 2064 | 2065 | 2066 | 2067 | 2068 | 2069 | 2070 |
| 2071 | 2072 | 2073 | 2074 | 2075 | 2076 | 2077 | 2078 | 2079 | 2080 |
| 2081 | 2082 | 2083 | 2084 | 2085 | 2086 | 2087 | 2088 | 2089 | 2090 |
| 2091 | 2092 | 2093 | 2094 | 2095 | 2096 | 2097 | 2098 | 2099 | 2100 |

Veire tanben : Lista dels sègles, Chifras romanas

---

## Eveniments

### Euròpa

### Africa

### Asia

### America Latina

### America del Nòrd

## Personatges significatius

## Invencions, Descobèrtas, Introduccions
# Zòna industriala

Una **zòna industriala** es una zòna d'activitat prevista per un usatge industriau. Permet de concentrar sus un endrech reduch leis infrastructuras necessàrias au foncionament de l'industria (rotas especificas, camins de fèrre, pòrt, electricitat, telecomunicacions...), de separar leis activitats industrialas e leis activitats urbanas e de limitar l'impacte de la pollucion sus l'environament. Lo concèpte apareguèt amb l'arsenau de Venècia au sègle XIV mai se generalizèt a partir de la Revolucion Industriala.

## Liames intèrnes

* Industria.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
# Bertrand Russell

| Bertrand Arthur William Russell |
| --- |
|  |
| Nom de naissença | (en) Bertrand Arthur William Russell  |
| Naissença | 18 de mai de 1872, Monmouthshire, Anglatèrra |
| Decès | 2 de febrièr de 1970, Penrhyndeudraeth, País de Galas |
| Ocupacion | escrivan |
| Prèmis |
| Prèmi Nobel de Literatura l'an 1950 |

**Bertrand Arthur William Russell** (n. en 1872, m. en 1970) foguèt un matematician, logician, espistemològ, filosòf e òme politic britanic. Recebèt lo Prèmi Nobel de Literatura en 1950.
Es considerat coma un dels filosòfs pus importants del sègle XX. La siá pensada pòt èsser presentada segon tres aisses bèls: la logica, la filosofia analitica e l'etica.

* Portal de la literatura

* Portal del Reialme Unit
# Illa

Illas Cíes, Galícia.
Una **illa** es una extension de tèrra completament enrodada d'aiga, situada dins la mar, una ribièra, un flume o un lac. Un ensemble d'illas pròchas geologicament e geograficament es nomenat un «archipèla».

Los continents se distinguisson de las illas per lor superfícia netament superiora. Las illas son donc de superfícia variabla, de qualques mètres cairats a de milions de quilomètres cairats coma per exemple Groenlàndia.

## Etimologia

Lo mot *illa* es eissit del latin \**insŭla,* el meteis derivat del protoitalic *\*enselā*. Aquí una lista de variantas dialectalas, en particular segon lo diccionari etimologic FEW (vol. 4, p. 278):

* auvernhat: **illa gascon: **illa, irla, ièrla, isla, iscla lemosin: **illa, eila lengadocian: **illa** [ˈillɔ, ˈinlɔ], **iscla, isola, nisola, òila, ièrla niçard: **illa, ísola, iscla provençau: **illa, iscla vivaroalpenc: **illa**

## Nòtas

## Referéncias
# Sirdarià

| **Sirdarià** |
| --- |
|   |
| Caracteristicas |
| Longor | 2 212 km |
| Bacin | 15 010 km2 |
| Debit mejan | 600 m3⋅s-1 |
| Riu |
| Origina | Jonhent de Narin e de Caradarià |
| Embocadura | Pichona Mar d'Aral Septentrionala |
| Geografia |
| Païses traversats | Tatgiquistan Ozbequistan Cazacstan |

**Sirdarià**, (prononciacion persana: [siːɾ dæɾˈjɒː]), istoricament conegut amb lo nom de **Jaxartes** (grèc ancian: Ἰαξάρτης), es un flume d'Asia centrala. Le nom, manlevat al persan, significa literalament la mar de Syr ou la ribièra de Syr. La font se situa dins las montanhas de Tian Shan en Quirguizstan e dins l'èst d'Ozbequistan e raja sus 2 212 quilomètres a l'oèst e al nord-oèst a travèrs Ozbequistan e lo sud de Cazacstan entrò lo nòrd de la mar d'Aral. Es un dels dos principals flumes qu'alimentan lo bacin endorreïc de la mar d'Aral, l'autre essent Amodarià (Jayhun). À l'epòca sovietica, de vasts projèctes d'irrigacion foguèron bastits a l'entorn dels dos flumes, desvirèron sas aigas per asagar las tèrras agricoles e provoquèron, pendent l'èra postsovietica, la quasi-disparicion de la mar d'Aral, autrecòps lo quatren pus grand lac del monde.
# United States Air Force

Sagèl de l’*United States Air Force*

La **Fòrça Aeriana dels Estats Units** (en anglés: **United States Air Force** o **US Air Force** e **USAF**) es la branca aeriana de las fòrças armadas dels Estats Units. Sa mission es la defensa dels Estats Units pel contraròtle de l'aire e de l'espaci.

L'USAF èra, en 2008, la mai importanta e, tecnologicament, la mai avançada de las armadas de l'aire del mond entièr amb 5.778 avions en servici, aperaquí 156 dròns, 2.130 missils de crosièra e 450 missils balistics intercontinentals. L'USAF compta 330.000 personas en servici actiu, 74.000 dins la resèrva e 10.600 dans la gàrdia nacionala aeriana. De mai, emplega 168.900 civils incluant l'emplec indirècte de personas estrangièras.
# Estela de neutrons

RX J1856.5-3754, una estela de neutrons isolada pròche del Sistèma Solar, que l'emission surperficiala es vista pel telescòpi espacial Hubble.
Una **estela de neutrons** es un astre principalament compausat de neutrons mantenguts ensemble per las fòrças de gravitacion. Tals objètes son lo residú compacte eissit de l'esboldrament gravitacional del còr d'una estela massissa quora aquesta a agotat son combustible nuclear. Aquel esboldrament s'acompanha d'una explosion de las sisas extèrnas de l'estela, que son completament dislocadas e rendudas al mitan interstellar, fenomèn sonat supernova. Lo residú compacte es pas pus vertadièrament una estela : es pas pus lo sèti de reaccions nuclearas e son estructura es radicalament diferenta de la d'una estela ordinària. D'efièit, sa massa volumica es extraordinàriament enauçada, de l'òrdre de mila miliards de tònas per litre, e sa massa compresa dins una forqueta fòrça estreita, entre 1.4 e 3.2 còps la massa del Solelh (veier massa de Chandrasekhar). Aital, una estela de neutrons es una bola de solament 20 à 40 quilomètres de diamètre.

A sa naissença, las estelas de neutrons son dotadas d'una velocitat de rotacion fòrça enauçada, de plusors desenas de torns per segonda. Tenon tanben un camp magnetic fòòrça intense, anant fins a 1011 teslas. Son interior es tanben fòrça atipic, essent principalament compausat de neutrons dins un estat superfluid. S'i tròban tanben dins de proporcions pus modestas de protons e d'electrons supraconductors. La region pus centrala d'una estela de neutrons es actualament mal coneguda del fait de sa densitat pron enauçada. Pòt èsser compausada de neutrons o de formas de matèria pus exoticas.
# Tales de Milet

Tales de Milet
**Tales de Milet**, apelat Tales, foguèt un filosòf e sabent grèc nascut a Milet cap a -625 e mòrt cap a -­547 dins la meteissa vila d'Ionia. Son paire èra Examyes e sa maire Cleobulina. Foguèt l'un dels Set savis de Grècia antica e lo fondador cujat de l'escòla milesiana. Mas sas capcièras son pas cèrtas. D'unes coma Diogènes Laèrci dison qu’es nascut mailèu cap a -­640 e qu’es mòrt a 78 ans o d’autres encara dison qu’es mòrt a 90 ans (fins a -550). Una legenda conta qu’es un davalaire de reis mitics de Fenicia, los Thélides.

## Teorèmas

Tales de Milet es abans tot un celèbre matematician. Es l'autor de mantuns teorèmas, que n'avètz aquí dos :

1. Se un triangle es inscrit dins un cercle amb un costat del triangle per diamètre del cercle, alara aqueste triangle es rectangle e lo som rectangle es opausat al diamètre del cercle.

triangle inscrit
2. Teorèma de Thalès

Teorèma de Thalès
DE/BC = AE/AC = AD/AB

## Astronomia

Tales es considerat comma un dels fondadors de l’astronomia :

‐ descriuvèt la Pichòta Orsa e aconselhèt als marins de s’en servir per se guidar,

‐ Calculèt la durada de l’annada,

‐ Avalorèt lo diamètre aparent del Solelh e las grandors relativas d’aqueste astre e de la Luna, en s'adjudant d'un instrument tal qu'un gnòmon o un baston vertical li permetent de mesurar la portada de l'ombra del solelh.

L'interès de Tales de Milet per l'astronomia lo butèt a far de nombrosas observacions sus las constelacions. Seriá estat lo primièr a notar lo viatge del solelh entre los dos tropics. Provèt tanben que mantunas estelas èran pas totas fixas per rapòrt a las autras. Foguèt lo primièr a constatar que l'annada comptava pas 365 jorns, mas 365 e un quart.

gnòmon
## Sejorn en Egipte

Segon las traças escrichas, passèt son enfància en Egipte ont poguèt acquerir sas coneissenças mercés a l’ensenhament dels prèires. Mas es possible que lo sejorn egipcian foguèsse ajustat a sa legenda. En Egipte, foguèt le primièr a calcular la nautor de la piramida de Kheops a Giza.

## Nòtas e referéncias
# Wiltshire

|  |  |
| --- | --- |
| capitala populacion (an) | Trowbridge  24 000 abitants (2005) |
|  |
| Superfícia | 3485 km2 |
| Populacion | 455 500(2005) |
| Densitat | 140/km2 |
| Pagina oficiala del comtat |  [archive] |

Wiltshire es un comtat d'Anglatèrra (Reialme Unit) que son capluòc es Trowbridge.
# Constellacion

Mapa de la constellacion d'Orion
Una **constellacion** es un dels 88 parçans imaginaris que devesisson lo cèl — o l'esfèra celèsta — . Lo tèrme es tanben tradicionalament emplegat per designar un grop d'estelas visiblas e que forman amassa una configuracion o un dessenh particular.

Unas constellacions plan conegudas forman de dessenhs familiars d'estelas lusentas. D'exemples son Orion (que conten una figura de caçaire), Leon (formada d'estelas lusentas que delimitan lo dessenh d'un leon), Escòrpi (un escòrpi), e Crotz del Sud (una crotz).

## Constellacions de Ptolemèu

En mai de las dotze constelaciones del Zodíaco abans presentadas, Ptolemèu apletèt en lo sieu inventari autre 36 figuras:

* Andromèda (Andrómeda), La princessa

* Aquila, l'agla

* Ara, l'autar

* Argo Navis, la nau Argo.

* Auriga, Lo cochièr

* Bootes, lo boièr

* Canis Major lo Can Màtger

* Canis Minor, lo Can Menor

* Cassiopea

* Centaurus, lo Centaure

* Cefeo (Cefeo), Cefèa

* Cetus, la balena

* Corona Australis (Corona Australa), la corona del sud

* Corona Borealis (Corona Boreal), la corona del nòrd

* Corvus, lo còrb

* Cráter, la copa

* Cygnus, lo cigne

* Delphinus, lo dalfin

* Draca, lo drac

* Equuleus, lo pichon caval

* Eridanus, lo riu Eridan

* Hércules, Ercules

* Hidra, l'idra

* Lepus, la lèbre

* Lupus, lo lop

* Lyra, la lira

* Ophiuchus, lo serpentari

* Orión, Orion

* Pegaso, Pegàs

* Perseo, Persèu

* Piscis Austrinus, los peisses

* Sagitta, la sageta

* Serpens, la sèrp

* Triangulum, lo triangle

* L'Orsa Major, l'orsa granda

* Ursa Minor, l'orsa pichona

Las 48 constelaciones inscrichas per Ptolomeo en l'Almagèst foguèron las unicas reconegudas dins lo mond occidental fins a la fin de l'Edat mejana. Amb excepcion d'Argo Navis, que foguèt dividida en quatre constelaciones mai tard, totas elas foguèron adoptadas sens de cambiaments per l'Union Astronomica Internacionala.

## Vejatz tanben

|  |
| --- |
|  **Las 88 constellacions modèrnas** |
| Agla • Altar • Andromèda • Aqüari • Aret • Ausèl de paradís • Balança • Balena • Boièr • Bossòla • Burin • Cabeladura de Berenitz • Cameleon • Càncer • Cans de caça • Capricòrne • Carena • Cassiopèa • Cefèa • Centaure • Cigne • Cochièr • Colomba • Compàs • Copa • Còrb • Corona australa • Corona boreala • Crotz del Sud • Dalfin • Daurada • Drac • Ercules • Eridan • Escorpion • Escultor • Escut de Sobieski • Fènix • Flècha • Forn • Geminis • Girafa • Grand Can • Granda Orsa • Grua • Idra • Idra mascle • Indian • Lausèrt • Lèbre • Leon • Linx • Lira • Lop • Maquina pneumatica • Microscòpi • Mosca • Octant • Ophiuchus • Orion • Pavon • Pegàs • Peis austral • Peis volant • Peisses • Persèu • Pichon Can • Pichon Caval • Pichon Leon • Pichon Rainal • Pichona Orsa • Pintre • Popa • Règla • Relòtge • Reticul • Sagitari • Sèrp • Sextant • Taula • Taure • Telescòpi • Tocan • Triangle • Triangle austral • Unicòrn • Velas • Verge |