Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Christopher Luxon

Molt Onorable
Christopher Luxon|   |
| Biografia |
| Naissença | 19 de julhet de 1970  (55 ans) Christchurch  |
|  |
|  Primer ministre de Nova Zelanda (ca)  |
|  |
|  27 de novembre de 2023 – ← Chris Hipkins  |
| Diputat de Nova Zelanda (ca)  |
|  17 d'octobre de 2020 – ← Jami-Lee Ross Legislatura: cinquanta-tresena legislatura del Parlament de Nova Zelanda (ca)  Circonscripcion electorala: Botany (en)  |
| Director executiu Air New Zealand |
|  |
|  decembre 2012 – setembre 2019  |
|  |
| Donadas personalas |
| Formacion | Universitat de Canterbury Howick College  |
| Colors dels uèlhs | Blau  |
| Activitat |
| Partit | Partit Nacional de Nòva Zelanda  |
| Trabalha per | Unilever  (1993 -  2011) Air New Zealand  (2011 -  2019)  |
| Autres |
| Conjunt | Amanda Luxon (mul)   |

**Christopher Mark Luxon** (/ˈlʌksən/; Ōtautahi, 19 de julhet de 1970) es un politician e òme d'afars neozelandés, primièr ministre de Nòva Zelanda dempuèi novembre de 2023. Es egalament cap del Partit Nacional Neozelandés dempuèi 2021 e deputat de l'electorat de Botany dempuèi las eleccions generalas de 2020.

## Nòtas e referéncias
# Carles III (Reiaume Unit)

|
 Carles III Rei deus Reiaumes deu Commonwealth |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
|  |
| Carles en 2011 |
|

---

 |
| Naissença | 14 de novembre de 1948 |
| N. a |  |
| Decès |  |
| D. a |  |
| Causa de decès |  |
| Assassinat/ada per |  |
| Luòc d'enterrament |  |
| Lenga mairala |  |
| Fogal ancestral |  |
| País de nacionalitat |  |
| Paire |  |
| Maire |  |
| Oncle |  |
| Tanta |  |
| Grands |  |
| Bèlamaire |  |
| Bèlpaire |  |
| Fraire |  |
| Sòrre |  |
| Conjunt |  |
| Companh/a |  |
| Filh/a |  |
|  |  |
| Religion |  |
| Membre de |  |
| Familha nòbla |  |
| Membre de l'equipa esportiva |  |
| posicion de jòc |  |
| tir (esquèrra/drecha) |  |
| grad dan/kyu |  |
| Grop etnic |  |
| Orientacion sexuala |  |
| Profession |  |
| Emplegaire |  |
| Domeni d'activitat |  |
| Escolaritat |  |
| Diplòma |  |
| Director de tèsi |  |
| Estudiant de tèsi |  |
| Foncion politica |  |
| Residéncia oficiala |  |
| Predecessor |  |
| Successor |  |
| Partit |  |
| Tessitura |  |
| Label discografic |  |
| Lista de cançons |  |
| Discografia |  |
| Mission de l'astronauta |  |
| Distincions e prèmis |  |
| Branca militara |  |
| Grad militar |  |
| Etapa de canonizacion |  |
| Familha nòbla |  |
| Títol de noblesa |  |
| Títol onorific |  |
| Comandament |  |
| Conflicte |  |
| Jorn de la fèsta |  |
| Paire | Philip Mountbatten |
| Maire | Elisabèt II |
| Conjunt(s) | Diana Spencer 1981 - 1996 Camilla Parker Bowles dempuèi 2005 |
| Descendéncia | Guilhèm Windsor Enric Windsor |
|  |
| Règne |
| **8 de setembre de 2022** |
| Dinastia | Ostal de Windsor |
| Predecessor | Elisabèt II |
| Eretièr | Guilhèm Windsor |
| Primièr(s) ministre(s) | Liz Truss |
|  |
| **Monarcas de Grand Bretanha** |

**Carles III**, (nascut *Charles Philip Arthur George Windsor*; Londres, 14 de novembre de 1948) es l'actual rei del Reialme Unit e dels autres quatorze reialmes del Commonwealth. Es l’ainat de Felip de Grècia e Danemarc e d’Elisabèt II del Reialme Unit.

## Nòtas

## Referéncias

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Precedit per **Elisabèt II** |  **Rei del Reialme Unit** dempuèi lo 8 de setembre de 2022 | Seguit per **cap** |

* Portal del Reialme Unit
# Boeing

**Boeing** (nom oficial en anglés *The Boeing Company*) es un dels pus grands constructor aeronautic e aerospacial al mond.
Son sèti social es situat a Chicago, en Illinois. Sas doas fabricas pus importantas son a Wichita en Kansas e a Everett, près de Seattle.
Aquel avionaire es especializat dins la concepcion d'avions civils, mas tanben dens l'aeronautica militara, los elicoptèrs e los satellits e las fusadas amb sa division Boeing Integrated Defense Systems. En 2012, se posicionava al tresen reng mondial per las vendas de material militar.

### Referéncias
# George Vancouver

George Vancouver
**George Vancouver** (King's Lynn, Anglatèrra, 22 de junh de 1757 – Petersham, Anglatèrra, 10 de mai de 1798) foguèt un navegador britanic, oficièr de la *Royal Navy*, conegut per son exploracion de la còsta Pacifica al ras de çò qu'es uèi la província canadenca de la Colómbia Britanica e dels estats americans d'Oregon, de Washington e d'Alaska. Explorèt tanben las illas d'Hawaii e la còsta sud d'Austràlia.

La vila de Vancouver e l'illa de Vancouver en Canadà foguèron batejadas en son onor.
# Chovash

Chovash| Чăваш чĕлхи  |
| Locutors | 1 040 000 |
| Classificacion lingüistica |
| **Chovash** |
| Estatut oficial |
| Oficial de | Chovàshia |
| Estatut de conservacion |
| **AtudatEXExtinct* (Atudat)**MenaçatCRCritically endangered* (En dangièr critic)
**SESeverely endangered* (En dangièr sevèr)
**DEDevinitely endangered* (En dangièr definitiu)
**VUVulnerable* (Vulnerable)
**SegurNENot Endangered* (Non en dangièr)
**ICHEL *Red Book: Definitely Endangered
Classada coma lenga **menaçada** (**DE**) per l''Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond
 |
| Còdis lingüistics |
| ISO 639-1 | `cv`  |
| ISO 639-2 | `chv`  |
| ISO 639-3 | `chv`  |
| Ethnologue | `chv`  |
| Glottolog | `chuv1255`  |
| UNESCO | 338  |
| IETF | cv  |
| Mapa |
|  |

Lo **chovash** es una lenga turquesa parlada en Russia.

## Localisacion

Lo chovash es lenga oficiala de la republica de Chovàshia, en Russia. De minoritats parlan la lenga dins los oblastes russes de Samara, Orenborg, Ulianovsk e tamben en Tatarstan e Bashcortostan.

## Classificacion

Lo chovash fa partida de las lengas oghor, una branca de las lengas turquesas, que n'en es l'unic representant modèrn. L'istòria e l'origina del chovash son discutidas, mas la tèsa la mai acceptada es qu'es lo descendent de la lenga del pòble bulgar ancian, qu'èra un pòble turqués oghor. Aquela lenga qu'es lèu desapareguda dins los Balcans, s'es mantenguda dins la region de Vòlga.

## Escritura

Lo chovash es escrit dempuèi la segonda meitat del sègle XVIII.

## Referéncias

## Fonts

* (en) Larry Clark, 2006, *Chuvash*, dins Lars Johanson, Éva Á. Csató (eds.), The Turkic languages, p. 435-452, Routledge language family descriptions series, Londres, Taylor & Francis.
* (ru) I. A. Andreyev, 1997, *Chuvashskiy iazyk*, dins E. R. Tenishev (ed.), Iazyki Mira - tyurkskie iazyki, p. 480-491, Moscòu, Indrik.

* Portal de las lengas
# Foncions trigonometricas

Lei **foncions trigonometricas** son un ensemble de foncions que permèton de liar lei longors dei costats d'un triangle en foncion de la mesura deis angles ai cimas. Sei foncions son importantas per l'estudi dei triangles, dei poligòns, dei ceucles e per modelizar de fenomèns periodics.

Lei tres foncions trigonometricas pus utilizadas son lo sinus (notat sin), lo cosinus (notat cos) e la tangenta (notada tan, tang ò tg). Divèrsei relacions, dichas « identitats trigonometricas » permèton de liar entre elei lei diferentei foncions trigonometricas. Pasmens, segon lei domenis d'aplicacio, d'autrei foncions son de còps utilizadas coma la cotangenta (notada cotan, cotang ò cotg), la secanta (notada sec) ò lo versinus (notat versin).

## Definicions dei tres foncions principalas

Triangle *ABC*, rectangle en *C*.
Representacion de la mesura dei foncions trigonometricas principalas sus lo ceucle unitat.
La definicion pus simpla dei foncions trigonometricas utiliza un triangle rectangle. Dins un triangle *ARC* rectangle en *C* (cf. l'imatge çai-tocant), en notant WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 l'angle WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 , lei foncions trigonometricas sinus, cosinus e tangenta son definidas per lei relacions :

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_4

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8

Aquò permet de definir aquelei foncions per totei leis angles de 0° a 90°. Per generalizar a l'ensemble deis angles, s'utiliza lo ceucle unitat.

## Annèxas

### Liames intèrnes

* Angle.
* Arc cosecanta.
* Arc cosinus.
* Arc cotangenta.
* Arc secanta.
* Arc sinus.
* Arc tangenta.
* Ceucle.
* Ceucle unitat.
* Cosecanta.
* Cosinus.
* Cotangenta.
* Foncion trigonometrica.
* Geometria.
* Matematicas.
* Pi.
* Secanta.
* Sinus.
* Tangenta.
* Taula trigonometrica.
* Triangle.
* Triangulacion.
* Trigonometria.
* Versinus.

### Bibliografia

* **(fr)** Adrien Guilmin, *Cours élémentaire de trigonométrie rectiligne*, Auguste Durand, 1863.
* **(fr)** Étienne-Louis Lefébure de Fourcy, *Elémens de trigonométrie*, Bachelier, Librairie de l'École Polytechnique, 1836.

### Nòtas e referéncias