Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Washington Post

Lo Washington Post es un jornau quotidian estatsunidenc que son sèti es situat dins la vila de Washington, DC. Creat en 1877, fa partida dei jornaus pus famós dau país.
# 28 de junh

|  |
| --- |
|  Republica Chèca en **junh**. |
| ←junh→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |

## Eveniments

* 1919 - Fin de la Primièra Guèrra Mondiala, amb la signatura del Tractat de Versalhas entre França, Itàlia, Reialme Unit e los Estats Units (aliats), e Alemanha e Àustria-Ongria.
* 2006 - En Kowait, las femnas vòtan pel primièr còp.

## Naissenças

* 1712 - Jean-Jacques Rousseau, filosòf francés del sègle de las Luses nascut en Soïssa (m. 1778)
* 1867 - Luigi Pirandello, escrivan italian, Prèmi Nobel de Literatura (m. 1936)
* 1873 - Alexis Carrel, mètge e biologista francés, Prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1944)
* 1883 - Pierre Laval, primièr ministre francés (m. 1945)
* 1884 - Alberto Guerrero Martínez, president d'Equador (m. 1941)
* 1906 - Maria Göppert-Mayer, fisiciana alemanda, Prèmi Nobel de Fisica (m. 1972)
* 1921 - Pamulaparti Narasimha Rao, primièr ministre d'Índia (m. 2004)
* 1926 - Mel Brooks, actor e director american de cinèma
* 1927 - Frank Sherwood Rowland, quimista american, Prèmi Nobel
* 1930 - Itamar Franco, president de Brasil (m. 2011)
* 1940 - Muhammad Yunus, economista de Bangladèsh, Prèmi Nobel de la Patz
* 1943 - Klaus von Klitzing, fisician alemand, Prèmi Nobel
* 1957 - Georgi Parvanov, president de Bulgaria
* 1966 - John Cusack, actor american
* 1971 - Fabien Barthez, portièr de fotbòl francés

## Decèsses

* 767 - Papa Pau Ièr
* 1836 - James Madison, president dels Estats Units (n. 1751)
* 1868 - Manuel Ezequiel Bruzual, president de Veneçuèla (n. 1830)
* 1881 - Jules Dufaure, primièr ministre de la França (n. 1798)
* 1913 - Manoel Ferraz de Campos Salles, president de Brasil (n. 1841)
* 1914 -Archiduc Francés Ferrand d'Àustria (n. 1863)
* 1940 - Italo Balbo, militar, aviador e politician fascista italian (n. 1896)
* 1975 - Rod Serling, scenarista, productor de television e narrador american (n. 1924)
* 2007 - Kiichi Miyazawa, primièr ministre de Japon (n. 1919)

---

Vejatz tanben :

* 27 de junh | 29 de junh
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Drech de proprietat

Lo **drech de proprietat** es lo drech d'usar (en latin : *usus*), de gaudir (*fructus*) e de dispausar (*abusus*) d'una causa dins lei condicions fixadas per la lei.

Lo ben, ò *aver*, sus lo quau aqueu drech pòrta es tanben anomenat *proprietat*. Aquesta proprietat pòu èstre tant imobiliara coma mobiliara, segon la dicha juridica "En matèria de mòble, possession vau títol (de proprietat)".

Lei drechs de proprietats venon, segon d'unei filosòfs, de convencions socialas establidas per contrat. Per d'autres, lo drech de proprietat es una lei naturala.

L'idèia de proprietat collectiva existís despuei fòrça temps, e son atestadas per leis us e costumas tradicionaus. Lei premierei teorias juridica formalas de la proprietat se constituan dins una amira individualista e consagran lo drech de la proprietat coma prerogativa dei personas fisicas. Lo retorn dei personas moralas au drech de proprietat se farà mai tard e pauc a cha-pauc.

Lo drech anglo-american conois la proprietat personala. Existís tanebn çò que se sona la *proprietat intellectuala* (sus lei creacions artisticas, leis invencions,...).

L'aparicion a la fin dau sègle 20 de l'informatica personala e lo desvolopament d'internet tornèt metre la question dau drech de proprietat au còr dei discutidas, notadament sus la question dei fichiers digitaus pertatjats soventei-fes d'un biais totalament a-gratís per leis usanciers dau malhum.

Lo drech de proprietat es un drech *objectiu*
# Personalitat juridica

La **personalitat juridica** es l'aptitud a èsser titulari de drechs e de devers.

La personalitat juridica es, d'un vejaire positivista, una ficcion juridica atribuida a las personas fisicas (Èsser umans) e a las personas moralas (gropaments coma: entreprisas, associacions, Estat e sas subdivisions).

Que sián fisicas o moralas, las personas juridicas an de caracteristicas comunas: una naissença e una mòrt (per exemple: data de creacion e de dissolucion per las entrepresas), una identita pròpri (nom e adreça) e de drechs e de devers (subretot: drech de conclure de contractes e dever de pagar l'impòst).

La nocion de personalitat juridica es alargada e diversificada pendent l'Istòria. Las mai grandas modificacions foguèron la generalizacion de la plena personalitat juridica a totes los èssers umans (comprene: fin de l'esclavatge e de la mòrt civila) e la creacion de gropaments especifics reconeguts pel drech (subretot: formas de societats).

## Las personas fisicas

Article detalhat: Persona fisica.Amb la fin de l'esclavatge e la supression de la mòrt civila, tota persona fisica aquerís la personalitat juridica del sol fach de sa naissença.

Lo drech deguèt donc determinar çò qu'es la naissença.

Le drech deguèt donc determinar çò qu'es la mòrt. (Certificat de decès).

Lor personalitat juridica se manifèsta plenament a la naissença;

* Dispausan de la capacitat de gausir (es la capacitat e téner de drechs). Aquesta capacitat pòt pasmens èsser limitada (incapacitat per unas personas Ex: menor d’edat).

L'incapacitat de gausir pòt èsser pas qu’especiala qu’una incapacitat generala seriá la negacion dels drechs (e donc de la personalitat juridica). Ex: lo drech de vòte pels menors.

* Tanben dispausan de la capacitat d'exercici (es la capacitat d’exercir aquestes drechs que gausisson). Levat pels menors d’edat e las personas sota tutèla que quitament se tenon la plena personalitat juridica dispausan pas de la capacitat juridica per exercir lors drechs. Se aquí l'incapacitat es general, a pasmens un remèdi: la representacion permet a un representant legal (Ex:parents) d'agir al nom e pel compte de la persona a sa carga.
* Es lo decès que marca la fin de lor personalitat juridica
* Pòdon èsser identificadas e individualizadas a partir de tres eleents:
	+ Lo nom (nom d’ostal & prenom)
	+ Lo domicili
	+ L’estat civil

## Las personas moralas

Article detalhat: Persona morala.La personalitat morala es mai sovent prevista pel drech mas pòt èsser demandada alara qu’i a abséncia de disposicion especifica.

## Nòtas e referéncias

## Annèxes

### Articles connèxes

### Ligams extèrnes

* Evelyne Sire-Marin, « La personnalité juridique reconnue », Hommes & Libertés, Ligue française pour la défense des droits de l'homme et du citoyen, no 139,‎ juillet 2007, p. 22-23 (lire en ligne)