Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 10 d'agost

|  |
| --- |
|  Tailàndia en **agost**. |
| ←agost→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |

## Eveniments

## Naissenças

* 1874 – Herbert Hoover, president dels Estats Units d'America (m. 1964)
* 1960 – Antonio Banderas, actor e realizator espanhòl
* 1977 – Luciana Aymar, jogaira argentina de oquei pelena
* 1986 – Andrea Hlaváčková, jogaira de tennis chèca

## Decèsses

---

Vejatz tanben:

* 9 d'agost | 11 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# 31 de decembre

|  |
| --- |
|  Ongria en **decembre**. |
| ←decembre→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |

## Eveniments

## Naissenças

* 1514 - Andreas Vesalius, anatomista bèlga (m. 1564)
* 1838 - Émile François Loubet, president e primièr ministre de França (m. 1929)
* 1869 - Henri Matisse, pintor francés (m. 1954)
* 1880 - George Marshall, Secretari d'Estat dels Estats Units, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1959)
* 1905 - Guy Mollet, primièr ministre de la França (m. 1975)
* 1928 - Veijo Meri, escrivan finés
* 1937 - Avram Hershko, bioquimista israelian, Prèmi Nobel de Quimia
* 1937 - Anthony Hopkins, actor galés
* 1942 - Andy Summers, guitarrista britanic (The Police)
* 1943 - John Denver, cantaire, compositor e umanista american (m. 1997)
* 1944 - Marcèu Rufo, pedopsiquiatre e professor provençal
* 1947 - Rita Lee, cantaira brasilièra
* 1948 - Donna Summer, cantaira britanica (m. 2012)
* 1953 - Lucyin Mahin, escrivan e erudit walon
* 1954 - Alex Salmond, economista, istorian e politician escocés
* 1959 - Baron Waqa, president de Nauru
* 1965 - Gong Li, actritz chinesa
* 1977 - PSY, cantaire e compositor sud-corean

## Decèsses

* 335 - Silvèstre Ièr, papa
* 1863 - Joan Jaume Leon d'Astròs, mètge, e escrivan provençal d'expression occitana (n. 1780)
* 1876 - Catherine Labouré, santa catolica (n. 1806)
* 1882 - Léon Gambetta, primièr ministre de la França (n. 1838)
* 1935 - Torahiko Terada, escrivan e fisician japonés (n. 1878)
* 1936 - Miguel de Unamuno, filosòf espanhòl (n. 1864)
* 1950 - Abat Bergèir, politician, eclesiastic e poèta occitan (n. 1881)
* 1964 - Ólafur Thors, primièr ministre d'Islàndia (n. 1892)
* 1977 - Emir Sabah III Al-Salim Al-Sabah de Kowait (n. 1913)
* 1993 - Zviad Gamsakhurdia, president de Georgia (n. 1939)
* 2004 - Gerard Debreu, economista francés, Prèmi Nobel (n. 1921)
* 2013 - James Avery, actor american (n. 1945)

---

Vejatz tanben:

* 30 de decembre | 1 de genièr
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Kosova

Articles detalhats: Republica de Kosova e Cossòva del Nòrd.

|
 Kosova e Metohija

 |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
|

 |
|
 |
| Administracion
  |
| **Estatut politic** | Província autònoma
  |
| **Capitala** | Pristina |
| Geografia |
| **Superfícia** | 10 939 km² |
| Demografia
  |
| **Populacion**  (2018) | 1 808 195 ab.
  |
| **Densitat** | 165,3 ab./km²
  |
| **Lengas** | sèrbe albanés |
| Autres
  |
| **Fus orari** | UTC +1 |

La **província autònoma de Kosova e Metohija** (en sèrbe: Аутономна покрајина Косово и Метохија; en albanés: *Krahina Autonome e Kosovës dhe Metohisë*) es un territòri del sud d'Euròpa independent *de facto* de Serbia en 2008, coma Republica de Cossòva. Aquela independéncia es pas que parcialament reconeguda e demora contestada per Serbia. La meteissa annada, quatre comunas de la majoritat sèrbia mai al nòrd de Cossòva proclamèron l’independéncia de Cossòva del Nòrd, de la reconeissença tanben tras que parciala.
# 25 de junh

|  |
| --- |
|  Republica Chèca en **junh**. |
| ←junh→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |

## Eveniments

* 1975 - independéncia de Moçambic.
* Prepausicion de data de fèsta del pòble occitan:

## Naissenças

* 1852 - Antoni Gaudí Cornet, arquitècte catalan (m. 1926)
* 1864 - Walther Hermann Nernst, quimista alemand (m. 1941)
* 1903 - George Orwell, escrivan anglés (m. 1950)
* 1907 - Johannes Hans Daniel Jensen, fisician alemand, Prèmi Nobel de Fisica (m. 1973)
* 1911 - William Howard Stein, quimista american, Prèmi Nobel de Quimia (m. 1980)
* 1928 - Aleksei Alekseievich Abrikosov, fisician rus, Prèmi Nobel de Fisica (m. 2017)
* 1936 - Bacharuddin Jusuf Habibie, president d'Indonesia
* 1939 - Harold Melvin, musician nòrd-american (m. 1997)
* 1945 - Carly Simon, cantaira nòrd-americana
* 1956 - Joan Olivares, escrivan e professor de matematicas valencian
* 1956 - Boris Trajkovski, president de la Republica de Macedònia (m. 2004)
* 1963 - George Michael, cantaire anglés
* 1987 - Sandrine Gruda, jogaira de basquetbòl occitana

## Decèsses

* 1218 - Simon de Montfòrt
* 1971 - John Boyd Orr, fisician escocés, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1880)
* 1984 - Michel Focault, filosòf francés (n. 1926)
* 1995 - Ernest Walton, fisician irlandés, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1903)
* 1997 - Jacques-Yves Cousteau, explorator oceanic francés (n. 1910)
* 2009 - Farrah Fawcett, actritz americana (n. 1947)
* 2009 - Michael Jackson, cantaire, compositor e productor american de pop, R&B e funk (n. 1958)

---

Vejatz tanben:

* 24 de junh | 26 de junh
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# 22 de junh

|  |
| --- |
|  Republica Chèca en **junh**. |
| ←junh→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |

## Eveniments

## Naissenças

* 1928 - Gino Bramieri, actor italian.
* 1949 - Meryl Streep, actritz americana

## Decèsses

* 2005 - Max Roqueta, escrivan de lenga occitana.
* 1969 - Judy Garland, actritz dels Estats Units (m.1922).

---

Veire tanben :

* 21 de junh | 23 de junh
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Keir Starmer

|  |
| --- |
| **Keir Starmer** |
|  Keir Starmer. |
| Foncions |
| Primièr ministre del Reialme Unit |
| **5 de julhet de 2024 –**  |
| Monarca
 | Carles III
 |
| Predecessor
 | Rishi Sunak
 |
| **Biografia** |
| modificar  |

**Sir Keir Rodney Starmer** (nascut lo 2 de setembre de 1962, Southwark, Londres) es un politician britanic sòci del Partit Trabalhista. Venguèt Primièr ministre del Reialme Unit lo 5 de julhet de 2024.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Precedit per **Rishi Sunak** |  **Primièr ministre del Reialme Unit dempuèi lo 5 de julhet de 2022** | Seguit per ' |
# 21 de junh

|  |
| --- |
|  Republica Chèca en **junh**. |
| ←junh→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |

Lo **21 de junh** es lo 172en jorn de l'annada (173en en cas d'annada bissextila) del calendièr gregorian.

## Eveniments

* 1898 - Guam deven territòri american.
* 1963 - Començament del pontificat de Pau VI.

## Naissenças

* 1693 – Thomas Pelham-Holles, primièr ministre del Reialme Unit (m. 1768)
* 1839 – Machado de Assis, escrivan brasilièr del sègle XIX (m. 1908)
* 1905 – Jean-Paul Sartre, filosòf francés, Prèmi Nobel (m. 1980)
* 1947 – Shirin Ebadi, avocat iranian, Prèmi Nobel de la Patz
* 1953 – Benazir Bhutto, femna politica paquistanesa (m. 2007)
* 1955 – Michel Platini, fotbolaire francés
* 1973 – Zuzana Čaputová, avocata e politiciana eslovaca

## Decèsses

* 1908 - Nikolai Rimskii-Korsakov, compositor rus (n. 1844)
* 1914 - Bertha von Suttner, escrivana austriaca e pacifista, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1843)
* 1957 - Johannes Stark, fisician alemand, Prèmi Nobel (n. 1874)
* 1970 – Sukarno, president d'Indonesia (n. 1901)
* 1985 – Tage Erlander, òme politic suedés, ex-primièr ministre (n. 1901)
* 2001 - John Lee Hooker, musician american de blues (n.1917)

---

Vejatz tanben:

* 20 de junh | 22 de junh
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Belgrad

Београд
*Beograd*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
| País | Serbia |
| Superficia | 3222 km² |
| Populacion | 1 670 000 (2002) |
| Latitud | 44° 49' N |
| Longitud | 20° 27' È |
| Localizacion de la vila en Serbia |
|  |

**Belgrad** (*Београд = Beograd* en sèrbe) es la capitala de Serbia. Sa populacion totala èra de 1 670 000 abitants, en 2002. Sa superficia totala es 3222 km².

Vista de Belgrad la nuèch
# Jardins botanics reials de Kew

Jardins botanics reials de Kew.
Los **jardins de Kew** (en anglés: *Kew Gardens*) son un ensemble de jardins situats entre los quartièrs de Richmond upon Thames e de Kew, a l'oèst de Londres. Sus une superfícia de 121 ectaras, albergan una de las pus importantas coleccions de plantas del mond mai de 30 000 espècias de vegetals e un centre de recercas en botanica reputat. Son erbièr es tanben un dels pus grands del mond, amb mai de set milions d'especimens. Fondat en 1759, aqueste luòc emblematic de l'epòca victoriana, qu'aculhís cada an dos milions de visitaires, es estat marcat en julhèt de 2003 sus la lista del patrimòni mondial establida per l'UNESCO.

## Referéncias
# Tagalòg

Tagalòg| wikang Tagalog  |
| Locutors | L1: 29 milions (2010) L2: 54 milions (2020) |
| Classificacion lingüistica |
| Lengas austronesianas* Lengas malaiopolinesianas
	+ Lengas filipinas
		- Lengas filipinas centralas màgers
			* Lengas filipinas centralas
				+ Kasiguranin
					- **Tagalòg**
 |
| Estatut oficial |
| Oficial de | Filipinas |
| Acadèmia | Komisyon sa Wikang Filipino |
| Còdis lingüistics |
| ISO 639-1 | `tl`  |
| ISO 639-2 | `tgl`  |
| ISO 639-3 | `tgl`  |
| Ethnologue | `tgl`  |
| Glottolog | `taga1269`  |
| Linguasphere | 31-CKA-a  |
| ASCL | 6511  |
| IETF | tl  |
| **Mòstra**(Paire Nostre, en Tagalòg)
 Ama namin, sumasalangit Ka, Sambahin ang Ngalan Mo. Mapasaamin ang kaharian Mo, Sundin ang loob Mo Dito sa lupa para nang sa langit. Bigyan Mo kami ngayon ng aming kakanin sa araw-araw.
 At patawarin Mo kami sa aming mga sala, Para nang pagpapatawad namin sa mga nagsala sa amin. At huwag Mo kaming ipahintulot sa tukso,
 At iadya Mo kami sa lahat ng masama, Amen.
 |
| Mapa |
|  |

Lo **tagalòg** (pron.: [tɐˈɡaːloɡ]) es una lenga austronesiana parlada per un terç de la populacion de las Filipinas coma primièra lenga e coma segonda lenga per la major part de la resta de la populacion. Es la primièra lenga de la region IV filipina (Calabarzon e Mimaropa) e de Metro Manila. Sa forma estandardizada se ditz *filipino* o *pilipino*, es l'idioma nacional e una de las doas lengas oficialas de las Filipinas, l'autra essent l'anglés.

## Fonologia

### Consonantisme

Avètz çai-jos lo tablèu de las consonantas del tagalòg. La nasala velara, escricha *-ng-*, apareis dins totas las posicions e mai al començament d'una paraula.

Sistèma consonantic del tagalòg|  | Bilabiala | Alveolara /Dentala | Post-al. /Palatala | Velara | Glotala |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nasal |  | m |  | n |  | ɲ |  | ŋ |  |
| Stop | p | b | t | d | tʃ | dʒ | k | g | ʔ |  |
| Fricativa |  | s |  | ʃ |  |  | h |  |
| Aproximanta |  |  | l |  | j |  | w |  |
| Rotica |  |  | ɾ |  |  |  |

## Referéncias
# Bangkòk

Bangkòk| กรุงเทพมหานคร (th)  |
|

 |
|   |
| Nom oficial | กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยา มหาดิลกภพ นพรัตนราชธานีบูรีรมย์ อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยวิษณุกรรมประสิทธิ์ (th)  |
| Escais | City of Angels e The Big Mango  |
| Administracion |
| Capitala de | Tailàndia, Reialme de Rattanakosin e Regne de Thonburi (ca)   |
| Lenga oficiala | Tai  |
| Politica |
|  • Governador (ca)   | Chadchart Sittipunt (ca)  (2022–)  |
| Geografia |
|   |
| 13° 45′ N, 100° 31′ E |
|  |
| **Monarquia constitucionala** | Tailàndia  |
|  |
| Superfícia | 1 568,737 km²  |
| Altitud mejana | 2 m  |
| Punt mai bas | Badia de Bangkok (ca)  (−5 m)  |
| Punt culminant | camp de Don Mueang (ca)  (3 m)  |
| Fus orari | UTC+07:00  |
| Demografia |
|  • Totala | 5 676 648  ab. (31 de decembre de 2018 ) |
|  • Densitat | 3 618,61 ab./km² |
| Autras informacions |
| Còdi postal | 10###  |
| Prefix telefonic | 02  |
| ISO 3166-2 | TH-10  |
|

---

 |
| Sit web | bangkok.go.th  |

Bangkòk es la capitala de Tailàndia. Sa populacion èra estimada a 6 642 566 abitants, en 2005. Sa superfícia totala es 1 565 km².

Lo nom tai es Krung Thep, qu'es una acorcha per Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahintharayutthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udomratchaniwet Mahasathan Amon Phiman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukam Prasit, qu'es lo nom mai long conegut per un lòc abitat.

Vista de Bangkòk.
# Linha Marunouchi del mètro de Tòquio

Aquesta pagina conten de caractèrs japonés. En cas de problèma, consultatz Ajuda:Unicode o testatz vòstre navegador.

|  |
| --- |
| **Linha Marunouchi** |
|  Tokyo Metro serias 02 e 2000 a l'estation Yotsuya-sanchōme. |
|  |
|

---

 |
| Malhum
 | Mètro de Tòquio
 |
| Obertura
 | 1954
 |
| Espleitador
 | Tokyo Metro
 |
| Punts d'arrèst
 | 28
 |
| Longor
 | 27,4 km
 |
| modificar  |

La **linha Marunouchi** (東京地下鉄丸ノ内線, *Tōkyō Chikatetsu Marunouchi-sen*) es una linha del mètro de Tòquio al Japon gerida per la companhiá Tokyo Metro. Religa l'estacion d'Ikebukuro a l'estacion d'Ogikubo, amb una branca entre las estacions de Nakano-Sakaue e Hōnanchō. Longa de 27,4 km, traversa Tòquio del nòrd-oèst a l'oèst en passant pel centre. Los arrondiments traversats son Suginami, Nakano, Shinjuku, Minato, Chiyoda, Chūō, Bunkyō e Toshima. Es tanben coneguda coma **linha 4**. Sus las mapas, la linha es de color roja e identificada per la letra **M** per la branca principala e **Mb** per la branca segondària. Los logos respectius son donc : M pour la branca principala, e Mb per la branca segondària.

## Istòria

La linha Marunouchi es la segonda construguda sul malhum, après la linha Ginza. La primièra seccion entre Ikebukuro e Ochanomizu es inaugurada lo 20 de genièr de 1954. Puèi la linha es perlongada mantun còp entre 1956 et 1964.

Lo 20 de març de 1995, la linha es concernida per l'atemptat al gas sarin dins lo mètro de Tòquio.

## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

|  |
| --- |
| Sus d'autres projècte de Wikimedia: |
| Commons | **Commons** (Galariá) |
| Commons | **Commons** (Categoria) Modèl:Commonscat/categories |

### Articles ligats

* Mètro de Tòquio
* Tokyo Metro
# Kata

**Kata** (型, 形 significa: "la forma") es un mot japonés que s'utiliza dins qualques arts marcialas. Dins lo karate, aqueste mot descriu una simulacion detalhada de combat - la succession de movements - qu'es practicada individualament o en còla. Abans de l'executar, lo practicant deu ensajar la practica de la tecnica fondamentala - *kihon*.

Aquesta simulacion representa una succession de movements, l'ataca e la defensa en un combat imaginari. Cada ataca deu èsser realizada coma si i aviá un adversari davant lo karateka, per l'aténher, e cada defensa deu èsser realizada coma si l'adversari atacava dins una situacion vertadièra de perilh. Cada movement ten una interpretacion. Lo karateka deu respectar lo seu temps e la seuna aplicacion.

L'objectiu del *kata* es d'ajudar al devolopament de las qualitats e las abiletats psicologicas e fisicas que fan mestièr pel combat vertadièr.
# Tangsudo

**Tangsudo**, "l'art de man chinesa", es un art marcial tradicional corean. Es fondat sus la disciplina e la practica de formas e seqüencias de defensa pròpia.

## Ligams

* Academia Italiana de Tangsudo
# Duèl

Duèl entre lei deputats Paul Déroulède e Georges Clemenceau durant la IIIa Republica francesa.
Un **duèl** es un combat ambé d'armas organizat segon un sistèma de reglas precisas entre dos advèrsaris. Es generalament motivat per la reparacion d'un tòrt causat per un advèrsari a l'autre. Se debana en preséncia d'arbitres sovent dichs testimònis. Frequent fins au sègle XIX, lo duèl declinèt durant la premiera mitat dau sègle XX e es d'ara endavant enebit per leis autoritats.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias