Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mofa

Mofas

Mofas sus un ròc en Austràlia

Classificacion| Règne | Plantae |

Embrancament

**BryophytaA. Braun in Ascherson, 1860**

Classas de reng inferior

* *Takakiopsida*
* *Sphagnopsida*
* *Andreaeopsida*
* *Andreaeobryopsida*
* *Oedipodiopsida*
* *Polytrichopsida*
* *Tetraphidopsida*
* *Bryopsida*

Las **mofas** (var. **mossa**) o pus tecnicament, *Bryophyta*, son de plantas pichonas e doças que mesuran sovent d'entre 1 a 10 cm. Creisson normalament totas amassa dins de luòcs fosques e umids. An pas de flors ni de granas e sas fuèlhas simplas cobrisson sas cambas pichonas. Produsisson de capsulas d'espòras amb forma de bèc.

Aquela mofa genèra un sol esporofit.
# Karate

Calligrafia del mot japonés *karatedo*
Lo **karatè** (prononciacion: [kaˈɾa.te]; 空Kara手te道dō) es un art marcial d’ataca e de defensa, d’origina ryukyuana, que consistís a concentrar tota la fòrça del còs en un endrech determinat. Atal doncas, es un art d’autodefensa amb un aspècte espiritual predominant.

## Origina e creacion

Lo karate se desvolopèt dins l’illa d’Okinawa, ont los ocupants japoneses avián enebit l’us de las armas.
Foguèt puèi introduch e espandit al Japon per Gichin Funakoshi.

Tre la siá creacion, l'objectiu de l'art aqueste ne foguèt d'arribar a que lo karateka (*id est* lo que practica lo *karate*) pòsca causar un damatge definitiu a l'adversari amb sonqu'un còp, *cop de punh*, *atemi* (valent a dire *palmada*) o *cop de pè*.

## Definicion

### Tecnicas

Lo karate (kara:*vuèg* e té:*man*) o karate-do (do:*camin*, donc *lo camin de la man vuèja*) es una disciplina que se practica amb las mans vuèjas e desarmat. Los braces e las cambas s'entrainan amor de s'abastar las meteissas agilitat e poténcia que ne pòdon o poirián una arma reala.

Mas se ne tracha subretot d'acostumar e lo còs e l'esperit amassa, per tal d' obténer un contaròtle total de la situacion e atal n'èsser capable e pro competent per s'acarar l'adversari amb l'educacion e la cortesia adeqüatas.

### Esséncia

L'esséncia, la quita esséncia, la quintaesséncia de totas las tecnicas utilizadas al *karate* se concentra dintre lo *kime*.

S'agís d'una agarrida explosiva e subta que s'acompanha qualque ataca que siá (còp de punh, palmada, pautal, còp de pè o esquiva e parada e ca). S' una tecnica es pas acompanhada del *kime*, se pòt pas considerar coma n'èssent de *karate autentic*.

## Competicions

Coma espòrt de competicion, lo *karate* se devesís en doas *practicas* o *espròvas*:

* **Kumite**: es lo combat entre dos karatekas.

La *nòrma* o *règla* principala dins aquels combats es lo contaròtle del contacte fisic amb l'adversari.Una ataca (*atemi* o *còp de pè*) pòt causar fòrça prejudicis o damatges fisics al combatent que lo colpable n'es de tot biais e gaireben sempre desqualificat.

Atal doncas, los combats se ne caracterizan pas sonque per la velocitat de las accions mas tanben mai que mai per lor contaròtle efectiu.

* **Kata**: son una demostracion dels movements e dels cambiaments de posicion realizats adereng.

Totes los *kata* ne cabisson los elements essencials per l'emplec en totalitat del còs del practicant d'aicesta disciplina. Las tecnicas basicas dels *kata* ne son de parar e atacar amb los punhs, las mans o los pès, n'èssent tot aquò combinat dins una forma logica, coma s' en fàcia i aguèsse qualqu'un, qualqu' adversari, un autre *campion*.

## Ligams extèrnes

* (en) *Escòla* Wado Ryu... Fondator: n' Hironori Ohtsuka
* (en) *Escòla* Washinkai... Fondator: en Chris Thompson

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
# Corèa

Localizacion dei dos estats coreans actuaus
Lei dos estats coreans actuaus: la Corèa dau Nòrd
(zona arange: lo ponch roge es la capitala Pyeongyang) e la Corèa dau Sud (zona blava: lo ponch roge es la
 capitala Seol)
Lei tres reiaumes coreans au sègle V
**Corèa** (en corean *Hanguk* o *Joseon*) es lo país istoric dau pòble corean e de la lenga coreana. Se tròba a l'èst d'Asia. Forma una peninsula entre la mar de China Orientala e la mar de l'Èst (que son totei doas d'annèxes de l'ocean Pacific) a la quala cau apondre de territòris culturalament coreans au nòrd d'aquela peninsula e divèrseis illas vesinas coma Jeju-do. Dempuei leis ans 1945-1951, la Corèa istorica e lingüistica es dividida entre tres estats majoraus, la Corèa dau Sud (capitala: Seol), la Corèa dau Nòrd (capitala: Pyeongyang) e la Republica Populara de China (que compren l'extrèm nòrd dau país corean).

Lo gentilici es **corean -a**.