Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Densitat de populacion

La **densitat de populacion** es un indicator de populacion que mesura totes los objèctes tangibles quaus que sián. Es lo pus sovent aplicada a daus organismes vius. Se definís coma lo nombre d'objectes o d'organismes per unitat de superfícia.
# Economia de Hong Kong

| Economia de Hong Kong |
| --- |
|   |
| Moneda | Dolar de Hong Kong |
| Organizacions comercialas | OMC, APEC |
| Estadisticas |
| PIB | USD 350,4 miliards (2011) |
| Reng PIB | 37ena granda |
| Creissença del PIB | 5% (2011) |
| PIB per càpita | 49.300 (2011) |
| PIB per sector | agricultura 0,1%, industria 6,8%, comèrci e servicis 93,2% (2011) |
| Inflacion | 5,3%(2011) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | N/A |
| Fòrça de trabalh | 3.703.000 (2011) |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | Indústria 4.3%, bastiment 2.4%, comèrci, restaurants, e otèls 41.4%, finanças, assegurança, e immobiliària 12.5%, transpòrt e comunicacions 6.3%, comunitat e servicis socials 16.8%
nòta: per dessús las informacions excluson sector public (2011 èst.) |
| Caumatge | 3,4% (2011) |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 427,9 miliards (2011) |
| Sòcis principals | Republica Populara de China 52,4%, Estats Units 9,9%, Japon 4% (2009) |
| Impòrts | 482,6 miliards (2011) |
| Sòcis principals | Republica Populara de China 44,9%, Japon 8,9%, Taiwan 7,5%, Estats Units 4,9% (2009) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | US$ 903,2 miliards (2011) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 46,97 miliards |

Hong Kong a un'economia de liure mercat fòrça en dependent del comèrci e las finanças internacionalas - el valor del comèrci de bens e servicis es quatre còps superiors a la siá PIB. L'economia se basa en los servicis (principalament a la borsa de valors, comèrci e servicis bancaris). La borsa de valors de Hong Kong es una de las pus activas d'Asia. dins aquela vila existís torisme de negòcis (mas compta amb autres atractius). Aquela vila es una sedença de divèrsas entrepresas chinesas.

Sa economia dubèrta sofriguèt los efièches de la crisi economica de 2008. Malgrat l'aument de l'escambi de comèrci, torisme e financièr amb la Republica Populara de China aver ajudat la repren de la recuperacion economica de la region, pòt arribar nòva retraccion, a causa de la casuda de ritme de las economias de la Zona Èuro e dels Estats Units.

## Referéncias
# Chongqing

Ostal de vila de Chongquing
Mumicipalitat autonoma de Chongquing
**Chongqing** (chinés simplificat: 重庆, chinés tradicional: 重慶, Postal System Pinyin: **Chungking**) es la mai granda (82 300 km²) e mai poblada (31 831 835 abitants en 2009) de las municipalitats de la Republica Populara de China. Fins a 1997 èra partida de la província de Sichuan, e al tèrme de Hubei, Henan, Guizhou e Shaanxi .

L'abreviacion municipala - Yú (渝) – foguèt aprovada lo 18 d'abril de 1997. Lo nom deriva del nom ancian de la partida del riu Jialing que travèrsa Chongqing e s'escampa dins lo riu Yangzijiang.

L'àrea urbana de Chongqing (重庆市区) (mai de 4 milions d'abitants) inclusís lo districte de Yuzhong (渝中区, o "Districte Central de Chongqing"), lo central e amb mai granda densitat de poblacion, sèti de las del govèrn. Los autres districtes son Nan'an (南岸区, o "Districte de la marga meridionala") Jiangbei (江北区, o "Districte del Nòrd del riu "), Shapingba (沙坪坝区), Jiulongpo (九龙坡区), e Dadukou (大渡口区).

## Economia

Chongqing possedís fòrça fonts d'aiga mineralas. A tanben de depaus importants de carbon, gas natural, alumini, estronci, marbre e mercuri. Entre las industrias de la municipalitat se destacan aquelas de las maquinas, quimia, petroquimia, farmacia e metallurgia. Existisson fòrça expleitacions agricòlas de familiaras. Los principals productes son lo gran, iranjas, tabat e mandarinas. Es un important centre d'elevatge de manhans.

## Istòria

La ciutat de Chongqing èra la capitala del Reialme Ba, ancian pòble que desapareguèt fa vint-e-cinc sègles. Essent alunhada de la Rota de la Seda, la vila perdèt tota son importància fins al sègle XIX quand las poténcias estrangièras avent d'interessès amb la China demandèron qu'obriscan la ciutat als estrangièrs. En 1901 se creèt una concession japonesa dins la ciutat. En 1938, Chongqing venguèt la capitala de la Republica de China, dirigida per Chiang Kai-shek que fugissiá l'invasion japonesa. La vila foguèt fòrça bombardada per las tropas japonesas pendent aquel periòde. Coma capitala de la China nacionalista la vila se desvolopèt, e en qualques ans, passèt de 200 000 a mai d'un milion d'abitants.

## Personatges illustres

* Dŏng Yuán.

## Embessonatge

Tolosa,  Occitània

## Ligams extèrnes

* (ca)Informacion sus Chongqing
* Mapa del centre de la vila
* (Lengas siniticas)Mapa de districtes / Version 2
* Megalopolis: 24 òras a Chongqing (Channel 4 News)
* (en)*The Guardian*, 15 de març 2006, "Invisible city"
* Mapa de Chongqing
* Mapas satellita de Google
* (Lengas siniticas)(en)Pàgina oficial
# Mortalitat infantila

Mortalitat infantila (enfants de mens d'1 an) dins lo mond en 2013)

La **mortalitat infantila** es una donada estatistica calculada a partir dau rapòrt entre lo nombre d'enfants mòrts sus lo nombre totau d'enfants nascuts sus un periòde donat. Es generalament utilizada sus un periòde d'un an per descriure la qualitat dei sistèmas de santat d'un país. Pasmens, pòu s'estendre a de domenis variats coma lo taus de subrevida de la progenitura d'un animau quin que sigue.
# New York Times

*New York Times*| Edicion del 29 de julhet de 1914. |
| Tipe | quotidian, basa de donadas en linha |
| Ficha |
| Estat |  Estats Units |
| Lenga | anglés espanhòl chinés |
| Proprietari | The New York Times Company |
| Luòc de publicacion | Eighth Avenue, 620 New York Times Building (Nòva York) |
| Difusion | 740.000 ex. (2022) |
| Donadas e chifras |
| Format | broadsheet |
| Director de redaccion | Joseph F. Kahn |
| Editor en cap | Joseph Kahn (2022–) |
| Istòria |
| Fondador | George Jones e Henry Jarvis Raymond |
| Fondacion | 18 setembre 1851 |
| ISSN | 0362-4331 |
| Site web | nytimes.com |
|

---

         |

The New York Times (**NYT**) es un jornal quotidian estatsunidenc basat a Nòva York. Dempuèi la siá fondacion en 1851, a obtengut 132 prèmis Pulitzer, e es amplament considerat dins l'indústria de la premsa coma un dels quotidians grands de referéncia.

The New York Times (1942).

## Nòtas e referéncias

## Ligams extèrnes

* (en) Sit web oficial
# Economia de la Còsta d'Evòri

| Economia de la Còsta d'Evòri |
| --- |
| Moneda | Franc CFA d'Africa Occidentala |
| Organizacions comercialas | OMC, Union Africana, ECOWAS |
| Estadisticas |
| PIB | USD 36,07 miliards (2011) |
| Reng PIB | 104ena granda |
| Creissença del PIB | -4,7% (2011) |
| PIB per càpita | 1.600 (2011) |
| PIB per sector | agricultura 30%, industria 21%, comèrci e servicis 49% (2011) |
| Inflacion | 5,1%(2011) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | 42% (2006) |
| Fòrça de trabalh | 8 764 000 (2011) |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 68%, industria, comèrci e servicis 32% (2007) |
| Caumatge | cap d'informacions |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 11,4 miliards (2011) |
| Sòcis principals | Païses Basses 11,3%, Estats Units 11,2%, Alemanha 7,2%, Nigèria 5,9%, Canadà 5,8%, França 5,8%, Africa del Sud 5,3% (2011) |
| Impòrts | 7 911 milions (2011) |
| Sòcis principals | Nigèria 35,1%, França 10%%, Republica Populara de China 5,6%, Colómbia 4,8% (2011) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | US$ 8 539 milions (2011) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 6 252 milions (2011) |

L'economia de Còsta d'Evòri es una economia de mercat que depend fòrtament del sector agrari: aqueste sector emplega 68% de la fòrça de trabalh. Còsta d'Evòri es lo principal productor e exportador de cacau e tanben important productor de cafè e òli de palma. Per aquela rason, l'economia es fòrça en dependent dels prèses internacionales d'aqueles produchs e de factors climatics. Cacau, Petròli, cafè e tanben lo aur son los principals produchs d'exportacion.

## Nòtas & referéncias
# Economia de Quirguizstan

| Economia de Quirguizstan |
| --- |
| Moneda | Som quirguiz |
| Organizacions comercialas | OMC, CEI, ECO, EURASEC |
| Estadisticas |
| PIB | USD 11,41 miliards (2008) |
| Reng PIB | 141 |
| Creissença del PIB | 6%% (2008) |
| PIB per càpita | 2 100 (2008) |
| PIB per sector | agricultura 32,4%, industria 18,6%, comèrci e servicis 49% (2008) |
| Inflacion | 22,5%%(2008) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | 40% (2004) |
| Fòrça de trabalh | 2,7 milions |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 48%, industria 12,5%, comèrci e servicis 39,5% (2005) |
| Caumatge | 18% |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 1 676 milions (2008) |
| Sòcis principals | Russia 20,7%, Soïssa 19,9%, Cazacstan 18%, Afganistan 10,4%, Ozbequistan 7,6%, China 5,5% (2007) |
| Impòrts | 3 476 milions (2008) |
| Sòcis principals | Russia 40,5%, China 14,7%, Cazacstan 12,9%, Ozbequistan 5% (2007) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | US$ 2 966 milions (2007) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 1 192 milions (2008) |

L'agricultura e l'elevatge foguèron predominants en l'economia del Quirguizstan fins que l'industrializacion promoguda per de successius govèrns sovietics modifiquèt l'economia en gaireben totes los ancians territòris de l'anciana Union Sovietica. Malgrat tot, l'agricultura e l'elevatge constituisson mai de la mitat de l'emplec de la populacion activa, e a l'entorn d'un 40 per cent del Produch interior brut. En tot lo país, mai que mai dins las zònas accidentadas, se practica mai que mai l'elevatge (fedas, cavals e bovins).

Lo govèrn faguèt un grand esfòrç per redusir lo deficit fiscal, qu'arribèt gaireben a zèro en 2006, abans una fòrta aumentacion de las despensas entre 2007-2008.

## Referéncias
# Economia de Samoa

| Economia de Samoa |
| --- |
| Moneda | tala |
| Organizacions comercialas | OMC (observaire), G-77 |
| Estadisticas |
| PIB | USD 1 057 milions (2008) |
| Reng PIB | 198ena granda |
| Creissença del PIB | 3,3% (2008) |
| PIB per càpita | 4 900 (2008) |
| PIB per sector | agricultura 11,6%, industria 13,1%, comèrci e servicis 75,3% (2004) |
| Inflacion | 6%(2008) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | cap d'informacions |
| Fòrça de trabalh | 90 000 (2000) |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | cap d'informacions |
| Caumatge | cap d'informacions |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 131 milions (2006) |
| Sòcis principals | Austràlia 48,1%, Samoas americanas 30%, Taiwan 8% (2007) |
| Impòrts | 324 milions (2006) |
| Sòcis principals | Nòva Zelanda 22,1%, Fiji 17,2%, Singapor 16,1%, Austràlia 7,9%, Japon 6,8%, Indonesia 5,4%, Estats Units 5,3% (2007) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | US$ 177 milions (2004) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 78,1 milions |

L’**economia de Samoa** es fòrça dependenta de las exportacions agricòlas e de las devisas mandadas per los sieus nacionals, e mai de l'ajuda exteriora. Dos tèrces de la populacion s’avodan a l’agricultura. L’activitat mai importanta es l’exportacion de còpra e d’òli de còco e d’autres derivats de la meteissa planta.

Lo sector industrial es gaireben limitat a la transformacion de produches agricòls. Lo sector mai en creissença actualament es lo del torisme, qu’emplega per ara 20% de la populacion. Gaireben 122 000 toristas visitèron Samoa en 2007.

## Referéncias

## Tanben veire

* Economia de las Samoas americanas
# Economia d'Ongria

| Economia d'Ongria |
| --- |
|   |
| Moneda | Forint |
| Organizacions comercialas | OMC, Union Europèa, OCDE |
| Estadisticas |
| PIB | USD 195,6 miliards (2011) |
| Reng PIB | 55ena granda |
| Creissença del PIB | 1,7% (2011) |
| PIB per càpita | 19.600 (2011) |
| PIB per sector | agricultura 4,1%, industria 29,1%, comèrci e servicis 66,7% (2011) |
| Inflacion | 3,9%(2011) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | 13,9% (2010) |
| Fòrça de trabalh | 4 261 000 |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 4,7%, industria 30,9%, comèrci e servicis 64,4% (2010) |
| Caumatge | 10,9% |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 107,1 miliards (2011) |
| Sòcis principals | Alemanha 25%, Romania 5,7%, Àustria 5,4%, Eslovaquia 5,4%, Itàlia 5%, França 4,8%, Reialme Unit 4,6% (2010) |
| Impòrts | 101,5 miliards (2011) |
| Sòcis principals | Alemanha 24,7%, Russia 8,5%, Republica Populara de China 8,4%, Àustria 6,2%, Eslovaquia 4,9%, Polonha 4,7%, Païses Basses 4,4%, Itàlia 4,3% (2010) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | US$ 185 miliards (2011) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 68,16 miliards (2011) |

Ongria, a l'intrada dins l'Union Europèa esperava modernizar la sieuna agricultura, estabilizar la sieuna economia e l'assegurar de crisis, modernizar e desvolopar las siás infrastructuras e recebre d'ajudas economicas pel desvolopament de las siás regions. Après la casuda del comunisme, lo país faguèt la transicion d'una economia centralizada e planificada cap a una economia de mercat e actualament lo sector privat respond per 80% del produch interior brut.. Las inversions e la possession d'entrepresas ongresas per estrangièrs acumulan mai de 60 mil milions de dolars dempuèi 1989. Las mesuras d'austeritat prepausadas pel FMI redusiguèron lo deficit budgetari de mai de 9% en 2006 per 3,3% del PIB en 2008.

## Referéncias