Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Universitat publica

Una **universitat publica** es una universitat amb finançament que cor a cargue principalament d'un govèrn, plan nacional o de qualque entitat subnacional, a diferéncia de las universitats privadas. Una universitat nacionala pòt èsser o pas publica, en dependent dels cases.

En qualques regions, las universitats publicas son d'importants centres d'investigacion e fòrça d'elas apareisson en los principales classaments de melhoras universitats. En Euròpa lo modèl d'universitat publica es lo mai important, en arribant a èsser exclusiu dins qualques païses coma Finlàndia o Grècia.
# Portugués

Portugués| português |
| Parlat en | Portugal, Brasil, Angòla, Cap Verd, Espanha, Guinèa Bissau, Moçambic, São Tomé e Príncipe, Timòr Èst, Comunautats d'immigrants dins d'autres païses (França, Estats Units, Alemanha). |
| Region | Euròpa, Africa, America |
| Locutors | 210 milions (1èra lenga); 230 milions (1èra e segonda lenga) de |
| Tipologia | SVO Flexionala |
| Classificacion lingüistica |
| Lengas indoeuropèas* Lengas romanicas
	+ Lengas iberoromanicas
		- Galaicoportugués
			* **Portugués**
 |
| Estatut oficial |
| Oficial de | Portugal Angòla  Brasil Cap Verd  Macau Moçambic Guinèa Bissau São Tomé e Príncipe Timòr Èst Union Africana Union Europèa |
| Acadèmia | Instituto Internacional de Língua Portuguesa Comunidade dos Países de Língua Portuguesa |
| Estatut de conservacion |
| **AtudatEXExtinct* (Atudat)**MenaçatCRCritically endangered* (En dangièr critic)
**SESeverely endangered* (En dangièr sevèr)
**DEDevinitely endangered* (En dangièr definitiu)
**VUVulnerable* (Vulnerable)
**SegurNENot Endangered* (Non en dangièr)
**ICHEL *Red Book: Not Endangered
Classada coma lenga **segura** (**NE**) per l'*Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond*
 |
| Còdis lingüistics |
| ISO 639-1 | pt |
| ISO 639-2 | por |
| ISO 639-3 | por |
| ISO 639-6 | por |
| Ethnologue | `por`  |
| Glottolog | port1283 |
| Linguasphere | 51-AAA-a  |
| ASCL | 2302  |
| IETF | pt  |
| **MòstraArticle primièr de la Declaracion dels dreches de l'òmeArtigo 1°**

Todos os seres humanos nascem livres e iguais em dignidade e em direitos. Dotados de razão e de consciência, devem agir uns para com os outros em espírito de fraternidade.
 |
| Mapa |
|  |

Lo **portugués** (autonim: *português*, prononciat [poɾtuˈɣe(j)ʃ]  o *língua portuguesa*) es una lenga romanica, apartenent a la familha de las lengas indoeuropèas. Amb la creacion del Reialme de Portugal en 1139 e son expansion cap al sud durant la Reconquèsta, lo portugués ancian se destacèt del galèc ancian a l'entorn del sègle xiv per formar un diasistèma nomenat galaicoportugés.

Coma resultat de l'expansion territorial durant lo periòde colonial, la preséncia de lusofòns es fòrça important en tot lo mond, subretot en America e Africa. Inclús dins lo grop iberromanic, lo portugués deriva de divèrses dialèctes del latin vulgar parlat entre lo Reialme de Galícia e lo Comtat de Portugal ―amb mantuns traits fonologics eissit del cèlta galaic.

## Pichòt vocabulari

* Adieu: *Olá*, *Adeus*
* Se vos platz: *Faz favor* / *Por favor*
* Mercé: *Obrigado* (òmes), *Obrigada* (femnas)
* Òc: *Sim*
* Non: *Não*
* Darrièr: *Último* (m), *última* (f)
* Primièr: *Primeiro* (m), *primeira* (f)
* Estrangièr: *Estrangeiro* (m), *estrangeira* (f)
* Union Europèa: *União Européia*
* Occitan(a): *Occitão* (m), *Occitana* (f)
* Peis/Peisses (animal): *Peixe/Peixes* (animal)

## Bibliografia

* Vázquez, Pilar; Mendes, Albertina (1989). *Gramática da língua portuguesa* (en portugés).  Lisbona: Edições 70.

## Referéncias

* Portal de las lengas