Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bob Marley

**Bob Marley**|  |
| Profession: | musician, cantaire e compositor de reggae |
| País: | Jamaica |
| Data de naissença: | 6 de febrièr de 1945 |
| Luòc de naissença: | Saint Ann, Jamaica |
| Data de decès: | 11 de mai de 1981 |
| Luòc de decès: | Miami, Florida |

Bob Marley (nascut **Robert Nesta Marley**) foguèt un important musician, cantaire e compositor jamaican del genre *reggae*, amb altre pionièrs, coma Jimmy Cliff e Peter Tosh. Foguèt tanben un devòt de la religion Rastafari.
# Màfia

Lo poupre es sovent utilizat coma representacion simbolica de l'influéncia e de l'extension au sen de la societat dei rets d'una mafia.
Una **màfia** es una organizacion criminala fòrça organizada e estructurada qu'es caracterizada una estructura e de reglas intèrnas partejadas per sei membres (certanei an d'institucions quasiment similaras a aquelei d'un estat), per una utilizacion de la violéncia per s'enrichir e per protegir l'organizacion gràcias a de tacticas d'intimidacion, per un ròtle sociau important (certanei membres pòdon aver de situacions importantas dins la vida politica, economica ò sociala), per un ancoratge territòriau poderós, per una coexisténcia d'activitats legalas ò illegalas e per de liames importants ambé leis institucions politicas ò nacionalas. Aquò permet d'estructurar de rets fòrça desvolopats e de limitar ò d'alentir leis enquistas dirigidas còntra l'organizacion.

A l'origina, aqueu tèrme designava solament lei mafias dau sud italian probablament aparegudas dins lo corrent de la segonda mitat dau sègle XIX. Pasmens, a l'ora d'ara, designa totei leis organizacions criminalas simiilaras dins d'autrei país.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
# Pontifex maximus

Estatua d'August, Pontifex Maximus
*(Via Labicana)*
Lo **Pontifex Maximus** èra lo cap dau collègi religiós roman e lo titól pus important de la ierarquia religiosa romana. La carga venguèt partida dei poders imperiaus fins a 382.
# BeIN Sport

**beIN Sport** es una ret mondiala de canals d'espòrt qu'aparten a Qatari Sports Investments (una filiala del grop de mèdias d'Al Jazeera) que tanben lo dirigís. Actualament fa foncionar tres cadenas en França: beIN Sport 1, beIN Sport 2 e beIN Sport MAX. Lancèt tanben dos canals als Estats Units (en anglés e en espanhòl) en agost de 2012.
# Trenton (Nòva Jersei)

Pont dins la ciutat de Trenton.
**Trenton** es una vila e la capitala de l'estat american de Nòva Jersei. Sa populacion, en 2000, èra de 85 402 abitants. Sa superfícia totala es 21,1 km².
# Wisconsin

Wisconsin| Wisconsin (en)  |
|

(Bandièra)
 |
| Imne | On, Wisconsin! (en)   (1959 ) |
| Devisa | «Forward (en) »  |
| Simbòl | Griva americana (ca)   |
| Nom oficial | State of Wisconsin (en)  |
| Escais | The Badger State e America's Dairyland  |
| Administracion |
| Capitala | Madison  |
| Lenga oficiala | pas cap de valor  |
| Politica |
|  • Governador (ca)   | Tony Evers (ca)  (2019–pas cap de valor)  |
| Geografia |
|   |
| 44° 30′ N, 89° 30′ O |
|  |
| **Estat** | Estats Units d'America  |
|  |
| Superfícia | 169 640 km²  |
| Longor de còsta | pas cap de valor  |
| Percentatge d'aiga | 17,31 %  |
| Altitud mejana | 320 m  |
| Punt mai bas | lac Michigan (176 m)  |
| Punt culminant | Timms Hill (fr)  (594,8 m)  |
| Fus orari | UTC−06:00 Ora Estandard Centrala America/Chicago  |
| Demografia |
|  • Totala | 5 893 718  ab. (1 d'abril de 2020 ) |
|  • Densitat | 34,74 ab./km² |
| Autras informacions |
| ISO 3166-2 | US-WI  |
|

---

 |
| Sit web | wisconsin.gov  |

**Wisconsin** es un estat dels Estats Units d'America qu'a pas cap de frontièra maritima. Confronta al nòrd lo lac Superior e Michigan, a l'èst lo lac Michigan, al sud Illinois e a l'oèst Iowa e Minnesòta.

## Geografia

Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. **Vòstra ajuda** es benvenguda !
### Economia

L'economia rurala se basèt inicialament sul comèrci de las pèls de divèrses animals. Venguèt après l'esplecha forestièra, l'agricultura e l'elevatge bovin pel lach.
L'agricultura e l'elevatge se concentran pels dos tèrces meridionals de l'estat, alara que pel tèrç septentrional dominan l'esplecha forestièra e lo torisme.

Emai que l'estat siá un important productor de fèrre e de plomb, fins al sègle XX l'unica produccion minerala significativa de Wisconsin èra la pèira trencada, sabla e grava, totas emplegadas pel bastiment.

L'industrializacion comencèt a la fin del sègle XIX al sud-èst de l'estat, Milwaukee essent lo sieu centre mai important, e en s'espandissent principalament pel sud-èst de l'estat, a ras de la riba del lac Michigan, d'Illinois fins a Green Bay. I cal notar las industrias alimentàrias (Oscar Mayer, Kraft Foods, Miller Brewing Company), de maquinària e equipament de transpòrt (Harley-Davidson, Johnson Controls, Oshkosh Truck), panièra (Kimberly-Clark), d'instruments medicals, e editors (Krause Publications).
Dins los darrièrs decennis las activitats del sector de servicis, mai que mai las de medecina e educacion, cresquèron en importància.

### Vilas Principalas

* Milwaukee
* Madison
* Green Bay
* Eau Claire

## Istòria

Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. **Vòstra ajuda** es benvenguda !
### Ligams extèrnes
# Nostalgia

La **nostalgia** es lo sentiment de pena e malenconia que sent una persona que perdèt una causa (que siá fisica o mentala) o qu'es alunhada dels seus ligams familhars, nacionals o afectius. Sovent la nostalgia s'acompanha de l'idealizacion de çò que se voldriá recuperar. Aquel sentiment ven amb lo temps, los viatges e migracions (nomenada alara Sindròm d'Ulisses) e pòt èsser acompanhat de simptòmas fisics coma insomnia, lagremas, trobles obsessius e malautiás psicosomaticas.

La nostalgia ligada a la patria a de noms especifics dins qualques lengas, coma la *saudade* portuguesa o la *morriña* galèga. Es a l'origina de tèmas literaris coma l'*Ubi sunt?* o tot art enrelacions amb una edat d'aur perduda e mitica.
# Micmac

|
 Micmac Mi'kmaq |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
|  Ancians airals de pòblament de las sèt brancas micmacs en Canadà |
| Geografia |
| País | Canadà |
| Region | Províncias atlanticas |
| Lenga |
| Lenga | micmac |
| Grop | algonquians |
| Demografia |
| Populacion  · Totala  | 168 420 |
| Autras informacions |

Los **micmacs**, (**mi'gmaq** en micmac) son una nacion primièra, pòble d'americans nadius indigènas del nòrd-èst de Nòva Anglatèrra, de las províncias atlanticas de Canadà, e de la Peninsula de Gaspe en Quebèc.

La nacion a una populacion d'aperaquí 40 000 personas, que aproximativament un tèrç parlan encara inuísimk, una lenga lenga algonquiana. L'inuísimk èra sonque escrit en escritura micmac ieroglifica e es ara escrit en utilizar fòrça letras de l'alfabet latin estandard.

Dins las províncias canadencas de Nòva Escòcia e Tèrranòva e Labrador, octobre es celebrat coma lo mes de l'istòria dels micmacs e la nacion entièra celèbra *Treaty Day* cada an lo 1èr d'octobre.
# Lengas sioanas

Distribucion de las lengas sioanas en America del Nòrd
Las **lengas sioanas** son una familha de lengas amerindas parladas als Estats Units e al Canadà per las populacions sioanas.

Amassan un trentenat de lengas, dialèctes o sosdialèctes. La classificacion lingüistica pòt pas correspondre a las divisions administrativas.
Las lengas sioanas son a l'ora d'ara en perilh, e d'unas son atudadas o en via d'extinccion amb un fòrça pichon nombre de locutors encara vivents.

## Classificacion

La familha sioana consistís en dètz-e-uèch lengas.

* *grop catòban*
	+ catòba (catawba)
	+ woccon
* *grop sioan*
	+ mandan
	+ *sosgrop de la valada de Mississippi*
		- *sosgrop dakòtan*
			* *sosgrop assiniboine-stoney*
				+ assiniboine
				+ stoney
			* *sosgrop dakota-lakota*
				+ dakota
				+ lakota
		- *sosgrop dhegiha*
			* omaha-ponca
			* *sosgrop osage-kanza*
				+ kanza
				+ osage
			* quapaw
		- *sosgrop winnebago-chiwere*
			* winnebago
			* iowa-oto
	+ *sosgrop de la ribièra Missorí*
		- crow
		- hidatsa
	+ *sosgrop del sud-èst*
		- *sosgrop biloxi-ofo*
			* biloxi
			* ofo
		- tutelo