Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Margrava

**Margrava** es títol de noblesa qu'èra a l'originia donat ai caps militars dei marchas de l'Empèri Carolingian. Après lo partiment d'aquel empèri, demorèt lo títol de certanei senhors dau Sant Empèri Roman Germanic.
# Sègle XIX

millenni I |
**millenni II** |
millenni III

../.. |
sègle XVII |
sègle XVIII |
**sègle XIX** |
sègle XX |
sègle XXI |
../..

Ans 1800 | Ans 1810 | Ans 1820 | Ans 1830 | Ans 1840

Ans 1850 | Ans 1860 | Ans 1870 | Ans 1880 | Ans 1890

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1801 | 1802 | 1803 | 1804 | 1805 | 1806 | 1807 | 1808 | 1809 | 1810 |
| 1811 | 1812 | 1813 | 1814 | 1815 | 1816 | 1817 | 1818 | 1819 | 1820 |
| 1821 | 1822 | 1823 | 1824 | 1825 | 1826 | 1827 | 1828 | 1829 | 1830 |
| 1831 | 1832 | 1833 | 1834 | 1835 | 1836 | 1837 | 1838 | 1839 | 1840 |
| 1841 | 1842 | 1843 | 1844 | 1845 | 1846 | 1847 | 1848 | 1849 | 1850 |
| 1851 | 1852 | 1853 | 1854 | 1855 | 1856 | 1857 | 1858 | 1859 | 1860 |
| 1861 | 1862 | 1863 | 1864 | 1865 | 1866 | 1867 | 1868 | 1869 | 1870 |
| 1871 | 1872 | 1873 | 1874 | 1875 | 1876 | 1877 | 1878 | 1879 | 1880 |
| 1881 | 1882 | 1883 | 1884 | 1885 | 1886 | 1887 | 1888 | 1889 | 1890 |
| 1891 | 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896 | 1897 | 1898 | 1899 | 1900 |

Vejatz tanben : Lista dels sègles, Chifras romanas

---

Lo **sègle xix** comença lo 1èr de  genièr de 1801 e s'acaba lo 31 de decembre de 1900. D'unes lo fan començar en 1814 (fin de las Guèrras Napoleonencas) o en 1815 amb lo Congrès de Viena en 1815 e acabar en 1914 (Primièra Guèrra Mondiala).

## Eveniments

Tres grandas tendéncias an marcat aqueste sègle

* L'industrializacion
* La democratizacion
* Lo nacionalisme

Aqueste sègle a conegut una explosion demografica ; se parla de *revolucion demografica*.

### Euròpa

Fichièr:Euròpa après Congrès de Viena 1815.pngEuròpa politica après lo Congrès de Viena.
### Africa

### Asia

### America Latina

### America del Nòrd

## Personatges significatius

## Invencions, Descobèrtas, Introduccions
# Infantariá mecanizada

Unitat d'infantariá mecanizada estatsunidenca durant leis ans 2010.
L’**infantariá mecanizada** es una infantariá equipada de mejans blindats pesucs e qu'utiliza principalament de veïculs de combat d'infantariá (BMP-1, VBCI...), sostenguts per de carris de combat, sus lo prat batalher. Dins lei fòrças armadas modèrnas, una tala unitat ocupa generalament una plaça intermediària entre la division blindada, destinada a rompre lo dispositiu enemic, e la division d'infantariá « pura » encargada de l'ocupacion dau terren gràcias a l'utilizacion de veïculs de transpòrt de tropas.

Lo veïcul de combat d'infantariá es un veïcul armat per permetre lo transpòrt d'un grop de fantassins a proximitat de la linha dei combats. Dispausa generalament d'un blindatge sufisent per arrestar lei projectils deis armas leugieras e dei mitralhièras e un armament capable de tractar una gròssa diversitat d'adversaris (canon mitralhaire de 20 a 30 mm, missils anticarri...).

## Liames intèrnes

* Infantariá.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
# Periscòpi

Esquèma d'un periscòpi complèx amb de lentilhas e de prismas.
Lo **periscòpi** (ò **episcòpi**) es un instrument optic que permet d'observar un objècte sensa èsser vist en retorn. Dins sa forma pus simpla, es un bostièr rectilinèu amb dos miraus orientats a 45° a cada extremitat. Mai d'un sistèma compòrta d'elements suplementaris (lentilhas, prismas, filtres... etc.) per facilitar l'observacion.

## Liames intèrnes

* Optica.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias