Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Òme de Vitruvi

L'Òme de Vitruvi de Leonardo da Vinci; vers 1492; 34,4cm X 25,5cm; Galeria dell'Accademia de Venèsia.
**L’« Òme de Vitruvi »** es lo nom comunament donat al dessenh de pluma, tinta e lavat sus papièr, nomenat *Estudi de proporcions del còs uman segon Vitruvi* e realizat per Leonardo da Vinci vèrs 1492.

Aquel dessenh apartenguèt a la colleccion d’òbras d’art grafic de Giuseppe Bossi abans d’èsser comprat en 1822 par las Gallerie dell’Accademia de Venècia*.*

## Una traduccion del tèxte de la pagina de Leonardo da Vinci

*«[…] que la Natura distrièt las mesuras del còs uman cossí.*
*Quatre dets fan una palma, e quatre palmas fan un pè, sièis palmas fan una coidada: quatre coidadas fan lo naut d’un òme. E quatre coidadas fan un doble pas, e vint-e-quatre palmas fan un òme; e utilizèt aquelas mesuras dins sas construccions.*
*Se dobrissètz las cambas de biais a baissar vòste naut d’un quatorzen, e se estiratz vòstres braces de biais que lo bot de vòstres dets siá al nivèl del suc de vòtre cap, devètz saber que lo centre de vòstres membres estirats será al monilh, e que l’espaci entre vòstras cambas serà un triangle equilateral.*
*La longor dels braces estirats d’un òme es egala a son naut.*
*Dempuèi la racina dels cabels fins al bas del menton, i a un desen del naut d’un òme. Dempuèi lo bas del menton fins al suc del cap, un ueiten. Dempuèi lo naut de la peitrina fins al suc del cap, un sieisen; dempuèi lo naut de la peitrina fins a la racina dels cabels, un seten.*
*Depuèi los tetons fins al suc de la tèsta, un quatren del naut de l’òme. La mai granda largor de las espatlas es contenguda dins lo quatren d’un òme. Dempuèi lo coide fins al bot de la man, un cinquen. Dempuèi lo coide fins l’angle de l’abans braç, un ueiten.*
*La man complèta es un desen de l’òme. Lo començament de las partidas genitalas es al mitan. Lo pè es un seten de l’òme. Dempuèi la sòla fins al dejós del genolh, un quatren de l’òme. Dempuèi jol genolh fins al començament de las partidas genitalas, un quatren de l’òme.*
*La distància del bas del menton al nas, e de las racinas dels cabels a las subrecilhas es la meteissa, atal que l’aurelha: un tresen de la cara.»*
Vitruvi, in *De l’arquitectura*.
## Utilization coma lògo

* Fins a 2006, l'Òme de Vitruvi èra lo lògo de l'entrepresa Manpower.
* L'Òme de Vitruvi serviguèt de lògo per la candidatura de Milan a l'Exposicion Universala de 2015.
* Es sus la pèça d'1 € italiana.

## Articles connèxes

* Anatomia
* Renaissença

## Ligam extèrne

* (fr)Site detalhat sus l'Òme de Vitruvi
# Manhattan

Vista de Manhattan.
5ena avenguda
**Manhattan** es un dels 5 boroughs de la vila de Nòva York dins l'estat de Nòva York, Estats Units d'America. Ocupa la màger part de l'illa del meteis nom, d'una superfícia de 58,8 km2, enrodada pel flume Hudson a l'oèst, l'East River a l'èst, l'Upper New York Bay al sud, e l'Harlem River al nòrd.
En 2012, sa populacion èra de 1 619 090 habitants, e sa densitat es fòrça superiora a la de tot autre comtat dels Estats Units.

Manhattan es la part pus rica de la vila de Nòva York, çò que ne fa lo luòc pus toristic de *Big Apple*, mondialament famós per sos gratacèls e son activitat trepidanta. Manhattan es tanben lo còr economic e financièr de la vila, bastit a l'entorn de Wall Street que aculhís lo New York Stock Exchange, e Midtown que compta mantun sètges socials d'entrepresas coma la Time Warner, Bloomberg LP o encara MetLife. Es tanben lo centre cultural de Nòva York, amb sos musèus coma lo Metropolitan Museum of Art, l'American Museum of Natural History, e lo MoMa. La màger part dels gratacèls pus coneguts son situats per aqueste quartièr, amb per exemple l'Empire State Building, lo Chrysler Building, lo GE Building e lo One World Trade Center, que remplaça lo World Trade Center que foguèt destruit per los atempats del 11 de setembre de 2001.

Sens que s'agisca de divisions administrativas en se los quartièrs màgers de Manhattan son, del sud al nòrd:

* Lower Manhattan, amb (Downtown, the Village, Tribeca, China town, Little Italy)
* Midtown
* l'Upper Manhattan, partejat per Central Park, entre l'Upper West Side e l'Upper East Side.

Bastida mai que mai sus un plan ortogonal, las vias son totas numerotadas e son nomenadas "avengudas" (anglés, *avenues*) per las que van del nòrd al sud de l'illa, e "carrièras" (anglés, *streets*) las que van de l'oèst a l'èst. Çaquelà d'unas carrièras mai vièlhas del Lower Manhattan pòrtan de noms.

Localizacion de Manhattan demest los 5 districtes
### Referéncias