Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Màkina

La **màkina** (espanhòu *mákina* ; francés : *makina* ; occitan : *maquina*) es un estili musical sosgenre de tècno urbana aparegut jos aquel nom de caps 1995 en Catalonha (Valença, Barcelona, puèi al Barcarès). En efièch, la terranha propícia a la naissença de la **màkina** es estada al mièg de las annadas 1980 la scèna electronica de las discotècas de la region Valenciana dicha *Ruta Destroy*, la musica qu'i èra difusada batejada èla a l'epòca *bakalao*. Demest las discotècas catalanas avent a partir de 1995 popularizat la **màkina**, se pòt citar per exemple lo *Pont Aeri*, *Chasis*, o encara *Xque*.

La particularitat d'aqueste estili de tècno es sa radicalitat (*hardcore*), ambe una influéncia electro urbana annadas 1980 tangibla (EBM), e sustot un ritme fòrça rapid, en mejana 150 a 190 bpm, mai rapid quitament que la trance contemporanèa (125 a 160 bpm).

La **màkina** s'es popularizada fòra Catalonha pendent la fin de las annadas 1990, primièr en Espanha sancèra e capvath Occitània (per exemple dins las discotècas lo *Nouba Roll's* còsta Castras e *L'Aposia* a Tolosa), puèi en França e en Anglatèrra, quitament fins al Japon.

L'estili es passat un pauc de mòda dempuèi las annadas 2005-2006.

## Qualques artistas emblematics de la màkina

* Pastis y Buenri
* DJ Fou
* Ruboy
* Gerard Requena
* Skudero
* Xavi Metralla

## Referéncias
# Vapor

Vapor d'aiga daissada per un avion
Maquina de vapor
Se nomena **vapor** lo gas que se pòt condensar a temperatura constanta, en n'aumentant la pression. Al contrari per convertir un gas non vaporós en liquid, n'i a pas pro en aumentar la pression, mas ne calrà aumentar la temperatura.
# 32 bits

En informatica, l'arquitectura **32 bits** es un tipe d'estructura d'ordinator esplechant de mots (processor, memòria, bus, etc) d'una talha de 32 bits (siá dos octets).

Un mot de 32 bits pòt estocar 232 valors diferentas, siá 4 294 967 296 valors. Un processor 32 bits pòt donc adreçar *dirèctament* 4,2 Go de memòria.
# Nòva Anglatèrra

En roge, la Nòva Anglèterra, dins las limitas tradicionalas
La **Nòva Anglatèrra** (*New England*, en anglés) es una region dels Estats Units d'America, qu'existissiá abans l'independéncia, localizada a l'extrèma nòrd-èst del país. Limitada amb Canadà al nòrd, l'ocean Atlantic a l'èst e al sud, e l'estat de Nòva York per l'oèst. Inclusissent, en òrdre orogràfic del nòrd-èst a sud-oèst, los sièis estats de Maine, Nòu Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Island e Connecticut. Nòva Anglatèrra es pas una division administrativa dels EUA, mas una region culturala e istorica. Dins los Estats Units, lo tèrme yankee (ianqui) es un escai dels gents de Nòva Anglatèrra lo tèrme s'utilisava pel passat per se referir als descendents dirèctes dels colons d'origina anglesa.

Es la region dels EUA amb qualitat de vida e nivèl economic (47 100 $ de renda per capita) mágers. Tanben es la region culturalament mai pròcha d'Euròpa (conserva orgulhosament des costumas e tradicions des dels sègles XVII e XVIII) e amb un nivèl cultural e educatiu máger (amb de prestigiosos centres educatius de Harvard, Boston College, lo *Massachusetts Institute of Technology*, Brown University e Yale, entre d'autres). Tanben aculhís de centres toristics d'estiu reputats e sovent elitistas (New Haven dins lo Connecticut, Newport dins lo Rhode Island, Portsmouth dins lo New Hampshire, totes aqueles sus la còsta), e tanben d'altres centres de torisme mens elitistas coma las illas de Martha's Vineyard e Nantucket, e de centres mai populars coma la peninsula de Cape Cod, la majoritat de la còsta de Maine e la majoritat de la còsta de Massachusetts, e de centres de torisme de davalada (per gausir de l'espectacle de las fuèlhas de colors, fenomèn nomenat "fall foliage") e d'ivèrn, d'esquí, dins los Apalaches a l'oèst de la region. Nòva Anglatèrra aculhís 4,7% de la populacion dels EUA (14,3 milions d'abitants), mas balhant 5,5% del PNB nacional.

Boston, amb 600 000 abitants (5,8 milions dins l'airal metropolitan) n'es lo centre cultural ("capitala culturala" dels EUA) e industrial mai important de la zòna, e tanben la granda vila mai antica dels EUA. La region de Nòva Anglatèrra es poblada majoritàriament (prèp de 90%) per d'anglosaxons descendents d'europeus (demòra una minoria francofòna dins lo Maine e New Hampshire). Se destaca politicament pel seu caracter progressista, essent un "fèu" del progressisme e del Partit Democrata.

Originalament, Nòva Anglaterra èra formada per las colonias anglesas de la Província de la Baia de Massachusetts, la Província de Nòu Hampshire, la Colonia de Rhode Island e las Plantacions de Providence, la Colonia de Connecticut e ara sul meteis territòri amb los estat de:

* Connecticut
* Maine
* Massachusetts
* Nòu Hampshire
* Rhode Island
* Vermont

## Vegeu també

* Tretze Colonias

## Referéncias
# Gustavia (Sant Bartomieu)

Gustavia es la borgada n°17
**Gustavia** es la capitala de la collectivitat francesa de Sant Bartomieu, dins la borgada del meteis nom e dins parròquia Jol vent.
# Illas Ashmore e Cartier

Las **illas d'Ashmore e de Cartier** son un territòri australian inabitat dins l’èst de l’Ocean Indian a 320 kilomètres del continent australian e a sonque 170 km de l’illa indonesiana mai pròcha, Rote. La superfícia es de 5 km2.

Se compausan de tres estèus:

* las illas d’Ashmore - resèrva naturala dempuèi 1983
* l’illa de Cartier - resèrva naturala dempuèi 2000
* emai l’estèu d’Ibèrnia

L’administracion es fisada per la federacion australiana al Territòri del Nòrd.

## Istòria

Las illas foguèron visitadas tre lo sègle XVIII per de pescaires indonesians.

En 1800, lo capitani Nash "descobriguèt" l’illa de Cartier e li donèt lo nom d’una nau.

Samuel Ashmore, lo capitani de la nau *Hibernia*, naveguèt dins l’Ocean Indian entre 1809 e 1833. Es en 1811 que descobriguèt las illas que pòrtan son nom e lo nom de sa nau.

Las illas d’Ashmore foguèron annexadas pel Reialme Unit en 1878, e l’illa de Cartier en 1909.

Las illas son australianas dempuèi lo 23 de julhet de 1931. En 1938 foguèron metudas jos l’administracion del Territòri del Nòrd.

## Referéncias

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | **Estats e territòris de l’Austràlia** |  |

 |
| *Estats*
Austràlia Meridionala •
Austràlia Occidentala •
Nòva Galas del Sud (amb l’Illa Norfolk) •
Queensland •
Tasmania •
Victòria
*Territòris interiors*
Territòri de la capitala australiana •
Territòri del Nòrd •
Territòri de la baia de Jervis
*Territòris exteriors*
Antartic australian •
Territòris Australians de l'Ocean Indian (Illa Christmas •
Illas Cocos) •
Illa Lord Howe •
Illas Ashmore e Cartier •
Illas de la Mar de Coralh •
Illa Heard e illas McDonald |
# Illas Auckland

|
 Illas Auckland

 |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
|  |
| Administracion |
| **País** | Nòva Zelanda |
| **Estatut politic** |  |
| **Capitala** | {{{capitala}}} |
| Geografia |
| **Localizacion** | Ocean Pacific Sud |
| **Superfícia** |  |
| **Nombre d'illas** | Sèt |
| **Illa(s) principala(s)** | Illa Auckland, Illa Adams |
| **Còstas** | km |
| **Altitud maximala** | {{{altitud maximala}}} m |
| **Baia principala** | Carnley Harbour |
| **Lac màger** |  |
| **Glacièr principal** | {{{glacièr}}} |
| Demografia |
| **Populacion** | 0 ab. |
| **Densitat** | 0 ab./km2 |
| **Autras informacions** |
| **Fus orari** | UTC +12 (estiu +11) |
| **Descobèrta** | Almens al sègle XIII |
| **Sit Internet** |  |
|  |

Las **illas Auckland** (en maòri *Motu Maha*) es un archipèla jos l'administracion de Nòva Zelanda, compausat de sèt illas : la principala es l'illa Auckland; las autras son: l'illa Adams, l'illa Enderby, l'illa Disappointment, l'illa Ewing, l'illa Dundas e l'illa Green. Aquestas illas an pas de populacion umana.
# Douglas (vila)

*Doolish
Douglas*|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Estat | Reialme Unit |
| Populacion | 26 218 (2006) |
| Latitud | 54° 09' N |
| Longitud | 4° 29' O |
| Localizacion de Douglas en l'Illa de Man |
|  |

**Douglas** es la capitala de l'Illa de Man. Sa populacion èra estimada a 26 218 abitants en 2006.

Vista de Douglas.
# Azèri

Azèri| Azərbaycan dili  |
| Locutors | 30 000 000 |
| Classificacion lingüistica |
| **Azèri** |
| Estatut oficial |
| Oficial de | Azerbaitjan |
| Estatut de conservacion |
| **AtudatEXExtinct* (Atudat)**MenaçatCRCritically endangered* (En dangièr critic)
**SESeverely endangered* (En dangièr sevèr)
**DEDevinitely endangered* (En dangièr definitiu)
**VUVulnerable* (Vulnerable)
**SegurNENot Endangered* (Non en dangièr)
**ICHEL *Red Book: Not Endangered
Classada coma lenga **segura** (**NE**) per l'*Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond*
 |
| Còdis lingüistics |
| ISO 639-1 | `az`  |
| ISO 639-2 | `aze`  |
| ISO 639-3 | aze |
| Ethnologue | `aze`  |
| Glottolog | `azer1255`  |
| ASCL | 4302  |
| IETF | az  |
| Mapa |
|  |

L’**azèri** es una lenga de la familha turquesa parlada e oficiala en Azerbaitjan ont es la lenga oficiala; la lenga es tanben parlada en Daguestan dins la Federacion de Russia, en Iran e en Georgia. Es la lenga pròpria dels azèris.

* Portal de las lengas
# Civilizacion grècoromana

La **civilizacion grecoromana** designa un ensems de caracteristicas socialas, politicas, filosoficas, scientificas e culturalas desvelopadas pendent la Grècia antica e la Roma antica.

Aquel tèrme fa mòstra de l'influéncia culturala que la Grècia antica difusèt sus la vila de Roma. Aquela darrièra l'assimila e a son torn transmet aquela cultura a l'ensems de son empèri, fins a influenciar fòrça los Reialmes mejancièrs.

Lo sincretisme entre ambedoas culturas ven del periòde de la Magna Grècia ont la colonizacion grèga de la peninsula italiana pòrta l'ellenizacion als pòbles preexistissents a la fondacion de Roma.
# Joseph Goebbels

Fotografia de Joseph Goebbels.
**Paul Joseph Goebbels** (29 d'octòbre de 1897, Rheydt – 1èr de mai de 1945, Berlin) èra un òme politic alemand que foguèt una figura majora dau nazisme e dau Tresen Reich.

Tocat per una infiermitat congenitala, participèt pas a la Premiera Guèrra Mondiala e menèt d'estudis literaris, venguèt un sòci dau NSDAP après un rescòntra ambé Gregor Strasser. Nomat cap dau partit a Berlin en 1926, capitèt d'estendre l'influéncia dau nazisme dins la capitala. Venguèt cap de la propaganda dau partit en 1928 puei ministre dau Reich a l'Educacion dau pòble e a la Propaganda en 1933. Pròche d'Adolf Hitler, venguèt alora un dei personatges pus poderós dau Tresen Reich ambé Hermann Göring e Heinrich Himmler. En particular, venguèt lo simbòl dau fanatisme e de la propaganda nazis.

Antisemita acarnat, aguèt un ròtle primordiau dins l'organizacion dei persecucions còntra lei judieus, especialament dins lo corrent de la Nuech de Cristau en 1938. Per la seguida, foguèt cargat de sostenir politicament l'esfòrç de guèrra après la batalha d'Estalingrad. Brèvament cancelier dau Reich après la mòrt d'Hitler (30 d'abriu - 1èr de mai de 1945), assaièt sensa succès de negociar un armistici ambé lei Sovietics. Puei, se suicidiguèt ambé sa frema, après aver assassinat seis enfants, per defugir la captura.

## Liames intèrnes

* Nazisme.

## Bibliografia

* Combat per Berlin

## Nòtas e referéncias