Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sciéncias naturalas

| Sciéncias |
| --- |
|  |
|
Sciéncias fisicasAstronomia  **·** Biologia  **·** Fisica  **·** Geologia  **·** Quimia  **·** Sciéncias de la Tèrra
 |
|
Sciéncias umanasAntropologia  **·** Economia  **·** Lingüistica  **·** Psicologia  **·** Sociologia
 |
|
Sciéncias aplicadasAgricultura  **·** Engenhariá  **·** Sciéncias medicalas
 |
|
Sciéncias formalasEstatistica  **·** Informatica  **·** Intelligéncia artificiala  **·** Logica  **·** Matematicas
 |

Lei **sciéncias naturalas** son de sciéncias qu'an per objècte l'estudi de la natura. Lei sciéncias naturalas estúdian leis aspèctes fisics, non umans dau mond.

Coma grop, lei sciéncias naturalas se desseparan dei sciéncias socialas, d'un costat, e deis arts e umanitats de l'autre.

Lo tèrme *sciéncia naturala* es tanben emplegat per diferenciar la "sciéncia" vista coma una disciplina que seguís lo biais scientific, e "sciéncia" vista coma un ròdol de conoissença en generau, coma lei sciéncias informaticas, o tanben la sciéncia de la teologia.

Sciéncias naturalas:

* Biologia
	+ Botanica
	+ Zoologia
* Fisica
* Geologia
* Quimia
# Metropolitan Transportation Authority

La **Metropolitan Transportation Authority** (conneguda jos l'acronim **MTA**) es una entrepresa publica, cargada de la gestion dels transpòrts publics dins la vila de Nòva York e son aglomeracion. Desservís dotze comtats del sud de l'Estat de Nòva York, atal que dos comtats dins l'Estat vesin de Connecticut. Constituís lo mai grand malhum de transpòrt en comun d'America del Nòrd e desservís una populacion de mai de 15 milions de personas.

## Los malhums de la MTA

La MTA espleicha sièis malhums :

* La MTA New York City Transit (NYCTA), es cargada de la gestion del mètro de Nòva York, atal que de las linhas de bus de la vila (*New York City Bus*) ;
* Lo MTA Bus, malhum de bus segondari nascut de la consolidacion de sèt ancianas companhiás ;
* Lo MTA Long Island Rail Road (LIRR), gerís los trens de banlèga a destinacion de las banlègas èst (comtats de Nassau e Suffolk), sus Long Island ;
* Lo MTA Metro-North Railroad (MNR), gerís los trens de banlèga a destinacion de las banlègas nòrd ;
* Lo MTA Staten Island Railway (SIR), gerís una linha de mètro (independanta de las autras linhas del mètro de Nòva York) que traversa l'arrondiment de Staten Island del nòrd al sud ;
* La MTA Bridges & Tunnels (MTA B&T) es cargada de la gestion e de l'entretien de sèt ponts e de dos tunèls. La majoritat dels autres ponts e tunèls situats dins Nòva York son gerits per la municipalitat, pel biais del New York City Department of Transportation (DOT).

## Nòtas e referéncias

## Vejatz tanben

|  |
| --- |
| Sus d'autres projècte de Wikimedia: |
| Commons | **Commons** (Galariá) |
| Commons | **Commons** (Categoria) Modèl:Commonscat/categories |

### Articles ligats

* Mètro de Nòva York
* Transpòrt a Nòva York

### Ligams extèrnes

* (en) Site oficial [archive]
# Dinastia Qin

La **dinastia Qin** foguèt una dinastia imperiala chinesa que reinèt de 221 a 206 avC après l'unificacion dau país per son fondator Qin Shi Huang (221-210 avC). Es originària de l'estat Qin format durant lo Periòde dei Reiaumes Combatents. Pasmens, tre la mòrt de Qin Shi Huang, de trebols grèus acomencèron dins lo país mentre que la Cort èra devesida per lei complòts dei conselhiers de l'emperaire. Son afondrament entre 210 e 206 avC foguèt donc relativament rapide.
# Teocracia

Una **teocracia** es un estat que son govèrn es legitimat per una divinitat o una religion. Ne'n existís mai d'un tipe diferent segon son organizacion. Per exemple, lo poder pòu èstre concentrat entre lei mans d'un senhor qu'es cap de l'estat e d'una religion d'estat, exercicit dirèctament per lo clergat, èstre devesit entre una administracion civila e un clergat en estat de contraròtlar lei decisions d'aquela administracion.
# Pupilha

Uèlh uman e pupilha (partida negra).
La **pupilha** es una partida de l'uèlh. Es lo trauc situat au centre l'irís. Per l'Òme e lei mamifèrs, sembla generalament negre car la màger de la lutz passant la pupilha es absorbida per lei teissuts a l'interior de l'uèlh.