Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Economia de Cameron

| Economia de Cameron |
| --- |
| Moneda | Franc CFA d'Africa Centrala |
| Organizacions comercialas | OMC, Union Africana |
| Estadisticas |
| PIB | USD 44,65 miliards (2010) |
| Reng PIB | 93ena granda |
| Creissença del PIB | 2,8% (2010) |
| PIB per càpita | 2.300 (2010) |
| PIB per sector | agricultura 20%, industria 30,9%, comèrci e servicis 49,1% (2010) |
| Inflacion | 1,9%(2010) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | 48% (2000) |
| Fòrça de trabalh | 7 836 000 (2010) |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 70%, industria 13%, comèrci e servicis 17% (2001) |
| Caumatge | 30% (2001) |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 4 371 milions (2010) |
| Sòcis principals | Païses Basses 13,99%, Espanha 12,25%, Itàlia 11,84%, Republica Populara de China 9,14%, Estats Units 6,16%, França 5,51%, Corèa del Sud 4,66%, Belgica 4,33%, Reialme Unit 4% (2009) |
| Impòrts | 4 869 milions (2010) |
| Sòcis principals | França 21,03%, Nigèria 10,79%, Republica Populara de China 10,25%, Belgica 6,62%, Estats Units 4,31% (2009) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | US$ 3 344 milions (2010) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 4 319 milions (2008) |

Cameron a un dels PIB per capita pus nauts d'Africa Subsaariana a causa de las condicions favorablas a l'agricultura e a las siás resèrvas de petròli. Malgrat aiçò, lo país afronta de problèmas similars als d'autres païses sosdevolopats, coma lo clima pauc favorable als investiments. Los mercats mai importants pels produches del país son Espanha, França, Itàlia e Corèa del Sud. La moneda del país es lo Franc CFA d'Africa Centrala.

## Nòtas & referéncias

<references>
# Economia d'Egipte

| Economia d'Egipte |
| --- |
| Moneda | liura egipciana |
| Organizacions comercialas | OMC, Union Africana |
| Estadisticas |
| PIB | USD 519 miliards (2012) |
| Reng PIB | 27en |
| Creissença del PIB | 4,7% (2009) |
| PIB per càpita | 2932 USD (2012) |
| PIB per sector | agricultura 13,1%, industria 37,7%, comèrci e servicis 49,2% (2009) |
| Inflacion | 10,1%%(2009) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | 20% (2005) |
| Fòrça de trabalh | 25,8 milions (2009) |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 32%, industria 17%, comèrci e servicis 51% (2001) |
| Caumatge | 9,7% (2009) |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 22,91 miliards (2009) |
| Sòcis principals | Itàlia 9,5%, Estats Units 7,1%, Espanha 6,2%, Índia 6%, Siria 4,7%, Arabia Saudita 4,6%, Japon 4,5%, Alemanha 4,5% (2008) |
| Impòrts | 43,98 miliards (2009) |
| Sòcis principals | Estats Units 10,2%, Republica Populara de China 9,9%, Itàlia 7,3%, Alemanha 6,8%, Arabia Saudita 4,8% (2008) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | US$ 28,45 miliards (2009) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 61,61 miliards (2009) |

Granda part de las activitats economicas de l'Egipte se desvolopan dins la val de Nil. L'economia del país se dobriguèt durant los govèrns d'Anouar el-Sadate e Muhammad Husni Mubarak.

La moneda del país es la liura egipciana (EGP) amb taus de cambi de 5,6 liuras per 1 US$ lo 4 de mai de 2009.

## Nòtas & referéncias

<references>
# Economia de Marròc

| Economia de Marròc |
| --- |
|   |
| Moneda | Dirham de Marròc |
| Organizacions comercialas | OMC, GAFTA |
| Estadisticas |
| PIB | USD 153,8 miliards (2010) |
| Reng PIB | 58en |
| Creissença del PIB | 4,2% (2010) |
| PIB per càpita | 4900 (2010) |
| PIB per sector | agricultura 44,6%, industria 19,8%, comèrci e servicis 51,4% (2010) |
| Inflacion | 2,5%(2010) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | 15% (2007) |
| Fòrça de trabalh | 11,63 milions (2010) |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 44,6%, industria 19,8% comerç e servicis |
| Caumatge | 9,8% (2010) |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 14,49 miliards (2010) |
| Sòcis principals | Espanha 22,02%, França 20,22%, Índia 4,91%, Itàlia 4% (2009) |
| Impòrts | 34,19 miliards (2010) |
| Sòcis principals | França 16,95%, Espanha 14,72%, Republica Populara de China 7,1%, Itàlia 6,76%, Alemanha 6,28%, Estats Units 5,66%, Arabia Saudita 5,11% (2009) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | 22,69 miliards (2010) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 27,08 miliards (2010) |

Las politicas economicas de Marròc portèron estabilitat dins lo país al començament del decenni de 1990, mas demeniguèron pas lo caumatge, estimat a 20% dins las vilas.

Los revenguts del país provenon a 19,3% de l'agricultura, 35,5% de l'indústria e 45,2% del sector dels servicis, segon de donadas reculhidas en l'an 2005. L'inflacion es de 2%, e 15% de la populacion viu en situacion de pauretat. Lo percentatge de la populacion activa es de 20%.

## Sectors

* **Agricultura**: produsís blat, òrdi, oliva e frucha. La produccion de blat e d'òrdi es insufisenta per alimentar tota la populacion. En 2004 emplegava mai de 40% de la populacion activa, e representava aperaquí 15% del PIB e gaireben 20% de las siás exportacions. Aquela dependéncia del sector agricòla compòrta que las caracteristicas climaticas de cada sason condicionen los resultats macroeconomics de cada an.
* **Pesca**: importanta tant en la còsta mediterranèa coma en l'Atlantic.
* **Indústria**: las industrias pus desvolopadas en Marròc son las productoras de fosfats, la textila, l'agroalimentària, la siderúrgia, l'aeronàutica, l'electronica e lo torisme.
	+ **Mineracion**: Jaciments de fosfats de Yusufia e Kuribga.
* **Torisme**: grand potencial toristic escassament explorat. En l'an 2007 visitèron lo país 7 500 000 toristas, e en 2010 s'espèra d'aténher los 10 000 000 toristas. L'origina principala del torisme es Euròpa, en essent los principals païses França, seguit d'Espanha e Alemanha. Aquel sector constituís la segonda font de devisas de Marròc, per darrièr de las transferéncias de capitals dels marroquins residents a l'estrangièr, mas abans las ventas del fosfat e derivats.

## Nòtas & referéncias

<references>
# Economia de Senegal

| Economia de Senegal |
| --- |
| Moneda | Franc CFA d'Africa Occidentala |
| Organizacions comercialas | OMC, Union Africana |
| Estadisticas |
| PIB | USD 22,38 miliards (2009) |
| Reng PIB | 118ena granda |
| Creissença del PIB | 1,7% (2009) |
| PIB per càpita | 1.600 (2009) |
| PIB per sector | agricultura 13,8%, industria 23,3%, comèrci e servicis 62,9% (2009) |
| Inflacion | 0,8%(2009) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | 54% (2001) |
| Fòrça de trabalh | 5.578.000 (2009) |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 77,5%, industria %, comèrci e servicis 22,5% (2007) |
| Caumatge | 48% (2007) |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 1.652 milions (2009) |
| Sòcis principals | Mali 19,2%, Índia 9,4%, França 5,4%, Gàmbia 5,3%, Itàlia 4,8% (2008) |
| Impòrts | 3.864 milions (2009) |
| Sòcis principals | França 19,9%, Reialme Unit 15,3%, Republica Populara de China 6,8%, Belgica 4,6%, Tailàndia 4,5%, Païses Basses 4,1% (2008) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | US$ 2.763 milions (2009) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 3 miliards |

En genièr de 1994, Senegal adoptèt un profond programa de reforma economica amb lo supòrt de la comunautat de donadors internacionals. Aquela reforma comencèt amb una devaluacion de 50% de la moneda, lo franc CFA, que se manteniá amb una taxa de cambiament fixa per rapòrt al franc francés. Lo contraròtle governamental de prètzs e los subsidis foguèron desmantelloats. Après una reduccion de 2,1% en la creissença lo 1993, l'economia tornèt créisser a causa de las reformas economicas, e lo país aguèt una creissença sostenguda de 5% annala entre 1995 e 2008. L'inflacion annala s'es redusit a chifras d'unitats.

Coma membre de l'Union Monetària e Economica de l'Africa Occidentala, lo Senegal trabalha per una màger integracion regionala, amb una tarifa extèrna comuna e una politica monetària mai establa. Malgrat aiçò, l'anautita taxa de caumatge fa que de milièrs de personas daissen lo país en recèrca d'aucupacions a Euròpa. Lo país sofriguèt tanben una crisi d'energia que provoquèt fauta d'electricitat en fòrça regions lo 2006 e 2007.

## Nòtas & referéncias

* Portal de l'economia
# Economia dels Emirats Arabis Units

| Economia dels Emirats Arabis Units |
| --- |
|   |
| Moneda | Dírham dels Emirats Arabis Units |
| Organizacions comercialas | OMC, OPEP |
| Estadisticas |
| PIB | USD 194,7 miliards (2010) |
| Reng PIB | 53ena granda |
| Creissença del PIB | 2,6% (2010) |
| PIB per càpita | 40.200 (2010) |
| PIB per sector | agricultura 0,9%, industria 51,5%, comèrci e servicis 47,6% (2010) |
| Inflacion | 2,2%(2010) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | 19,5% (2003) |
| Fòrça de trabalh | 3 908 000 (2010) |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 7%, industria 15% comerç e servicis78% (2000) |
| Caumatge | 2,4% (2001) |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 195,8 miliards (2010) |
| Sòcis principals | Japon 17,27%, Corèa del Sud 10,49%, Índia 9,96%, Iran 6,82%, Tailàndia 5,11% (2011) |
| Impòrts | 159 miliards (2010) |
| Sòcis principals | Republica Populara de China 15,03%, Índia 14,27%, Estats Units 8,44%, Alemanha 5,81%, Japon 4,52% (2009) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | 122,7 miliards (2010) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 60,02 miliards (2010) |

Las activitats economicas tradicionalas dels Emirats Arabis Units son la recuelhuda de dàtils, las pèrlas, la cria de camèls e la pesca. Totun, e dempuèi la montada subta dels prèses internacionals del petròli de la Crisi del Petròli de l'an 1973, l'indústria petrolièra es la màger generadora de luòcs de trabalh e la majoritat dels emirats donèron de concessions per la recèrca de petròli e gas natural.

## Nòtas & referéncias

* Portal de l'economia
# Economia dels Païses Basses

| Economia dels Païses Basses |
| --- |
| Moneda | Euro |
| Organizacions comercialas | OMC, Union Europèa, OCDE |
| Estadisticas |
| PIB | USD 680,4 miliards (2010) |
| Reng PIB | 22ena granda |
| Creissença del PIB | 1,7% (2010) |
| PIB per càpita | 40.500 (2010) |
| PIB per sector | agricultura 2,6%, industria 24,9%, comèrci e servicis 72,4% (2010) |
| Inflacion | 1,1%(2010) |
| IDH | cap d'informacions |
| Populacion jol lindal de pauretat | 10,5% (2005) |
| Fòrça de trabalh | 7,86 milions (2010) |
| Fòrça de trabalh per ocupacion | agricultura 2%, industria 18%, comèrci e servicis 80% (2005) |
| Caumatge | 5,6% (2010) |
| Partenaris comercials |
| Expòrts | 451,3 miliards (2010) |
| Sòcis principals | Alemanha 25,54%, Belgica 12,49%, França 9,27%, Reialme Unit 8,17%, Itàlia 5,07%, Estats Units 3,97%, (2009) |
| Impòrts | 408,4 miliards (2010) |
| Sòcis principals | Alemanha 17,16%, Republica Populara de China 11,58%, Belgica 8,68%, Estats Units 7,77%, Reialme Unit 5,72%, Russia 4,47%, França 4,4%, (2009) |
| Finanças publicas |
| Deute extèrne | US$ 3 733 miliards (2009) |
| Revenguts | USD cap d'informacions |
| Despensas | 399,3 miliards (2010) |

Los Païses Basses an una economia obèrta e modèrna, fòrtament basada en lo comèrci exterior, principalament amb Alemanha, mercés al sieu ròtle de nos de comunicacions europèas, amb, d'entre d'autras, lo pòrt pus important del continent, Rotterdam. Durant lo sègle XVII, los Païses Basses se transformèron en la principala poténcia comerciala del mond, a causa de la siá estrategica ubicacion sul continent europèu, mas sustot mercés a l'Empèri colonial qu'aquela pichona nacion atenguèt en bastint tant en Asia cossí en America.

Actualament la sià economia a coma caracteristicas las redusidas taxas de caumatge e inflacion, una indústria establa, un considerable excedent comercial es un important node de transpòrt a Euròpa. Es una economia de mercat dobèrta e prospera, que lo govèrn a redusit molt la siá participacion dempuèi lo decènni de 1980.

Las industrias pus importantas son las alimentàrias, la quimia, la petrolièra e la fabricacion d'aparelhs electronics. L'agricultura, malgrat son pauc de pes dins lo total economic, a mai de pes que dins autres païses desvolopats, mercé a una fòrta mecanizacion, que, malgrat ocupar mens de 4% de la populacion activa produsís de grands excedents d'aliments per l'indústria alimentària. Lo país se situa al tresen reng al nivèl mondial en valor d'exportacions agricòlas, après los Estats Units e França.

Los Païses Basses son lo tresen estat del mond en tèrmes de las exportacions agricòlas, après los Estats Units e França. Los Païses Basses resolguèron los problèmas de las finanças publicas, e promoguèron la reduccion de la taxa de caumatge considerablement. La creissença del PIB neerlandés es fòrça robusta, en comparason amb autres païses europèus. Foguèt un dels primièrs 12 païses a dintrar al Eurozòna.

## Referéncias

* Portal dels Païses Basses
# Ministre

Un **ministre** (al femenin: **ministra**) es un agent o una agenta del poder de govèrn qu'es al cap d'un ministèri o d'un departament ministerial, coma las finanças, la defensa o la santat. Dirigís los departaments ministerials que son jos los sieus òrdres, representa l'Estat al subjècte del sieu ministèri (o departament ministerial) e representa son administracion al sen del govèrn. Mai sovent es jos la direccion d'un Primièr ministre (en França, au Canadà o en Grand Bretanha per exemple), d'un president del Conselh (en Itàlia), d'un cancelièr federal (en Alemanha e en Àustria) o d'un president del govèrn en Espanha e president als Estats Units d'America. Mai sovent es responsable debans lo poder legislatiu de la bona execucion dels servicis que dirigís.

## Istòria

Lo substantifu *ministre* es un manlèu del latin *minister*, adjectiu que significa "servicial", "encargat".

La designacion dels ministres e la creacion de ministèris son ligats a la construccion de l'Estat en Euròpa. Los primiers *ministres* son a l'encòp d'executants al servici del sobeiran dins unes domènis particulars, e sos conselhièrs pròches. Amb aquel títol forman lo "Conselh" del rei, de qui tiran lors poders. Aqueles lo realizan en matèria de polícia, finanças, relacions estrangièras per exemple. Arribada la separacion dels poders, los ministres venguèron d'agents del poder executiu, mai sovent responsables debans lo poder legislatiu, a vegada pòt passar lo contraròtle se mejans lo cap de l'executiu, coma als Estats Units d'America.

## Nòtas e referéncias

## Articles connèxes

* Primièr ministre
* Govèrn
# Politica d'Azerbaitjan

La **politica d'Azerbaitjan** es l'ensems de condicions e administrativas que las leis de l'Azerbaitjan dictan pel foncionament que los organs legislatius considèran bon pel país.

Azerbaitjan es una republica semipresidencialista. Lo president es elegit pel pòble per un periòde de 5 ans. Lo poder legislatiu es en mans de l'Assemblada Nacionala, un organisme monocameral escuelhut per sufragi universal per un periòde de 5 ans e que compta cent vint membres.

La majoritat d'edat es establida en 18 ans. La religion es separada del govèrn e la lei garantís la libertat de religion.

## Istòria politica

Lo 1990, lo Conselh Suprèm de la RSS d'Azerbaitjan retirèt las paraulas "Socialistas Sovietica" del nom oficial del país; aprovar la Declaracion de Sobeiranetat de la Republica d'Azerbaitjan e restaurèt la bandièra de la Republica Democratica d'Azerbaitjan. Lo 8 de setembre de 1991 foguèt elegit un president en eleccions nacionalas.

Lo 18 d'octòbre de 1991, del Conselh Suprèm d'Azerbaitjan adoptèt una declaracion d'independéncia que foguèt afirmada per un referendum nacional en lo decembre seguent quand l'Union Sovietica se dissolguèt oficialament. Los primièrs ans d'independéncia foguèron eclipsats per la Guèrra de Nagorno-Karabakh, que la populacion armènia d'aquela region preteniá la separacion de l'Azerbaitjan e l'union a Armenia. A la fin de las hostilitats en 1994, Azerbaitjan perdèt lo contraròtle de fins a 16% de lo sieu territòri, compreses los de Nagorno-Karabakh, mar que se constituiguèron a la Republica de Nagorno-Karabakh. En 1993 lo President Əbülfəz Elçibəy foguèt desrocat per Heydər Əliyev, lo exlíder sovietic d'Azerbaitjan.

Lo 1995, s'evitèt un assag de còp d'estat de la part del comandant de la polícia militar, lo que se saldèt amb la mòrt d'aquel darrièr e la dissolucion de la polícia militar Azerbaitjan.

İlham Əliyev succediguèt a lo sieu paire coma President en 2003.

## Democracia e de dreches umans

En l'indèx de democracia de 167 païses de la revista The Economist apareis en lo luòc 129, e merita la pancarta de "autoritari" amb una pontuacion de 3,31 sus 10.
En lo sieu informe mai recent, l'organizacion conservadora Freedom House l'a pas declarada liura" (amb una pontuacion de 6 en l'indèx de dreches politics e de 5 en lo de libertats civilas, en essent 7 çò de mès autoritari e 1 çò de mès de democratic).

En matèria de dreches umans, per çò qu'es de l'apertenença en los sèt organismes de la Carta Internacionala de Dreches Umans, que comprenon al Comitat de Dreches Umans (HRC), Azerbaitjan a signat o ratificat.

Un ministre de salut (apondre nom) foguèt imprisonat per aquerir una mansion de 17 milions de dolars lo 2008.

## Referéncias

## Ligams extèrnes

* Pagina oficiala del President de l'Azerbaitjan (azèri) (ru) (en)
* Cort Constitucionala (azèri) (ru) (en)
* Ambaissada de l'Azerbaitjan a Washington (azèri) (en)
# Gujarati

Gujarati| ગુજરાતી  |
| Locutors | 56 000 000 de |
| Classificacion lingüistica |
| **Gujarati** |
| Estatut oficial |
| Oficial de | Índia |
| Estatut de conservacion |
| **AtudatEXExtinct* (Atudat)**MenaçatCRCritically endangered* (En dangièr critic)
**SESeverely endangered* (En dangièr sevèr)
**DEDevinitely endangered* (En dangièr definitiu)
**VUVulnerable* (Vulnerable)
**SegurNENot Endangered* (Non en dangièr)
**ICHEL *Red Book: Not Endangered
Classada coma lenga **segura** (**NE**) per l'*Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond*
 |
| Còdis lingüistics |
| ISO 639-1 | `gu`  |
| ISO 639-2 | `guj`  |
| ISO 639-3 | `guj`  |
| Ethnologue | `guj`  |
| Glottolog | `guja1252`  |
| Linguasphere | 59-AAF-h  |
| ASCL | 5202  |
| IETF | gu  |
| Mapa |
|  |

Lo **gujarati** (gujarātī) [ɡud͡ʒəˈɾɑtiː]) es una lenga indoariana, parlada Gujarat, Daman e Diu e Dadra e Nagar Haveli en Índia. Aperten a la granda familha de las lengas indoeuropèas. Lo gujarati es eissit del gujarati ancian (1100–1500) qu'es l'aujòl del gujarati modèrn e de las lengas rajasthani, e la lenga principala dins l'estat de Gujarat.

La lenga es tamben parlada al sen d'una diaspòra importanta, als Estats-Units, en Canadà, al Reialme Unit, en Kenya o en Oganda.

* Portal de las lengas
# Nikola Tesla

| Nikola Tesla |
| --- |
|  |
| Biografia |
| Naissença | 10 de julhet de 1856 Smiljan, Empèri Austriac |
| Mòrt | 7 de genièr de 1943 Nòva York |
| Signatura |
|  |

**Nikola Tesla** (sèrbe: Никола Тесла; 10 de julhet de 1856 – 7 de genièr de 1943) foguèt un scientific estatunidenc inventaire, engenhaire en electricitat e mecanica, fisician, conegut per sa contribucion dins la mesa al punt de rets de distribucion de corrent electric alternatiu.

Fichièr:HR-50c.pngNasquèt dins una familha de religion ortodòxa dins çò qu'es uèi Croàcia, çò que lo fa considerar a l'encòp coma sèrb e croat. Son retrach es sul latz nacional croat de las pèças de 10, 20 e 50 centims d'èuro.

Trabalhèt d'en primièr dins la telefonia e l'engenhariá electrica abans d'emigrar alas Esats Units en 1884 per trabalhar amb Thomas Edison, abans de collaborar amb George Westinghouse qu'enregistrèt un grand nombre de sos brevets. Considerat coma un dels pus grands scientifics dins l’istòria de la tecnologia, per aver depausat qualque 300 brevets cobrissent en total 125 invencions e aver descrit de metòdes novèls per realizar la « conversion de l’energia », Tesla es reconegut coma un dels engenhaires mai creatius de la fin del sègle xix e del començament del sègle xx.

Sos trabalhs mai coneguts e mai largament difusats portan sus l’energia electrica. Metèt al punt los primièrs alternators que permetèron la naissença de las rets electricas de distribucion en corrent alternatiu, que ne foguèt un pionièr. Tesla s’interessèt fòrça a las tecnologias modèrnas, en partucular a l'electricitat. Es conegut per aver sauput metre en practica la descobèrta del caractèr ondulatòri de l’électromagnetisme (teorizat per James Clerk Maxwell en 1864), en utilizant las frequéncias pròprias dels compausants dels circuits electrics per fin de maximizar son rendement.

## Referéncias

## Ligams extèrnes

* NikolaTesla.fr [archive] - More than 1,000 documents on Tesla
# Pontuacion

| Ponctuacion |
| --- |
| Acolada | { } |
| Parentèsi | ( ) |
| Cabrons | < > |
| Parentèsis cairadas | [ ] |
| Verguetas | « » o “ ” |
|  Apostròf | ' o ’ |
| Virgula | , |
| Barra oblica | / |
| Barra oblica inversada | \ |
| Espaci |   |
| Punt | . |
| Punts de suspension | … |
| Punt-virgula |  |
| Dos punts |  |
| Punt d'exclamacion | ! |
| Punt d'interrogacion | ? |
| Punt exclarrogatiu | ‽ |
| Punt d'ironia | ⸮ |
| Jonhent | - |
| Tiret | – |
| Simbòls diacritics |
| Accent agut | ´ |
| Accent agut doble | ̋ |
| Accent grèu | ` |
| Accent grèu doble | ̏ |
| Accent circonflèxe | ^ |
| Haček | ˇ |
| Barra inscrita | - |
| Brèva | ˘ |
| Macron | ˉ |
| Cedilha | ¸ |
| Ogonek | ˛ |
| Punt interior | · |
| Bana | ̛ |
| Croquet en cap |  ̉ |
| Punt sosescrit |  ִ |
| Punt susescrit |  ˙ |
| Redond en cap | ˚ |
| Tilde | ~ |
| Trèma | ¨ |
| Tipografia |
| Arròba | @ |
| Eta | & |
| Asterisc |  |
| Asterisme | ⁂ |
| Coissinet |  |
| Numèro | № |
| Copyright | © |
| Marca | ® |
| Gra | ° |
| Gra Celsius | ℃ |
| Prima (1a, 2a, 3a) |  ′ ″ ‴ |
| Obelisc | † o ‡ |
| Paragraf | § |
| Per consequent | ∴ |
| Perque | ∵ |
| Pè de mosca | ¶ |
| Piuse | • |
| Tiret bas | \_ |
| Simbòls matematics |
| Mai e mens | + - |
| Mai o mens | ± |
| Multiplicat | × o · |
| Devesit | ÷ |
| Egala | = |
| Per cent | % |
| Per mila | ‰ |
| Cairat | ² |
| Cube | ³ |
| Micro | µ |
| Vinculum | ◌̅ |
| Simbòl monetari |

La **pontuacion** es un ensemble de signes grafics que servisson a ordenar lo discors dins la lenga escricha.
# Chifra

Dins un sistèma de numeracion, una **chifra** (eissit del mot en arabi: أَلصِّفْر?, *ʾaṣ-ṣifr*) es un simbòl o caractèr que sèrve a representar un nombre.

## Simbòls

Dins los sistèmas de numeracion, las chifras son combinadas per representar de nombres. S'an una valor fixa, coma per exemple en chifras romanas, se parla de notacion additiva. Per contra, se la valor es determinada per la posicion de la chifra, se parla de notacion posicionala.

| Valor | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 20 | 30 | 40 | 50 | 60 | 70 | 80 | 90 | 100 | 200 | 300 | 400 | 500 | 600 | 700 | 800 | 900 | 1 000 | 10 000 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chifras arabas, alfabet occidental |  | ا | ب | ج | د | ه | و | ز | ح | ط | ي | ك | ل | م | ن | ص | ع | ف | ض | ق | ر | س | ت | ث | خ | ذ | ظ | غ | ش |
| Chifras arabas, alfabet oriental |  | ا | ب | ج | د | ه | و | ز | ح | ط | ي | ك | ل | م | ن | س | ع | ف | ص | ق | ر | ش | ت | ث | خ | ذ | ض | ظ | غ |
| Chifras arabas oriental | ٠ | ١ | ٢ | ٣ | ٤ | ٥ | ٦ | ٧ | ٨ | ٩ |
| Chifras arabas extrèm- orient. | ۰ | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۵ | ۶ | ۷ | ۸ | ۹ |
| Chifras chinesas o japonesas | 〇 | 一 | 二 | 三 | 四 | 五 | 六 | 七 | 八 | 九 | 十 |  |  |  |  |  |  |  |  | 百 |  |  |  |  |  |  |  |  | 千 | 万 |
| Chifras europèas | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 |
| Chifras grègas e ionicas |  | α | β | γ | δ | ε | ϛ | ζ | η | θ | ι | κ | λ | μ | ν | ξ | ο | π | ϟ | ρ | σ | τ | υ | φ | χ | ψ | ω | ϡ |
| Chifras ebreas |  | א | ב | ג | ד | ה | ו | ז | ח | ט | י | כ | ל | מ | נ | ס | ע | פ | צ | ק | ר | ש | ת | (ך) | (ם) | (ן) | (ף) | (ץ) |
| Chifras romanas |  | Ⅰ |  |  |  | Ⅴ |  |  |  |  | Ⅹ |  |  |  | Ⅼ |  |  |  |  | Ⅽ |  |  |  | Ⅾ |  |  |  |  | M |  |
| Chifras tai | ๐ | ๑ | ๒ | ๓ | ๔ | ๕ | ๖ | ๗ | ๘ | ๙ |  |

## Articles connèxes

* Bit

## Nòtas e referéncias