Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Guèrra dels Sièis Jorns

|
 Guèrra dels Sièis Jorns

 |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| Informacions generalas |
| Data |  |
| Luòc |  |
| Eissida |  |

La **Guèrra dels Sièis Jorns**  (var.**Guerra deus Sheis Dias ; Guèrra dei Sièis Jorns**) (ebrieu: מלחמת ששת הימים, *Milhemet Sheshet Ha Yamim*; arabi: النكسة, *an-Naksah*) se debanèt entre lo 5 e lo 10 de junh de 1967, entre Israèl e los estats vesins: d'Egipte (sonat a aquesta epòca Republica Aràbia Unida), Jordania, e Siria. Aprèp una passa de relacions tibadas entre Israèl e sos vesins, la guèrra comencèt quand Israèl lancèt una ataca aeriana surpresa contre las fòrças aràbias. Lo resultat ne foguèt una victòria israeliana rapida e decisiva. Israèl prenguèt lo contraròtle efectiu de la Faissa de Gaza e de la Peninsula de Sinai a Egipte, e de Cisjordania e Jerusalèm Èst a Jordania, e lo Plan de Golan a Siria. Las opinions son devesidas per saupre se l'ataca d'Israèl èra un acte d'agression o de defensa preventiva.
# Johannesburg

*Johannesburg*|

|  |
| --- |
|  |

 |
| País | Sud-Africa |
| Superfícia | 1644 km² |
| Populacion | 5926668+ (2021) |
| Latitud | 26° 08′ S |
| Longitud | 27° 54′ È |
| Altitud | 1753 m |
| Localizacion de la ciutat en Sud-Africa |
|  |

**Johannesburg** es la pus granda vila de Sud-Africa e d'Africa Australa. Sa populacion èra estimada a mai de 5 926 668 abitants dins l'aglomeracion en 2021.

## Ligams extèrnes

* (en) Sit oficial [archive]

Johannesburg

| Capitalas d’Africa |
| --- |
| **Africa del Nòrd**  | Argièr · Lo Caire · Trípol · Rabat · Nouakchott · Khartom · Tunis | **Africa de l'Oèst**  | Porto Novo · Ouagadougou · Praia · Yamoussoukro · Banjul · Accra · Conakry · Bissau · Monròvia · Bamako · Niamey · Abuja · Dakar · Freetown · Lomé |
| **Africa Centrala**  | Yaoundé · Bangui · Brazzaville · Kinshasa · Liuravila · Ciutat de La Patz · São Tomé · N'Djamena | **Africa de l'Èst**  | Gitega · Jiboti · Asmara · Addis Abeba · Nairòbi · Kampala · Kigali · Victòria · Mogadisho · Dodoma |
| **Africa Australa**  | Pretòria  · Luanda · Gaborone · Moròni · Maseru · Antananarivo · Lilongwe · Port Louis · Maputo · Windhoek · Mbabane  · Lusaka · Harare | **Autras vilas principalas e capitalas economicas** | Abidjan · Alexàndria · Casablanca · Dar es Salaam · Durban · Lagos · Lo Cap · Johannesburg |
# Bòr

|
 5 Berilli ← Bòr → Carbòni |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| - ↑ B ↓ Al |

|  |
| --- |
| Taula periodica |

 |
| Generalitats |
| Nom, Simbòl, Numèro atomic | Bòr, B, 5 |
| Familha d'elements quimics | metalloïds |
| Grop, Periòde, Blòc | 13, 2, p |
| Aparéncia | negre  |
| Massa atomica | 10.811(7) g/mol |
| Configuracion electronica | 1s2 2s2 2p1 |
| Electrons per nivèl energetic | 2, 3 |
| Proprietats fisicas
 |
| Fasa | solid |
| Densitat (temperatura ambienta) | 2.34 g/cm³ |
| Densitat liquida al punt de fusion | 2.08 g/cm³ |
| Punt de fusion | 2349 K (2076 °C, 3769 °F) |
| Punt d'ebullicion | 4200 K (3927 °C, 7101 °F) |
| Calor de fusion | 50.2 kJ/mol |
| Calor de vaporizacion | 480 kJ/mol |
| Capacitat calorifica | (25 °C) 11.087 J/(mol·K) |
|

Pression de vapor| *P*/Pa | 1 | 10 | 100 | 1 k | 10 k | 100 k |
| a *T*/K | 2348 | 2562 | 2822 | 3141 | 3545 | 4072 |

 |
| Proprietats atomicas
 |
| Estructura cristallina | romboedric |
| Estat d'oxidacion | 3 (oxid leugièrament acid) |
| Electronegativitat | 2.04 (Escala de Pauling) |
| Potencials d'ionizacion (mai) | 1èr : 800.6 kJ/mol |
| 2nd : 2427.1 kJ/mol |
| 3en : 3659.7 kJ/mol |
| Rai atomic | 85 pm |
| Rai atomic calculat | 87 pm |
| Rai covalent | 82 pm |
| Informacions divèrsas
 |
| Magnetisme | nonmagnetic |
| Resistivitat electrica | (20 °C) 150 µΩ·m |
| Conductivitat termica | (300 K) 27.4 W/(m·K) |
| Dilatacion termica | (25 °C) 5–7 µm/(m·K) |
| Velocitat del son | (20 °C) 16200 m/s |
| Modul de Bulk | 320 GPa |
| Duretat de Mohs | 9.3 |
| Vickers hardness | 49000 MPa |
| Numèro CAS | 7440-42-8 |
| Isotòps pus estables |
|

Article : Isotòps del (de l') boron| iso | NA | Mièja vida | MD | ED (MeV) | PD |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 10B | 19.9%\* | B es estable amb 5 neutrons |
| 11B | 80.1%\* | B es estable amb 6 neutrons |
| \*Boron-10 content may be as low as 19.1% and as high as 20.3% in natural samples. Boron-11 is the remainder in such cases. |

 |
|  |

Lo **bòr** es un element quimic de simbòl B e de numèro atomic 5. Es un element metalloïd, semiconductor, trivalent qu'existís abondosament dins lo mineral borax. Se pòdon trobar dos allotròps del bòr; lo bòr amorf qu'es un pols marron mentre que lo bòr metallic es negre. Sa forma metallica es dura (9,3 sus l'escala de Mohs) e es un marrit conductor a temperatura ambienta. Es pas estat trobat liure dins la natura.
# Percy Williams Bridgman

| Percy Williams Bridgman |
| --- |
|  |
| Biografia |
| Naissença | 21 d'abril de 1881 Cambridge, Massachusetts |
| Mòrt | 20 d'agost de 1961 Randolph, Nòu Hampshire |
| Activitat |
| Distincions | Prèmi Nobel de Fisica en 1946 |

**Percy Williams Bridgman** (n. 21 d'abril de 1881 - m. 20 d'agost de 1961) foguèt un fisician american. Recebèt lo Prèmi Nobel de Fisica en 1946.
# Asia Orientala

L'**Asia Orientala** (en gascon: **Asia Orientau**) o **Asia de l'Èst** es una region del continent asiatic qu'abitualament inclutz los estats e territòris seguents:

* China (amb Hong Kong, Macau e *Taiwan*)
* Corèa del Nòrd
* Corèa del Sud
* Mongolia
* Japon

La definicion estatistica de las Nacions Unidas comprend los païses de la lista en caractèrs romans. Pòrta lo còde 030.

|  |
| --- |
| Sus d'autres projècte de Wikimedia: |
| Commons | **Commons** Modèl:Commonscat/categories |
# Lengas miao-yao

Las lengas **hmong-mien** o **miao-yao** son una pichona familha de lengas de la China del Sud e d'Indochina.

## Vejatz tanben

* Lengas per familha

* Portal de las lengas
# Rota de la Seda

La **Rota de la Seda** èra un malhum de rotas comercialas entre Asia e Euròpa que s'estendiá per mai de 8 000 km dempuèi Chang'an (actualament Xi'an) en China, Antiòquia en Siria e Constantinòble (actualament Istambol, Turquia) entrò las pòrtas d'Euròpa. Deu son nom a la merça pus prestigiosa que i circulava, la seda, que sa fabricacion èra un secret conegut dels sols chineses, e mai que los romans ne foguèsson grands amators abans lo començament de la nòstra èra. Fòrça autres produches transitavan per aquestas rotas: pèiras e metals precioses, talas de lana o de lin, ambre, evòri, laca, espècias, veire, coralh, etc.

Al mitan del sègle XIX, lo geològ alemand Ferdinand von Richthofen foguèt lo primièr a nomenar *Rota de la Seda* la trama de vias de comunicacion que connectavan l'immensitat de la zona eurasiatica.
# Diatèsi

La **votz gramaticala** o **diatèsi** es la caracteristica d'un vèrb qu'explica cossí s'organizan los arguments o complements obligatòris d'un vèrb al respècte d'aqueste.

Las voses principalas son la votz activa e la passiva. La votz activa indica que lo subjècte de la frasa es al mèsme temps un agent de l'accion, equival a la forma mai simpla del vèrb, per aquò es mai sovent pas marcada per pas cap de morfèma.

La votz passiva ven de la transformacion de l'activa, de biais que lo subjècte realiza pas pus l'accion, mas qu'aquesta es realizada per un autre argument (lo complement d’agent dins lo cas de l’occitan). Se pòt marcar mejans la flexion del vèrb (coma en latin) o alara per la conjugason amb un vèrb auxiliar, coma lo vèrb èsser.

Dins unas lengas existís una votz intermediària, per exemple en grèc, indica que le *subjècte-agent* complís l'accion dins lo sieu interés, que se torna amb de bastits complèxes o amb la votz passiva o alara dins un torn reflexiu del tipe: *« me fai una pausa »*. Autras voses mens frequentas son la causativa o la antipassiva, presentas per exemple al chinés e lo maia, respectivament.
# Cercle

Cercle
En geometria euclidiana, lo **cercle** (var. **ceucle**) es l'ensemble dei ponchs dau plan que son a una distància constanta sonada *rai* d'un ponch fixe sonat *centre*.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  | *Aquest article es un esbòs concernent lei matematicas; podètz partejar vòstrei coneissenças en lo modificant*. |
# Gogòl (nombre)

Visualisacion d'un Gogòl.
En matematicas, **lo gogòl** o *googol* (emb un article definit e tot en minuscules) es lo nombre que la representacion decimala s'escrit emb la chifra 1 seguit de 100 zeros (10100) o : 10.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.

## Istòria

*Edward Kasner* (1878 - 1955)
Lo mot gogòl fuguet citat per lo premier còp en anglés, *googol*, per lo matematician estat-unenc Edward Kasner dins son libre *Mathematics and the Imagination* paregut en 1938. Kasner auriá damandat a son nebot Milton Sirotta, un pitit de 9 ans a l'epòca, de batisar lo nombre que veniá de crear. Li auriá respongut simplament : « *Googol* ».

## Referencias
# Rosetta (sonda)

Modèl creat per ordinador de Rosetta
**Rosetta** es una sonda espaciala, e a l'encòp tanben lo nom d'una mission, de l'Agéncia Espaciala Europèa (ESA). Son objectiu principal es de reculhir de donadas sus la composicion del clòsc de la cometa Choriómov-Herassymenko e sus son comportament còsta lo Solelh. Son nom li ven de la Pèira de Roseta que l'idèa es que l'engenh ajudarà a collectar pro d'entresenhas per comprendre las primièras etapas de la formacion del Sistèma Solar. A mai s'es la seisena sonda a observar una cometa a una distància febla, es pr'aquò la primièra a se situar en orbita a l'entorn d'aquesta e a depausar una sondeta aterradoira sus son nogalh.

L'aparelh qu'aviá una massa iniciala de tres tonas, foguèt lançat dempuèi Kourou per una fusada Ariane 5 G+ lo 2 de març de 2004. Aviá coma objectiu de se plaçar en orbita a l'entorn de la cometa e puèi, aprèp una fasa d'observacion de maites meses, deviá mandar Philae, una sondeta aterradoira de 100 kg, per tal que se pausèsse sus la susfàcia de la cometa per n'analisar la composicion de son sòl.

Mai de 10 ans aprèp sa partença, lo 6 d'agost de 2014, la sonda espaciala se placèt finalament en orbita a l'entorn de Choriómov-Herassymenko.

#### Instruments scientifics de l'orbitador

Los tecnicians installan ALICE a bòrd de la sonda *New Horizons*, lançada en genièr de 2006.
Una de las sondas de Langmuir a bòrd de Rosetta
La carga utila de l'orbitador compren onze instruments scientifics que tenon una massa de 165 kg:

1. ALICE (*Ultraviolet Imaging Spectrometer*) es un espectromètre imatjador ultraviolet semblable al que foguèt embarcat sus la sonda *New Horizons* destinat a analisar la composicion de la comèta, de sa coa e la produccion d'aiga e mai de monoxid e dioxid de carbòni del nogalh. D'un pes de 3,1 kg, aqueste instrument fabricat als Estats Units consoma 2,9 W.
2. CONSERT (*Comet Nucleus Sounding Experiment by Radiowave Transmission*) es un sondador radiofrequéncia concebut per estudiar l'estructura intèrna del nogalh.
3. COSIMA (*Cometary Secondary Ion Mass Analyser*) es un espectromètre de temps de vòl que deu analisar la composicion dels grans de pols emeses per la comèta pr'amor de determinar se sont organics o pas.
4. GIADA (*Grain Impact Analyser and Dust Accumulator*) deu mesurar lo nombre, la massa, la distribucion dels vectors de dispersion (velocitat, direccion) dels granets de pols escampats per la cometa e reflectits per la pression de radiacion.
5. MIDAS (*Micro-Imaging Dust Analysis System*) a per tòca d'estudiar la talha, la forma e lo volum de las particulas a l'entorn de la cometa.
6. MIRO (*Microwave Instrument for the Rosetta Orbiter*) es un radiotelescòpi que foncionan dins la benda millimetrica e submillimetrica, qu'a per foncion mai que mai de determinar la temperatura de la susfàcia e de distinguir las parts de la susfàcia cobèrtas de particulas de pols e de glaç, qu'aquestas informacions son primordialas per tal de determinar los lòcs d'aterratge mai propicis.
# 20 de julhet

|  |
| --- |
|  Lo Grand Canhon en **julhet**. |
| ←julhet→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |

## Naissenças

* 1304 - Francesco Petrarca, poèta italian (m. 1374)
* 1405 - Rei Joan II de Castelha (n. 1454)
* 1754 - Destutt de Tracy, filosòf francés (m. 1836)
* 1822 - Gregòr Mendel, primièr genetician del mond, austrian (m. 1884)
* 1847 - Max Liebermann, pintor alemand (m. 1935)
* 1854 - Theo Heemskerk, primièr ministre dels Païses Basses (m. 1932)
* 1864 - Erik Axel Karlfeldt, escrivan suedés, Prèmi Nobel (m. 1931)
* 1873 - Alberto Santos-Dumont, pionièr brasilièr de l'aviacion (m. 1932)
* 1897 - Tadeusz Reichstein, quimista polonés, prèmi Nobel de Fisiologia o Medecina (m. 1996)
* 1914 - Ersilio Tonini, cardenal italian (m. 2013)
* 1919 - Edmund Hillary, alpinista neozelandés (m. 2008)
* 1925 - Jacques Delors, president de la Comission Europèa
* 1929 - Jean Baudrillard, sociològ e filosòf francés (m. 2007)
* 1938 - Natalie Wood, actritz americana (m. 1981)
* 1947 - Carlos Santana, guitarrista e compositor mexican
* 1947 - Gerd Binnig, fisician alemand, prèmi Nobel
* 1955 - Egidio Miragoli, avesque italian
* 1956 - Paul Cook, musician anglés (Sex Pistols)
* 1966 - Enrique Peña Nieto, president de Mexic

## Decès

* 1031 - Rei Robèrt II de França (n. 972)
* 1866 - Bernhard Riemann, matematician alemand (n. 1826)
* 1877 - Federico Errázuriz Zañartu, president de Chile (n. 1825)
* 1903 - Papa Leon XIII (n. 1810)
* 1937 - Guglielmo Marconi, inventor italian, Prèmi Nobel de Fisica (n. 1874)
* 1945 - Paul Valéry, escrivan e poèta francés (n. 1871)
* 1951 – Rei Abdullah de Jordania (n. 1882)
* 1967 - Albert Lutuli, activista sudafrican, Prèmi Nobel de la Patz (n. 1898)?)
* 1973 - Bruce Lee, actor chinés-american (n. 1940)
* 1996 - František Plánička, fotbolaire checoslovac (n. 1904)
* 2007 - Kai Manne Börje Siegbahn, Suediana fizikistulo, Prèmi Nobel (n. 1918)

Vejatz tanben:

* 19 de julhet | 21 de julhet
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Sidi Bel Abbas

**Sidi Bel Abbas** (**ⵜⴻⵙⴰⵍⴰTessala* en berbèr, *سيدي بلعباس‎* en arabi) es una vila del nòrd oèst d'Argeria situada a 80 km d'Oran. Es capluòc de la vilaia de Sidi Bel Abbas que compta mai de 590 000 abitants.

## Galariá

* Vista aeriana de Sidi Bel Abbas vist del nòrd.
* Centre vila de Sidi Bel Abbas.
* Escòla de las Bèlas Arts de Sidi Bel Abbas.
* Festival Internacional de Danças Popularas de Sidi Bel Abbas.
# Kim Jong-il

Jong-il lo 24 d'agost de 2011
**Kim Jong-il** (romanizacion coreana **Gim Jeong-il**), nascut *Yuri Irsenovich Kim* lo 16 de febrièr de 1941 e mòrt lo 17 de decembre de 2011 dins un tren, foguèt cap suprèm de la Corèa del Nòrd del 8 d'octobre de 1997 entrò la mòrt.
# Accent tonic

En lingüistica e precisament en fonologia, l'**accent tonic** mete sistematicament en relèu una sillaba dins un mòt en aumentant l'autor, la fòrça o la durada dau sòn, sovent la combinason d'aquestei tres factors. A la sillaba (o la mora) picada per l'accent, li dién *tonica*, e ais autras, li dién *atònas*. Frequentament destrián lei lengas emé l'accent tonic, lei lengas tonalas e lei lengas emé l'accent d'autor, maugrat que certanei lengas coma lo mandarin e lo tai utilizan lei dos sistèmas : dins una lenga emé lo ton, l'accent tonic pòu èstre ren que segondari. Enfin, au sen deis accents tonics, si destriá doàs categorias : l'accent d'intensitat e l'accent d'autor.

L'accent tonic es una nocion qu'estudián principalament en fonetica e en fonologia. La premiera disciplina s'interèssa ai biais fisics de sa realizacion, la segonda a son ròtle dins la lenga. L'accent tonic es un factor discrèt au meme títol que lo fonèma mai si pòu pas segmentar : donc es una unitat suprasegmentala. Estent que l'accent es sistematic, es pas expressiu, au contrari de l'intonacion, mai sèrve en ajudar per la comprenença en decopant lo flux sonòre e en metent en relèu de mòts o gropes claus.

*Nòta* : Lei transcripcions fonologicas entre lei barras oblicas son en API. L'accent tonic si sinhala per lo simbòle /'/ plaçat davant la sillaba pertocada. L'accent segondari si simboliza per /ˌ/ ; ensin, dins la cadena de fonèmas francés /ˌfutriˈkɛ/ « *foutriquet* », /kɛ/ poarta l'accent tonic (primari), /fu/ l'accent segondari e /tri/ es atòne.
# Delfim Moreira

| Delfim Moreira |
| --- |
|   |
| Biografia |
| Signatura |
|  |

**Delfim Moreira da Costa Ribeiro**, avocat e òme politic 1868-1920, vicepresident de Rodrigues Alves (que moriguèt abans d'exercir lo segond mandat), foguèt president de Brasil entre 1918 e 1919.

* Portal de Brasil

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Precedit per **Venceslau Braz** |  **President de Brasil 1918 - 1919** | Seguit per **Epitácio Pessoa** |
# Alfabet Jawi

L'alfabet jawi. La taula auriá de se legir de dreta a esquèrra, e de naut en bas
L'**alfabet jawi** es l'alfabet arabi adaptat per escriure en malai. Actualament, s'utiliza coma una de las doas escrituras oficialas a Brunei e son usatge s'esten d'un biais limitat a Malàisia, Indonesia, al sud de las Filipinas, Pattani (al sud de Tailàndia) e Singapor, especialament dins de contèxtes religioses.

*
*
*
*
# 1r d'agost

|  |
| --- |
|  Tailàndia en **agost**. |
| ←agost→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |

## Eveniments

* 1960 - Independéncia de Benin.

## Naissenças

* 1744 - Jean-Baptiste de Lamarck, scientific francés (m.1829)
* 1819 - Herman Melville, escrivan american (m. 1891)
* 1844 - Anfós Ròca-Ferrièr, lingüista e escrivan occitan (m. 1907)
* 1858 - Gaston Doumergue, president de França (m.1937)
* 1873 - José Luis Gabriel Terra, president d'Uruguai (m. 1942)
* 1878 - José Pedro Montero, president de Paraguai (m. 1927)
* 1879 - Augusto Samuel Boyd, president de Panamà (m. 1957)
* 1885 - George de Hevesy, quimista ongrés, Prèmi Nobel (m. 1966)
* 1924 - Georges Charpak, fisician ucraïnés, Prèmi Nobel (m. 2010)
* 1929 - Hafizullah Amin, president d'Afghanistan (m. 1979)
* 1933 - Antonio Negri, filosòf italian
* 1936 - Yves Saint-Laurent, dessenhaire de mòda francés (m.2008)
* 1942 - Jerry Garcia, musician american (Grateful Dead) (m. 1995)
* 1945 - Douglas Dean Osheroff, fisician american, Prèmi Nobel
* 1948 - Abdelmalek Sellal, primièr ministre d'Argeria
* 1949 - Kurmanbek Bakiyev, president de Quirgizstan
* 1949 - Mugur Isărescu, primièr ministre de Romania
* 1951 - Tommy Bolin, musician american (Deep Purple) (m. 1976)
* 1952 - Zoran Đinđić, primièr ministre de Serbia (m.2003)
* 1953 - Robert Cray, musician american
* 1979 - Stéphane Wagner, basquetbolaire francés
* 1984 - Bastian Schweinsteiger, fotbolaire alemand
* 1993 - Sam Feldt (Sammy Boeddha Renders), DJ e productor musical neerlandés

## Decèsses

* 1799 - Sophie Rostopchine, comtessa de Ségur, escrivana francesa (m. 1874)
* 1917 - Enric Prat de la Riba, politician catalan (n. 1870)
* 1944 - Manuel Quezon, president de las Filipinas (n. 1878)
* 1969 - Chang Taek-sang, primièr ministre de la Corèa del Sud (n. 1893)
* 1967 - Richard Kuhn, fisician austrian, Prèmi Nobel (n. 1900)
* 1970 - Otto Heinrich Warburg, fisiologista e mètge alemand, Prèmi Nobel (n. 1883)
* 1973 - Walter Ulbricht, politician alemand oriental (n. 1893)
* 1987 - Pola Negri, actritz polonesa (n. 1897)
* 1996 - Tadeus Reichstein, quimista polonés, Prèmi Nobel (n. 1897)
* 2001 - Poul Anderson, escrivan american de ficcion scientifica (n. 1926)
* 2004 - Philip Abelson, fisician american, Prèmi Nobel (n. 1913)
* 2005 - Rejulo Fahd di Saudia Arabia (n. 1923)
* 2009 - Corazón Aquino, president de las Filipinas (n. 1933)
* 2014 - Jan Roar Leikvoll, escrivan norvegian (n. 1974)

---

Vejatz tanben :

* 31 de julhet | 2 d'agost
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Ressorça naturala

Las **ressorças naturalas** son de ressorsas qu'existisson dins l'environament a l'estat natural sens accions de l'umanitat. Sus Tèrra, aquò englòba la lutz del solelh, l'atmosfèra (lo vent), l'aiga, la tèrra (lo petròli, lo carbon, lo gas natural, totes los minerals), tota la vegetacion, la vida animala que subsistís naturalament dins l'environament.

Se d'unas ressorças son consideradas coma renovelablas (deurián pas s'agotar dins un futur previsible), coma per exemple la radiacion solara, l'energia geotermica, o l'aire, la granda majoritat de las ressorças terrèstras son en quantitat finida, e se pòdon agotar a mai o men long tèrme se son gestionada inadequadament.
L'escomesa màger per l'umanitat al sègle XXIen es de demesir la consomacion de las ressorças naturalas non renovelablas que son a s'abenar.
# Calendièr musulman

Lo **calendièr musulman** es un calendièr lunar fondat sus una annada de dotze mes de 29 a 30 jorns utilizat per fixar leis eveniments religiós de l'islam.

## Liames intèrnes

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias