# Ongrés

Ongrés| magyar nyelv — magyar  |
| Region | Euròpa Centrala |
| Locutors | 14 milions (2023) |
| Tipologia | SOV |
| Classificacion lingüistica |
| Lengas oralicas* Mengas fino-ogricas
	+ lengas ogricas
		- **Ongrés**
 |
| Estatut oficial |
| Oficial de | Ongria Union Europèa Serbia (Voivodina) Àustria (Burgenland) Eslovènia (Prekmurje) |
| Minoritats significativas | Romania (Transilvània) Eslovaquia Croàcia Ucraïna |
| Estatut de conservacion |
| **AtudatEXExtinct* (Atudat)**MenaçatCRCritically endangered* (En dangièr critic)
**SESeverely endangered* (En dangièr sevèr)
**DEDevinitely endangered* (En dangièr definitiu)
**VUVulnerable* (Vulnerable)
**SegurNENot Endangered* (Non en dangièr)
**ICHEL *Red Book: Not Endangered
Classada coma lenga **segura** (**NE**) per l'*Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond*
 |
| Còdis lingüistics |
| ISO 639-1 | `hu`  |
| ISO 639-2 | `hun`  |
| ISO 639-3 | `hun`  |
| Ethnologue | `hun`  |
| Glottolog | `hung1274`  |
| Linguasphere | 41-BAA-a  |
| ASCL | 3301  |
| IETF | hu  |
| **Mòstra**Article primièr de la Declaracion dels Dreches de l'Òme en **ongrés**:
**1. cikk**
Minden emberi lény szabadon születik és egyenlő méltósága és joga van. Az emberek, ésszel és lelkiismerettel bírván, egymással szemben testvéri szellemben kell hogy viseltessenek.
 |
| Mapa |
|  |
| Zonas d'Euròpa Centrala amb locutors d'ongrés |

L'**ongrés** (*Magyar nyelv*, prononciat [ˈmɒɟɒr ˈɲɛlv] ) es una lenga finoogrica de l'Euròpa Centrala. Es la lenga oficiala d'Ongria, a mai se parla dins de regions ongresas de Serbia, Eslovaquia, Ucraïna, Croàcia e Romania, e tanben (dempuèi lo 1èr de mai de 2004) es oficiala dins l'Union Europèa.

## Fonetica e escritura

#### Alfabet

A l'origina aquesta lenga fasiá servir un sistèma d'escritura runica (*rovásírás*, *székely rovásírás* o simplament *rovás*), pr'aquò Sant Estève, lo primièr monarca del Reialme d'Ongria entamenèt una reforma per adoptar l'alfabet latin parallèla a la conversion al cristianisme que se faguèt lo país. Uèi s'emplega una varianta d'aqueste alfabet amb qualques letras particularas, amb d'accents per las vocalas (coma **ő** i **ű**), e de combinasons de consonas (digrafs) coma **gy**, **cz** o **sz** que son particularas a aquesta lenga.

## Lèxic de basa

* *Szervusz* (o forma corta *szia* – Adieu (a una persona)
* *Sziasztok / Szervusztok* – Adieussiatz (per mai d'una persona)
* *Hogy vagy?* – Cossí va? (informal)
* *Hogy van?* – Cossí va? (formal en vossejar)
* *Hogy vagytok?* – Cossí anatz? (per mai d'una persona)
* *Jól vagyok, köszönöm* – Va plan, mercé
* *Jó reggelt* – Bonjorn (de matin)
* *Jó napot* – Bonjorn (lo demai del jorn *nap* es jorn o/e solelh)
* *Jó éjszakát* – Bona nuèch
* *Viszontlátásra* (o forma corta *viszlat*) – Adieu (per partir)
* *Igen* – Òc
* *Nem* – Non
* *Köszönöm* – Mercé
* *Köszönöm szépen* – Mercé plan
* *Köszi* – Mercé (colloquial)
* *Szivesen* – De res
* *Bocsánat!* – Perdon!
* *Károly vagyok* – Soi Karoly (Carles)
* *Értem* – Compreni
* *Nem értem* – Compreni pas
* *Nem tudom* - Sabi pas
* *Hol van...?* – Ont es...?
* *Nyitva* dobèrt
* *Zarva* barrat

### Distribucion geografica actuala

| País | Parlants |
| --- | --- |
| Ongria | 9.500.000-10.000.000 (2001 [archive]) |
| Romania (principalament Transilvània) | 1.443.970 (2002 [archive]) |
| Eslovaquia | 520,528 (2001 [archive]) |
| Serbia (principalament a Voivodina) | 293.299 (2002 [archive]) |
| Ucraïna (principalament a la Transcarpàcia) | 149.400 (2001 [archive]) |
| Estats Units | 117.973 |
| Canadà | 75.555 (2001 [archive]) |
| Israèl | 70.000 |
| Àustria (principalament a Burgenland) | 22.000 |
| Croàcia | 16.500 |
| Eslovènia | 9.240 |
|

---

 |
| **Total** | 12.000.000-13.000.000 |

*Fònt: Ethnologue*
## Vejatz tanben

* (en) Proteccion de las lengas minoritàrias d'Euròpa, coma l'ongrés dins qualques païses [archive]
* Carta Europèa des Lengües Regionaus o Minoritàries

* Portal de las lengas