Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Ernst Haeckel

Ernst Haeckel
Anemonas de mar, dessenhs de Haeckel
**Ernst Heinrich Philipp August Haeckel** (Potsdam, lo 16 de febrièr de 1834 - Iena, lo 8 d'agost de 1919) es un biologista e filosòf alemand. Estudièt la medecina e la sciéncia a Wurtzborg, a Berlin e a Viena. Foguèt un partisan convençut de la teoria de l'evolucion e popularizèt lo trabalh de Charles Darwin en Alemanha.
# Prokaryota

Los **procariòtas** son un grop d'organismes qu'an pas de nuclèu (karyon), e pas d'organets dins sas cellulas. D'unes son unicellulars, mas d'autres son multicellulars.

Lo mot de *procariòta* ven del grèc ancian *pro-* "abans" + *karyon* "notz" o "nuclèu", + sufixe *-otos*, plural .

Los procariòtas son devesits en dos domenis: Bacteria e Archaea. Archaea o Arqueobactèris son un domeni del viu nòu. Aqueles organismes èran a l'origina concebuts per viure dins de condicions inespitalièras coma de temperaturas, pH, o radiacions extrèmas, mas foguèron trapats dempuèi dins totes tipes d'abitats.

Estructura de cellula bacteriana procariòta

## Nòtas
# Protozoari

Fotografia d'un protozoari de la familha dei paramecias.
En biologia, lo tèrme **protozoari** designa un organisme eucariòta unicellular eterotròf mobil que se noirís per fagocitòsi. Vivon dins l'aiga, dins lei sòus umids ò a l'interior d'un organisme pus grand. I a de formas liuras (paramecia, ameba) e d'autrei que son parasits (*trypanosoma brucei*). En causa de sa natura unicellulara, lei protozoaris son d'espècias fòrça pichonas que passan fòrça rarament lo millimètre. Pasmens, certanei pòdon s'associar entre elei per formar de colonias de gròssa talha.

Plusors protozoaris son a l'origina de malautiás en l'òme.

## Liames intèrnes

* Cellula (biologia).
* Fagocitòsi.
* Protista, ensems deis organismes eucariòtas unicellulars.

## Bibliografia

## Nòtas e referéncias
# Zoologia

| Zoologia |
| --- |
|  |
| Brancas de la zoologia |
| Antrozoologia · Aracnologia · Conquiliologia · Entomologia · Etologia · Herpetologia · Ictiologia · Malacologia · Mastologia · Neuroetologia · Ornitologia · Paleozoologia · Planctologia |
| Istòria |
| Istòria de la zoologia |

La **zoologia** (ζώο, zoon "animal" e λογος, logos "estudi") es una branca de la biologica qu'estúdia los animals.

## Subdivisions

La zoologia compòrta de nombrosas subdivisions, en foncion del grop animal estudiat. Las principalas son:

* l'antropologia, l'estudi de l'òme
* l'entomologia, l’estudi dels insèctes
* l'erpetologia, l’estudi dels reptils e anfibians
* l'ictiologia, l’estudi dels peisses
* la mamalogia, l’estudi dels mamifèrs
* l'ornitologia, l’estudi dels ausèls
* la malacologia, l’estudi dels mollusques

## Articles connèxes

* Règne animal
* Lista dels zoologistas per país

## Ligams extèrnes

|  |
| --- |
| Sus d'autres projècte de Wikimedia: |
| Commons | **Commons** Modèl:Commonscat/categories |

* Portal de la zoologia
# Còdi Internacional de Nomenclatura d'algas, fonges e plantas

Lo Còdi Internacional de Nomenclatura d'algas, fonges e plantas (ICN), ancianament nomenat Còdi Internacional de Botanica, es un ensemble de règlas e recomendacions que definisson la metodologia d'atribucion dels noms scientifics a las plantas e als autres organismes, malgrat qu'incluga tanben los campairòls e las cianobacterias.

Lo principi fondamental de la nomenclatura botanica es la lei de prioritat, segon la quala, lo nom mai ancian es prioritari. L'ICN establís formalament la data de debuta de la nomenclatura de las plantas al 1èr de mai de 1753, data de la publicacion del libre *Species Plantarum* de Linnaeus (o una data posteriora per autres grops especifics). Abans, ja s'aplicavan de noms latins, mas sens cap de mena de critèri taxonomic.

La darrièra actualizacion, «Còdi Shenzen», se tenguèt dins la vila chinesa eponima pendent lo XIX Congrès e publicada en 2018.

Per las plantas cultivadas existís un còdi separat: *Còdi Internacional de Nomenclatura per las plantas cultivadas*.

## Referéncias
# Metòdes quantitatius

Lei **metòdes quantitatius** son de metòdes de recèrca que si fondan sus una epistemologia positivista o pòst-positivista, qu'utiliza d'otís d'analisi matematics e estatistics, en vista de descriure, d'explicar e de predire de fenomènes per lo biais de concèptes operacionalizats sota la forma de variablas mesurablas. Ensin si distinguisson dei metòdes que li dién qualitatius.
# Elephas maximus

*Elephas maximus*

Elefant d'Asia

Classificacion| Règne | Animalia |
| Embrancament | Chordata |
| Sosembr. | Vertebrata |
| Classa | Mammalia |
| Sosclassa | Theria |
| Infraclassa | Eutheria |
| Òrdre | Proboscidea |
| Familha | Elephantidae |

Genre

ElephasLinnaeus, 1758**

Nom binominal

Elephas maximusLinnaeus, 1758**

Estatut de conservacion UICN

 **EN** A2c : **En dangièr**

Reparticion geografica

Estatut CITES

  Annèxe I , Rev. del 01/07/1975

L'**elefant asiatic** (*Elephas maximus*) es una espècia de mamifèr proboscidèu de la familha Elephantidae. Es lo mamifèr màger del continent asiatic. La siá distribucion originala s'estendiá dempuèi lo sud de China e d'Indonesia occidentala fins a las còstas del Golf Persic e al sud de Mesopotamia, ont desapareguèt al Neolitic. Actualament se circomscriu a Sri Lanka, al sud e nòrd èst d'Índia, a Bangladesh, Indochina, Malaca, Sumatra e nòrd èst de Borneo. Se tròba tant a l'estat salvatge coma domestic e es fòrça frequent dins los zòos e los cirques. Es considerat coma una espècia en perilh d'escantiment.
# Basa de donadas

Una **basa de donadas** (loc. basa de dats, basa de dadas, basa de donades) es un ensems estructurat d'informacions, estocat dins un sistèma informatic.
# Incertae sedis

Incertae sedis es una expression latina que significa « de sèti incertan » utilizadae per designar un taxon que la posicion dins la classificacion scientifica del vivent es pas encara totalament definida.

L'incertitud se pòt situar a mai d'un escalons de l'arborescéncia : per exemple pel lactari deliciós, l'incertitud se situa al nivèl de la sosclassa. aparten plan al genre *Lactarius* dins la familha dels Russulacèas que fa partida de l'òrdre dels *Russulales* ; d'un autre costat los Russulales son evidentament de campairòls (*Fungi*) de la division des Basidiomycètes e de la classa dels Agaricomycètes mas son pas membres — dins la classificacion actuala — ni de la sosclassa dels *Agaricomycetidae* ni de la dels *Phallomycetidae* : se dirà que son d'Agaricomycètes *incertae sedis*.

* Portal de la biologia