Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Director de cinèma

Fritz Lang durant lo rodatge de *Frau im Mond*, 1929.
Un **director de cinèma** o **realizator** (en anglés: *film director*) es generalament considerat, coma lo creator d'una òbra cinematografica.
Lo trabalh de director de cinèma fa servir totes las ressorças umanas, tecnicas, e artisticas, qu'inclutz:

* Definir l'orientacion artistica generala
* Analizar e interpretar lo programa del film (*storyboard*)
* La direccion de las interpretacions dels actors tant del punt de vista tecnic coma dramatic
* L'organizacion e seleccion dels escenaris
* Direccion dels mejans tecnics (lum, encadrament, etc.)
* Causida de l'equipa tecnica e dels actors
* Supervision dels preparatius de produccion
* Causida dels luòcs de rodatge, escenografia e equipaments
* Direcccion e supervision del montatges, banda sonòra
# Tai (lenga)

Tai| ภาษาไทย  |
| Parlat en | Tailàndia Nòrd de Malàisia Sud de Birmania Laos |
| Region | Asia del Sud-Èst |
| Locutors | 60–64 milions |
| Classificacion lingüistica |
| Lengas tai-kadai* Kam–Tai
	+ Tai
		- Tai del sud-èst
			* **Tai (lenga)**
 |
| Estatut oficial |
| Oficial de | Tailàndia |
| Acadèmia | Reiala Societat de Tailàndia |
| Estatut de conservacion |
| **AtudatEXExtinct* (Atudat)**MenaçatCRCritically endangered* (En dangièr critic)
**SESeverely endangered* (En dangièr sevèr)
**DEDevinitely endangered* (En dangièr definitiu)
**VUVulnerable* (Vulnerable)
**SegurNENot Endangered* (Non en dangièr)
**ICHEL *Red Book: Not Endangered
Classada coma lenga **segura** (**NE**) per l'*Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond*
 |
| Còdis lingüistics |
| ISO 639-1 | `th`  |
| ISO 639-2 | `tha`  |
| ISO 639-3 | `tha`  |
| Ethnologue | `tha`  |
| Glottolog | `thai1261`  |
| ASCL | 6402  |
| IETF | th  |
| Mapa |
|  |

Lo **tai** o **siamés** (autonim: ภาษาไทย *Phasa Thai*; AFI: [pʰāːsǎːtʰāj]) es la lenga nacionala e oficiala de Tailàndia e la lenga mairala del pòble tai, grop etnic dominant en Tailàndia. Lo tai aperten al grop de las lengas tai, grop de las lengas tai-kadai. Fòrça mots en tai son barrejats de pali, sanscrit e khmer ancian. Es una lenga tonala e analitica. Lo tai ten tanben una ortografia complèxa e de marcaires relationals. Lo tai es mutualament intelligible amb lo lao .

## Referéncias

* Portal de las lengas
# Busan

|
 부산시 Busan |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
|  |
| . |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
|

|  |
| --- |
| Armas |

 |
| Geografia fisica |
|  |
| Latitud
 | 35° 6′ 0″ N
  |
| Longitud
 | 129° 2′ 0″ E |
| Geografia politica  |
| País | Corèa del Sud |
| Geografia umana |
| Populacion (2014) | 3 525 913 ab. |
| Autras informacions |
| busan.go.kr |

**Busan** (hangeul:부산; hanja: 釜山;prononciat en corean: /pusʰan/), oficialament **Ciutat metropolitana de Busan** ), es la segonda pus granda vila de Corèa del Sud aprèp Seol, amb una populacion d'aperaquí 3.6 milions d'abitants. La populacion de l'aira metropolitana, qu'inclutz las vilas vesinas de Gimhae e Yangsan, es d'aperaquí 4.6 milions.

Es situada dins la region de Yeongnam, al extrèm sud-èst de la peninsula de Corèa en riba de la Mar de Japon. La vila es un centre per la cultura, l'educacion e un pòl economic dins la region. Es lo pòrt pus important de Corèa del Sud e lo cinquen al nivèl mondial en tonatge.La vila presenta una extension importanta, amb de quartièrs separats per las montanhas que l'enròdan al nòrd e a l'oèst e per la val del riu Nakdong.
Lo quartièr de *Jagalchi* (자갈치 시장) situat prèp del pòrt es fòrça famós per son mercat dels peisses, sas carrièras estrechas e sas nombrosas botigas.

### Divisions administrativas

En 1957, Busan reformèt sa division administrativa amb la creacion de 6 novèls districtes o *gu*: Busanjin-gu, Dong-gu, Dongnae-gu, Jung-gu, Seo-gu, e Yeongdo-gu. Actualament, la vila compta 15 *gu* e 1 *gun* (comtat):

* Buk-gu (북구; 北區)
* Busanjin-gu (부산진구; 釜山鎭區)
* Dong-gu (동구; 東區)
* Dongnae-gu (동래구; 東萊區)
* Gangseo-gu (강서구; 江西區)
* Geumjeong-gu (금정구; 金井區)
* Haeundae-gu (해운대구; 海雲臺區)
* Jung-gu (중구; 中區)
* Nam-gu (남구; 南區)
* Saha-gu (사하구; 沙下區)
* Sasang-gu (사상구; 沙上區)
* Seo-gu (서구; 西區)
* Suyeong-gu (수영구; 水營區)
* Yeongdo-gu (영도구; 影島區)
* Yeonje-gu (연제구; 蓮堤區)
* Gijang-gun (기장군; 機張郡)

### Referéncias
# Ulsan

|
 울산시 Ulsan |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| Fichièr:Ulsan montage.png |
| . |
| Geografia fisica |
|  |
| Superfícia | 1,057,136 km² |
| Geografia politica  |
| País | Corèa del Sud  |
|  | Yeongnam |
| Geografia umana |
| Populacion (2014) | 1,163,690 ab. |
| Autras informacions |
| http: |

**Ulsan** (en corean: hangeul: 울산; hanja: 蔚山) o oficialament **Ciutat Metropolitana d'Ulsan**, es la setena pus granda metropòli de Corèa del Sud amb una populacion de mai de 1.1 milions d'abitants. Es situada al sud-èst del país, vesina de Busan al sud e de Gyeongju al nòrd.

Ulsan es lo còr industrial de la Corèa del Sud, amb la pus granda unitat mondiala d'assemblatge automobila: la Hyundai Motor Company, lo pus grand obrador de construccion navala, Hyundai Heavy Industries e la segonda pus granda unitat de rafinatge de petròli al mond:, SK Energy. En 2012, Ulsan aviá un PIB per capita de $79,623, lo pus enauçat de Corèa del sud, mas tanben que lo dels Estats Units, levat pel Districte de Colúmbia, ont lo PIB per capita èra de $145,663, e comparable lo de Luxemborg.

## Divisions administrativas

Ulsan esvdevesit en 4 *gu* (districtes) e 1 *gun* (comtat).

| Mapa | Nom | Hangeul | Hanja |
| --- | --- | --- | --- |
|
Buk
Dong
Jung
Nam
Ulju
 | Gu (Districtes) |
| Buk | 북구 | 北區 |
| Dong | 동구 | 東區 |
| Jung | 중구 | 中區 |
| Nam | 남구 | 南區 |
| Gun (Comtat) |
| Ulju | 울주군 | 蔚州郡}} |

### Referéncias
# Aimara (lenga)

L'**aimara** (*aymar aru*) es la lenga del pòble aimara dins los Andes. Es una de las escassas lengas indigènas d'America amb mai d'un milion de parlaires. L'aimara, amb lo quíchoa e l'espanhòl, son las lengas oficialas de Bolívia. Es parlat dins la region del Lac Titicaca al sud de Peró e, dins una mendra mesura, per qualques comunautats del nòrd de Chile e del nòrd oèst d'Argentina.

## Referéncias
# Diluns

Lo **diluns** (var. **deluns**) o **luns** (forma classica) es lo primièr jorn de la setmana; deriva del latin *lunae dies* significant lo «jorn de la Luna». Tomba entre lo dimenge e lo dimars.

## Comparason

| Lenga | Nom | Significacion |
| --- | --- | --- |
| Catalan
Espanhòl
Alemand
Anglés
Italian
Francés
Japonés
Neerlandés
Romanés
Suedés  | **DillunsLunesMontagMondayLunedìLundi月曜日 / GetsuyôbiMaandagLuniMåndag** | Jorn de la Luna |
| Portugués | **Segunda-feira** | Segond jorn |
| Polonés Rus | **PoniedziałekПонедельник** | Jorn après dimenge |
| Basc | **Astelehen** | Aste (setmana) + lehen (primièr) = Primièr jorn de la setmana |

## Referéncias
# Dimars

Lo **dimars** (var. **dimarts**, **mars**) es lo segond jorn de la setmana. Tomba entre lo diluns e lo dimècres.

## Grafias

Lo Conselh de Lenga Occitana recomanda l'ortografia *dimars* e admet la varianta *dimarts* perque certanei parlars locals pronóncian la ‹t›. Loís Alibèrt escriu ben *dimars* dins son tractat de gramatica. La grafia *dimarç\** es desconselhada perque ven d'una error d'impression dins lo diccionari d'Alibèrt.

## Etimologia

La paraula «dimars» proven del latin *dies Martis*, significant «dia/jorn de Mart». Èra dedicat al dieu roman Mart. Se pòt abracar coma «dt» o «dm».

La tradicion europèa l'a totjorn vist coma un jorn de malastrada. Anticament, Las gents evitava de complir d'accions importantas #coma se maridar, se far la mar o batiar los sieus filhs. Qualques supersticions senhalan los dimars tretze cossí coma los mai perilhoses pel benastre en totes los senses.

## Comparason

| Lenga | Nom | Significacion |
| --- | --- | --- |
| Alemand Anglés Neerlandés | **DienstagTuesdayDinsdag** | Dia de Tyr |
| Catalan Castelhan Francés Italian Occitan  | **DimartsMartesMardiMartediDimars** | Dia de Mart |
| Japonés | **火曜日 / Kayôbi** | Dia del fuec |
| Portugués | **Terça-feira** | Tresau dia |
| Basco | **Astearte / Martitzena** | Entre setmana / La dia de Mart |

## Nòtas
# Dimècres

Lo **dimècres** (var. **dimecres,dimèrcres,dimèrcs,dimèrcles,mècres**) es lo tresen jorn de la setmana. Tomba entre lo dimars e lo dijòus.

## Comparason

| Lenga | Nom | Significacion |
| --- | --- | --- |
| Alemand Polonés Rus | **MittwochŚrodaСреда** | Mi-setmana |
| Catalan Castelhan Francés Italian | **DimecresMiércolesMercrediMercoledì** | Jorn de Mercuri |
| Anglés Neerlandés Suedés | **WednesdayWoensdagOnsdag** | Jorn d'Odin (Wotan) |
| Japonés | **水曜日 / Suiyôbi** | Jorn de l'aiga |
| Portugués | **Quarta-feira** | Quatren jorn |
| Basc | **Asteazken** | Aste (setmana) + Azken (ultim), Darrièr jorn de la setmana |

## Nòtas
# Dijòus

Lo **dijòus** (var. **dijaus**, **dijuòus**) o **jòus** (forma classica) es lo quatren jorn de la setmana. Tomba entre lo dimècres e lo divendres.

## Comparason

| Lenga | Nom | Significacion |
| --- | --- | --- |
| Alemand Neerlandés | **DonnerstagDonderdag** | Jorn de Donar |
| Catalan Castelhan Francés Italian | **DijousJuevesJeudiGiovedì** | Jorn de Jupiter |
| Anglés Suedés | **ThursdayTorsdag** | Dia de Thor |
| Japonés | **木曜日 / Mokuyôbi** | Jorn de la fusta |
| Portugués | **Quinta-feira** | Cinquen jorn |
| Polonés Rus | **CzwartekЧетверг** | Quatren jorn (après dimenge) |
| Basc | **Osteguna** | Jorn d'Ortzi/Ost |

## Referéncias
# Divendres

Lo **divendres** (var. **divés**, **diuendres**) o **vendres** (forma classica) es lo cinquen jorn de la setmana. Tomba entre lo dijòus e lo dissabte.

## Comparason

| Lenga | Nom | Significacion |
| --- | --- | --- |
| Alemand Suedés Olandés Anglés | **FreitagFredagVrijdagFriday** | Jorn de Freyja |
| Basc | **Ostirala** | Ost (Ortzi, dieu paguèt) + Irala (Irargi, ilargi, «luna»);
literalament «lo jorn de la luna de Ortzi» |
| Catalan Castellà Francès Italian | **DivendresViernesVendrediVenerdì** | Jorn de Venus |
| Japonès | **金曜日 / Kin'yôbi** | Jorn del metal |
| Polonès Rus | **PiątekПятница** | Jorn cinquen (après dimenge) |

## Nòtas
# Dissabte

Lo **dissabte** (var. **dissabta**, **dissande**, **sabte,sabta**, **sande**) es lo seisen jorn de la setmana. Tomba entre lo divendres e lo dimenge.

## Comparason

| Lenga | Nom | Significacion |
| --- | --- | --- |
| Alemand Catalan Castelhan Francés Italian Portugués Rus Polonés | **SamstagDissabteSábadoSamediSabatoSábadoСубботаSobota** | Jorn del sàbat |
| Anglés Olandés Latin | **SaturdayZaterdagSaturni** | Jorn de Saturne |
| Japonés | **土曜日 / Doyôbi** | Jorn de la terra |
| Suedés | **Lördag** | Jorn de se banhar |
| Ebrieu | **שבת** | sàbat |
| Basc | **Larunbata** | Proven de “lauren bat“, quatren de luna ;
“Jorn de la mièja luna“ |

## Nòtas
# Dimenge

Lo **dimenge** (var. **diménegue**, **diumenc**) es lo seten e darrièr jorn de la setmana. Tomba entre lo dissabte e lo diluns.

## Comparason

| Lenga | Nom | Significat |
| --- | --- | --- |
| Alemand Anglés Olandés Suedés Japonés | **SonntagSundayZondagSöndag日曜日 / Nichiyôbi** | Jorn del Soleu |
| Catalan Castelhan Francés Italian Portugués Romanés Romanch Rus | **DiumengeDomingoDimancheDomenicaDomingoDuminicăDumengiaВоскресенье** | Jorn del Sénher |
| Polonés Ucraïnian Bielorús Croat Sèrbi Esloven Tchec Bulgar | **NiedzielaНедiляНядзеляnedjeljaNedeljaNedeljaNeděleНеделя** | Jorn de pas trabalhar |
| Basc | **Igande / Domeka** | Igandea: Lo jorn de la luna plena. Lo nom, significa ”Igan Handi”, que seriá lo ponch mai crescut de la luna plena Domeka: ”Dominicus de jorns”, ”jorn del Sénher” |

## Nòtas
# Ora (temps)

| Ora correnta |
| --- |
| 01:14:45 (UTC) |

L'**ora** (var. **òra**) es l'unitat de temps que correspond a 3600 segondas. Son simbòl es **h**.

Per demandar l'ora:

*Quala/quau/quina ora/òras es?*, *Quanta ora/òra es?*, *Quantas oras/òras son?*, *Quant es d'ora(s)/òra(s) ?*, *Quant son d’oras/òras?* (en auvernhat tanben: *Quau ora ei 'cò?*, 'Quanha ora z-es ?*)*

## Quarts d'ora

*Son uèit ora passadas del quart*.
# Minuta (temps)

Animacion d'un interval de 60 segondas, siá una minuta per un torn complèt.La **minuta** (del latin: *minutum*, "particula") es l'unitat de temps que correspond a 60 segondas.

## Definicion

Per analogia, una minuta exprimís una durada de 60 segondas angularas equivalenta a 1/60 d'ora.

Son simbòl es **m**. La minuta es pas una unitat reconeguda pel Sistèma Internacional.

## Nòtas e referéncias