Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Cap Nòrd

Solelh de miègjorn al Cap de Nòrd
Lo **Cap Nòrd** (en norvegian *Nordkapp*; sami: *Davvenjárga*) es un cap del nòrd de Norvègia, al nòrd de l'isla de Magerøya. Administrativament es part del municipalitat de Nordkapp, dins lo comtat de Finnmark. La rota europèa E69 a lo sieu terminal nòrd al Cap Nòrd, es doncas una atraccion toristica populara. Per las bicicletas, la rota EuroVelo EV1 s'estend dempuèi lo Cap Nòrd fins a Sagres, Portugal, a 8.196 quilomètres de distància per tèrra e mar.

Lo sieu bauç de 307 mètres d'altitud domina l'Ocean Artic e marca simbolicament lo ponch mai septentrional d'Euròpa. En fach, un autre cap de prèp, situat mai a l'oèst, lo Knivskjellodden, es un pauc mai al nòrd mas es de flaca nautor e presenta pas un caractèr tan *dramatic*. En mai, aqueles dos caps son situats sus l'isla de Magerøya, causa que vòl dire que son pas lo ponch del continent europèu situat mai al nòrd (aquel se tròba a Nordkinn). Se considèra tradicionalament que lo cap Nòrd es lo ponch que separa la mar de Norvègia (part de l'ocean Atlantic) de la mar de Barents (part de l"ocean Artic).

## Istòria

Lo Cap Nòrd e lo Knivskjellodden (al fons)
Lo Cap Nòrd venguèt famós quand l'explorador anglés Richard Chancellor lo doblèt en 1553 dins la siá temptativa per trobar lo Pas del nòrd-èst cap al Nòu Mond. Dempuèi, recep las frequentas visitas d'exploradors que pujan a la plana en escalant lo bauç; de visitaires famoses foguèron lo rei Òscar II de Norvègia en 1873 e lo rei Chulalongkorn de Tailàndia en 1907.

L'an 1943, pendent la Segonda Guèrra Mondiala, s'i debanèt un afrontament entre las armadas alemanda e britanica, conegut coma la batalha del Cap de Nòrd. Uèi lo jorn, lo cap de Nòrd es una importanta atraccion toristica que compren un grand centre toristic, qu'alberga un grand nombre d'exposicions sus l'istòria del luòc.

## Galariá

*
*
*
*

## Nòtas e referéncias

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tot o partida d'aqueste article es eissit de la traduccion de l'article jos licéncia GFDL: «*Cap Nord*» (ca) en la sa version del 13-08-2015. |
# Somali

Somali| Af-Soomaali — اف صومالِ — 𐒖𐒍 𐒈𐒝𐒑𐒛𐒐𐒘  |
| Classificacion lingüistica |
| Lengas afroasiaticas* Lengas coshiticas
	+ Lengas coshiticas orientalas
		- **Somali**
 |
| Estatut de conservacion |
| **AtudatEXExtinct* (Atudat)**MenaçatCRCritically endangered* (En dangièr critic)
**SESeverely endangered* (En dangièr sevèr)
**DEDevinitely endangered* (En dangièr definitiu)
**VUVulnerable* (Vulnerable)
**SegurNENot Endangered* (Non en dangièr)
**ICHEL *Red Book: Not Endangered
Classada coma lenga **segura** (**NE**) per l'*Atlàs de las lengas menaçadas dins lo mond*
 |
| Còdis lingüistics |
| ISO 639-1 | `so`  |
| ISO 639-2 | `som`  |
| ISO 639-3 | `som`  |
| Ethnologue | `som`  |
| Glottolog | `soma1255`  |
| Linguasphere | 14-GAG-a  |
| ASCL | 9208  |
| IETF | so  |
| Mapa |
|  |

Lo **somali** es una lenga coshitica parlada per mai de 35 milions de locutors dins la Bana d'Africa. Es, amb l'arab, la lenga oficiala de Somalia e d'Etiopia, e lenga nacionala a Jiboti.
# Insureccion Ongresa de 1956

|
 Insureccion Ongresa de 1956

 |
| --- |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| Informacions generalas |
| Data | 23 d'octòbre - 11 de novembre de 1956 |
| Luòc | Ongria |
| *Casus belli* | Revolucion ongresa antisovietica |
| Eissida | Victòria sovietica
Mantenement d'un govèrn ongrés comunista favorable ais interés sovietics |
| Belligerants
  |
|  URSS
 Autoritat de Proteccion de l'Estat |  Govèrn Ongrés Revolucionari |
| Fòrças en preséncia
  |
|  31 500 |  Desconegudas |
| Pèrdas |
|  722 mòrts e 1 251 bleçats
 Desconegudas |  Aperaquí 2 500 mòrts e 13 000 bleçats |

L'**Insureccion Ongresa de 1956** se debanèt dau 23 d'octòbre au 11 de novembre de 1956 durant la Guèrra Freja. Après la repression saunósa d'una manifestacion d'estudiants per la polícia politica ongresa (AVH), divèrsei manifestacions entraïnèron la casuda dau govèrn comunista prosovietic e la formacion d'un govèrn antisovietic. Aquò entraïnèt lo 4 de novembre una intervencion de l'armada sovietica per esquichar lo movement. La resisténcia ongresa s'acabèt lo 10 de novembre e, en genier de 1957, un novèu govèrn prosovietic foguèt creat.
# Central Intelligence Agency

Sagèl de la **CIA**
La Central Intelligence Agency (**CIA**, « Agéncia centrala d'entresenha »), fondada en 1947 pel National Security Act, es una de las agéncias d'entresenha pus coneguda del Estats Units. Es encargada de l'acquisicion de l'entresenha (en particular per l'espionatge) e de las operacions clandestinas efectuadas fòra d'aqueste país. Ten l'estatut juridic d'agéncia independenta del govèrn dels Estats Units.
La CIA a tres activitats principalas tradicionalas, que son: amassar d'informacion subre de govèrns estrangièrs, d'entrepresas, e d'individus; analizar aquela informacion, per poder fornir d'entresenhas de secutitat nacionala als politicians estadusinencs e a la demanda del President dels Estats Units, efectuar d'operacions secretas e operacions tacticas pels seus emplegats pròpis, o pels militars. Pòt, per exemple, exercir una influéncia politica estrangièra a travèrs de sas divisions tacticas, coma la Division d'Activitats Especialas.
# Lilian Gish

Retrach de Lilian Gish en 1917.
**Lillian Diana Gish** (14 d'octòbre de 1893, Springfield, Ohio - 27 de febrier de 1993, Nòva York) es una actritz e una vedeta estatsunidenca dau cinèma mut deis annadas 1910 e 1920 gràcias a de ròtles dins *The Birth of a Nation* (1915), *Intolerance* (1916), *Broken Blossoms* (1919), *Way Down East* (1920) e *Orphans of the Storm* (1921). A partir deis annadas 1930, orientèt sa carriera vèrs lo teatre de Broadway. Pasmens, participèt encara ponctualament a de tornatges coma *Night of the Hunter* (1955) o *The Whales of August* (1987). Recebèt en 1971 un Prèmi especiau de l'Acadèmia.
# Brendan Fraser

**Brendan Fraser**|  |
| Profession: | actor de cinèma |
| País: | Estats Units d'America |
| Data de naissença: | 1968 |
| Luòc de naissença: | Indiana |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  |  | *Aqueste article es un esbòs concernent un actor o una actritz; lo cal completar. Podètz partejar vòstras coneissenças en lo modificant*. |

Brendan James Fraser (nascut en 1968) es un actor americo-canadenc de cinèma.
# 26 de decembre

|  |
| --- |
|  Ongria en **decembre**. |
| ←decembre→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |   |

## Eveniments

* 2004 - tsunami en Asia: mai de 100 000 mòrts. Païses afectats: Índia, Indonesia, Sri Lanka, Tailàndia, Maldivas, Somalia

## Naissenças

* 1872 – Norman Angell, òme politic britanic, Prèmi Nobel de la Patz (m. 1967)
* 1891 – Henry Miller, escrivan american (m. 1980)
* 1904 – Alejo Carpentier, escrivan cuban (m. 1980)
* 1940 – Edward C. Prescott, economista american, Prèmi Nobel d'Economia
* 1949 – José Ramos Horta, òme politic del Timòr Èst, Prèmi Nobel de la Patz
* 1986 – Kit Harington, actor anglés

## Decèsses

* 1972 – Harry S. Truman, èx-president dels Estats Units d'America (n. 1884)
* 1999 – Curtis Mayfield, cantaire, compositor e guitarrista american de R&B, soul e funk (n. 1942)

---

Vejatz tanben:

* 25 de decembre | 27 de decembre
* genièr | febrièr | març | abril | mai | junh | julhet | agost | setembre | octobre | novembre | decembre
* Calendièr d'eveniments (los 366 jorns de l'an).
# Abril

genièr · febrièr · març · abril · mai · junh · julhet · agost · setembre · octòbre · novembre · decembre

|  |
| --- |
|  *Sakura* en Japon en **abril**. |
| ←abril→ |
| Descobridor o inventaire |  |
| Data de descobèrta |  |
| Contrari |  |
| Color |  |
| Simbòl de quantitat |  |
| Simbòl d'unitat |  |
| Proprietat de |  |
| Fondador |  |
| Compren |  |
| Data de debuta |  |
| Data de fin |  |
| Precedit per |  |
| Seguit per |  |
| Coordenadas |  |
| 1èr | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |   |

Lo quatren mes de l'an del calendièr gregorian es **abril**

## Variantas

* **abrial** (auvernhat, lengadocian)
* **abriu** (gascon, vivaroaupenc)
* **abriau** (auvernhat)
* **abrièl **abrieu** (gascon, vivaroaupenc, provençau)

## Fèstas

Aquesta seccion es voida, pas pro detalhada o incompleta. **Vòstra ajuda** es benvenguda !
## Dins d'autras lengas

| Lenga | Nom | Revirada o Origina |
| --- | --- | --- |

Annada > abril < Calendièr d'eveniments