Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Bikin Haalʼá

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

| Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Bikin Haalʼá KINŁÁNÍ / KIN HAALʼÁ |
| --- |

| Hong Kong 香港 |
| --- |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |
|  Naatʼáanii | John Lee |
| Kéédahatʼínígíí | 7,500,700 |

**ShádiʼááhjíTsiiʼyishbizhíBikinHaalʼá** éí Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Dineʼé Bikéyahdi áhootʼéego bił hazʼą́.

Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Bikin Haalʼá éí 1,064 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso, áádóó áadi 7,500,700 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii kéédahatʼį́.

Shádiʼááhjí Tsiiʼyishbizhí Bikin Haalʼá éí 22°18′00″ NHK dóó 114°12′00″ HAʼA-gi bił hazʼą́.
# Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí (Táyiʼ dóó Niʼkáágóó Ndaakaaígíí)

|  |
| --- |
| Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí (Táyiʼ dóó Niʼkáágóó Ndaakaaígíí) |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Dahináanii  Naaldeehii Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí

---

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí |

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | (**→** Chʼał) |
|  |
|  | (**→** Tsxilghááh) |
|  |

 |
|  |
|  | (**→** Łeeyiʼ chʼoshtsoh binááʼ hólónígíí) |
|  |

 |
|  |

 |

 |

**Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí** (éí doodaiiʼ éí **Biyáázh Łeʼesánígíí**) éí Bíígháán Dahólónígíí dah yikahjí atah daasdzoh; ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Amphibia"* deiłníigo deiyózhí. Ndaʼałkaahí ádaaníigo díí naaldeehi éí naayééʼ tʼah bítséedi dahólǫ́ǫ́ ńtʼę́ę́ʼ daaníigo ndeiłkaah.

Tsʼǫʼasánii (chʼał biyáázh) éélkid.
Díí naaldeehii éí táyiʼ dóó niʼkáágóó ndaakai (saad *"amphibia"* éí "(tó) ałchʼishjí dahinánígíí" óolyé), áádóó éí nahasdzáán tʼáá siʼą́ą́ ńtʼę́ę́ʼ bikááʼgóó dahólǫ́ — honeezkʼazgi dóó ayóo hóółtseiigi éí ádaadin ndi. Tábąąhgi dóó nahoditsʼǫʼ dahólǫ́ǫgi éí naakai łeh; tónteel biyiʼ éí doo dahólǫ́ǫ da.

Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí éí 6,500 ánéelą́ą́ʼ ałʼąą ádaatʼé; chʼał dóó tsxilghááh dóó łeeyiʼ chʼoshtsoh binááʼ dahólónígíí éí tʼáá ałtso *"Amphibia"*-jí atah daasdzoh.

### Ánoolinígíí

Táyiʼ dóó Niʼkáágóó Ndaakaaígíí bikágí éí dilkǫǫh dóó ditłʼééʼ; chʼał dóó tsxilghááh éí bijáád dį́įʼ łeh, łeeyiʼ chʼoshtsoh binááʼ dahólónígíí éí bijáád ádaadin. Tsxilghááh éí bitseeʼ dahólǫ́, chʼał éí bitseeʼ ádaadingo naakai; bílaʼ éí dį́į́ʼ, bikézhoozh éí ashdlaʼ. Bitsiitsʼin éí nteel łeh; áádóó éí bítsą́ą́tsʼin doo danineez da.

Díí naaldeehii éí tʼáá ałʼąą ádaníłtsogo naakai — laʼ éí tʼóó tʼáá díkwíidi asdzoh ádaníłtso, náánáłaʼ éí dį́įʼgo da adéesʼeez ádaníłnééz.

|  |
| --- |
| Chʼał |

|  |
| --- |
| Tsxilghááh |

|  |
| --- |
| Łeeyiʼ chʼoshtsoh binááʼ hólónígíí |

Biyáázh Tsʼǫʼasánígíí (Táyiʼ dóó Niʼkáágóó Ndaakaaígíí)
# Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyah Ntsaaígíí

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

| Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyah Ntsaaígíí |
| --- |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |
| Wááshindoon | Táłkááʼ Dahndaaʼeeł |
| Kéédahatʼínígíí (2013) | 37,900,000 |

**Ghą́ą́ʼaskʼidiiBiłikahiiBikéyahNtsaaígíí** éí Náhookosjí Naakaii Łizhiní Bikéyahdi siʼą́. Ayóóʼátʼé Tónteel éí Náhookǫsjigo siyį́.

Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyah Ntsaaígíí éí 919,595 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso; 37,900,000 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii áadi kéédahatʼį́ (díí éí 2013góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).

Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyah Ntsaaígíí biwááshindoon éí Táłkááʼ Dahndaaʼeeł hoolyéedi bił hazʼą́. *Abdelmadjid Tebboune* éí Ghą́ą́ʼaskʼidii Biłikahii Bikéyah Ntsaaígíí binaatʼáanii nilį́; áádóó *Sifi Ghrieb* éí díí kéyah biwááshindoondi alą́ąjįʼ dah sidá.
# Dziil Binaashkǫ́ǫłii Bikéyah

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

| Dziil Binaashkǫ́ǫłii Bikéyah |
| --- |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |
| Kéédahatʼínígíí (2021) | 10,344,802 |

**DziilBinaashkǫ́ǫłiiBikéyah** éí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi siʼą́; Naakaii Łibáhí Bikéyah Eʼeʼaahjigo éí siʼą́.

Dziil Binaashkǫ́ǫłii Bikéyah éí 35,603 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso; 10,344,802 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii áadi kéédahatʼį́ (díí éí 2021góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).

*António José Seguro* éí Dziil Binaashkǫ́ǫłii Bikéyah binaatʼáanii nilį́; áádóó *Luís Montenegro* éí díí kéyah biwááshindoondi alą́ąjįʼ dah sidá.