Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádíłtiihí bikʼiiz yishtłizhígíí

|  |
| --- |
| yótʼáahdi naaldeehii |
| Dahináanii  Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bitsiitsʼiin Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Yótʼáahdi tsídii Tsídii tsídígíí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii ndaashchʼąąʼígíí dóó bikʼéí Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádadíłtiihí dóó bikʼéí

---

**Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádíłtiihí bikʼiiz yishtłizhígíí** |
|  |
|  Ndaʼałkaahí bikʼehgo Poospiza hypochondria wolyé |
|  |  |
| Shádiʼááhjí Kéyah Dah Siʼánígíí (Jeeshóóʼ Bidziiltah) |
| naaldeehii daʼałchozhígíí |
|  (kéyah beʼelyaaígíí ádin) |

**Shádiʼááhdę́ę́ʼtsídiiyádíłtiihíbikʼiizyishtłizhígíí** éí tsídii tsídígíí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Béésh Łigaii Bikéyahdi dóó Ałhidadiikʼą́ Dineʼé Bikéyahdi hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Poospiza hypochondria"* deiłníigo dayózhí.

### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ

Díí tsídii éí 5–7di asdzoh áníłtso. Bitsʼíís éí łibá; bikʼiiz éí yishtłizhgo naashchʼąąʼ; bizééʼ dóó binátsʼiin dóó bitłʼaaʼ éí dinilgai; bidaaʼ éí łibá.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tsídii yádíłtiihí bikʼiiz yishtłizhígíí éí chʼosh yázhí yildeeł; tsin bineestʼąʼ dóó dzidzé éí bichʼiyąʼ ałdóʼ.
# Shádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́įbąąh naalʼeełí

|  |
| --- |
| yótʼáahdi naaldeehii |
| Dahináanii  Naaldeehii Bidoh Dahólónígíí Bikʼiiz Naakiígíí Bííghą́ą́stsʼǫǫd Dahólónígíí Bíígháán Dahólónígíí Biyaatsʼiin Dahólónígíí Tsídii Tsídii ndaatʼáʼii Táłkáaʼgi Tsídii Naalʼeełí Táłkááʼ naalʼeełí

---

**Shádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́įbąąh naalʼeełí** |
|  |
|  Ndaʼałkaahí bikʼehgo Merganetta armata wolyé |
|  |  |
| Shádiʼááhjí Kéyah Dah Siʼánígíí (Jeeshóóʼ Bidziiltah) |
| chʼosh deildeełígíí |
|  |

**Shádiʼááhdę́ę́ʼtóńlį́įbąąhnaalʼeełí** éí táłkááʼ naalʼeełí dah yikahjí atah yisdzoh, áádóó éí Shádiʼááhjí kéyah dah siʼánígíí bikááʼgóó hólǫ́. Ndaʼałkaahí dóó ééʼdeetįįhii éí *"Merganetta armata"* deiłníigo dayózhí. Tʼáá díí tʼéiyá tsídii *"Merganetta"*-jí atah yisdzoh.

Baʼáádígíí
### Ánoolinígíí dóó bichʼiyąʼ

Díí naalʼeełí éí 17–18di asdzoh áníłtso. Bikąʼígíí éí bitsʼíís łigai dóó dinilbáago noodǫ́ǫ́z; bikʼos dóó bitsiitsʼiin éí łigai; binákʼee éí dah jíjin; bitsiitʼáád éí halzhin; bitʼaʼ éí dibéłchíʼí dóó dinilzhin; bidaaʼ éí łichííʼ. Baʼáádígíí éí bitsʼíís dinilzhin; bitéél dóó bizééʼ dóó bitłʼaaʼ éí halchííʼ.

Shádiʼááhdę́ę́ʼ tóńlį́įbąąh naalʼeełí éí tábąąh dǫ́ʼtsʼósí dóó iichʼąhiitsʼósí dóó tąądee naagháhii yildeeł.