Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bilagáana bizaad

**Bilagáana bizaadDootłʼizh:** Bilagáana Bizaad éí díí kéyah bi-*"wááshindoon bizaad"* átʼé.
**Diłhiłgo dootłʼizh:** Díí kéyahdi kéédahatʼínígíí tʼáá íiyisíí Bilagáana Bizaad yee yádaałtiʼ.
**BilagáanaBizaad** (bilagáanakʼehjígo *English*) éí *"Naakáí dootłʼizhí dóó Bééshbichʼahii dabizaad ndahalinígíí"* atah yiisdzoh; Ndaʼałkaahí bikʼehgo díí saadígíí éí *"Indo-European Languages"* daolyé.
# Tótaʼ Dineʼé Bikéyah

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

| Tótaʼ Dineʼé Bikéyah |
| --- |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |
| Wááshindoon | Tooh Dineʼé Bikin Haalʼá |
| Kéédahatʼínígíí (2011) | 63,181,775 |

**TótaʼDineʼéBikéyah** éí kéyah dah naaʼeeł átʼé Tó Wónaanídi Bilagáana Bikéyah naʼhósʼaʼdi.

Tótaʼ Dineʼé Bikéyah éí 93,628 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso; 63,181,775 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii áadi kéédahatʼį́ (díí éí 2011góó yihah yę́ędą́ą́ʼ diné daóltaʼ).

Tótaʼ Dineʼé Bikéyah
Náhookǫsjí Bitsiighaʼ Łichííʼí Bikéyah hahoodzooígíí éí kéyah dah naaʼeeł bikáaʼgi hahoodzo, náána Bitsiighaʼ Łichííʼí Bikéyah éí łáhjigo biłhahoodzo (Díí ałʼąą hadahaasdzo áádóó tʼáá ałʼąą biwááshindoon hólǫ́). Áádóó tónteel éí kéyah dah naaʼeeł binaazyį́. Tónteel eʼeʼaahjigoígíí éí *Atlantic* wolyé, áádóó náhookǫsjigo éí *North Sea* wolyé. Náána shádiʼááhjigo tónteelígíí éí *English Channel* wolyé áádóó tónteel Bitsiighaʼ Łichʼííʼí Bikéyah dóó Tótaʼ Dineʼé Bikéyah bitáʼgi siyínígíí éí *Irish Sea* wolyé. Tónteel *English Channel* biyaagi (Tó bitłʼaahdi) éí tséʼna naʼatiin, díí éí Dáághahii Dineʼé Bikéyahjigo naʼatiin (Atiin éí *Channel Tunnel* wolyé).

Tótaʼ Dineʼé Bikéyah éí dį́įʼgo ałʼąą hadahaasdzogo dahótʼąʼ: *England* dóó Ałnánoodǫ́ǫ́z Dineʼé Bikéyah dóó Naʼashǫ́ʼiitsoh Łichííʼí Bikéyah dóó Náhookǫsjí Bitsiighaʼ Łichííʼí Bikéyah. Díí ałʼąą hadahaasdzooígíí éí *"parliamentary system"* wolyéego biwááshindoon yee naalnish. Áádóó Tótaʼ Dineʼé biwááshindoon éí Tooh Dineʼé Bikin Haalʼáadi bił hazʼą́. Áádóó dį́įʼgo ałʼąą hadahaasdzooígíí biwááshindoon éí *Belfast* (Náhookǫsjí Bitsiighaʼ Łichííʼí Bikéyah) dóó *Cardiff (Naʼashǫ́ʼiitsoh Łichííʼí Bikéyah)* áádóó *Edinburgh* (Ałnánoodǫ́ǫ́z Dineʼé Bikéyah). Tótaʼ Dineʼé biwááshindoon ałdóʼ "constitutional monarchy" bee hólǫ́ǫgo naalnish; *Charles III* éí Tótaʼ Dineʼé Bikéyah binaatʼáanii nilį́; áádóó *Keir Starmer* éí díí kéyah biwááshindoondi alą́ąjįʼ dah sidá.

bitsʼą́ą́dóó ééhózinii

---
# Chidí naatʼaʼítsoh beeʼeldǫǫh bikǫʼ neiyéhé

B-17 Chidí naatʼaʼítsoh beeʼeldǫǫh bikǫʼ neiyéhé deitʼáh. Díí naaki góneʼ yéigo daʼahijoogą́ą́ʼ yę́ędą́ą́ʼ éélkid (WW II). 1940’s yihah yę́ędą́ą́ʼ nidaʼtʼáʼiʼígíí łáʼ átʼé / Áłtsé kwiidaʼtʼéígoʼ nidaʼtʼáʼ nitʼę́ę́h.
**Chidínaatʼaʼítsohbeeʼeldǫǫhbikǫʼneiyéhé**

Chidí naatʼaʼítsoh beeʼeldǫǫh bikǫʼ neiyéhé. (B-2 of the Eighth Air Force 509th Bomb Wing) Kʼad nidaʼtʼáʼiʼígíí éí kwiidaʼtʼéí.
# Kinghą́ą́ʼ Haltsooí Dineʼé Bikéyah

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|

| Kinghą́ą́ʼ Haltsooí Dineʼé Bikéyah |
| --- |

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |
| Wááshindoon | Tsį́į́haltsooí |
| Kéédahatʼínígíí (2026) | 5,627,400 |

**Kinghą́ą́ʼHaltsooíDineʼéBikéyah** éí Náhookǫsjí Tó Wónaanídę́ę́ʼ Bilagáana Bikéyahdi bił hazʼą́.

Kinghą́ą́ʼ Haltsooí Dineʼé Bikéyah éí 148,729 tsinsitą́ dikʼą́ągo áníłtso; 5,096,300 ánéelą́ąʼgo bílaʼashdlaʼii áadi kéédahatʼį́.

Kinghą́ą́ʼ Haltsooí Dineʼé Bikéyah biwááshindoon éí Tsį́į́haltsooí hoolyéedi bił hazʼą́. *Harald V of Norway* éí Kinghą́ą́ʼ Haltsooí Dineʼé Bikéyah binaatʼáanii nilį́; áádóó *Jonas Gahr Støre* éí díí kéyah biwááshindoondi alą́ąjįʼ dah sidá.

bitsʼą́ą́dóó ééhózinii

---