Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Folkegruppe

Ei **folkegruppe** er ei stor eller lita gruppe menneske som har noko til felles, som språk, kultur, historie, avstamming eller religion. Dei kan sjå på seg sjølve som ei folkegruppe eller bli sett på som ei av andre.

Ulike folkegrupper kan leva med strenge skilje mellom seg, som i det indiske kastesystemet, eller dei kan blanda seg med kvarandre, som i Latin-Amerika. Det er også slik at små grupper kan bli gruppert som ei stor, som med aboriginarane i Australia, eller at ei større gruppe bryt seg opp i fleire små, som med jugoslavane etter Tito.

Ein har kalla folkegrupper ved ulike namn gjennom tidene. Då ein byrja å fokusera på folkegrupper på 1800-talet var nasjon populært, på 1800- og første halvdel av 1900-talet var rase mykje brukt. Omgrepet *rase* er blitt svært negativt lada, ettersom det vart brukt til å forsvara eit utal overgrep. I dag bruker ein gjerne ordet *etnisitet* om folkegrupper.

## Døme på folkegrupper

* Nordmenn
* Skandinavar
* Romanifolk
* Jødar
* Samar
* Tamilar
* Parsarar
# Seremoni

Bandklippingsseremoniar blir ofte brukt for å opne nye prosjekt, her eit amerikansk senter i Kamerun.
Ein **seremoni** er eit sett av rituelle handlingar som skal skape ei viss stemning. Størsteparten av seremonien blir utført på ein måte som alle som er med er samde om eller kjenner til på førehand. Føremålet med han er ofte å danne ramme rundt ei symbolsk handling, gjerne ei talehandling. Ein eller fleire leiarar seier noko medan resten av deltakarane høyrer og kan stadfeste at handlinga er utført.

Seremoniar kan ofte gje nokre av deltakarane ein ny status, til dømes som overgangsriter knytt til livsløpet. Dei kan også vere knytt til tevlingar, den nye statusen er å bli utropt til vinnar, eller dei kan vere knytt til yrkeslivet.

## Bakgrunnsstoff
# Polyfoni

**Polyfoni** (frå gresk «fleirklang») er ein type musikalsk satsteknikk, der det finst fleire stemmer, og alle stemmene er likeverdige. Polyfone musikkstykke er svært horisontale, og enkeltstemmene søkjer etter sjølvstende på ein slik måte at dei på same tida gjerne har ulike rytmar og melodiske rørsler.

Polyfonisk musikk hadde høgdepunktet sitt i renessansen og barokken, men er òg gjenoppliva i samtidsmusikken. Ei kjend musikalsk form som byggjer på polyfoni, er fugen.
# 7. desember

**7. desember** er den 341. dagen i den gregorianske kalenderen (342. under skotår). Det er 24 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

### Religiøs helgedag

**Bevegelege heilagdagar som fell på 7. desember i 2026:**

### Primstaven

### Namnedag

|  |  |
| --- | --- |
| **Noreg** | Hallfrid og Hallstein |
| **Sverige** | Angela og Angelika |
| **Danmark** | Agathon |

#### Helgendag i den katolske kyrkja

* Ambrosius av Milano

## Hendingar

### Utlandet

* 1941: Japanske fly bomba Pearl Harbor og trekte USA inn i den andre verdskrigen.
* 1975: Indonesia invaderte Aust-Timor.
* 1988: Eit jordskjelv i Armenia som målte 6,9 på Richters skala etterlet seg nesten 25.000 døde, 15.000 skadde og 400.000 heimlause.
* 2004: Hamid Karzai blei teken i eid som den første demokratisk valde presidenten i Afghanistan.

### Noreg

* 1964: Bergensbanen er ferdig utbygd for elektrisk drift.
* 1976: Stortinget vedtok at Noreg skal ha 200 nautiske mils økonomisk sone ved kysten.
* 1983: Fiskebåten «Bellsund» av Ålesund forliste sørvest for Bjørnøya. Sju av dei ni ombord omkom. To mann vart berga etter 29 timar på redningsflote.
* 2002: Ein bybrann i Trondheim la nesten eit heilt kvartal i Nordre gate i ruinar.

## Fødde

Tom Waits vart fødd i 1949
*Sjå òg Fødde den 7. desember.*

* 1598: Giovanni Lorenzo Bernini, italiensk arkitekt
* 1761: Marie Tussaud, museumseigar og voksdokkemakar
* 1778: Wilhelm F.K. Christie, norsk politikar og embetsmann
* 1905: Gerard Kuiper, nederlandsk-amerikansk astronom
* 1924: Mário Soares, president i Portugal
* 1928: Noam Chomsky, amerikansk lingvist og politisk debattant
* 1943: Per Fugelli, medisinar
* 1949: Tom Waits, amerikansk skodespelar, musikar og komponist
* 1968: Pål Anders Ullevålseter, motorsyklist

## Døde

Kirsten Flagstad døydde i 1962, 67 år gammal
*Sjå òg Døde den 7. desember.*

* 283: Pave Eutychianus
* 1254: Pave Innocens IV
* 1959: Sverre Støstad, norsk politikar
* 1962: Kirsten Flagstad, norsk songar
* 1975: Thornton Wilder, USA-amerikansk forfattar
* 1976: Finn Lange, norsk skodespelar
* 1976: Hans Hartung, fransk målar
* 1993: Felix Houphouet-Boigny, statsleiar i Elfenbeinskysten
* 2016: Greg Lake, britisk musikar
# Dante Alighieri

|  |
| --- |
| **Dante Alighieri** |
|   |
| **Statsborgarskap** | Den florentinske republikk |
| **Fødd** | ca. 1265 Firenze |
| **Død** | 14. september 1321 (56 år) Ravenna |
| **Yrke** | lyrikar, skribent, prosaforfatter, politikar, filosof, politisk teoretiker, intellektuell, lingvist |
| **Språk** | italiensk, latin |
| **Medlem av** | Doctors and Apothecaries Guild[\*], White Guelphs[\*] |
| **Religion** | katolisisme[\*] |
| **Far** | Alighiero av Bellincione |
| **Mor** | Bella degli Abati |
| **Ektefelle** | Gemma Donati |
| Dante Alighieri på Commons |

Dante Alighieri og den guddomlege komedien. Måleri frå 1465 av Domenico di Michelino
**Dante Alighieri** (1265–1321) var ein italiensk forfattar frå mellomalderen. Han er kjend berre som **Dante**, og for å ha skrive Den guddomlege komedien (*La Divina Commedia*). Verket er rekna som eit høgdepunkt innan verdslitteraturen og litteratur i mellomalderen. Eit grunnlag for eit moderne italiensk språk vart lagd i og med verket.

Dante Alighieri vart fødd i Firenze. Firenze var byen han skulle sjå som «heime» resten av livet, og byen spela ei stor rolle i forfattarskapet. Han studerte grammatikk, retorikk, skolastisk logikk og teologi. Han lærde seg å skriva bra, og han studerte og las flittig det som var av anerkjend litteratur på den tida. I 1283 debuterte han som diktar med ei sonette, som han sende rundt til dei kjende diktarane i Firenze. Då var han 18 år gamal. Sonetten skulle seinare verta det første diktet i diktsamlinga Vita Nuova, som tyder *nytt liv*. Dette verket var det første av Dante sine større verk. Dei første tekstane hans var i stor grad kjærleiksdikt, mellom anna skreiv han eit hyllingsdikt til «dei 60 venaste kvinnene i Paris». Denne perioden av Dante si dikting vara fram til han vart meir oppteken av politikk enn dikting.

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Dante Alighieri**

 Wikisource har original tekst som gjeld **Dante Alighieri**
# Sung Jae-gi

|  |
| --- |
| **Sung Jae-gi** |
|   |
| **Fødenamn** | 성재기 成在基 |
| **Statsborgarskap** | Sør-Korea |
| **Fødd** | 11. september 1967 Daegu |
| **Død** | 26. juli 2013 (45 år) Seoul |
| **Yrke** | menneskerettsaktivist, gründer, sjølvbiograf |
| **Språk** | koreansk |
| **Ektefelle** | Park Eun-kyong |
| Sung Jae-gi på Commons |

**Sung Jae-gi** (11. september 1967–26. juli 2013) var ein sør-koreansk menneskerettsaktivist og liberalistisk filosof som var grunnleggjaren og den første presidenten i Samskipnaden av koreanske menn (남성연대 男性連帶) frå 2008 til 2013.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Suicide performance and journalist ethics *News Dongah* (engelsk)
* Police continue search for missing men's rights activist yonhapnews 2013.07.27 (engelsk)
* Body of Sung Jae-gi found in Han River Koreaherald 2013.07.29 (engelsk)
* Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts korearealtime 2013.11.08 (engelsk)
* South Korean channel films suicide Arkivert 2013-08-01 ved Wayback Machine. (engelsk)
* In memoriam 2013:Sung Jae-ki Arkivert 2014-04-07 ved Wayback Machine. (fransk)
* Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación (spansk)
* Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión (spansk)
# Sint Maarten

|  |
| --- |
| Sint Maarten |
| sjølvstyrt område |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Symbol  |

 |
| **Nasjonalsong:O Sweet Saint Martin's Land* |
| Land |  Kongeriket Nederlanda |
| Hovudstad |  Philipsburg  |
| Areal | 34 km² |
| Folketal |  43 847 (2020) |
| Grunnlagd | 10. oktober 2010 |
| Språk | Nederlandsk og engelsk |
| Kong | Willem-Alexander |
| Tidssone | UTC -4 |
| Retningsnummer | 1 721 |
| Domene | .an |
|  Sint Maarten ﻿ / ﻿ |
|  Kart som viser Sint Maarten.

 Kart som viser Sint Maarten.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Sint Maarten, Dutch Caribbean |

**Sint Maarten** er eit autonomt *land* i Kongeriket Nederlanda, som utgjer den sørlege delen av øya St. Martin. Den nordlege delen av øya er eit fransk oversjøisk område, Saint-Martin. Hovudstaden er Philipsburg, arealet er 34 km² og innbyggjartalet er rundt 45 000.

I ei folkeavrøysting i 2000 gjekk 69,9 % av folket på Sint Maarten inn for å få status som eit eige *land* i union med Nederland innanfor Kongeriket Nederlanda. Dette skjedde den 10. oktober 2010, då Dei nederlandske antillane vart oppløyst som ei politisk eining.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Sint Maarten Offisiell nettstad
# 1674

|  |
| --- |
| < **1674** > |
|  |
| 1672 | 1673 | **1674** | 1675 | 1676 |
|  |
|

| Kategoriar |
| --- |
|   1674 Døde i 1674 Fødde i 1674  Skipingar i 1674 |

 |
|

| 1674 i andre kalendrar |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Gregoriansk kalender | 1674 *MDCLXXIV* |
| Ab urbe condita | 2427 |
| Armensk kalender | 1123 ԹՎ ՌՃԻԳ |
| Kinesisk kalender | 4370 – 4371 ?丑 – 甲寅 |
| Etiopisk kalender | 1666 – 1667 |
| Jødisk kalender | 5434 – 5435 |
| Iransk kalender | 1052 – 1053 |
| Islamsk kalender | 1085 – 1086 |
| Hindukalendrar |  |
| - *Vikram Samvat* | 1729 – 1730 |
| - *Shaka Samvat* | 1596 – 1597 |
| - *Kali Yuga* | 4775 – 4776 |

 |

 |

## Hendingar

### Utlandet

* 19. februar: Den tredje krigen mellom England og Nederland blei avslutta med Westminster-traktaten, som mellom anna overførte den nederlandske kolonien *Ny-Amsterdam* til England, som døypte han om til New York.
* 6. juni: Sjivadji blei krona til konge av Marathariket.

### Noreg

## Fødde

Filip av Orléans, fødd 2. august 1674
*Sjå òg Fødde i 1674.*

* 2. august: Filip II av Orléans, fransk statsleiar
* 17. juli: Isaac Watts, engelsk salmediktar

## Døde

*Sjå òg Døde i 1674.*

* 12. januar: Giacomo Carissimi, italiensk komponist
* 27. oktober: Hallgrímur Pétursson, islandsk diktar
* 8. november: John Milton, engelsk diktar

<*   1600-talet  *><< 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 | 1610 | 1611 | 1612 | 1613 | 1614 | 1615 | 1616 | 1617 | 1618 | 1619 | 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | 1693 | 1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 >>
# 1632

|  |
| --- |
| < **1632** > |
|  |
| 1630 | 1631 | **1632** | 1633 | 1634 |
|  |
|

| Kategoriar |
| --- |
|   1632 Døde i 1632 Fødde i 1632  Skipingar i 1632 |

 |
|

| 1632 i andre kalendrar |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Gregoriansk kalender | 1632 *MDCXXXII* |
| Ab urbe condita | 2385 |
| Armensk kalender | 1081 ԹՎ ՌՁԱ |
| Kinesisk kalender | 4328 – 4329 ?未 – 壬申 |
| Etiopisk kalender | 1624 – 1625 |
| Jødisk kalender | 5392 – 5393 |
| Iransk kalender | 1010 – 1011 |
| Islamsk kalender | 1042 – 1043 |
| Hindukalendrar |  |
| - *Vikram Samvat* | 1687 – 1688 |
| - *Shaka Samvat* | 1554 – 1555 |
| - *Kali Yuga* | 4733 – 4734 |

 |

 |

**1632** (romartal MDCXXXII) var eit skotår som byrja på ein torsdag i den gregorianske kalenderen og eit skotår som byrja på ein sundag i den julianske kalenderen.

## Hendingar

### Utlandet

### Noreg

## Fødde

John Locke fødd 29. august
*Sjå òg Fødde i 1632.*

* 29. august: John Locke, engelsk tenkjar
* 18. oktober: Luca Giordano, italiensk målar
* 30. oktober: Christopher Wren, engelsk arkitekt
* 24. november: Baruch Spinoza, nederlandsk filosof
* 28. november: Jean-Baptiste Lully, italiensk-fransk toneskapar

## Døde

*Sjå òg Døde i 1632.*

* 6. november: Kong Gustav II Adolf av Sverige

<*   1600-talet  *><< 1600 | 1601 | 1602 | 1603 | 1604 | 1605 | 1606 | 1607 | 1608 | 1609 | 1610 | 1611 | 1612 | 1613 | 1614 | 1615 | 1616 | 1617 | 1618 | 1619 | 1620 | 1621 | 1622 | 1623 | 1624 | 1625 | 1626 | 1627 | 1628 | 1629 | 1630 | 1631 | 1632 | 1633 | 1634 | 1635 | 1636 | 1637 | 1638 | 1639 | 1640 | 1641 | 1642 | 1643 | 1644 | 1645 | 1646 | 1647 | 1648 | 1649 | 1650 | 1651 | 1652 | 1653 | 1654 | 1655 | 1656 | 1657 | 1658 | 1659 | 1660 | 1661 | 1662 | 1663 | 1664 | 1665 | 1666 | 1667 | 1668 | 1669 | 1670 | 1671 | 1672 | 1673 | 1674 | 1675 | 1676 | 1677 | 1678 | 1679 | 1680 | 1681 | 1682 | 1683 | 1684 | 1685 | 1686 | 1687 | 1688 | 1689 | 1690 | 1691 | 1692 | 1693 | 1694 | 1695 | 1696 | 1697 | 1698 | 1699 >>
# 1573

|  |
| --- |
| < **1573** > |
|  |
| 1571 | 1572 | **1573** | 1574 | 1575 |
|  |
|

| Kategoriar |
| --- |
|   1573 Døde i 1573 Fødde i 1573 |

 |
|

| 1573 i andre kalendrar |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Gregoriansk kalender | 1573 *MDLXXIII* |
| Ab urbe condita | 2326 |
| Armensk kalender | 1022 ԹՎ ՌԻԲ |
| Kinesisk kalender | 4269 – 4270 ?申 – 癸酉 |
| Etiopisk kalender | 1565 – 1566 |
| Jødisk kalender | 5333 – 5334 |
| Iransk kalender | 951 – 952 |
| Islamsk kalender | 981 – 982 |
| Hindukalendrar |  |
| - *Vikram Samvat* | 1628 – 1629 |
| - *Shaka Samvat* | 1495 – 1496 |
| - *Kali Yuga* | 4674 – 4675 |

 |

 |

**1573** (romartal MDLXXIII)

## Hendingar

### Utlandet

### Noreg

## Fødde

* Michelangelo Merisi da Caravaggio, italiensk kunstmålar

## Døde

*Sjå òg Døde i 1573.*

<*   1500-talet  *><< 1500 | 1501 | 1502 | 1503 | 1504 | 1505 | 1506 | 1507 | 1508 | 1509 | 1510 | 1511 | 1512 | 1513 | 1514 | 1515 | 1516 | 1517 | 1518 | 1519 | 1520 | 1521 | 1522 | 1523 | 1524 | 1525 | 1526 | 1527 | 1528 | 1529 | 1530 | 1531 | 1532 | 1533 | 1534 | 1535 | 1536 | 1537 | 1538 | 1539 | 1540 | 1541 | 1542 | 1543 | 1544 | 1545 | 1546 | 1547 | 1548 | 1549 | 1550 | 1551 | 1552 | 1553 | 1554 | 1555 | 1556 | 1557 | 1558 | 1559 | 1560 | 1561 | 1562 | 1563 | 1564 | 1565 | 1566 | 1567 | 1568 | 1569 | 1570 | 1571 | 1572 | 1573 | 1574 | 1575 | 1576 | 1577 | 1578 | 1579 | 1580 | 1581 | 1582 | 1583 | 1584 | 1585 | 1586 | 1587 | 1588 | 1589 | 1590 | 1591 | 1592 | 1593 | 1594 | 1595 | 1596 | 1597 | 1598 | 1599 >>
# Vin

Raudvin og kvitvin.
Krukke frå yngre steinalder som har vore nytta til lagring og transport av vin, funne i Georgia og tidfesta til sjette tusenåret før vår tidsrekning. No i nasjonalmuseet i Tbilisi.
**Vin** er ein alkoholhaldig drikk framstilt ved gjæring av frukt eller bær og eventuelt søtemiddel (som til dømes sukker), gjærkultur og andre ingrediensar. Denne prosessen vert kalla vinifikasjon. Den klassiske vinen er laga av druer, og er oftast raud eller kvit, avhengig av ingrediensar og framstillingsmåte. Det vert òg laga rosévin, som kan vera frå klårt raud til svakt rosa i fargen. Vin kan dessutan lagast av ei rekkje andre frukter eller bær.

Det som skil musserande vin frå ikkje-musserande vin, er at han inneheld koldioksid som lager sprudlande bobler. Skilnaden mellom sterkvin og aromatisert vin ligg i alkoholinnhaldet og aromaframstillingar. Vin vert delt inn i tre kategoriar: tørr, halvtørr eller søt. Hovudsakleg inneheld vin mellom 8,5 og 14 volumprosent alkohol, men strengt teke finst det vin med alt mellom 5,5 volumprosent og 22 volvolumprosent alkohol. Dersom vinen inneheld mellom 15 og 22 volumprosent alkohol vert han kalla sterkvin. Allereie kring 6000 fvt. vart druer dyrka for å laga vin.

Det er i fylgje norsk lov 18 års aldersgrense for å kjøpe og drikke vin med alkoholinnhald på mellom 2,5 og 21 %. Vin blir seld på Vinmonopolet.

* Vinstokker (vindrueplanter)
* Vinstokker
* Terrasserte vinmarker i Lavaux i Sveits
* Vindruer i ferd med å modnast
* Vindruer har gjerne tjukt skal, og er som oftast ikkje gode å ete
* Italiensk druepresse til å laga vin
* Vinkjellar der vinen vert lagra på fat (tønner av eik) for modning, for somme kvalitetsvinar i fleire år
* Vinkjellar med vin lagra i flasker
* Kopp nytta av vinsmakarar, teikning frå 1904
* *Faire chabrot* er ein tradisjon i Sør-Frankrike som går ut på å drikke vinen ved å hella han i suppa

## Bakgrunnsstoff

* Frenchscout, vinguide

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Vin**
# 1787

|  |
| --- |
| < **1787** > |
|  |
| 1785 | 1786 | **1787** | 1788 | 1789 |
|  |
|

| Kategoriar |
| --- |
|   1787  1787 etter land  1787 etter verdsdel Døde i 1787 Fødde i 1787  Kultur i 1787  Skipingar i 1787  Vitskap i 1787 |

 |
|

| 1787 i andre kalendrar |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Gregoriansk kalender | 1787 *MDCCLXXXVII* |
| Ab urbe condita | 2540 |
| Armensk kalender | 1236 ԹՎ ՌՄԼԶ |
| Kinesisk kalender | 4483 – 4484 ?午 – 丁未 |
| Etiopisk kalender | 1779 – 1780 |
| Jødisk kalender | 5547 – 5548 |
| Iransk kalender | 1165 – 1166 |
| Islamsk kalender | 1201 – 1202 |
| Hindukalendrar |  |
| - *Vikram Samvat* | 1842 – 1843 |
| - *Shaka Samvat* | 1709 – 1710 |
| - *Kali Yuga* | 4888 – 4889 |

 |

 |

**1787** (romartal MDCCLXXXVII) var eit normalår som byrja på ein måndag i den gregorianske kalenderen og eit normalår som byrja på ein fredag i den julianske kalenderen.

## Hendingar

### Utlandet

* Freetown i dagens Sierra Leone blei grunnlagd som ein britisk koloni for frisette slavar.
* 11. januar: Uranusmånane Oberon og Titania blei oppdaga av William Herschel.

### Noreg

Georg Ohm, fødd 16. mars 1787
## Fødde

*Sjå òg Fødde i 1787.*

* 16. mars: Georg Ohm, tysk fysikar
* 18. november: Louis Daguerre, fransk oppfinnar som skapte daguerrotypiet.

Carl Friedrich Abel døydde 20. juni 1787. Måleri av Thomas Gainsborough.
## Døde

*Sjå òg Døde i 1787.*

* 28. mai: Leopold Mozart, austerriksk komponist og musikklærar, far til Wolfgang Amadeus Mozart
* 20. juni: Carl Friedrich Abel, tysk gambespelar og klassisistisk komponist
* 15. november: Christoph Willibald Gluck, tysk komponist

<*   1700-talet  *><< 1700 | 1701 | 1702 | 1703 | 1704 | 1705 | 1706 | 1707 | 1708 | 1709 | 1710 | 1711 | 1712 | 1713 | 1714 | 1715 | 1716 | 1717 | 1718 | 1719 | 1720 | 1721 | 1722 | 1723 | 1724 | 1725 | 1726 | 1727 | 1728 | 1729 | 1730 | 1731 | 1732 | 1733 | 1734 | 1735 | 1736 | 1737 | 1738 | 1739 | 1740 | 1741 | 1742 | 1743 | 1744 | 1745 | 1746 | 1747 | 1748 | 1749 | 1750 | 1751 | 1752 | 1753 | 1754 | 1755 | 1756 | 1757 | 1758 | 1759 | 1760 | 1761 | 1762 | 1763 | 1764 | 1765 | 1766 | 1767 | 1768 | 1769 | 1770 | 1771 | 1772 | 1773 | 1774 | 1775 | 1776 | 1777 | 1778 | 1779 | 1780 | 1781 | 1782 | 1783 | 1784 | 1785 | 1786 | 1787 | 1788 | 1789 | 1790 | 1791 | 1792 | 1793 | 1794 | 1795 | 1796 | 1797 | 1798 | 1799 >>
# Boris Spasskij

|  |
| --- |
| **Boris Spasskij** |
|   |
| **Fødenamn** | Борис Васильевич Спасский |
| **Statsborgarskap** | Sovjetunionen, Frankrike, Russland |
| **Fødd** | 30. januar 1937 St. Petersburg |
| **Død** | 27. februar 2025 (88 år) Moskva |
| **Idrett** | sjakk |
| **Tok del i** | Sjakk-OL 1962, Sjakk-OL 1964, Sjakk-OL 1966, Sjakk-OL 1968, Sjakk-OL 1970, Sjakk-OL 1974, Sjakk-OL 1978, Sjakk-OL 1984, Sjakk-OL 1986, Sjakk-OL 1988 |
| **Utmerkingar** | Sjakk-Oscar, world chess champion, Sjakk-Oscar, Ærestegnets orden, «Arbeidets helt«-medaljen, Hedret mester i idrett av Sovjetunionen, Æresdiplom fra Russlands president, hedret jernbanearbeider |

Boris Spasskij held ei simultanoppvising i 1989
**Boris Vasiljevitsj Spasskij** (30. januar 1937–27. februar 2025) var ein russisk og seinare fransk sjakkspelar, verdsmeister i sjakk frå 1969 til 1972.

Spasskij var fødd i Leningrad (no St. Petersburg). Han representerte Sovjetunionen fram til 1975, då han flytta til Frankrike. Han er i dag fransk statsborgar. Han vann VM-tittelen ved å slå Tigran Petrosjan i ein VM-kamp i 1969. Spasskij tapte den neste VM-kampen i 1972, da han vart slått av amerikanaren Bobby Fischer i Reykjavík.

## Sjakk-karriere

Boris Spasskij vart junior-verdsmeister i sjakk i 1955. Same året blei han stormeister i sjakk, som den yngste til då. I 1956 delte han førsteplassen i Sovjetmeisterskapen i sjakk, noko han også gjorde i 1963, og han vann åleine i 1961 og 1973.

Sju gongar kvalifiserte han seg for kandidatturneringa til VM i sjakk, i 1956, 1965, 1968, 1974, 1977, 1980 og 1985. Han vann kandidatturneringa i 1965, og kvalifiserte seg til VM-kamp mot Tigran Petrosjan i 1966, men tapte denne. Ved neste høve gjekk det betre, han vann også kandidaturneringa i 1968, og deretter i 1969 VM-kampen mot Petrosjan.

Boris Spasskij vart tildelt Sjakk-Oscar for åra 1968 og 1969.

Tre år etter måtte Spasskij likevel gje frå seg VM-tittelen, etter at han tapte VM-kampen i Reykjavik mot Bobby Fischer i 1972.

*For meir om dette emnet, sjå Verdsmeisterskapen i sjakk i 1972.*
## Berømte sjakkparti

* Spasskij-David Bronstein, Sovjetmeisterskapen 1960, Kongegambit, 1-0, 23 trekk - Spasskij slår VM-finalisten i 1951 med kongegambit
* Spasskij-Tigran Petrosjan, VM 1969, det 19. partiet, Siciliansk, Najdorf-varianten, 1-0, 24 trekk - med siger i dette partiet går Spasskij opp i leiinga med 10,5-8,5 i VM
* Bent Larsen-Spasskij, Resten av verda mot Sovjetunionen, Beograd 1970, første runde, 17 trekk - Spasskij utnyttar Larsen sitt svake opningsspel med spektakulære trekk

## Kjelder

* Sigurd Heiestad - Øystein Brekke: *VM sjakk i 100 år*, Aventura 1986, ISBN 82-588-0435-9
* Thor Støre: *Århundrets sjakk-kamp*, Gyldendal 1973, ISBN 82-05-05769-9
* Bent Larsen: *Spasskij - Fischer 72*, Dansk Skak Union 1973, ISBN 87-87055-20-1
* Mark Weeks si side på engelsk med oversikt over alle sjakk-VM
* Chessgames.com si side om VM 1966
* Chessgames.com si side om VM 1969
* Chessgames.com si side om VM 1972
* Olimpbase, database over sjakk-olympiadar mv

## Bakgrunnsstoff

* Boris Spasskij sine parti på Chessgames.com
* Boris Spasskij sin rating hos verdssjakkforbundet FIDE