# Tang-dynastiet

|  |
| --- |
| 唐 Tang-dynastiet |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **618–906** |  → |

 |
| Plasseringa til TangKina under Tang-dynastiet rundt år 700. |
| **Hovudstad** | Chang'an (618–904) Luoyang (904-907) |
| **Religion** | Buddhisme, taoisme, konfutsianisme, kinesisk folkereligion |
| **Styreform** | Monarki |
| **Historie** |  |
|  - Oppretta | 618 |
|  - Opphøyrde | 906 |

Pagode bygd i 652 i Chang'an (notida sin Xian)

Pagode bygd i 709

|  |
| --- |
| **Kinesisk historie**
Den kinesiske muren |
| **Sanhuangwudi-perioden (mytologisk)** |
|  **Xià-dynastiet** |
| **Shāng-dynastiet** |
| Vestlege Zhōu |  **Zhōu** |
| Vår- og haustannaltida | Austlege Zhōu |
| Dei stridande statane |
| **Qín-dynastiet** |
| Vestlege Hàn | **Hàn** |
| Xīn |
|
```
     Austlege Hàn
```
 |
| **Dei tre rika** |
|
Vestlege Jìn
 | **Jìn** |
|
16- kongerika
 |
Austlege Jìn
 |
| **Nord- og Sør-dynastia** |
| **Suí-dynastiet** |
|
```
     **Táng-dynastiet** (avbrote av Andre Zhōu)
```
 |
| **Liáo** |
Dei fem dynastia og ti kongedøma
 |
|
Sòng- dynastiet
 | **Sòng** |
| **Jīn** | **Vest Xià** |
Sørlege Sòng
 |
| **Yuán-dynastiet** |
| **Míng-dynastiet** |
| **Qīng-dynastiet** |
| **Republikken Kina** |
| **Folkerepublikken Kina** | **Republikken Kina** (Táiwān) |

**Tang-dynastiet** (kin. 唐朝; Tángcháo) var ei keisarslekt som hadde makta i Kina frå 618 til 906, unntatt tida 690-705. Dynastiet var grunnlagt av Li Yuan og hadde si største utstrekking under keisar Taizong si regjeringstid (626—649). Etter Tang-dynastiet følgde tidsperioden Fem dynasti og ti kongerike-tida.

Tang-dynastiet og det føregåande Sui-dynastiet utvikla seg frå føydalkultur til byråkratkultur, med vekt på strenge konfutsianistiske ideal.

## Tidslinje

Den første keisaren i dynastiet tok makta i 618 etter at keisar Wang vart drepen av general Yuwen Huaji.
Ei tidlegare keisarkonkubine, Wu Zetian, tok makta og styrte som keisarinne fram til til 705. Keisar Zhongzong tok så tilbake trona for Tang-dynastiet.
Keisar Xuanzong, eit barnebarn av Wu Zetian, kom til makta i 712 og styrte i 43 år. Under han skal dynastiet ha vore på høgden av makta og den kulturelle utviklinga si.

I 751 tapte Tang-dynastiet slaget ved Talas mot abbasidane. Kinesiske soldatar som vart tekne til fange, røpte korleis papir vart laga i Kina. Dette var første gong kunnskapen om papirmaking spreidde seg vest for Kina.

An Lushan-opprøret fann stad i 755–763.

### Slutten av dynastiet

I tillegg til naturkatastrofar og aukande makt til jiedushi (militær-guvernørar) gjorde Huang Chao-opprøret (874–884) dynastiet svakare.

Krigsherren Zhu Quanzhong drap keisar Zhaozong i 904, og han tok makta i 907 frå keisar Ai, den siste keisaren frå Tang-dynastiet .

## Keisarar

* 618–626 Gaozu av Tang
* 626–649 Taizong av Tang
* 712–756 Xuanzong
* 904–907 Ai av Tang

## Kjelder

Bibliografi
* «Tang-dynastiet» i *Caplex*.
* Bai, Shouyi (2003), A History of Chinese Muslim (bd. 2), Beijing: Zhonghua Book Company, ISBN 978-7-101-02890-4
* Ebrey, Patricia Buckley; Walthall, Anne; Palais, James B. (2006), *East Asia: A Cultural, Social, and Political History*, Boston: Houghton Mifflin, ISBN 978-0-618-13384-0
* Eberhard, Wolfram (2005), A History of China, New York: Cosimo, ISBN 978-1-59605-566-7

---

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Tang dynasty» frå Wikipedia på engelsk, den 25. september 2019.*