Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Naxalittar

**Naxalittar** er medlemmer av ein revolusjonær venstreradikal rørsle i India. Ho har namn etter Naxalbariområdet i Vest-Bengal, der ho oppstod på 1960-talet. Rørsla dreiv omfattande geriljaverksemd rundt 1970, men blei svekka etter ein motoffensiv frå dei indiske styresmaktene i 1971.

I 1990-åra var enkelte fraksjonar aktive, særleg i Bihar og Andhra Pradesh. Naxalittane er ideologisk forankra i maoismen, og knytte band til maoistgeriljaen i Nepal. Rørsla har også hatt aktivitet i delstatane Jharkhand, Orissa, Bihar, Chhattisgarh, Andhra Pradesh, Uttar Pradesh, Karnataka og opphavsstaden Vest-Bengal.

Rørsla var framleis aktiv på 2010-talet, og er eit viktig tryggleiksspørsmål i India. Kampen mellom naxalitane og styresmaktene har kravd fleire tusen dødsoffer, mange av dei sivile. Rørsla hevder ho kjempar for rettane til oversette bønder. Naxalittane ønskjer å skipa eit kommunistisk samfunn gjennom ein væpna kamp mot det dei meiner er den «semi-koloniale» og «semi-føydale» styreforma i India.

## Kjelder

* «Naxalitter» (9. desember 2012), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 12. november 2014.
# Þingvellir

|  |
| --- |
| Þingvellir |
|  |
|  |
| Land |  Island |
|  Þingvellir ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Þingvellir |

**Þingvellir nasjonalpark**, eller *Tingvalla* på Island, er ei slette i ein dal på Island, og blir rekna som ein del av verdsarva. Staden ligg ved den største innsjøen på Island, Þingvallavatn. Tingvellir skal vera den staden der islendingane heldt sitt første landsting, kring år 930. Det islandske parlamentet Alltinget (islandsk *Alþingi*) fører historia attende til Alltinget frå norrøn tid (norrønt *Alþing*). Tinget fungerte òg som ein domstol.

Thingvellir hausten 2004. Foto: Ingeborg Breitfeld
Öxaráfoss Foto: Andreas Tille
Utover den historiske verdien sin er Þingvalla òg kjend for eit variert og vent geologisk landskap. Tingstaden er omgjeven av bratte veggar av stein og vulkansk lava, som står att frå den tida Thingvallavatn oppstod gjennom ein sprekk mellom kontinenta for tusental år sidan. I området er det mange jordskjelv.

Området vart erklært som nasjonalpark i 1928, og vart teke med på UNESCO-lista over verdsarv i 2004.

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Þingvellir Þingvellir National Park presentert av UNESCO
* Offisiell nettstad Arkivert 2008-10-22 ved Wayback Machine. på thingvellir.is
* Fotografi frå www.islandsmyndir.is
* Fotografi
* Måleri 1 by A. Jónsson
* Måleri 2 by A. Jónsson
* Andy Carvin's Thingvellir- galleri
# Tlingit

|  |
| --- |
| **TlingitLingít |
| **Klassifisering** | Na-dené-språk  **Tlingit** |
| **Bruk** |
| **Tala i** |  Canada  USA |
| **Tlingittalande i alt** | 500 |
| **Språkkodar** |
| **ISO 639-2** | tli |
| **ISO 639-3** | tli |

**Tlingit** (tlingit **Lingít** [ɬìnkít]) blir snakka av tlingit-folket i søraustlege Alaska i USA og vestlege Canada. Det tilhøyrer na-dené-språka, som truleg er del av den dené-jeniseiske språkfamilien. Språket har 500 talarar i USA, og berre nokre få i Canada, av ca. 10 000 menneske som tilhøyrer tlingit-folket.

Misjonærar frå Den russisk-ortodokse kyrkja var dei første som laga eit skriftspråk for tlingit, og brukte det kyrilliske alfabetet til å skriva det ned og omsetja det, medan Det russiske keisardømet hadde kontakt med Alaska og kysten nedover Nord-Amerika til dagens Sonoma County i California. Seinare utvikla engelskspråklege misjonærar frå USA eit skriftspråk basert på det latinske alfabetet.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Tlingit (språk)» frå Wikipedia på bokmål, den 20. april 2019.*
# Spansk

|  |
| --- |
| **Spanskespañol, castellano** |
| **Klassifisering** | Indoeuropeisk  Italisk   Romansk    Galloiberisk     Iberoromansk      Vestiberisk       **Spansk** |
| **Bruk** |
| **Tala i** | Andorra, Argentina, Belize, Bolivia, Chile, Colombia, Costa Rica, Cuba, Den dominikanske republikken, Ecuador, Ekvatorial-Guinea, El Salvador, Filippinene, Guatemala, Honduras, Mexico, Marokko, Nicaragua, Panama, Paraguay, Peru, Spania, Trinidad og Tobago, Uruguay, USA og Venezuela |
| **Spansktalande i alt** | 328 518 810 |
| **Normert av** | Asociación de Academias de la Lengua Española |
| **Språkkodar** |
| **ISO 639-1** | es |
| **ISO 639-2** | spa |
| **ISO 639-3** | spa |
| **Wikipedia på spansk** |

**Spansk** (au kjent som *kastiljansk*) er eit ibero-romansk språk, og det tredje mest snakka språket i verda. Det er morsmålet for omkring 352 millionar menneske, eller 417 millionar viss ein òg inkluderer dei som ikkje har spansk som morsmål (i fylgje estimat frå 1999). Majoriteten av den spansktalande befolkninga lever i Latin-Amerika.

## Utbreiing

Spansk er eit av dei offisielle språka i dei sameinte nasjonane, Den afrikanske unionen, Den europeiske unionen og i USA. I tillegg er spansk eit offisielt språk (og det viktigaste språket) i 20 land: Argentina, Bolivia, Chile, Colombia, Costa Rica, Cuba, Den dominikanske republikken, Ecuador, El Salvador, Ekvatorial-Guinea, Guatemala, Honduras, Mexico, Nicaragua, Panama, Paraguay, Peru, Puerto Rico, Spania, Uruguay og Venezuela.

Spansk er òg talemål i Andorra, Belize, Canada, Gibraltar, Israel, Nord-Marokko, Dei nederlandske Antillane, Filippinane, USA, Trinidad og Tobago og Vest-Sahara. Den nærskylde varianten jødespansk blir i dag særleg tala i Tyrkia (fram til andre verdskrigen òg i Hellas og andre stader på Balkan), men òg i nokon grad i Israel og nokre av kystbyane i Marokko — den sistnemnde staden under namnet haquetía.

Land der spansk er offisielt språk (de jure eller de facto)
## Grammatikk

*Hovudartikkel: Spansk grammatikk*
Spansk grammatikk har stor formrikdom. Spansk har to kjønn og eit verb har om lag femti bøyingsformer i båe modusane, men ingen kasus og ei avgrensa pronomenbøying.

## Sjå au

* Spansk grammatikk
* Jødespansk språk (djudíospanyol, djudesmo, haquetía)
* Ladino (jødisk omsetjingsspansk for omsetjingar frå hebraisk og arameisk)

## Kjelder
# Alabama

|  |
| --- |
| Alabama |
| delstat |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Våpen  |

 |
| Land |  USA |
| Hovudstad | Montgomery |
| Areal | 135 764 km² |
|  •  land | 131 426 km² |
|  •  vatn | 4 338 km² |
| Folketal |  4 874 747 (2017) |
| Folketettleik | 37 / km² |
| Guvernør | Kay Ivey |
| Før innlemming | Territoriet Alabama |
| Innlemma i USA | 14. desember 1819 |
| Statsnummer | 22. |
| Innbyggjarnamn | alabamianar |
| Forkorting | AL |
|  Alabama ﻿ / ﻿ |
|  Kart som viser Alabama.

 Kart som viser Alabama.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Alabama |
| **Nettstad:**  alabama.gov |

**Alabama** (frå choctaw *alba almoh*, kanskje 'krattskogryddarane') er ein delstat i det sørlege USA med rundt 4,9 millionar innbyggjarar.
Han grensar til Tennessee i nord, Georgia i aust, Florida og Mexicogolfen i sør og Mississippi i vest. Alabama er ein del av Sørstatane, og er blitt kalla «Heart of Dixie». Andre tilnamn er *Cotton State* etter den store bomullsproduksjonen her og *Yellowhammer State* etter delstatsfuglen gulspett.

Alabama er med ei flatevidd på 135 765 km² den 30. største av USAs delstater etter areal, og med 4,8 millioner innbyggere den 23. største delstaten etter befolkning. Delstatshovudstaden i Alabama er Montgomery, men dei største byområda er Birmingham, Huntsville og Mobile.

Mynt til minne om Helen Keller, som var fødd i Alabama
## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Alabama Offisiell nettstad
* Alabama State Guide ved Library of Congress
* All About Alabama Arkivert 2017-09-06 ved Wayback Machine. ved Alabama Department of Archives and History
* Alabama State Fact Sheet ved U.S. Department of Agriculture
# Qeqertalik kommune

|  |
| --- |
| Qeqertalik |
| kommune |
|  |
|

|  |
| --- |
|  Våpenskjold  |

 |
| Land |  Grønland |
| Areal | 62 400 km² |
| Folketal |  6 176 (desember 2021) |
| Wikimedia | © OpenStreetMap Qeqertalik ﻿ / ﻿ |
|  Kart som viser Qeqertalik kommune.

 Kart som viser Qeqertalik kommune.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Qeqertalik |

**Qeqertalik kommune** er ein kommune på Grønland oppretta 1. januar 2018 frå dei fire sørlegaste distrikta i tidligare Qaasuitsup kommune. Kommunen har omtrent 6 500 innbyggjarar og eit areal på 62 400 km². Administasjonssenteret ligg i Aasiaat.

## Geografi

Qeqertalik grensar til Qeqqata kommune i sør og til Avannaata kommune i nord. Mot aust grensar han mot Sermersooq kommune over innlandsisen og langs den 45. vestlege lengdegraden. Kommunen består hovedsakleg av lokalsamfunna omkring Diskobukta, bortsett frå nordaustkysten og Nuussuaqhalvøya som høyrer til nabokommunen Avannaata.

## Busetnader

* **Aasiaat distrikt**
	+ Aasiaat (Egedesminde)
	+ Akunnaaq
	+ Kitsissuarsuit (Hunde Ejlande)
* **Kangaatsiaq distrikt**
	+ Kangaatsiaq
	+ Attu
	+ Iginniarfik
	+ Ikerasaarsuk
	+ Niaqornaarsuk
* **Qasigiannguit distrikt**
	+ Qasigiannguit (Christianshåb)
	+ Ikamiut
* **Qeqertarsuaq distrikt**
	+ Qeqertarsuaq (Godhavn)
	+ Kangerluk

## Administrasjon

I samband med oppdelinga av Qaasuitsup kommune vart det vald eit overgangsutval i april 2017 på 15 medlemmar i den framtidige Queqertalik kommune. Ved etableringa av Queqertalik kommune 1. januar 2018 tiltredde overgangsutvalet som kommuneråd i den nye kommunen fram til kommunevalet i april 2021, og Ane Hansen frå Inuit Ataqatigiit vart vald som borgarmeister.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Qeqertalik» frå Wikipedia på bokmål, den 14. juli 2018.*

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
# Tradisjonell kinesisk medisin

Tradisjonelt kinesisk apotek i Hongkong.
**Tradisjonell kinesisk medisin** (TKM, kinesisk skrift 中医 eller 中药学, pinyin *Zhongyi* høvesvis *Zhongyaoxue*) omfattar ei rekkje ulike tradisjonelle medisinske behandlingar som har opphav i Kina. TKM er akseptert som ein fullverdig del av det offisielle helsevesenet i Kina og i Aust-Asia, men er rekna som alternativ behandling i det meste av den vestlege verda.

TKM inkluderer handsamingar som m.a. kinesisk urtemedisin, akupunktur, kosthaldsterapi og tuina- og shiatsu-massasje. Qigong og taijiquan er òg nært knytte til TKM. Tradisjonen har ein fleire tusen år lang historie, og er basert på nøye observasjonar av samspelet mellom naturen; kosmos, og menneskekroppen. Blant dei viktigaste underliggende teoriane er filosofien om yin og yang, og qi, dei fem elementa (wu xing), meridiansystemet til kroppen, zang fu, dei seks stadfestingane, dei fire nivåa osb. Moderne TKM blei systematisert på 1950-talet i Folkerepublikken Kina under Mao Zedong.

Ifølgje tradisjonen er yin og yang to motsette, polære kvalitetar som er avhengige av og utfyller kvarandre. Qi er vital energi, og sirkulerer i kroppen i kanalar som blir kalla meridianar. Ein føresetnad for god helse er at det er nok qi i kroppen og at det flyter fritt. Desse hypotesane oppstod før vitskapen hadde kartlagt biologien til mennesket, og innanfor vitskapen er det ikkje gjort funn som tilseier at meridianar eller qi er reelle fenomen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Tradisjonell kinesisk medisin» frå Wikipedia på bokmål, den 24. september 2020.*
# Finger

Eit spedbarn grip fingeren til far sin.
Skjelettet i framlemmane hjå fleire pattedyr: Orangutang, hund, gris, storfe, tapir, hest.
**Finger** er ein av dei rørlege lemmane som utgjer endestrålene til framlemmane hjå menneske og andre pattedyr, krypdyr, fuglar og amfibium. Dei kan mellom anna brukast til føling og griping. I utgangspunktet har kvar lem fem ekstremitetar, men dette kan ha endra seg gjennom evolusjon. Ytst på fingrane sit klør eller negler. Desse kan beskytta fingrane eller brukast til slosting.

Hjå menneske sit fingrane på ei hand og har på grunn av tommelen, som er motstilt dei andre fingrane og svært rørleg, stor førlegheit.
Kvar finger er sett saman av tre korte røyrknoklar kalla fingerbein eller falangar. Tommelfingeren har berre to falangar. Ledda i fingrane dannar knokar.

På bøygesida er fingerhuda utfylt med feitt. På ytste leddet er det eit fint mønster av lister som er karakteristisk for eit individ og kan danna fingeravtrykk. I lêrhuda under listene er det rikeleg med følelekamar.

Menneske kan mellom anna bruka fingrane til å gripa og føra reiskapar, kommunisera (som i teiknspråk), telja, laga lyd (som knipsing og klapping) og mykje anna.

## Sjå òg

* litlefinger
* ringfinger
* langfinger
* peikefinger
* tommel
* Fingeren

## Kjelder

* «Finger» (14. februar 2009), *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 15. februar 2015.

## Bakgrunnsstoff
# Fermentering

Fermentering av jordbærvin.
**Fermentering** er biologiske prosessar der mikroorganismar konsumerer næringsemne dei lever og veks i. Prosessen vart bruka alt i bronsealderen for å konservere mat. Vitskapen som studerer fermentering vert kalla zymologi.

Fermentering inneber ein anaerobisk metabolisk nedbryting av eit næringsemne utan nokon netto-oksidasjon.

## Fermentering av mat

Fermentering er eit breitt omgrep som er knytt til ulike måtar å konservere mat på. Eit vanleg døme er produksjon av vin som skjer ved at gjærsopp får vekse i ei løysing av sukkerhaldig fruktsaft. Gjæren forbruker sukkeret og gjev frå seg etanol og karbondioksid og ei mengd andre smaksemne.

Når ufarlege mikroorganismar får vekse i eit næringsemne, konsumerer dei stoff som andre organismar treng for å vekse. Dette gjer at fermentert mat held seg mykje betre enn fersk. Ei vanleg form for fermentering er mjølkesyregjæring som inneber at bakteriar produserer mjølkesyre. Ved mjølkesyregjæring vert pH-verdien senka, slik at bakteriar som kan øydeleggje maten ikkje trivst. Eit døme på dette kan vere syrning av mjølk.

Sauerkraut er ein type fermentert kål. Nokre døme på fermentert fisk er rakfisk, gamalsalta sei, surstrømming og gjæra fiskepasta, som vert brukt i ulike typar asiatisk mat.

Ei anna form for fermenterting er bruk av muggsopp ved produksjon av muggost. Norsk gamalost og pultost er fermenterte ostar.

Ved produksjon av snus fermenterer ein tobakken saman med salt og vatn.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Jäsning» frå Wikipedia på svensk, den 2. juni 2007.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Fermentering**
# Sumer

**Sumer** var eit oldtidsrike i Mesopotamia i det noverande Irak. Sumerarane innvandra ca 3500 f.kr. frå aust og grunnla mellom anna byane Ur, Nippur, Lagasj og Kisj. På denne tida var ikkje sumerarane organiserte i eit enkelt rike, men som sjølvstendige bystatar. Sumerarane var flinke handelsfolk og utvikla skriftspråk for betre å kunna halde styr på handelen. Av di dei ikkje hadde noko felles forsvar, var dei sårbare mot erobrarar utanfrå — særleg semittane. Ein kort periode kring år 2000 f.kr. var sumerarane samla i eit rike, og dei greidde da å vinne over nabolanda Elam og Assyria. Riket ramla raskt frå kvarandre, og sumerarane vart sårbare att. På 1700-talet f.kr. gjorde Hammurabi av Babylon ende på dei sumeriske rika.

## Sjå òg

* Sumerisk språk
# Nan

*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Nan (fleirtyding).*
Nan.
**Nan** (frå farsi نان *nān*, som tyder brød) er eit flatvore, om lag 1 cm tjukt, rundt eller avlangt kveitebrød som er mykje bruka i indisk mat.

Brøda blir laga ved at ein kjevler ut nevestore boller til flate leivar, og så steiker dei på høg temperatur, helst i ein tradisjonell *tandór* eller steinomn.

I motsetnad til chapati inneheld nanbrød gjær; og dei inneheld gjerne mjølk eller yoghurt, noko som gjer at dei blir fyldigare og tjukkare. Nanbrød blir gjerne bruka til å plukke opp mat med av den som et, på liknande vis som ein elles ville bruke fingrane eller ei skei.

Nan er populært attåt indisk mat i vestleg kultur, særleg attåt matretter som karri. Ein et òg nan i Iran, Afghanistan og heile det sentralasiatiske området. I Afghanistan kan nan bli lengre enn ein meter.

### Sjå og

* Roti

## Bakgrunnsstoff

* Bawarchi kokebok (på engelsk)
* Roghni Nan-oppskrift (på engelsk)
# Chaoyang

|  |
| --- |
| Chaoyang |
| prefektur |
|  |
| Land |  Folkerepublikken Kina |
| Areal | 19 697,78 km² |
| Folketal |  3 044 641 (2010) |
|  Chaoyang ﻿ / ﻿ |
|  Plasseringa av Chaoyang (gul) i Liaoning

 Plasseringa av Chaoyang (gul) i Liaoning

 |
| **Wikimedia Commons:**  Chaoyang, Liaoning |

**Chaoyang** (kinesisk skrift 朝阳, pinyin *Cháoyáng*) er eit kinesisk byprefektur lengst vest i provinsen Liaoning i det nordaustlege Kina. Byprefekturet, som i vest grensar mot provinsen Hebei og i nord mot Indre Mongolia, har eit areal på 19 698 km² og hadde vel 3 millionar ibuarar i 2010.

Byprefekturet Chaoyang omfattar to distrikt (区 *qū*), to byfylke (市 *shì*), to fylke (县 *xiàn*) og eitt autonomt fylke (自治县 *zìzhìxiàn*).

## Næring

Landbruk utgjer ryggrada i næringslivet i Chaoyang. Åkervekstar som kveite, mais, bønner og poteter står i sentrum for avlen, i tillegg er Chaoyang ein viktig produsent av bomull og frukt. Chaoyang har meir enn 1600 industribedrifter, som lagar stålprodukt, maskinar, tekstilar og dieselmotorar, bilar og papir. Jarn- og stålverket Lingyuan og ein dekkfabrikk er mellom dei aller største verksemdene.

## Samferdsle

Kinas riksveg 101 går gjennom området. Han tek ut frå Beijing og fører via mellom anna Chengde til Shenyang.

Frå gamlebyen i Chaoyang
## Arkeologi

Det er gjort mange viktige paleontologiske funn i Chaoyang, der Harqin-regionen kan vise til dei hittil aller eldste forhistoriske funn i det nordlege Kina. Funn av to fuglar frå Tidleg krit-tid er mest oppsiktsvekkande, dei vart gravne ut i nærleiken av fjellformasjonen Jiufotang.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Chaoyang, Liaoning» frå Wikipedia på engelsk, den 22. april 2013.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Chaoyang Offisiell nettstad
# Det internasjonale pengefondet

|  |
| --- |
| Det internasjonale pengefondet |
|  |
|  |
|  |
| Skipa | 22. juli 1944 |
| Morselskap | Dei sameinte nasjonane |
| Hovudkontor | Washington |
| Land | USA |
| Adm.dir. | Kristalina Georgieva |
| Nettstad |  (fleire språk) |

**Det internasjonale pengefondet** (engelsk *International Monetary Fund*, **IMF**) er ein organisasjon med 184 medlemsland. Organisasjonen arbeider for å fremje internasjonalt pengesamarbeid, ordna valutaforhold, stabil økonomisk vekst, høg sysselsetjing og å yte finansiell bistand til fattige land.

## Historie

IMF vart oppretta i 1945, for å få orden på verdsøkonomien etter den andre verdskrigen.

Per 31. desember 2003 hadde fondet eit samla utlån på 107 milliardar amerikanske dollar.

Dei siste åra har IMF vorte sterkt kritisert av anti-globaliseringsrørsla for å presse eit marknadsliberalistisk system på landa dei stør økonomisk. Kritikken har gått ut på at Pengefondet krev omstrukturering og privatisering av offentleg sektor.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
# Jarnbanestasjon

Jarnbanestasjonen i Bergen er ein endestasjon og sekkestasjon
Ein **jarnbanestasjon** eller **jernbanestasjon** er ein stad på ei jarnbanelinje med særskild utstyr for å betene kundane som reiser på jarnbanen, og/eller toga.

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Jarnbanestasjon**
# Framsyning

Framsyning i Noreg ein gong tidleg på 1900-talet.
**Framsyning** eller **framføring** viser til ulike kulturelle hendingar der ein viser fram kunstverk eller underhaldning, til dømes innan utøvande kunst som dans, musikk, teater eller performancekunst, underhaldande sjangrar som sirkus, stand-up eller ferdige verk som filmar. I tillegg til utøvarane eller opptaket vil ei framsyning også ha publikum som kan ta meir eller mindre del under og etter framsyninga, til dømes gjennom klapping, tilrop, song og vifting eller kasting av ting, som blomar. I interaktive framsyningar kan publikum ta ein meir aktiv del i sjølve framsyninga.

Framsyningar finn gjerne stad på ei scene. Ein kan ha framsyningar i heimar, ulike institusjonar eller i det offentlege rommet, då gjerne av gateartistar. Det finst også ei rekkje ulike byningar som er spesiallaga for framsyningar, som amfiteater, teaterbygg, operahus, konserthus, kinosalar og så bortetter.

## Sjå òg

* Applaus
* Konsert
* Utstilling
# Feng shui

**Feng Shui** eller **fengshui** (kinesisk: 風水, pinyin: Fēng shuǐ) er den eldgamle kinesiske praksisen å plassere og arrangere rom for å oppnå harmoni med miljøet. Han har opphav i taoisme. Praksisen er truleg over tre tusen år gamal.

«Feng Shui» tyder direkte omsett «vind (og) vatn» på kinesisk.
# Vinter-OL 1932

| **Dei 3. olympiske vinterleikane** |
| --- |
| Vertsby | Lake Placid, USA |
| Deltakande nasjonar | 17 |
| Deltakarar | 252 |
| Øvingar | 14 i 4 idrettsgreiner |
| Opna | 4. februar 1932 |
| Avslutta | 15. februar 1932 |
| Norsk flaggbærar | Johan Grøttumsbråten |

**Vinter-OL 1932** vart avhalde i Lake Placid i USA. Beste nasjon vart USA, som tok seks gullmedaljar. Noreg tok tre gullmedaljar:

* Sonja Henie (kunstløp)
* Birger Ruud (70 m hopp)
* Johan Grøttumsbråten (kombinert)

Norsk flaggberar under opningsseremonien var Johan Grøttumsbråten, som deltok i langrenn og kombinert.

## Medaljestatistikk

|  |  |
| --- | --- |
| Dei beste nasjonane |  |
| **Plass** | **Land** | **Gull** | **Sølv** | **Bronse** | **Totalt** |
| 1 |  USA | 6 | 4 | 2 | 12 |
| 2 |  Noreg | 3 | 4 | 3 | 10 |
| 3 |  Sverige | 1 | 2 | 0 | 3 |
| 4 |  Canada | 1 | 1 | 5 | 7 |
| 5 |  Finland | 1 | 1 | 1 | 3 |
| 6 |  Austerrike | 1 | 1 | 0 | 2 |
| 7 |  Frankrike | 1 | 0 | 0 | 1 |
| 8 |  Sveits | 0 | 1 | 0 | 1 |
| 9 |  Tyskland | 0 | 0 | 2 | 2 |
| 10 |  Ungarn | 0 | 0 | 1 | 1 |
# Macao

|  |
| --- |
| Macao |
| 澳門 |
| spesiell adminstrativ region |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Symbol  |

 |
| Land |  Folkerepublikken Kina |
| Hovudstad | Santa Nome de Deus de Macau |
| Areal | 115,3 km² |
| Folketal |  682 100 (2021) |
| Språk | portugisisk, kantonesisk |
| Tidssone | UTC +8 |
| Retningsnummer | +853 |
| Domene | .mo |
|  Macao ﻿ / ﻿ |
|  Kart som viser Macao.

 Kart som viser Macao.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Macau |

**Macao**, eller **Macau**, er ein adminstrativ region på ei lita halvøy i Sør-Kina, 65 km vest for Hongkong. Hovudstaden er Santa Nome de Deus de Macau.

## Namn

På mandarin heiter Macao ogso Àomén (澳門). Macao er elles kjend som Magok (媽閣廟), Haojing'ao (壕鏡澳), Xiangshan'ao (香山澳) og Liandao (蓮島 «Lotusøya»).

Kart over Macao.
## Soge

Macao vart grunnlagd som ein portugisisk koloni i 1557 og vart eit viktig handelssentrum. Staden miste mykje av statusen då britane grunnlagde Hongkong like attved. Etter den portugisiske revolusjonen i 1974 oppretta Kina og Portugal diplomatisk samband og byrja forhandla om statusen åt Macao. I 1979 vart Macao eit kinesisk territorium under portugisisk forvaltning. Etter fleire tingingar i 1987 vart det slutta at Macao skulle gjevast til Kina i 1999, med di det vart eit særskilt administrativt område.

## Geografi

Macao ligg på den vestre sida av vika der Perlefloda (Zhujiang) munner ut i Sørkinahavet. Macao er, attåt halvøya, to øyar, Taipa og Coloane. Størstedelen av Macao er utbygd. Der finst ikkje fossar eller elvar, og difor er vatn ei mangelvara.

## Økonomi

Turisme er den viktigaste delen i økonomien. Kasinoverksemda står for nesten helvta av innkomene. Andre næringar er tekstilindustri og fyrverkeriproduksjon.

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Macao Offisiell nettstad