Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Blaise Compaoré

|  |
| --- |
| **Blaise Compaoré** |
|   |
| **Statsborgarskap** | Republikken Øvre Volta, Burkina Faso, Elfenbeinskysten |
| **Fødd** | 3. februar 1951 (75 år) Ouagadougou |
| **Yrke** | politikar, statsmann |
| **Språk** | mòoré, fransk |
| **Politisk parti** | Congrès pour la démocratie et le progrès[\*], Union of Burkinabé Communists[\*], Organization for Popular Democracy – Labour Movement[\*] |
| **Medlem av** | Académie des sciences d'outre-mer[\*] |
| **Religion** | katolisisme[\*] |
| **Ektefelle** | Chantal Compaoré |
| Blaise Compaoré på Commons |

**Blaise Compaoré** (fødd 3. februar 1951) var statsleiaren i Burkina Faso frå 1987 til 2014. Han tok makta i landet i eit blodig kupp der den dåverande presidenten Thomas Sankara blei drepen. 3. oktober 2014 blei han avsett av militæret i landet etter store folkelege protestar mot at han forsøkte å avskaffa avgrensinga av periodar ein president kunne sitja.

Blaise oppretta fleirpartisystem og heldt val i 1991, 1998 og 2005, men sigrane hans i desse vala var ikkje godtekne av opposisjonen fordi dei meinte han fuska med valsystemet.

## Kjelder

* Al Jazeera and agencies. «Army chief takes power in Burkina Faso». Henta 30. november 2014.
# Ivo Andrić

|  |
| --- |
| **Ivo Andrić (Иво Андрић)** |
|   |
| **Statsborgarskap** | Den sosialistiske føderale republikken Jugoslavia, Cisleithania, Kongeriket av serbere, kroater og slovenere, Kongeriket Jugoslavia, Staten av slovenere, kroater og serbere |
| **Fødd** | 9. oktober 1892 Dolac |
| **Død** |
13. mars 1975 (82 år) Beograd |
| **Yrke** | skribent, romanforfattar, diplomat, lyrikar, essayist, novelleforfattar |
| **Politisk parti** | Jugoslavias kommunistforbund |
| **Medlem av** | Academy of Sciences and Arts of Bosnia and Herzegovina[\*], Serbias vitenskaps- og kunstakademi[\*], Unge Bosnia[\*], Slovenias akademi for vitenskap og kunst[\*], Serbias forfatterforening[\*], Serbias vitenskaps- og kunstakademi[\*] |
| **Ektefelle** | Milica Babic-Jovanovic |
| **Prisar** | Nobelprisen i litteratur, Ordenen helt av det sosialistiske arbeid, Den tyske ørns fortjenesteorden |
|  |
| Ivo Andrić på Commons |

**Ivo Andrić** (9. oktober 1892–13. mars 1975) var ein jugoslavisk forfattar, diplomat og politikar som i 1961 fekk Nobelprisen i litteratur *«för den episka kraft varmed han gestaltat motiv och öden ur sitt lands historia.»* Den mest kjende boka til Andrić er *Broen over Drina*.

Nobelprisen i litteratur

1961

Andrić var fødd i Dolac nær Travnik i Austerrike-Ungarn, noverande Bosnia. Rundt 1920 tok Andrić til å arbeide for den jugoslaviske staten og skifta då over frå kroatisk til serbisk litteratur. Etter at den andre verdskrigen var over gjekk han i teneste i den – no sosialistiske – jugoslaviske staten.

Andrić gav ut to prosadiktsamlingar og tre novellesamlingar i åra rundt 1930. I 1945 blei han verdskjent for «den bosniske trilogien» med romanane *Na Drini ćuprija*, *Gospođica* og *Travnička hronika*. Hovudtema i romanane og forteljingane er bosnisk levesett og historie og livet der aust og vest møtes. Han uttrykte dei politiske haldningane sine i bøkene; sjølv om han var tilhengar av den multietniske tankegangen til den jugoslaviske staten, skildra han òg problema ved at ulike kulturar levde tett saman.

Ivo Andrić døydde i Beograd.

## Referansar og fotnotar

## Bakgrunnsstoff

* Ivo-Andrić-museet i Beograd
* Verk av og om Ivo Andrić i katalogen til det tyske nasjonalbiblioteket
* Nobelpristildelinga 1961 på nobelprize.org
* onlinekunst.de om Ivo Andrić
* Doris Akrap: *Ivo Andrić in der Erinnerungspolitik der postjugoslawischen Staaten.* i *die tageszeitung* 31. oktober 2011
# Etnografi

**Etnografi** (frå gresk *ethnos*, «folk», og *grafein*, «skrive») er nemninga på ein vitskapleg metode for å skildre og samanlikne ulike kulturar og samfunnstypar i verda, ofte gjennom bruk av feltstudium.

På 1900-talet skilde sosialantropologien seg ut frå etnografien og vart ein eigen vitskap.

## Sjå òg

* Antropologi
* Sosialantropologi

## Kjelder
# Romartal

Romartal på ei klokke.Foto: Juergen Goetzke
**Romartala** er talsymbol som opphavleg blei brukte av romarane. Dei er relativt enkle symbol: I, V, X, L, C, D, M, som i respektiv rekkjefølgje har verdiane: 1, 5, 10, 50, 100, 500, 1000. Samansetjinga av symbola bestemmer talet. Eit symbol med mindre verdi *føre* eit anna, vert trekt frå talet. Symbol med mindre eller lik verdi *etter* eit anna, vert lagt til talet. Det finst ikkje noko symbol for 0 i systemet.

Merk at eit lite tal ikkje kan setjast framfor eit større tal om skilnaden mellom dei er for stor. Talet «I» (1) kan berre trekkast frå «V» (5) og «X» (10), ikkje frå «L» (50) eller høgre tal. SÅrstalet 1999 kan altså ikkje skrivast MIM (1000 + 1000 − 1), men kan skrivast MCMXCIX = 1000 + (1000 − 100) + (100 − 10) + (10 − 1) eller MDCCCXCIX = 1000 + 500 + 100 + 100 + 100 + (100-10) + (10-1).

## Bruk

Romartal er seinare blitt brukte til markera årstal, til dømes på bygningar og i bøker, og på mange klokker.

### Døme

I = 1
III = 3
IV = 4
VI = 6
XX = 20
MMV = 2005
## Bakgrunnsstoff

* Kalkulator
# 13. juli

**13. juli** er den 194. dagen i den gregorianske kalenderen (195. under skotår). Det er 171 dagar att av året.

Jean Paul Marat blei drepen i badkaret av Charlotte Corday den 13. juli 1793. Måleri av Jacques-Louis David.
## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Nasjonaldag i Montenegro |

### Religiøs helgedag

**Bevegelege heilagdagar som fell på 13. juli i 2026:**

### Namnedag

|  |  |
| --- | --- |
| **Noreg** | Mildrid, Melissa og Mia |
| **Sverige** | Joel og Judit |
| **Danmark** | Margrethe |

## Hendingar

### Utlandet

* 1943: Andre verdskrigen. Slaget ved Kursk, historias største panserslag, tok slutt, med store tap både for Tyskland og Russland. Nesten 6 000 stridsvogner var med, og minst 230 000 døydde.

### Noreg

## Fødde

*Sjå òg Fødde den 13. juli.*

* 1590: Pave Klemens X
* 1772: Jacob Neumann, norsk biskop
* 1845: Gustav Jensen, norsk prest og diktar
* 1922: Anker Jørgensen, dansk statsminister
* 1929: Svein Ellingsen, norsk salmediktar
* 1932: Carsten Smith, norsk høgsterettsjustitiarus
* 1944: Ernő Rubik, ungarsk oppfinnar, kunsntar og arkitekt
* 1985: Charlotte Dujardin, britisk ryttar

## Døde

Egon Schiele: *Arnold Schönberg* (1917) døydde i 1951
*Sjå òg Døde den 13. juli.*

* 1793: Jean Paul Marat, fransk forfattar og revolusjonsleiar, drepen
* 1894: Daniel Cornelius Danielssen, norsk lege og politikar
* 1921: Francis Hagerup, norsk jurist og statsminister
* 1927: Otto Albert Blehr, norsk politikar og statsminister
* 1951: Arnold Schönberg, austerriksk-amerikansk komponist
* 1954: Frida Kahlo, meksikansk målar
* 2001: Åse-Marie Nesse, norsk forfattar.
# Walter Zenga

Walter Zenga|  |
| Personleg informasjon |
| Fullt namn |
Walter Zenga |
| Fødd |
28. april 1960 (66 år) |
| Fødestad |
Milano i Italia |
| Høgd |
188 cm |
| Posisjon |
Målvakt |
| Seniorkarriere\* |
| År | **Lag** | **Kampar** | **(Mål)** |
| 1978-1994 |
Inter |
328 |
(0) |
| 1978-1979 |
Salernitana (lån) |
3 |
(0) |
| 1980-1982 |
Sambenedettese (lån) |
67 |
(0) |
| 1994-1996 |
Sampdoria |
41 |
(0) |
| 1996-1997 |
Padova |
21 |
(0) |
| 1997-1999 |
New England Revolution |
47 |
(0) |
| Landslag |
| 1987-1992 |
Italia |
58 |
(0) |
|
\* Seniorklubbkampar og mål berre telt for nasjonal liga |

**Walter Zenga** (fødd 28. april 1960) er ein italiensk fotballtrenar og tidlegare målvakt frå Milano som er best kjend for sine år i Inter. Han vann seriegull med klubben i 1989 og to UEFA-cuptitlar i høvesvis 1991 og 1994. I 1990 fekk han ein bronsemedalje då Italia vann bronsefinalen under fotball-VM på eigen grunn.

## Fotballspelar og -leiar

### Klubbspel

Etter spel i Serie B fekk han kontrakt med Milano-klubben Inter i 1982. Han debuterte i Serie A i september 1983 og vart omgåande fyrstekeeper i klubben, ein posisjon han hadde i 11 sesongar. Han vart italiensk seriemeister med klubben i 1989, og vann UEFA-cupen i 1991 og 1994. Zenga vart årets italienske fotballspelar i 1985, og han vart i tre år på rad, 1989, 1990 og 1991, kåra til verdas beste målvakt.

Sommaren 1994 vart Zenga overført til Sampdoria og deretter i 1996 til Padova. Allereie i 1997 gjekk turen til USA-amerikanske New England Revolution, der han spelte i sesongane 1997 og 1999.

### Landslagsspel

Zenga spelte totalt 58 landskampar for Italia i tida 1985 til -92, mellom anna deltok han i Sommar-OL 1984, EM i fotball 1988 og i VM i fotball 1990 på heimebane i Italia, der Zenga spelte samtlege kampar for Italia. Han vakta såleis målet då Italia slo England 2-1 i bronsefinalen, ein kamp som fann stad i Bari.

### Trenar

Etter han la fotballskoa på hylla arbeidde Zenga ein sesong som skodespelar i ein italiensk såpeopera. Han prøvde seg deretter som trenar i den nordamerikanske fotballigaen, utan større suksess.

Han fekk så sjansen i Steaua Bucureşti, og i sesongen 2004/05 trente han laget til rumensk seriemeisterskap. Sesongen 2005/06 trente han det serbiske laget Raude Stjerne Beograd til både seriemeisterskap og cup-meisterskap.

## Merittar

### Spelar

* VM-bronse 1990 for Italia
* Vinnar av UEFA-cupen 1991 og 1994 med Inter
* Italiensk seriemeister 1989 med Inter

### Trenar

* Rumensk seriegull 2005 til Steaua Bucureşti
* Serbisk seriegull 2006 til Raude Stjerne Beograd
* Serbisk cuptriumf 2006 til Raude Stjerne Beograd

## Bakgrunnsstoff

* Walter Zenga på FIFA sin offisielle nettstad
* (en) Walter Zenga – Profil og resultatoversikt i olympiske konkurransar på *sports-reference.com*.