# CITES

Land som er med i konvensjonen. Grønland er dekka gjennom Danmark.
**CITES** (forkorting for *Convention on International Trade of Endangered Species*), òg kalla **Washingtonkonvensjonen**, er ein multilateral internasjonal avtale mellom land for å kontrollera handel med ville dyr og plantar. Føremålet med avtala er ein berekraftig handel – det vil seia at ein ikkje fjernar meir frå bestandane av dyr og plantar enn dei toler.

Konvensjonen tredde i kraft i 1975. I februar 2014 hadde 180 land ratifisert konvensjonen, med Irak som det siste.
I Noreg har konvensjonen vore gjeldande sidan 25. oktober 1976. Miljødirektoratet er forvaltingsstyresmakt og vitskapleg styresmakt for CITES i Noreg.

## Artslister

Omkring 4 800 dyreartar og 25 000 planteartar er omfatta av konvensjonen. Rundt 600 av dei er så sterkt truga at all handel med dei i praksis er forbode (CITES Appendix I). For dei øvrige er internasjonal handel anten avgrensa (CITES Appendix II) eller det finst krav om spesielle løyve for inn- og utførsel (CITES Appendix III). Forbod og reguleringer gjeld både levande og daude eksemplar, såvel som delar av organismar og produkt som skinn, fjør, tenner med meir.

**CITES Appendix I**

Appendix I omfattar dei mest truga artane, og handel med desse er i praksis stort sett forbode. Nesten 500 arter vert omfatta av denne lista.

**CITES Appendix II**

Appendix II omfattar truga arter der den internasjonale handelen må avgrensast for å sikre overlevinga deira. Over 2 500 dyrearter er omfatta av denne lista, dei fleste av dei rovfuglar. Over 25 000 plantearter er omfatta av lista, blant anna alle orkidé-arter.

**CITES Appendix III**

Appendix III krev at det følgjer med eit opphavssertifikat eller eksportløyve ved innførsel. Ca 250 arter står på denne lista.

## Reservasjonar

Land som har underskrive konvensjonen kan reservera seg mot vernet av ein viss art.

### Norske reservasjonar

Det er spesielt for marine artar av kommersiell interesse at Noreg har gjort reservasjonar mot oppføring på CITES-listene. Reservasjonane er vanlegvis eit uttrykk for at Noreg reknar artane som så talrike at dei ikkje oppfyller dei kriteria som er sett fast av CITES for listing.

**CITES Appendix I Spermkval (*Physeter catodon*)
* Vågekval (*Balaenoptera acutorostrata*) Unntaket gjeld populasjonen vest for Grønland
* Sørleg vågekval (*Balaenoptera bonaerensis*)
* Seikval (*Alaenoptera borealis*) Reservasjonen gjeld ikkje for populasjonane i det nordlege Stillehavet og i område frå 0 til 70 grader austleg lengdgrad, og frå ekvator til Antarktis.
* Finnkval (*Balaenoptera physalus*) Reservasjonen gjeld for populasjonane i Nordatlanteren ved Island, Nordatlanteren ved Newfoundland og i område frå 40 grader sørleg breiddegrad til Antarktis og frå 120 til 60 grader vestleg lengdegrad.

**CITES Appendix II Brugde (*Cetorhinus maximus*)
* Kvalhai (*Rhincodon typus*)
* Kvithai (*Carcharodon carcharias*)
* Alle artar sjøhestar (*Hippocampus spp*.)

**CITES Appendix IIIAppendix III Ingen norske reservasjonar eksisterer

## Kjelder

---

* *Denne artikkelen bygger på «CITES» frå Wikipedia på bokmål, den 14. april 2015.*

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
* Handel med trua arter (CITES) ved Miljødirektoratet
* Miljøstatus i Norge: CITES-konvensjonen Arkivert 2008-10-16 ved Wayback Machine.