Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Utdanning

Utdanning i *Codex Manesse* frå 1300-talet.
**Utdanning** er det å lære ei spesifikk kunne, og kan også visa til å oppnå kunnskap, god dømmekraft og visdom.

Utdanninga startar det augeblikket eit barn blir født og fortsett heile livet. For somme er kampane og triumfane i det daglege livet mykje meir lærerike enn ein formell skolegang (eller som Mark Twain seier: *«Eg lèt aldri skolen komme i vegen utdanninga mi»*). Familiemedlemer har ein stor utdannande påverknad - ofte meir enn dei sjølv innser – sjølv om familiens utdannande påverknad er svært uformell.

Ei formell utdanning inntreff når samfunnet forpliktar seg til å utdanne folk, som regel dei unge. Ei formell utdanning har fordelen av å vera rimeleg systematisk og grundig. Men kritikarar har alltid framheva at dei som sørgjer for utdanninga, om det er kyrkja, staten eller ei anna gruppe, nesten alltid vil prøve å forme dei studerande etter sine eigne ideal.

I dei seinare åra har ei livslang utdanning (livslang læring) blitt meir vanleg, og mange vaksne ser ikkje skolen til å vera ein stad berre for born.
Dei seinaste åras teknologiske utvikling innanfor berbare apparat har au gjort at ein ikkje fysisk må sitje på skolebenken for å delta i undervising. I staden kan utdanninga skje som fjernundervising - eller i ein kombinasjon mellom fjernundervising og tradisjonell undervising.

## Kategoriar

Klassisk utdanning - Lesing - Matematikk - Språk - Vitskap - Etikk - Fysisk utdanning - Religiøs utdanning
## Formell utdanning

Grunnskole - Friskole - Vidaregåande skole - Høgskole - Teknisk fagskole - Universitet
## Utdanningspolitikk

Analfabet - Standardisert test - Utdanningsreform - Skoleval - Skolestyre
## Uformell utdanning

Tidleg instruksjon - Heimeskole
## Teori og metodar

Utdanningsfilosofi - Utdanningsmetodar - Læremetodar
## Sjå også

* Utdanningsinstitusjon, kveldsskole, akademi, handelsskole, elev, lektor, professor, dekan, adjunkt, rektor, institutt, fakultet, lektorat, adjunktur, doktorat, doktor, doktorgrad, doktoravhandling, Ph.D., forskingslegat, legat, seminar, læreanstalt, intelligens, intelligent
# Gravlund

Eldre fotografi frå ein gravlund i Russland.
Varhaug gamle kyrkjegard i Hå kommune på Jæren.
**Gravlund** eller **gravplass** er eit område som er reservert for jordfesting av avlidne menneske, anten dei vert jordfesta i likkiste, eller i urne etter kremasjon. Gravplass for dei kremerte vert òg kalla urnelund.

I Noreg og fleire andre land ligg gravlundane ofte ikring kristne kyrkjer, og det er då vanleg å kalle gravplassane for kyrkjegardar og tilsvarande. Nemninga gravfelt er som oftast nytta som eit arkeologisk nøytralt (ikkjereligiøst) omgrep for samlingar av graver frå førhistorisk tid for døde som har vorte jordfesta på seremonielt vis etter si tids sed. Men i europeiske språk kan ord som svarar til det norske ordet gravfelt òg verte nytta som eit generelt nøytralt alternativ til det som i vanleg språkbruk vert kalla kyrkjegardar eller har andre nemningar av religiøs karakter.

## Gravlundar i Noreg

I Noreg er det ein lovfesta hovudregel at gravlegging skal skje på ein offentleg gravplass eller på ein gravplass som eit registrert trussamfunn har opparbeida etter å ha fått løyve i samsvar med lov frå 13. juni 1969 nr 25 om trudomssamfunn og ymist anna. Alle avlidne har rett til gravplass i den kommunen dei budde i då dei døydde, utan omsyn til kva trudoms- eller livssynssamfunn dei høyrde til, eller kva slags livssyn dei hadde. Gravlegging skal alltid gå føre seg med respekt for den religionen eller det livssynet den døde hadde. Gravlundar ikring kyrkjer som høyrer til Den norske kyrkja er såleis ikkje berre for dei som er medlemar av dette kyrkjesamfunnet. Same rett til gravplass i kommunen har dødfødde born når mora eller faren er busett i kommunen.

Ei grav er freda i 20 år, men fredingstida kan lengjast. Når ein gravlund vert lagd ned, skal arealet vere freda i minst 40 år etter siste gravlegging.

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Gravlund Lov om gravplasser, kremasjon og gravferd (gravferdsloven).
# Dokumentet skøyte

**Skøyte** er eit dokument som gir uttrykk for overføring av eigedomsrett til fast eigedom. Ved tinglysing av skøytet, vert grunnboksheimelen overført frå gamal til ny eigar.
# Val

Val der ein røystar ved å rekka papir i vêret.
*Denne artikkelen er om politiske val. For den kognitive prosessen val; sjå her*

**Val** er beslutningsprosessar der folk røystar for sine favorittar blant fleire alternativ, og fordelinga av røystene avgjer kva som vert utfallet av prosessen (kven som vinn). Val er den vanlege måten å utpeika kven som skal sitja i viktige politiske posisjonar i eit demokrati (eller eit indirekte demokrati) på.

Noreg har eit styresett som er basert på stortingsval kvart fjerde år. Dette valet fastset samansetnaden av Stortinget og (indirekte) regjeringa, som styrer nasjonen. To år etter kvart stortingsval blir det halde kommune- og fylkestingsval som peiker ut dei politikarane som skal styra lokalt, det vil seia på kommune- og fylkesnivå.

Ulike samfunn har ulike valsystem, og ingen av dei vil kjennast heilt rettvist for alle. Difor er alle røystemetodane utsette for kritikk. Den vanlegaste måten å røysta på, er at kvar røysteføre innbyggjar har *ei* røyst, som ho gjev til den kandidaten ho vil skal vinna.

## Sjå òg

* Kyrkjeval
* Prøveval
* Røysterett
* Røysterettsalder

## Bakgrunnsstoff
# Lobbyverksemd

Lobbyverksemd kan vere samtalar utan offentlig innsyn for å påverke eit politisk vedtak.
Illustrasjon:
Adam Schlømer, 2014

**Lobbyverksemd** er ein måte for interesseorganisasjonar og andre grupperingar å påverke Stortingspolitikarar på. Ordet *lobbyverksemd* spelar på ei førestilling om at representantar frå diverse interesseorganisasjonar påverkar politikarar munnleg «i lobbyen» mellom møte. Reell lobbyverksemd føregår på eit meir avansert nivå.

*Lobbyverksemd* vert langt på veg akseptert av dei fleste politiske partia i Noreg som ein naudsynt del av demokratiet. Ved hjelp av lobbyverksemd kan organisasjonar som elles ikkje driv med politikk, men likevel samlar mange menneske, få innverknad på korleis samfunnet vert styrt. Dette har ført til at nokre innflytnadsrike organisasjonar har tilsett eigne lobbyistar på heiltid.

Ordninga vert kritisert av di frivillige organisasjonar utan mykje pengar ikkje kan drive like aktiv lobbyverksemd som organisasjonar med fast tilsette lobbyistar. Det fører til eit demokratisk underskot, då pengar vil dominere korleis denne maktportalen vert nytta.

Eit anna punkt som vert kritisert er at det meste av politisk innverknad som føregår gjennom *lobbyverksemd* er skjult frå ålmenta. På denne måten kan ikkje motstridande organisasjonar lett granske politiske avgjerder. Openheit er rekna som eit av dei viktigaste demokratiske prinsippa i Noreg.
# The Washington Post

|  |
| --- |
| *The Washington Post* |
|  Logoen til *The Washington Post*. |
|  |
| Land | USA |
| Type | Dagsavis |
| Format | Fullformat |
| Grunnlagd | 1877 |
| Eigarar | Jeff Bezos |
| Utgjevar | Fred Ryan |
| Redaktør(ar) | Martin Baron |
| Språk | Engelsk |
| Ideologi | Nyliberalisme |
| Politisk posisjon | Sentrum-venstre |
| Opplag | 507 465 dagleg 846 019 søndagar (2011) |
| Hovudkvarter | Washington, D.C. |
| ISSN | 0190-8286, 2641-9599 |
| OCLC | 2269358 |
| Nettstad | washingtonpost.com |

The Washington Post er ei amerikansk dagsavis skipa 6. desember 1877. Ho er den mest selde avisa i Washington, D.C., og dessutan den eldste. Sidan 2017 har slagordet til avisa vore «Democracy Dies in Darkness» ('Demokratiet døyr i mørket').

Avisa har vunne 47 Pulitzerprisar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «The Washington Post» frå Wikipedia på engelsk, den 24. mars 2017.*
# Grasrotrørsle

**Grasrotrørsle** er innan politikk og organisasjonsliv ei nemning på ei folkerørsle eller folkeaksjon som er organisert frå «folkedjupet». På engelsk er nemninga *grassroots movement*. Ordet er inspirert av det tyske «Graswurzel». Om det vert organisert ei kunstig grasrotrørsle ovanfrå og ned, vert det på engelsk kalla astroturfing, noko som kan omsetjast med *kunstgrasrørsle*. Astroturfing er henta frå kunstgras- merket Astroturf. Døme på falske grasrotrørsler er rørsler som vert organiserte av eit føretak eller ei styresmakt. For å organisera ei kunstig grasrotrørsle kan ein til dømes hyra inn eit informasjonsbyrå. Grunnen til at ein kan ynskja å organisera ei slik «kunstig» rørsle er at ei grasrotrørsle ofte har høgt truverde. Ei grasrotrørsle vert sedd på som ei spontan organisering av idealistiske menneske, grunna på dugnad.

## Bakgrunn

Ei grasrotrørsle kan gjerne arbeida for å løysa lokale problem. Ofte viser det seg at andre lokalsamfunn har same problemet. Innan miljørørsla er slagordet *handla lokalt, tenkja globalt* nytta (frå *Think Globally, Act Locally*). Av dette kjem nemninga glokalisering, som spelar på globalisering.

Grasrotrørsler blir organiserte av eit nettverk av innbyggjarar. Idéen er politisk engasjement for saker, same om det er krav om endring eller å forsvara noko som det er, gjennom krav frå veljarar og samfunnsmedlemmer «nedanfrå», heller enn at eksisterande politiske leiarar styrer prosessen «ovanfrå og ned». Slike aktivitetar forekjem over heile det politiske spekteret.

Teknikkar for grasrotorganisering og lobbyverksemd omfattar dør-til-dør-agitasjon, via telefon, selskap i heimane, møte, plakatar, stands på gata, innsamling av underskrifter, å setja opp informasjonstavler, samla inn pengar frå mange små gjevarar til annonser eller kampanjar, organisera store demonstrasjonar, å få enkeltpersonar til å senda inn meiningsytringar til media og styresmakter, og mobiliseringsaktivitetar som å minna folk på å stemma eller køyra dei til stemmelokala.

I USA meiner dei at den første gongen ordet «grassroots» vart bruka, var då senator Albert J. Beveridge frå Indiana i 1912 sa om det Progressive Partiet, at "dette partiet har komme frå grasrøtene. Det har vakse fram frå jordsmonnet til vanlege folk sine harde naudsyn." Arkivert 2006-06-16 ved Wayback Machine.

## Døme

* Mahatma Gandhi, organiserte grasrotrørsler i India
* Den europeiske kampen mot «software»-patent.

## Sjå òg

* Grønt Gras
* Ad-hoc rørsle
* Grasrotdemokrati
* Mikrokreditt
* Politisk parti

## Bakgrunnsstoff

* Grasrot i Pax leksikon
* The Citizen's Handbook (rettleiar til grasrotorganisering i eit lokalsamfunn)
* Kjøp din egen folkeaksjon Arkivert 2005-02-15 ved Wayback Machine. på  Arkivert 2006-10-13 ved Wayback Machine.
# Senatet i USA

|  |
| --- |
| Senatet i USA |
|  |
|  |
|  |
| Type | Jurisdiksjon |
| Virkefelt | USA |
| Skipa | 1789 |
| Hovudkontor | Capitol |
| Jurisdiksjon | USA |
| Nettside |  |

Senatet på Capitol Hill.
**Senatet i USA** (*United States Senate*) er eitt av to kammer i den riksdekkjande lovgjevande forsamlinga, Kongressen. Det andre kammeret er Representanthuset. Paragraf 1 i den amerikanske grunnlova slår fast korleis Senatet og Representanthuset skal vera samansette og kva fullmakter dei har. Kvar delstat har to representantar, eller senatorar, uavhengig av folketal. Desse representantane vert valde inn for seks år. Senatval vert haldne annakvart år, der ein tredel av representantane står på val, som syter for ei kontinuerleg omrokering av samansetjinga.

Somme teoretikarar meiner at Senatet, sidan det er mindre og representantane tener lengre periodar, får eit større handlingsrom fordi det er meir verna frå tradisjonell USA-amerikansk partipolitikk og folkeopinionen.

Senatet har fullmakter som Representanthuset ikkje har. Det er til dømes eit krav at Senatet samtykkjer i avtalar før dei kan ratifiserast. Dette kravet gjer seg òg gjeldande når ministrar og domarar i dei riksdekkjande rettsinstitusjonane skal veljast.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Senatet i USA Offisiell nettstad
# Hobby

Ordet hobby kjem frå George Cruikshank's illustrasjon i Laurence Sterne's Hobby-horse.
**Hobby** er eit omgrep for ein fritidsaktivitet som ofte tar tid og ofte er ubetalt. Ordet er av usikkert opphav, men kan ha opphav anten i falkejakt i mellomalderen eller etter ein hestetype som blei vidareført til kjepphest (engelsk *hobby-horse*). Hobbyutøvaren blir rekna som ein *amatør* (av latin *amare*, å elske), men kan ha kunnskapar og dugleik på høgde med profesjonelle (dei som har det same feltet som yrke og levebrød).

Nokre unge vel å lære så mykje om si hobbyinteresse, at dei kan gå inn i eit yrke med dette som grunnlag. Uttrykket nerd blir ofte brukt om personar som har hobbyar svært få andre synes er interessante og derfor blir sett på som sære.
# Wikisource

|  |
| --- |
| Wikisource |
|  |
|  |
| Type nettstad | digitalt bibliotek, Wikimedia-innhaldsprosjekt |
| Tilgjengeleg på | fleire språk |
| Grunnlagd | 24. november 2003 |
| Opphavsland | USA |
| Eigar | Wikimedia Foundation |
| Nettstad | wikisource.org |

**Wikisource** er eit Wikimedia-prosjekt som tilbyr frie digitaliserte kjeldetekstar på ulike språk. Prosjektet inneheld hovudsakleg originaltekstar, men òg ein del brukarlaga omsetjingar.

Wikisource blei starta i 2003 og blei etterkvart delt i utgåver med ulike kjeldespråk. Først ute var hebraisk, i august 2004, som med eige skriftsystem skrive frå høgre mot venstre hadde særskilde tekniske krav. Prosjektet blei endeleg delt opp i ulike språk i 2005. Det norske Wikisource-prosjektet blei starta i juni 2006 og kalla Wikikilden.

I juni 2011 hadde det engelske Wikisource-prosjektet over 200 000 tekstar. Det var eitt av tre prosjekt med over 100 000 sider; dei andre to var det russiske og det japanske prosjektet. Norske Wikikilden hadde over 900 tekstar.

## Sjå òg

* Google Books
* Prosjekt Gutenberg
* Prosjekt Runeberg

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Wikisource» frå Wikipedia på engelsk, den 23. juni 2011.*

* Hva er Wikikilden? ved *Wikikilden*, vitja 23. juni 2011
* wikisource.org, vitja 23. juni 2011

## Bakgrunnsstoff

* Hovudside for alle Wikisource-prosjektar
	+ Wikikilden på norsk
	+ Wikisource på svensk
	+ Wikisource på dansk
	+ Wikisource på engelsk
	+ Wikisource på tysk
	+ Wikisource på fransk
# 28. juni

**28. juni** er den 179. dagen i den gregorianske kalenderen (180. under skotår). Det er 186 dagar att av året.

## Merkedag

### Nasjonaldagar og nasjonale flaggdagar

Serbia montenero

### Religiøs helgedag

**Bevegelege heilagdagar som fell på 28. juni i 2026:**

### Namnedag

|  |  |
| --- | --- |
| **Noreg** | Lea, Leo og Leon |
| **Sverige** | Leo |
| **Danmark** | Eleonora |

## Hendingar

### Utlandet

* 1904: D/S «Norge» gjekk på St. Helens-revet like nordaust om Rockall. 610 av dei 765 som var om bord mista livet.
* 1914: Skotet i Sarajevo. Erkehertugen Franz Ferdinand av Austerrike og kona Sophie Chotek vart skotne av Gavrilo Princip, ein serbisk student. Hendinga førte til at Austerrike-Ungarn gjekk til krig mot Serbia, noko som utvikla seg til første verdskrigen.
* 1919: Underteikninga av Versaillestraktaten, som avslutta første verdskrigen for Tyskland.

### Noreg

* 1884: Norsk Kvinnesaksforening vart stifta.

## Fødde

*Sjå òg Fødde den 28. juni.*

* 1491: Henrik VIII av England
* 1577: Peter Paul Rubens, flamsk målar
* 1712: Jean-Jacques Rousseau, sveitsisk-fransk tenkjar og forfattar
* 1796: Caroline Amalie av Augustenborg, dansk dronning
* 1832: Lars Hektoen, norsk bonde og politikar
* 1867: Luigi Pirandello, italiensk forfattar
* 1909: Alf Hellevik, norsk språkgranskar
* 1955: Nikolaj Zimjatov, sovjet-russisk langrennsløpar
* 1956: Per Bergerud, skihoppar og forretningsmann
* 1963: Torbjørn Løkken, norsk skirennar
* 1971: Dagrun Eriksen, norsk politikar
* 1972: Heikki Holmås, norsk politikar

## Døde

*Sjå òg Døde den 28. juni.*

* 548: Teodora I av Austromarriket, bysantinsk keisarinne
* 767: Pave Paul I
* 1189: Mathilda av England, hertuginne av Sachsen og Bayern
* 1628: Jens Munk, dansk-norsk sjøfarar
* 1836: James Madison, president av USA
* 1853: Søren Anton Wilhelm Sørenssen, norsk emebtsmann og politikar
* 1889: Maria Mitchell, amerikansk astronom
* 1896: Olav Paulson, norsk forfattar
* 1914: Franz Ferdinand av Austerrike og kona Sophie Chotek, myrda
* 1984: Yigael Yadin, israelsk arkeolog og politikar
* 1992: Mikhail Tal, sovjetisk-latvisk sjakkspelar
# Ikkje-statleg organisasjon

Valdis Dombrovskis (høgre), då biletet vart teke var han statsminister i Latvia, møter ein representant for ein ikkje-statleg organisasjon
**Ikkje-statleg organisasjon** (frå engelsk *non-governmental organization*; forkortinga *NGO* finst òg i norske publikasjonar) er organisasjonar som arbeider parallelt med statlege organ, men som ikkje er underlagt ei statleg styresmakt. Ikkje-statlege organisasjonar kan i mange tilfelle ha ei form for samarbeid eller konsultativ status både hjå nasjonale styresmakter og internasjonale organisasjonar, mellom desse ulike SN-organ, Europarådet og andre organisasjonar.

I Noreg bruker ein gjerne nemningane «frivillige organisasjonar» eller «ideelle organisasjonar». Organisasjonar med primært kommersiell målsetning vert ikkje rekna som ikkje-statlege organisasjonar. Ikkje-statlege organisasjonar kan finansierast gjennom private eller offentlege bidrag, eller ein kombinasjon.

## Døme på ikkje-statlege organisasjonar

* American Civil Liberties Union
* Amnesty International
* CARE
* Human Rights Watch
* Lækjarar Utan Grenser
* Natur og Ungdom
* PEN-klubben
* Raudekrossen
* Transparency International

## Sjå òg

* Frivillige organisasjonar
* Ideelle organisasjonar
* Interesseorganisasjon

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Ikke-statlig organisasjon» frå Wikipedia på bokmål, den 30. oktober 2018.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

---

* Cross, John C. (1997). *Development NGOs, the State and Neo-Liberalism: Competition, Partnership or Co-conspiracy.* Arkivert 2007-03-12 ved Wayback Machine.
* Degnbol-Martinussen, John og Poul Engberg-Pedersen (2001). *Fattigdom og udvikling. Grundbog om den nødvendige bistand*. København: Mellomfolkeligt Samvirke.
* Krogh, Elsebeth (1998). *NGOerne – frelsende engle eller politiske dyr?* I: Den Ny Verden 4. ss 91 – 105.
* Potter, Robert B., Tony Binns, Jennifer A. Elliot & David Smith (2004). *Geographies of Development. Second Edition.* Essex: Pearson Education Limited.
* Uvin, Peter & David Miller (1994). *Scaling Up: Thinking Through the Issues.*

## Bakgrunnsstoff

* Kva er ein samskipnad? Arkivert 2011-07-06 ved Wayback Machine. – Altinn/Hjelp til regelverk Arkivert 2011-07-06 ved Wayback Machine.
* Frivillighetsregisteret – Altinn/Hjelp til regelverk Arkivert 2011-07-06 ved Wayback Machine.
* Elektronisk skjema for registrering i Frivillighetsregisteret – Altinn/Brønnøysundregistrene Arkivert 2011-07-06 ved Wayback Machine.
# Rettssubjekt

Eit **rettssubjekt** er eit juridisk omgrep for alle som som kan få rettar og pådra seg plikter med grunnlag i rettsreglar. Alle fysiske personar er rettssubjekt, og det same gjelde i utgangspunktet for juridiske personar. Eit selskap er såleis eit eige rettssubjekt, som er uavhengig av eigarane.

At eit selskap er eit rettssubjekt medfører såleis at det er selskapet som pådrar seg rettar og plikter, og som kan saksøke og saksøkast (har partsevne i prosess), og ikkje dei enkelte deltakarane eller eigarane.

Det siste gjeld likevel ikkje utan unntak for alle slags juridiske personar og i alle samanhengar. Eit eksempel på dette er at deltakarane i eit ansvarleg selskap blir skattlagde individuelt, medan selskapet ikkje er eit skattesubjekt. I kva grad juridiske personar er rettssubjekt vil dermed måtte avgjerast konkret for kvart enkelt rettslege problemstilling.

## Sjå også

* Rettsleg handleevne
* Rettsevne
# Næringsliv

Hamn på Færøyane
**Næringsliv** er offentleg eller privat økonomisk verksemd som skapar arbeidsplassar og gjev inntekt til dei tilsette, slik at dei livnærer seg. Primærnæringar som jakt og fiske er den eldste typen næringsliv. Seinare kom jordbruk til og i nyare tid har vi fått enda ei ny primærnæring: fiskeoppdrett. Industri er ei anna form for næringsliv, der utøvarane livnærer seg av produsera varer som andre ynskjer å kjøpa eller ved å arbeida for andre mot betaling. Det var den industrielle revolusjonen som la grunnlaget for industriell produksjon. Omgrepa *næringsliv* og *industri* vert i mange samanhengar nytta om kvarandre. I dei siste tiåra har transport og tenesteytande næringar auka sterkt. Andre viktige næringar for Noreg er skipsfart og oljeindustri. Underhaldningsindustrien har òg vokse mykje etter 2. verdskrig.
# American Red Cross

**American Red Cross** (**ARC**) er det nasjonale forbundet til Raudekrossen i USA. Det vart skipa i 1881.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Amerikanska röda korset» frå Wikipedia på svensk, den 5. september 2011.*
# TikTok

|  |
| --- |
| TikTok |
|  |
|  |
| Utviklar | Beijing Microbroadcast Vision Technology |
| Utgjeve | 20. september 2016 |
| OS-familie | Douyin |
| Type | videodelingstjeneste, sosiale medium |
| Lisens | proprietær lisens |
| Nettstad |  |

**TikTok** er eit kinesisk sosialt nettverk der brukarane kan dela korte videoar, i all hovudsak gjennom ein mobilapp. Videoane inneheld ofte framføringar med song-miming, humor, dans eller matlaging. Nettstaden er blitt forboden i fleire land eller har fått kritikk for brot på personvernlovgjeving, overvaking av brukarane og trugsmål mot nasjonal tryggleik.

Nettverket har det Beijing-baserte selskapet ByteDance som eigar. Dette blei skipa i 2012 av Zhang Yiming. I 2017 blei TikTok-appen gjeven ut for marknaden utanfor Kina. TikTok er ikkje tilgjengeleg i Kina, men i 2016 lanserte ByteDance applen Douyin for den kinesiske marknaden. TikTok og Douyin er identiske, men Douyin har andre retningslinjer. TikTok er populært i Asia, USA og store delar av verda, og appen var tilgjengeleg på 39 språk i 2020. I september 2018 var TikTok den mest nedlasta appen i USA den månaden – den fyrste kinesiske appen som oppnådde dette.

Per 2021 var det registrert éin milliard brukarar. Totale nedlastingar var omtrent tre milliardar i juni 2021.

## Historie

Forløparen til TikTok var heiter Musical.ly. Musical.ly blei skapt av Alex Zhu og Luyu Yang, og blei kjøpt opp for éin milliard dollar i november 2017 av ByteDance, som allereie hadde lansert TikTok. I august 2018 blei alle Musical.ly-kontoane overført til TikTok, og Musical.ly blei seinare lagt ned.

## Funksjonar

Brukarar på TikTok kan laga korte videoer av seg sjølv eller andre. Dei kan opptre på ulike måtar, til dømes ved å mime til musikk, dansa, synga eller anna. Ein kan legge til effektar, musikk og eigen lyd. Det går an å lage duettar, ved at fleire brukarar filmar eigne videoar og legg dei ut saman. Videoar lagt ut på TikTok kan også delast på andre sosiale medium. Det går også an å gje ut videoane privat, berre for vennar og utvalde følgjarar. Fleire av videoane har gått viralt og skapt ulike TikTok-trender. TikTok har også blitt brukt til filmkritikk, ofte ved hjelp av memar og lipsyncing.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «TikTok» frå Wikipedia på bokmål, den 8. desember 2023.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **TikTok Offisiell nettstad