# Stillehavet

|  |
| --- |
| Stillehavet |
| hav |
|  |
|  Stillehavet ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Pacific Ocean |

Kart over Stillehavet
Ein atoll i Kiribati i Stillehavet
**Stillehavet** er eit av verdshava. Med ei flatevidd på om lag 180 millionar km² (med randhav) dekker det halvparten av havflata i verda, og er dermed det aller største havet. Stillehavet grensar mot Sørishavet i sør og møter Polhavet i nord gjennom Beringsundet. Det var Fernando Magellan som gav havet namnet sitt då han runda sørspissen av Amerika i 1521 og opplevde eit svært roleg hav. Han nytta det latinske *Mare Pacificum*, «det fredelege havet».

Med ein overflate på 165 millionar kvadratkilometer (inkludert randhav) utgjer Stillehavet den største delen av havområda i verda – og dermed hydrosfæren. Der utgjer kring 46 % av vassoverflata til jorda, og 32 % av den totale jordoverflata. Stillehavet er dermed større enn alle landareala på jorda til saman. Ekvator deler det inn i Nord- og Sør-Stillehavet. Det meste av Stillehavet når djupner på over 4 000 meter, og Marianergropa i den vestlege delen av Nord-Stillehavet er med sine 10 911 meter det djupaste punktet både i Stillehavets og på jorda.

## Utstrekking og geografi

Stillehavet strekker seg frå Arktis i nord til Antarktis i sør, og er omslutta av Asia og kontinentet Australia i vest og Amerika i aust. Det har òg eit utal spreidde småøyar som er danna av vulkanar eller korallrev. Saman med større øyar og det australske kontinentet utgjer desse verdsdelen Oseania.

### Landområde

Det største landområdet som ligg i Stillehavet i heilskap er øya Ny-Guinea — den nest største øya i verda. Bortimot alle dei mindre øyane i havet ligg mellom 30°N og 30°S, og strekker seg frå Sørøaut-Asia til Påskeøya. Resten av stillehavsbassenget ligg under vatn.

Det enorme stillehavstriangelet, som går under fellesnemninga Polynesia, knyter saman Hawaii, Påskeøya og New Zealand og omsluttar Cook-øyane, Marquesasøyane, Samoa, Selskapsøyane, Tokelau, Tonga, Tuamotu, Tuvalu og Wallis og Futuna.

Nord for ekvator og vest for den internasjonale datolinja ligg øyriket Mikronesia, med blant anna Karolinane, Marshalløyane og Marianane.

I det sørvestlege hjørnet av Stillehavet ligg Melanesia, som er dominert av Ny-Guinea. Andre viktige øygrupper i Melanesia er Bismarckarkipelet, Fiji, Ny-Caledonia, Salomonøyane og Vanuatu.

## Djupner

Stillehavet har store djupner, store delar av det når ned 4 000 meter under havet. Øyane i
havet ligg oppå smale vulkanske ryggar som ofte har svært djupe renner ved sida av seg. Rennene kan vera frå 5 000 til 11 000 meter djupe frå havoverflata. I ei av dei finn med det lågaste punktet i havet, Marianegropa, som ligg 10 924 m under havet.

## Havstraumar

Kalde straumar austover, som Californiastraumen og Perustraumen, gjer den austre delen av havet kaldare enn den vestre. Varme ekvatorialstraumar vestover gjer at overflatetemperaturen i denne delen kan nå 30 °C.

## Randhav og større bukter

Sør-Stillehavet frå sør mot nord:

* Tasmanhavet
* Korallhavet
* Salomonsjøen
* Bismarcksjøen
* Arafurasjøen
* Timorsjøen
* Bandasjøen
* Seramsjøen
* Halmaherasjøen
* Molukksjøen
* Savusjøen
* Floressjøen
* Javasjøen

Nord-Stillehavet frå vest mot aust:

* Celebessjøen
* Sulusjøen
* Filippinerhavet
* Sørkinahavet
	+ Siambukta
* Austkinahavet
	+ Gulehavet
* Japanhavet
* Okhotskhavet
* Beringhavet
* Alaskabukta
* Californiabukta

## Sjå òg

* Klima i Sør-Stillehavet

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Stillehavet**