Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Rektor

**Rektor** (frå latin *rector*, 'styrar', av *regere*) er tittelen til ein leiar av ein skule eller annan utdanningsinstitusjon. Rektorar er ofte kalla skuleleiarar, men dette omgrepet femner om alle i leiinga ved skulen. Rektor har normalt både det pedagogiske, administrative og økonomiske ansvaret for skolen. I nokre tilfelle, og særleg ved små skular, kan rektor også ha undervisning som del av stillinga si.

## Rektorar i Noreg

Opplæringslova set krav om pedagogisk kompetanse til den som skal vere rektor i grunnskulen eller vidaregåande opplæring.

Leiinga ved skulen ellers omfattar gjerne ein assisterande rektor og/eller ein undervisningsinspektør. Når rektor er fråverande, trer desse inn og fungerer som rektor. Dette er vesentleg ettersom ein skule alltid skal ha definert ein ansvarleg leiar.

### Utdanning

Rektorar i norsk grunnskule har tradisjonelt ikkje hatt formell utdanning som rektor, utover dei kompetansekrava som finst for undervisningspersonale elles. Det har dei siste åra vorte meir vanleg at rektorar har skuleleiarutdanning, eller tek slik utdanning kort tid etter at dei tiltrer i jobben. Universiteta i Oslo og Tromsø, samt høgskolane i Agder og Sogn og Fjordane tilbyr masterprogram i utdanningsleiing.

I Osloskolen er det sidan 2002 utdanna skoleleiarar gjennom eit eige program i samarbeid med Handelshøyskolen BI. Programmet vert omtalt som eit masterprogram, men saknar den naudsynte akkrediteringa frå NOKUT.

13. juni 2008 sette regjeringa fram eit forslag om formell utdanning for rektorar.

## Referansar
# Delstaten São Paulo

*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå São Paulo (fleirtyding).*

|  |
| --- |
| São Paulo |
| delstat |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Symbol  |

 |
| Land |  Brasil |
| Hovudstad |  São Paulo  |
| Areal | 248 209,4 km² |
| Folketal |  44 035 304 (1. juli 2014) |
| Språk | Portugisisk |
|  Delstaten São Paulo ﻿ / ﻿ |
|  Kart som viser Delstaten São Paulo.

 Kart som viser Delstaten São Paulo.

 |
| **Wikimedia Commons:**  São Paulo (state) |

**São Paulo** er ein delstat i den søraustlege delen av Brasil og hadde i 2017 ei befolkning på om lag 45 millionar. Hovudstaden heiter òg São Paulo. Delstaten er eit økonomisk og industrielt kraftsenter i Brasil og i Sør-Amerika.

## Økonomi

São Paulo står for om lag ein tredjedel av Brasil sitt BNP og ein tredjedel av landet sitt energiforbruk. Delstaten har omfattande industri, dette innebér både stål-, mekanisk- og elektronikkindustri. Fleire bilkonsern har fabrikkar her og flyprodusenten Embraer har hovudkvarteret sitt i delstaten.

Innan landbruk er blant anna kaffi ein viktig inntektskjelde.

## Politikk

Politikken i São Paulo er kontrollert av Arbeiderpartiet (PT) og av Sosialdemokratane (PSDB). Begge desse partia har opphav i denne delstaten. Guvernøren, Rodrigo Garcia, kjem frå PSDB, tiltredde etter at João Doria trekte seg.

To av dei fem siste brasilianske presidentane, Fernando Henrique Cardoso (PSDB) og Luiz Inácio Lula da Silva (PT), bur i delstaten.

## Historie

Den første busetjinga i delstaten er registrert attende til 1532, med danninga av *Vila da São Vicente*. I 1554 vart det etablert ein jesuitt-misjon som skulle kristne tupi-indianarane i området. Denne misjonen vart seinare til det som i dag er São Paulo by.

Delstaten fekk sitt første økonomiske oppsving på 1900-talet med etableringa av fleire kaffiplantasjar i området. For å kunne eksportere kaffien gjennom hamnebyen Santos vart det i denne perioden bygd både vegar og jernbaner.

Veksten i kaffiplantasjane gjorde at eit stort tal innvandrarar kom til delstaten frå midten av 1900-talet og utover. Desse innvandrarane kom frå land som Tyskland, Italia, Libanon og Japan. I tillegg til innvandrarar, har delstaten òg opplevd ei stor innflytting frå andre delar av Brasil, spesielt frå delstatane i nordaust.

Satellittbilde over storbyområdet São Paulo og omland.
## Byar

Viktige byar er São Paulo (hovudstad), Santos, Campinas, Osasco, São José dos Campos og Ribeirão Preto.

Andre byar er: Araraquara, Araçatuba, Barretos, Bauru, Franca, Jacareí, Jundiaí, Marília, Piracicaba, Presidente Prudente, São Carlos, São José do Rio Preto og Sorocaba.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Delstaten São Paulo Offisiell nettstad