Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Maurya

Mauryariket i 265 f.Kr.
Funnstader for Asjoka-innskrifter.
**Maurya** var eit geografisk omfattande og mektig rike og dynasti i den indiske oldtida, frå rundt 320 til 185 f.Kr. På sitt største omfattar riket størsteparten av det indiske subkontinentet, frå Himalaya i nord til
Nord-Kerala og Andhra Pradesh i sør og frå Assam i aust til Pakistan, Balochistan og delar av Afghanistan i vest. Asjoka den store høyrde til Mauryadynastiet, som blei grunnlagd av Tsjandragupta Maurya.

Riket blei oppretta med utganspunkt i kongeriket Magadha som dekte dagens Bihar, austre Uttar Pradesh og Bengal aust i India, som hadde Pataliputra, dagens Patna, som hovudstad. Det blei grunnlagd i 322 f.Kr. av Tsjandragupta, som styrta det styrande Nandadynastiet og raskt skaffa seg kontrollen over vestliggande område i sentrale og vestlege India der lokale herskarar var blitt svekka av hæren til Aleksander den store. I 320 f.Kr. hadde riket erobra hele nordvestlege India etter å ha sigra over dei gresk-persiske satrapane Aleksander hadde plassert der. Riket byrja gå tilbake 60 år etter at Asjoka døydde. Det blei til slutt oppløyst i 185 f.Kr. då Sungariket blei oppretta i Magadha.

Under Mauryaherredømet opplevde India sosiale og religiøse endringar. Tsjandragupta vigde seg til djainismen medan Asjoka gjekk over til buddhismen, som med hans støtte kunne spreia seg over eit stort område. Asjokaedikta vitner om eit forsøk på å spreia buddhistisk lære over eit vidt område.

*Arthasjastra* skriven av Tsjandragupta sin minister Kautilya og Asjoka-innskriftene er dei viktigaste skriftlege primærkjeldene til Mauryatida. Tida er sett på som ei av dei viktigaste periodane i indisk historie. Det indiske statsvåpenet byggjer på ein løveskulptur oppå ein av asjokasøylene reiste under Asjoka, og i det indiske flagget finn ein asjokahjulet, eit stilisert hjul som blei brukt i mange av innskriftene hans.

## Kjelder

* «Maurya» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Maurya Empire» frå Wikipedia på engelsk, den 2. august 2010.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Maurya**
# MeSH

**MeSH** (**Me**dical **S**ubject **H**eadings) organiserer emneord for bibliografisk indeksering og katalogisering av journalartiklar og bøker om medisin og medisinsk forsking. Det er eit stort metadatasystem som tidlegare kom ut kvart år i prent utgåve men nå er fritt tilgjengeleg på Internett.

Det er den amerikanske *National Library of Medicine* (NLM) som har utvikla systemet og som oppdaterer det. Det er i bruk ikkje berre ved NLM men også ved MEDLINE/PubMed artikkelbasen. Kvar post kan opptre i fleire hierarkiske «tre». Dei fleste postane har også ein kort definisjon, lenkjer til relaterte postar og til ei liste synonym og nesten-synonym.

## Eit døme: Jet Lag

«Jet Lag Syndrome» opptrer i tre ulike tre, og har 3 tre-nummer: Jet Lag

#### Trenummer C10.281.440

* C10 = Sjukdommar av nervesystemet.
* C10.281 = Kronobiologiske sjukdommar.
* C10.281.440 = Jet Lag Syndrome.

#### Trenummer C10.886.425.200.500

* C10 = Sjukdommar av nervesystemet.
* C10.886 = Søvnforstyrringar.
* C10.886.425 = Dyssomniar.
* C10.886.425.200 = Søvnforstyrringar, døgnrytme.
* C10.886.425.200.500 = Jet Lag Syndrome.

#### Trenummer F03.870.400.200.500

* F03 = Psykiske lidingar.
* F03.870 = Søvnforstyrringar.
* F03.870.400 = Dyssomniar.
* F03.870.400.200 = Søvnforstyrringar, døgnrytme.
* F03.870.400.200.500 = Jet Lag Syndrome.

Definisjonen er «Ei kronobiologisk forstyrring som resultat av reiser over fleire tidssoner, karakterisert ved søvnvanskar, trøyttleik, åtferdssymtom, hovudverk og mage- og tarmforstyrringar.»

Søkbare synonym er «Tidssoneendringsyndrom» og «Tidssonesyndrom» og det står Sjå au: Reise.

## Hovudkategoriane

* [A] Anatomi
* [B] Organismar
* [C] Sjukdommar
* [D] Kjemikaliar og farmakologiske substansar
* [E] Analytiske, diagnostiske og terapeutiske teknikkar og utstyr
* [F] Psykiatri og psykologi
* [G] Biologisk vitskap
* [H] Realfag
* [I] Antropologi, utdanning, sosiologi og sosiale fenomen
* [J] Teknologi og mat og drikke
* [K] Humanistiske fag
* [L] Informasjonsvitskap
* [M] Personar
* [N] Helsetenester
* [V] Karakteristikk av publikasjonar
* [Z] Geografiske lokalitetar

## Bakgrunnsstoff

* Medical Subject Heading Home provided by National Library of Medicine, National Institutes of Health (U.S.)
* MeSH på norsk (omsetjing og søkeverktøy av original Medical Subject Healdings, NLM) lagra på server hos uia.no.
* Termsettet NORMSH lagra hos NLM
# San Antonio

| San Antonio |
| --- |
| San Antonio sentrum San Antonio sentrum |
|

|  |
| --- |
|  |

 |
| Land Delstat Fylke | USA Texas Bexar County |
| Mayor | Julian Castro |
| Flatevidd | 1 208,777336, 1 208,780268 km² |
| Flatevidd  • By |  1067,3 km² |
| Innbyggjarar  • By (1. april 2020)    **-** folketettleik |  1 144 646   1 084,4/km² |
| Høgd | 198 m |
| Tidssone | CST (UTC-6) |
| **Nettstad:**  |
| **Nettstad:** www.sanantonio.gov |
| Plassering av San Antonio |

**San Antonio** er ein by i delstaten Texas og hovudsete for Bexar County. Ifølgje folketalsestimata for 2004 har byen 1 236 249 innbyggarar, noko som gjer byen til den åttande største i USA, og den nest største i Texas. San Antonio har likevel ingen store forstader utanom byen, og reknar ein med slike er Dallas temmeleg mykje større.

## Historie

Området var først folkesett av indianarar som kalla området Yanaguana, «forfriskande vatn». Då spanjolane kom til området i 1691, var det festdagen til helgenen Antonius av Padua, derifrå kjem namnet San Antonio. «Mission San Antonio dei Valero» blei etablert i 1718. Slaget ved Alamo fann stad i nærleiken av byen i 1836, og byen har sidan vakse rundt slagstaden. Alamo er i dag ein av dei mest kjende turistattraksjonane i byen.

## Økonomi

I tillegg til turistindustrien, har ei rekke storbedrifter hovudkvarter i byen. AT&T er det største teleselskapet i USA, i tillegg har ein petroleumsbedriftene Valero og Tesoro, finansinstitusjonane USAA og Frost National Bank, medie- og reklamebedrifta Clear Channel, forskingsinstitusjonen Southwest Research Institute og daglegvarekjeda H-E-B. Det store sjukehuset South Texas Medical Center har òg hovudsjukehuset sitt i byen. Blant dei mange utdanningsinstitusjonane i San Antonio er den største San Antonio greina til University of Texas.
# Lækjemiddel

Legemiddel i gammaldags apotek. Frå utstillinga *Extractum* 1995
**Legemiddel, lækjemiddel, medisin** eller **medikament** er farmasøytiske produkt som kan førebygga, lega eller lindra sjukdom, skader eller ulike symptom hjå menneske eller dyr. Ein har laga naturpreparat som botemiddel i uminnelege tider, men i dag er desse midla vanlegvis standardiserte spesialpreparat som blir syntetisk framstilte på faramsøytiske fabrikkar og selde på apotek. Mangelegemiddel er regulerte ved at ein lege, tannlege eller veterinær må skriva ut resept på dei. Andre er reseptfrie.

Døme på piller som lindrar smerte.
Stoff rekna som legemiddel i Noreg er nedskrivne i Forskrift om legemiddelklassifisering.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Legemiddel» frå Wikipedia på bokmål, den 31. oktober 2010.*

Fotnotar

## Bakgrunnsstoff

«legemidler» i *Store norske leksikon*, snl.no.
# Trafikk

Trafikk i Dubai.
**Trafikk** er ferdsel, transport eller omsetnad av folk, dyr, varer, fargreier og i utvida tyding via kommunikasjonskanalar som telefon- eller radionett.
Ordet «trafikk» har opphav i det italienske ordet *traffico*, som tyder 'handel, ferdsel'.

Trafikk på veg kan omfatta fotgjengarar, dyr, vogner, syklar, motoriserte køyretøy, trikkar og andre transportmiddel. Trafikkreglar kan regulera denne ferdselen.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Trafikk» frå Wikipedia på bokmål, den 16. april 2019.*

## Bakgrunnsstoff

* Transportøkonomisk institutt
* Trafikketaten i Oslo
# Massemedium

Bilete av ein aviskiosk i Roma.
**Massemedium** eller berre **medium** er alle typar kommunikasjon som vert brukte for å nå ei stor mengd menneske, typisk innbyggjarane i eit land. Omgrepet vart til på engelsk på 1920-talet, og viser derfor til mange nye eller vidareutvikla former for medium som samfunnet fekk på denne tida. Aviser, blad, radio, fjernsyn og kinofilm er døme på desse, medan andre former som Internett er komne til i nyare tid.

## Utvikling

Utvikling av nye former for medium, som film, og nye kopieringsmåtar ved byrjinga av 1900-talet førte til ein stor auke i det som blei gjeve ut, og måten det blei utgjeve på.

På same tid som medium og medieomgrepet utvikla seg, såg ein det store potensialet massemedium hadde til å påverka massane. Dei kunne brukast til propaganda og reklame, men òg til å kritisera det som var feil i samfunnet. Med eit større nedslagsfelt fekk media større gjennomslagskraft.

Massemedium er blitt kalla *den fjerde statsmakta* ettersom dei kan påverka opinionen ut frå kva dei skriv om. Ved å vera kritiske skal dei kunna fella regjeringer, og ved å lovprisa skal dei kunna støtta dei. Ei fri og kritisk presse vert derfor rekna som svært viktig i eit verkeleg demokrati. Den uavhengige pressa kan verta truga av sensur både frå myndigheitene si side og frå sterke eigarinteressar eller annonsørar.

## Sjå òg

* Kategori:Aviser
* Kategori:Radio
* Kategori:Fjernsyn

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Mass media» frå Wikipedia på engelsk, den 28. oktober 2005.*
# Arbeidar

*Les Raboteurs de parquet* ('Golvskraparane') av Gustave Caillebotte.
**Arbeidar** er einkvan som driv med eit arbeid.

I politisk og vanleg språkbruk viser omgrepet gjerne til ein kroppsarbeidar eller ein fabrikkarbeidar. I den norske arbeidsmiljølova brukar ein omgrepet arbeidstakar om alle som utfører arbeid i annanmanns teneste, Ein arbeidstakar kan vere anten kroppsarbeidar eller funksjonær.

I eit kapitalistisk samfunn vert arbeidarane rekna til arbeidarklassen.

## Biologi

I insektsamfunn av til dømes maur eller bier er arbeidarar individ som utfører arbeidsoppgåver, til skilnad frå droner og dronningar.

## Sjå òg

* Arbeidarrørsla

## Kjelder

* Kåre Selnes i *Norsk Allkunnebok* (1949)

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Arbeidar**
# Teknologi

Ulike typar teknologi bidrog til at menneske på midten av 1900-talet kunne forlata jordatmosfæren for første gong og overleva i verdsrommet.
**Teknologi** (av gresk τεχνολογια < τεχνη, 'handverk', og λογος 'ord, lære' + suffikset ια) er kunnskap om, tillaging og bruk av reiskapar, maskinar, teknikkar, system eller metodar for å oppnå visse restultat. Det kan visa til utvikling og oppfinning av nye verktøy, materialar, prosessar og teknikkar som hjelper til med å løysa problem. Menneska har drive med teknologi sidan steinalderen, og han har sidan vore i stendig utvikling.

## Sjå òg

* Den industrielle revolusjon
* Teknikk
* Ingeniørfag
* Vitskap

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Teknologi**
# Romskip

Eit **romskip** er eit fartøy eller ein innretning som er laga for å reisa i det ytre verdsrommet. Eit romskip kan vera med eller utan mannskap. Romskip er naudsynte for å utføra mange ulike oppdrag, mellom anna forsking og oppdaging i verdsrommet og på andre planetar, jordobservasjon, krigføring og militære oppdrag og utplassering av satellittar og anna utstyr i rommet.

På 1960-talet gjennomførte ein dei første vellukka romferdene med menneske om bord. Utviklinga gjekk særs fort i denne perioden på grunn av romkappløpet mellom Sambandsstatane og Sovjetunionen. Førstemann i bane rundt jorda var russaren Jurij Gagarin i 1961, i romskipet Vostok 1. I 1969 vart Neil Armstrong og Buzz Aldrin dei første menneska på månen, med fartøyet Apollo 11. Den første månelandinga er sett på som den største hendinga i romfartshistoria.

Romskip er mykje brukte i science fiction-forteljingar.

## Sjå òg

* Astronomi
* Romferd
* Romsonde
* Romferje
# Programmering

**Programmering** viser til det å fortelja ein maskin, til dømes ein datamaskin, robot eller andre apparat, korleis dei skal løysa ein viss oppgåve.

Ved hjelp av programmeringsspråk kan ein person laga instruksar til ein datamaskin, som fortel den korleis den skal løyse ei gitt oppgåve. Maskinen skjønar ikkje dette språket direkte, difor må det kompilere språket til maskinkode før maskinen eventuelt kan takle instruksjonane.

Ada Byron Lovelace var den fyrste som beskreiv korleis ein maskin kunne programmerast.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Programmering» frå Wikipedia på bokmål, den 30. november 2009.*
# Avtale

Ein **avtale**, eller **kontrakt**, er i juridisk forstand ei skriftleg eller munnleg semje mellom to eller fleire partar om forhold av rettsleg karakter. Etter hovudregelen i den norske avtalelova blir ein avtale til ved at ein part aksepterer eit tilbod som den andre parten har sett fram, og det er overeinsstemming mellom tilbod og aksept. Avtaleinngåing skjer likevel ofte etter ein meir komplisert prosess med tilbod fram og tilbake før ein oppnår semje.

Etter norsk lov er munnlege avtalar like bindande som skriftlege avtalar, om ikkje anna er blitt bestemt i lov eller føregåande avtale mellom dei same partane.

For å sikra bevis for ein munnleg avtale, bør det vera vitne til stades ved inngåinga av avtalen eller det må finnast anna prov som kan sannsynleggjera at det er inngått ein avtale med eit bestemt innhald. Ein avtale mellom to partar om ein fast eigedom må ha skriftleg form dersom han skal ha eit sikra rettsvern med omsyn til utanforståande ved tinglysing.

Det finst ein del standardiserte mønster for skriftleg utforming av forskjellige typar avtalar, m.a. utarbeidde gjennom Forbrukarrådet, som avtalar med handverkarar. For avtalar kring bygg og anlegg finst ein del mønster frå Norsk Standard (NS).

Om ein avtale inneheld urimelege vilkår eller krav, kan han setjast heilt eller delvis til side av ein domstol, eller av Forbrukarombodet om avtalen gjeld varer og tenester til ein forbrukar.

Når det blir inngått avtalar om større verdiar, bruker ein vanlegvis skriftleg form. Dette blir t.d. gjort ved kjøpekontraktar for bil, båt og fast eigedom, og dessutan ved offentlege innkjøp og bygge- og anleggskontraktar (entrepriseprosjekt). Avtalar i samband med m.a. offentlege innkjøp og entrepriseprosjekt blir normalt inngåtte ved underskrift på eit særskilt avtaledokument. Ved offentlege innkjøp er det påbode at avtale blir inngått etter konkurranse «så langt det er mulig», ifølgje innkjøpslova § 5.

Avtale mellom partane i arbeidslivet blir kalla tariffavtale eller overeinskomst.

Avtale mellom to eller fleire statar blir gjerne kalla traktat eller konvensjon.

## Kjelder

* Avtalerett

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Avtale» frå Wikipedia på bokmål, den 17. mai 2023.*

## Bakgrunnsstoff

* Avtaleloven
# Dharma

Tibetansk dharmahjul i Himalaya.
**Dharma** (sanskrit) eller **dhamma** (pali) er eit grunnleggjande prinsipp i indisk tenking og i hinduismen, buddhismen, djainismen og sikhismen. Omgrepet har ei brei tyding som omfattar berande prinsipp, fast ordning, moral, lov og religion.

## Hinduisme

Jama, guden som dømmer dei døde, er også kjend som Dharma i hinduismen.
I vedisk tradisjon er dharma den faste, moralske verdsordenen som gudane Varuna og Mitra opprettheld. I seinare hinduisk lovtradisjon nyttar ein «dharma» særleg om retten, loven, slik han kviler på ei evig verdsordning. Denne retten vart tidleg utforma i korte leietrådar, *dharmasutra*, og seinare i meir systematiske lærebøker, *dharmashastra*. Den mest kjende av desse er *Manavadharmashastra* som skal ha blitt skrive av Manu, stamfaren til menneska. Boka er truleg utforma mellom 200-talet f.Kr og 200-talet e.Kr.

Dharma er personleggjort som Jama, dødsguden. I eposet *Mahabharata* tek dharma skikkelse som Vidura. Dharma er også far til ein av heltane, Judhisjthira, som heile livet prøver å følgja dharma framfor alt anna.

I læra om fire tidsaldrar (*yuga*) står dharma, symbolisert av ein okse, støtt på fire føter i den første tidsalderen (*satyayuga*). Desse fell gradvis bort slik at i den siste tidsalderen (*kaliyuga*) står dharma berre på ein fot.

## Buddhisme

I buddhismen viser dharma til sjølve læra, og er ein av «Dei tre juvelane» ved sidan av Buddha og munkeordenen. Dharma viser òg til elementa som utgjer heile vera.

Dharmahjulet (*dharmachakra* eller *dhammacakka*) symboliserer dharma og har vore eit viktig bilde sidan dei tidlegaste tidene innan buddhismen.

## Sikhisme

I sikhismen blir *dharm* brukt om 'den rette vegen'. Denne vegen blir forklart i den heilage boka Guru Granth Sahib og er noko ein kvar sikh bør følgja.

## Kjelder

* «dharma» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Dharma» frå Wikipedia på engelsk, den 7. november 2010.*
# Leonardo DiCaprio

|  |
| --- |
| Leonardo DiCaprio |
|  |
|  |
| Fødd | 11. november 1974 (51 år) |
| Fødestad | Los Angeles |
| Fødenamn | Leonardo Wilhelm DiCaprio |
| Aktive år | 1989– |
| Verka som | skodespelar, filmskodespelar, manusforfattar, fjernsynsskodespelar, filmprodusent, teaterskodespelar, miljøvernar |
| Mor | Irmelin Indenbirken |
| Far | George DiCaprio |
| Sambuar | Helena Christensen, Gisele Bündchen, Bar Refaeli, Blake Lively, Erin Heatherton, Toni Garrn, Kelly Rohrbach, Nina Agdal, Camila Morrone, Gigi Hadid, Vittoria Ceretti |
| Prisar | Sølvbjørnen for beste mannlige hovedrolle, Golden Globe Award for beste mannlige hovedrolle i en dramafilm, Golden Globe for Beste skuespiller, Oscar for beste mannlige hovedrolle, Golden Globe Award for beste mannlige hovedrolle i en dramafilm, California Hall of Fame, Alliance of Women Film Journalists Award for Best Actor, BAFTA Award for Best Actor in a Leading Role, Golden Globe, Sølvbjørnen, AACTA Award for beste mannlige hovedrolle, MTV Movie Award for Best Male Performance, MTV Movie Award for Best Jaw Dropping Moment, ridder av Ordre des Arts et des Lettres, Crystal Award, Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Male Actor in a Leading Role |

**Leonardo DiCaprio** (fødd 11. november 1974) er ein USA-amerikansk skodespelar og filmprodusent frå Los Angeles i California.

DiCaprio filmdebuterte i *Critters 3* (1991), men etter rollene som Romeo i Romeo + Juliet samt Jack Dawson frå oscarvinnaren Titanic (1997) fekk han stjernestatus internasjonalt. Dei seinare åra har DiCaprio spelt hovudrolla i ei rekkje seriøse storfilmar. For skodespelarprestasjonen som Howard Hughes i The Aviator (2004) vann han Golden Globe-prisen for beste mannlege skodespelar. I tillegg har han vorte nominert til Golden Globe ni gonger og Oscar-prisen tre gonger.

## Utvald filmografi

* Et gutteliv (1993): Toby Wolff
* Hva er det med Gilbert Grape? (1993): Arnie Grape
* Romeo + Juliet (1996): Romeo
* Titanic (1997): Jack Dawson
* Mannen med jernmasken (1998): Kong Louis XIV
* The Beach (2000): Richard
* Gangs of New York (2002): Amsterdam Vallon
* Catch Me If You Can (2002): Frank Abagnale, jr.
* The Aviator (2004): Howard Hughes
* The Departed (2006): Billy
* Blood Diamond (2006): Danny Archer
* Revolutionary Road (2008): Frank Wheeler
* Shutter Island (2010): Teddy Daniels
* Inception (2010): Cobb
* J. Edgar (2011): J. Edgar Hoover
* Django Unchained (2012): Calvin Candie
* Den store Gatsby (2013): Jay Gatsby
* The Wolf of Wall Street (2013): Jordan Belfort
* *The Audition* (2015), seg sjølv
* *The Revenant* (2015), Hugh Glass
* *Before the Flood* (2016), seg sjølv

## Kjelder

«Leonardo\_DiCaprio» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* Profil på Imdb.com
* Engelsk Wikipedia om DiCaprio, henta inn 05.08.2013.
# Snøggmat

|  |
| --- |
|
**Ulike typar snøggmat: Børek (eller boreka)
* Falafel
* Fish and chips
* Hamburgar
* Iskrem
* Kebab
* Pakora
* Pizza
* Pommes frites eller chips
* Pølse i brød, lompe eller vaffel
* Samosa
* Svele
 |

Ein mann i Mussoorie står klar til å raskt blanda ulike ingrediensar og laga indisk snøggmat.
**Snøggmat** eller **snarmat** er omsetjingar av det engelske omgrepet *fast food*, og vert brukt om ferdig tillaga varm mat som ein kan bli servert i enkle kaféar, buer eller liknande. Maten har fleire fordelar; han er billig, godt likt av mange, både rask å få tak i og rask å eta, men får òg mange klager, som at han er usunn eller øydeleggjande for tradisjonell matkultur.

Mattypen har utvikla seg i samband med det moderne samfunnet, der folk går meir ut for å jobba eller hygga seg, og samstundes bruker mindre tid i heimen. I tillegg til å lagast fort kan han òg etast fort, noko som passer til ein travel kvardag. Mykje av snøggmaten kan òg etast utan bestikk, noko mange opplever som enklare. Så enkelt er det at det er blitt sett fram klager om at ungar som et mykje snøgmat, ikkje lærer å bruka bestikk i det heile.

## Utsalsstader

Ein McDonald's i St. Petersburg.
Det finst mange sjølvstendige utsal som sel snøggmat, som kioskar og bodar, men verdsmarknaden er prega av store, gjerne multinasjonale kjedar som serverer heilt lik mat overalt. Dette konseptet vart funne på av McDonald's, som er den klart største slike kjeda.

I tillegg til å eta slik mat ute, er det òg blitt populært å ta han med seg frå ein «take-away» eller få han levert heim til seg, slik at ein ikkje eingong treng gå ut av huset for å eta snøggmat.

## Helse og miljø

Feitthaldige pommes frites og kyllingbitar frå KFC.
Grunnen til at snøggmat vert rekna som usunn er at han ofte inneheld svært mykje feitt og salt, og lite av viktige næringsstoff. Ein kropp som hovudsaklege lever på snøggmat, vil etter kvart forfalla, noko som mellom anna blei illustrert i dokumentarfilmen «Super Size Me», om ein mann som berre levde på mat frå McDonald's i ein månad.

Produksjon og kjøp av snøggmat fører òg ofte til press mot miljøet. Utstrekt bruk av emballasje, tallerkar, glas og bestikk som berre kan brukast éin gong sløser med råvarer og energi, og fører til forsøpling. Store krav om ein viss type råvare, så billig som mogleg, kan leia til umenneskelege tilhøve og slaktemåtar for dyra som skal bli snøggmat.

Som ein reaksjon mot snøggmat har ein fått ei rørsle for sein mat, *Slow Food*, som legg vekt på tradisjonell, økologisk mat som tek lang tid å laga og nyta.

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Snøggmat**