Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Eleftherios Venizelos

|  |
| --- |
| Eleftherios Venizelos |
|  |
|  |
| Fødd | Ελευθέριος Βενιζέλος 23. august 1864 Mourniés |
| Død | 18. mars 1936 (71 år) |
| Statsborgar av | Hellas, Det osmanske riket, Den kretiske staten |
| Religion | Ortodoks kristendom |
| Yrke | politikar, advokat, skribent, journalist, diplomat, regjeringssjef |
| Utdanna ved | Nasjonale og Kapodistrias Universitet i Aten |
| Mor | Stiliani Ploumidaki |
| Far | Kyriakos Venizelos |
| Ektefelle | Maria Venizelou, Helena Schilizzi |
| Barn | Sofoklis Venizelos, Kyriakos Venizelos |
| Alle verv | * Prime Minister of the Cretan State (1910–1910)
* Hellas’ statsminister (1910–1915)
* Prime Minister of the Cretan State (1899–1900)
* Hellas’ statsminister (1915–1915)
* Hellas’ statsminister (1917–1920)
* Hellas’ statsminister (1924–1924)
* Hellas’ statsminister (1928–1932)
* Hellas’ statsminister (1932–1932)
* Hellas’ statsminister (1933–1933)
* President i Hellas' parlament
* medlem av det greske parlamentet
* medlem av det greske parlamentet
* medlem av det greske parlamentet
* μέλος της Βουλής της Κρητικής Πολιτείας
 |

**Eleftherios Venizelos** (23. august 1864–18. mars 1936) var ein gresk kretisk politikar. Han var gresk statsminister i periodane 1910–1915, 1915, 1917–1920, 1924, 1928–1932, 1932 og dessutan 1933, og er ein av dei viktigaste personane i moderne gresk historie. Han har gitt namn til den internasjonale flyplassen i Aten. Han har hatt stor påverknad også etter sin død gjennom venizelismen, ein ideologi inspirert av tankane hans. Innverknaden hans på Hellas var så stor at han er blitt omtalt som «skaparen av det moderne Hellas».

Venizelos var ein av leiarane for opprøret mot tyrkarane på Kreta i 1897. Då øya fekk sjølvstyre, blei han justisminister der i perioden 1899–1901. Han var forkjempar for at alle grekarar skulle vera samla i eit land. I 1910 flytta han til Athen, der han grunnla Det liberale partiet, og etter det påfølgjande valet blei han statsminister i landet. Gjennom satsingane hans på militæret var landet godt førebudd før Balkankrigen, då dei nordre delane av noverande Hellas blei erobra.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Eleftherios Venizelos» frå Wikipedia på bokmål, den 23. oktober 2024.*
# Andorra la Vella

|  |
| --- |
| Andorra la Vella |
| hovudstad |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Symbol  |

 |
| Land |  Andorra |
| Høgd | 1 023 m |
| Areal | 30 km² |
| Folketal |  24 042 (2023) |
|  Andorra la Vella ﻿ / ﻿ |
|  Plassering i Andorra

 Plassering i Andorra

 |
| **Wikimedia Commons:**  Andorra la Vella |

**Andorra la Vella** er hovudstaden i Andorra, og ligg aust i Pyreneane mellom Frankrike og Spania. Det er òg namnet på kommunen som byen ligg i. Landsbyen Santa Coloma ligg òg i kommunen.

Hovudnæringa i byen er turisme, sjølv om landet òg tener mykje på å vere eit skatteparadis for utlendingar. Møblar og brandy er lokale produkt.

I Andorra la Vella bur forlk frå fleire ulike nasjonalitetar: Spanjolar (43 %), andorranarar (33 %), portugisarar (11 %), franskmenn (7 %), og 6 % andre. Det offisielle språket er katalansk, men ein talar òg spansk og fransk.

## Geografi og klima

Andorra la Vella ligg sørvest i Andorra der to fjellelvar renn i hop. Sidan byen ligg i ei høgd på over 1 000 meter har ein nok snø om vinteren til at staden har eit populært skisenter. Klimaet er temperert med kalde vintrar og varme, tørre somrar. Temperaturane varierer i snitt frå rundet -1 °C i januar og 20 °C i juli. Den normale årsnedbøren er 808 mm.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Andorra la Vella Offisiell nettstad
# Logroño

|  |
| --- |
| Logroño |
| by |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Våpenskjold  |

 |
| Land |  Spania |
| Region | La Rioja |
| Høgd | 384 m |
| Areal | 79 570 000 km² |
| Folketal |  152 150 (2025) |
| Grunnlagd | 1095 |
| Postnummer | 26001–26009 |
|  Logroño ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Logroño |

**Logroño** er ein by nord i Spania ved elva Ebro. Han er hovudstad i den autonome regionen La Rioja, tidlegare kalla provinsen Logroño.

Byen har kring 150 000 innbyggjarar og er handelssenter for Rioja-vinen, som området er kjent for. Her vert òg produsert tømmer, metall og tekstilar.

## Geografi

Logroño ligg nord i regionen La Rioja, ved elva Ebro, 384 meter over havet. Camino de Santiago går gjennom byen. Byen ligg 152 km frå Bilbao, 336 km frå Madrid og 468 km frå Barcelona.

## Historie

Puente de Piedra.
Logroño er ein gammal busetnad, først under romarane med namnet *Vareia*, og så av keltarar. Frå 900-talet kjempa Kongedømet Navarra og Kongedømet Castila om byen. Regionen vart til slutt annektert av Castilla. Alfonso VI av Castilla gav Logroño byrettar i 1095 som fungerte som modell for andre spanske byar. I 1609 og 1610 var Logroño hovudsete for inkvisisjonen, der påståtte baskiske heksar vart brende.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Logroño» frå Wikipedia på engelsk, den 4. november 2009.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Logroño Offisiell nettstad
# Apostel

'Apostel' måla av Jean-Michel Moreau.
**Apostel** (gammalgresk apostolos, ἀπόστολος) tyder 'utsending', og ordet vert i kristen språkbruk brukt uomsett om Jesu utsendingar. På latin fekk ordet forma *apostolus*.

Ordet vert nytta i Det nye testamentet og i kristen tradisjon i ei avgrensa og i ei vidare tyding.

Jesus og dei tolv læresveinane hans. Freske frå Kappadokia frå rundt 1100-talet.
## Dei tolv apostlane

I avgrensa tyding vert ordet bruka om dei tolv læresveinane Jesus i følgje evangelia valde ut til sine apostlar. Ordet apostel er bruka m.a. i Matteusevangeliet 10.2 og i Lukasevangeliet 6,13.

Opphavleg var Judas Iskariot ein av dei tolv apostlane, men etter at han sveik Jesus og døydde, vart Mattias vald til aposteltenesta, og gjekk inn som ein av dei tolv.

I kunsten vert dei tolv apostlane gjerne framstil med kvar sin helgenattributt, som ofte viser til korleis apostelen leid martyrdauden. Av apostlane var det etter tradisjonen berre Johannes som leid ein naturleg død.

* Simon, som Jesus gav namnet Peter (Kefas) vert ofte avbilda med nøklar eller ein opp-nedvend kross.
* Jakob, son av Sebedeus vert ofte avbilda i pilegrimsdrakt eller eit skjel.
* Johannes vert ofte avbilda med ein kalk som ein slange slyngjer seg ut av.
* Andreas vert ofte avbilda med ein X-forma kross, ein andreaskross.
* Filip vert ofte avbilda med ein T-forma kross eller ein krosstav.
* Bartolomeus vert ofte avbilda med ein kniv.
* Matteus vert ofte avbilda med ein hellebard eller eit sverd.
* Thomas vert ofte avbilda med ein vinkelhake eller ein lanse.
* Jakob, son av Alfeus vert ofte avbilda med ein tøyvalkarstokk.
* Judas Taddeus vert ofte avbilda med ein knortekjepp.
* Simon seloten vert ofte avbilda med ei sag.
* Judas Iskariot vart avløyst av Apostelen Mattias. Mattias vert ofte avbilda med ei øks.

Paulus måla av Philippe de Champaigne på 1600-talet.
## Apostelen Paulus

I tillegg til dei tolv apostlane som er nemnde i Apostelgjerningane, vert Paulus rekna som ein av Jesu apostlar. Han gjorde sjølv fleire gonger krav på å bli rekna blant apostlane, og tar apostelnemninga opp spesielt i Korintarbrevet 9,1.

## Apostelnemninga i vidare tyding

I Det nye testamentet vert nemninga *apostel* ved eit par høve òg bruka i ei vidare tyding, om alle kristne misjonærar, som i Apostelgjerningane 14,4 og i Romarbrevet 16,7.

I denne tydinga vert kan ein omtale Ansgar som «Nordens apostel», Thomas von Westen som «Samenes apostel» og Hans Egede som «Grønlands apostel».

## Sjå òg

* Apostelhest

## Kjelder

* Einar Molland og Ragnar Leivestad i Kunnskapsforlagets *Store norske leksikon* (1978) ISBN 82-573-0037-3

### Referansar

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Apostel**
# 604

|  |
| --- |
| < **604** > |
|  |
| 602 | 603 | **604** | 605 | 606 |
|  |
|

| Vid utKategoriar |
| --- |
| Fann ikkje kategorien *604* |

 |
|

| Vid ut604 i andre kalendrar |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Gregoriansk kalender | 604 *DCIV* |
| Ab urbe condita | 1357 |
| Armensk kalender | 53 ԹՎ ԾԳ |
| Kinesisk kalender | 3300 – 3301 ?亥 – 甲子 |
| Etiopisk kalender | 596 – 597 |
| Jødisk kalender | 4364 – 4365 |
| Iransk kalender | 18 BP – 17 BP |
| Islamsk kalender | 19 BH – 18 BH |
| Hindukalendrar |  |
| - *Vikram Samvat* | 659 – 660 |
| - *Shaka Samvat* | 526 – 527 |
| - *Kali Yuga* | 3705 – 3706 |

 |

 |

**604** (romartal CDIV) var eit skotår som byrja på ein ondsag i den julianske kalenderen.

## Hendingar

* Mars: Sabininanus tok over som pave etter pave Gregor I.
* 13. september: Innsetjinga av pave Sabinianus.
* Æthelfrith av Northumbria sameinte Deira and Bernicia.
* Sassanidane øydela den byantinske festninga Dara.
* Sæbert blei konge av Essex.
* Den heilage Laurence blei erkebiskop av Canterbury.
* Mellitus blei biskop av London og grunnla den første St. Paul's Cathedral.

## Fødde

* Oswald, konge av Bernicia og Bretwalda.

## Døde

* 12. mars: Pave Gregor I
* 26. mai: Augustine av Canterbury
* Kong Sledda av Essex,
* Kong Æthelric av Deira
* Yohl Iknal, mayaherskar over Palenque

**<<   600-talet   >>**
<< 600 | 601 | 602 | 603 | 604 | 605 | 606 | 607 | 608 | 609 | 610 | 611 | 612 | 613 | 614 | 615 | 616 | 617 | 618 | 619 | 620 | 621 | 622 | 623 | 624 | 625 | 626 | 627 | 628 | 629 | 630 | 631 | 632 | 633 | 634 | 635 | 636 | 637 | 638 | 639 | 640 | 641 | 642 | 643 | 644 | 645 | 646 | 647 | 648 | 649 | 650 | 651 | 652 | 653 | 654 | 655 | 656 | 657 | 658 | 659 | 660 | 661 | 662 | 663 | 664 | 665 | 666 | 667 | 668 | 669 | 670 | 671 | 672 | 673 | 674 | 675 | 676 | 677 | 678 | 679 | 680 | 681 | 682 | 683 | 684 | 685 | 686 | 687 | 688 | 689 | 690 | 691 | 692 | 693 | 694 | 695 | 696 | 697 | 698 | 699 >>