# Durga

|  |
| --- |
| Durga |
|  |
|  |
| Andre namn | sanskrit दुर्गा, Durgā |
| Barn | Ashokasundari |

Durga i tradisjonell utforming i Burdwan i Bengal.
**Durga** er ei av hovudformene til morgudinna i hinduismen. Ho er knytt til styrke, vern, moderskap, krig og øydelegging. Ho blir vidt dyrka av folk som følgjer den gudinne-sentrerte sekta sjaktisme, og har stor tyding i andre retningar som sjaivisme og vaisjnavisme.

## Namn

Ordet *Durga* (दुर्गा) betyr bokstaveleg ‘uframkomeleg’, ‘uovervinneleg, uangripeleg’. Det er i slekt med ordet *durg* (दुर्ग) som tydger ‘borg, nokoosom er vanskeleg å overvinna eller passera’.

Durga er også kjend som *Mahisa-mardini*, for å ha drepe bøffeldemonen Mahisjasura. Ho er også kjend som *Vindhyavasini* (‘ho som bur i Vindhyafjella’). Andre epitet er *Mahamoha* (‘stor villeiing’), *Mahasuri* (‘den store ho-demonen’), *Tamasi* (‘den store natta, villeiingsnatta’).

Innan sjaktisme har Durga mange epitet. Dei ni namn hennar som Navadurga er: Shailaputri, Brahmacharini, Chandraghanta, Kushmanda, Skandamata, Katyayini, Kalaratri, Mahagauri og Siddhidatri.

## Framstilling

Durga blir framstilt som ei vakker og mektig kvinne. Ho har ei løve eller ein tiger som ridedyr (vahana). Gudinna blir ofte framstilt med fleire par armar som held ulike våpen, og kan visast i kamp mot demonar eller med ein demonkonge ho har sigra over, Mahisjasura, ved føtene. Ho er rekna som maken til Sjiva, men opptrer som oftast åleine.

## Tilbeding

Durga-dyrking er utbreidd i India, med Bengal, Nepal og Himalaya som viktige kjerneområde.
Ho blir ofte dyrka under våp- og hausthøgtider, særleg Durga puja, Durga ashtami, vijayadashami, dipavali og Navaratri.
Durga-festen eller *Durga-podja* blir feira om hausten i samband med høgtida navaratri (‘ni netter’).

## Sjå òg

* Devi
* Sjakti

## Kjelder

### Bibliografi

* «Durga - Hindu mythology». *Encyclopedia Britannica*. 19. februar 2015. Arkivert frå originalen 7. mai 2017.
* Laura Amazzone (2012). *Goddess Durga and Sacred Female Power*. University Press of America. ISBN 978-0-7618-5314-5. Arkivert frå originalen 17. mars 2020.
* Laura Amazzone (2011). Patricia Monaghan, red. *Goddesses in World Culture*. ABC-CLIO. ISBN 978-0-313-35465-6. Arkivert frå originalen 17. februar 2017.
* Alain Daniélou (1991). *The Myths and Gods of India: The Classic Work on Hindu Polytheism from the Princeton Bollingen Series*. Inner Traditions / Bear & Co. ISBN 978-0-89281-354-4.

* Wendy Doniger (1999). *Merriam-Webster's Encyclopedia of World Religions*. Merriam-Webster. ISBN 978-0-87779-044-0.
* Lynn Foulston; Stuart Abbott (2009). *Hindu Goddesses: Beliefs and Practices*. Sussex Academic Press. ISBN 978-1-902210-43-8.

* Constance Jones; James D Ryan (2006). *Encyclopedia of Hinduism*. Infobase Publishing. ISBN 978-0-8160-7564-5. Arkivert frå originalen 23 March 2017. Henta 15 February 2017.

* David R Kinsley (1989). *The Goddesses' Mirror: Visions of the Divine from East and West*. State University of New York Press. ISBN 978-0-88706-835-5. Arkivert frå originalen 17. februar 2017.
* David Kinsley (1998) [First published 1986]. *Hindu Goddesses: Visions of the Divine Feminine in the Hindu Religious Tradition*. Motilal Banarsidass Publications. ISBN 978-81-208-0394-7. Arkivert frå originalen 28. oktober 2020.
* David Kinsley (1997). *Tantric Visions of the Divine Feminine: The Ten Mahavidyas*. University of California Press. ISBN 978-0-520-91772-9.
* James G Lochtefeld (2002). *The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M*. The Rosen Publishing Group. ISBN 978-0-8239-3179-8.
* Donald J LaRocca (1996). *The Gods of War: Sacred Imagery and the Decoration of Arms and Armor*. Metropolitan Museum of Art. ISBN 978-0-87099-779-2.

* Charles Phillips; Michael Kerrigan; David Gould (2011). *Ancient India's Myths and Beliefs*. The Rosen Publishing Group. ISBN 978-1-4488-5990-0. Arkivert frå originalen 17. februar 2017.
* Paul Reid-Bowen (2012). Denise Cush; Catherine Robinson; Michael York, red. *Encyclopedia of Hinduism*. Routledge. ISBN 978-1-135-18979-2. Arkivert frå originalen 24. desember 2016.

* *Denne artikkelen bygger på «Durga» frå Wikipedia på engelsk, den 5. juni 2024.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Durga «Durga» i *Store norske leksikon*, snl.no.