Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Kjøpekraftsparitet

Prisen på ein Big Mac i ulike land er blitt brukt av *The Economist* til å rekna ut kjøpekraftsparitet.
**Kjøpekraftsparitet** (kkp, eng. *purchasing power parity*, PPP) eller **kjøpekraftjustering** er ein måte å samanlikna verdien av ulike valutaer med innan økonomi. For å finna paritet samanlikner ein kjøpekrafta, det vil seia kva ein kan få for pengane med ulike valutaer innanlands i ulike land. Dette reflekterer at prisnivå er forskjellige i ulike land, til dømes at ein får meir for 100 kroner (veksla til baht) i Thailand enn i Noreg.

To valutaer er i paritet om ein kan kjøpa same mengde varer og tenester for same sum i dei to landa dei høyrer til i. Om ein til dømes kan få det same for 100 NOK i Noreg som ein får for 100 SEK i Sverige, vil dei to valutaene vera i paritet.

Ofte bruker ein kjøpekraftsjustering til å finna ut kva vekslingskurs to valutaer skulle hatt for å gje lik kjøpekraft. Ein omtalar gjerne høvet mellom faktisk valutakurs og kjøpekraftspariteten som «den reelle valutakursen».

Kjøpekraftsparitet kan mellom anna brukast for å samanlikna levestandard, og kan bidra til å gje eit rettare bilde enn berre BNP. Metoden er blitt kritisert, til dømes fordi varene og tenestene ein samanlikner ikkje er like vanlege i ulike land, eller fordi han ikkje fanger opp store prisskilnader på ulike ting, til dømes matvarer og bustader. Prisar kan også variera innanfor eit land.

Samanlikning mellom ulike land av BNP og BNP justert med PPP.
## Utrekning

Når ein samanaliknar BNP mellom land bruker ein ofte US-dollar som valuta. Med PPP kan ein då overføra prisar frå ein lokal valuta til dollar for å samanlikna landa. Ein samanlikner prisen på ei varekorg med same type varer i begge land. Ut frå prisane kan ein rekna ut ein ny, fiktiv vekslingskurs.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0

## Kjøpekraftsparitetsteorien

Kjøpekraftsparitetsteorien seier at valutakursar etterkvart vil følgja kjøpekraftsparitetane. Teorien har særleg fått støtte i tider der valutakursar har vore flytande, til dømes i 1920-åra og i 1980-åra etter at Bretton Woods-systemet, med fastsette kursar, braut saman.

## Kjelder

* «kjøpekraftsparitet» i *Store norske leksikon*, snl.no.

* *Denne artikkelen bygger på «Purchasing power parity» frå Wikipedia på engelsk, og «Köpkraftsparitet» frå Wikipedia på svensk den 4. mars 2010.*
# Labuan

|  |
| --- |
| Labuan |
| øy |
|  |
| Land |  Malaysia |
| Areal | 91,64 km² |
| Folketal |  95 100 (2020) |
|  Labuan ﻿ / ﻿ |
|  Kart over øya Labuan og øyane rundt.

 Kart over øya Labuan og øyane rundt.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Labuan |

**Labuan** (/ləˈbuːən/), offisielt Wilayah Persekutuan Labuan, er eit føderalt territorium i Malaysia. Det omfattar øya Labuan og seks mindre øyar utanfor Sabah i Aust-Malaysia. Hovudstaden i Labuan er Victoria. Namnet «Labuan» er avleidd frå det malayiske ordet *labuhan*, som tyder ‘hamn’.

## Geografi

Labuan-territoriet omfattar hovudøya (Labuan på 91,64 km²) og seks andre mindre øyar, Burung, Daat, Kuraman, Store Rusukan, Vesle Rusukan og Papan med eit totalt område på 91,64 km². Øyane ligg 8 kilometer frå kysten av Borneo, ved grensa til delstaten Sabah og nord for Brunei Darussalam, ved den nordlege enden av Brunei-bukta som vender mot Sør-Kina-havet. Labuan-øya er hovudsakleg flat og bølgjande. Det høgaste punktet er Bukit Kubong på 148 meter over havet. Over 70 % av øya er framleis dekka av vegetasjon. Det viktigaste byområdet, Victoria, ligg vendt mot Brunei Bay.

## Folkesetnad

| Befolkningsutvikling |
| --- |
| År | Bef. | ±% |
| 1991 | 54 241 | — |
| 2000 | 70 871 | +30,7 % |
| 2010 | 83 920 | +18,4 % |
| 2020 | 95 120 | +13,3 % |

An-Nur statlege moske i 2021.
Kwang Fook Kong-tempelet.
Ifølge statistikkdepartementet i Malaysia hadde Labuan 86.908 innbyggjarar ved folketeljinga i 2010 og 95.120 ved folketeljinga i 2020. Den etniske samsetjinga i Labuan i 2020 var: Kedayan- og brunei-malayar (34 068), Kadazan-dusun (9 408), bajaufolk (6 866), murutfolk (1265), kinesarar (9.843), indarar (891), lundayeh og andre folkegrupper (21.947), og ikkje-malaysiske borgarar (10 832). Størsteparten av kinesarane i Labuan er frå hokkien-dialektgruppa (men har sidan minka på grunn av migrasjon til fastlandet og utlandet); men det er òg mange hakkafolk her, dei fleste er migrantar eller etterkommarar av migrantar frå fastlandet Sabah og lokalfødde.

Ved folketeljinga i 2010 var 76,0% av folkesetnaden muslimar, 12,4% kristne, 9,0% buddhistar, 0,4% hinduar, 2,1% frå andre religionar og 0,1% ikkje-religiøse.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Labuan» frå Wikipedia på engelsk, den 11. april 2026.*
# Fjell

*For kommunen i Hordaland, sjå Fjell kommune.*
Fjell på Madeira.
**Fjell** er landformasjonar av stein som strekkjer seg høgare enn resten av landskapet kring. Dei er større enn til dømes åsar, men det finst ingen endelege mål som seier kva som er fjell og kva som ikkje er det.

Danninga av fjell blir kalla orogenese, og skjer gjerne ved at jordplater rører seg, eller ved vulkanutbrot. Ellers kan fjell bli forma ved erosjon og nedtæring frå vatn og vind.

## Sjå òg

* Høgaste fjell i Noreg
* Høgaste fjell i verda

## Bakgrunnsstoff

* Norsk fjellatlas Arkivert 2007-09-27 ved Wayback Machine.

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Fjell**
# Sølvsmed

Tysk sølvtøy frå hovudsakleg slutten av 1800-talet.
**Sølvsmed** eller **sylvsmed** er ein handverkar som lagar eller reparerer gjenstandar av sølv. Mange gullsmedar arbeider òg med sølv, men det er ikkje så ofte at sølvsmedar arbeider med gull.

Rosesølje med hengande lauv i forgylt sølv, innkjøpt i Nissedal i Telemark i 1896. NF.1896-0416.Foto: Anne-Lise Reinsfelt/Norsk Folkemuseum
## Korpussølvsmed

Ein såkalla korpussølvsmed (frå det latinske ordet *corpus*, som tydar «kropp») lagar ting med «kropp», som til dømes fat, kanner, lysestakar, sølvbestikk, og dessutan smykke. Tidlegare laga korpussølvsmedane òg sølvbestikk, men i dag er storparten av alt sølvbestikk produsert maskinelt, berre etterhandsama manuelt.

## Filigranssølvsmed

Sølvsmeden Knut Helle i Valle fotografert i 1959 i arbeid med blåserør og lodding på sølje.Foto: Kyrre Grepp/Norsk Folkemuseum.
Ein såkalla filigranssølvsmed (filigransarbeidar) lagar, reparerer og restaurerer filigransarbeid. Filigranssølvsmeden lagar bunadsølv: søljer, beltespenner, knappar og halsringer, og dessutan smykkekjede, armband og øyrepynt. Sølvtråd og sølvkorn vert omgjort til spindelvev-liknande mønstre som ofte vert festa til ei tilpassa sølvplate.

## Bakgrunnsstoff

* Utdanning.no.
# Id ul-adha

**Id ul-adha** (arabisk عيد الأضحى) er ei høgtid innan islam der muslimar minnest korleis profeten Ibrahim (Abraham) var villig til å ofra sonen sin til Gud. Denne høgtida er saman med id ul-fitr den viktigaste festen i islam, og blir feira av alle muslimar. Høgtida tek til den tiande dagen av månaden dhul hidja, like etter hadj, og varer i fire dagar.

## Bakgrunn

Forteljinga om korleis Ibrahim var villig til å ofra den einaste sonen sin til Gud står sentralt i dei abrahamittiske religionane. Medan dei var på veg til offerstaden prøvde djevelen å overtala Ibrahim til å bryta påbodet frå Allah, men profeten heldt seg fast. Like før han skulle utføra offeret, stoppa Gud han og gav han ein sau å ofra i staden. Denne soga er skildra i Koranen 37:99–111. Innan muslimsk tradisjon er sonen Ismael, og handlinga skulle skje i Mina nær Mekka.

## Feiring

Den første dagen av id ul-adha er den viktigaste. Alle kler seg i dei beste kleda sine og ber saman i store forsamlingar. Dei som har råd ofrar dyr, som regel sau, og deler kjøtet med naboar, slekt og dei fattige.

### Tidspunkt

Feiringa av id ul-adha er knytt til kva tid ein ser månen ved byrjinga av dhul hidja. Framtidige datoar er derfor berre omtrentlege. Etter den gregorianske kalenderen byrjar eller byrja høgtida ved solnedgang kvelden før:

* 2010: 17. november
* 2011: 6. november
* 2012: 26. oktober
* 2013: 15. oktober
* 2014: 4. oktober
* 2015: 23. september

## Namn

Dei ulike muslimske samfunna i verda har fleire namn på høgtida. Ho er òg velkjend som *id al-kebir*, 'den store høgtida'. I Tyrkia blir ho kalla *kurban bayramı*, offerfesten, eit namn som òg blir brukt i Bosnia. Eit anna namn med den same tydinga, *qurbani id*, blir brukt i Bangladesh. I Pakistan og India snakkar ein ofte om *bakr-id*, 'geite-id', fordi ein oftast ofrar geiter her. I Singapore, Malaysia og Indonesia er feiringa kjend som *hari raya adiladha*, *haji* (pilegrimsreise) eller *korban* (offerfest). I Vest-Afrika kjenner ein henne som *tabaski*.
# Al Asimah guvernement

|  |
| --- |
| Al Asimah |
| العاصمه |
| guvernement |
|  |
| Land |  Kuwait |
| Hovudstad | Al Kuwait |
| Areal | 200 km² |
| Folketal |  534 964 (2014) |
| Folketettleik | 2 675 / km² |
| Guvernør | Ali Jaber Al-Ahmad al-Sabah |
| Tidssone | EAT (UTC+03) |
| Wikimedia | © OpenStreetMap Al Asimah guvernement ﻿ / ﻿ |
|  Kart som viser Al Asimah guvernement.

 Kart som viser Al Asimah guvernement.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Capital Governorate (Kuwait) |

**Al Asimah** (arabisk العاصمه‎), òg kalla **Al Kuwayt** eller **Hovudstad** er eit av seks guvernement i Kuwait.
Al Asimah tyder «hovudstaden» på arabisk. Al Asimah husar dei fleste finansk og forretningsstrøka i Kuwait, som Kuwait børs.

Gurvernementet består av følgjande distrikt:

* Abdullah Al-Salem
* Adiliya
* Bneid Al-Qar
* Al-Da'iya
* Al-Dasma
* Doha
* Al-Faiha
* Faylakah (som består av øyane Failaka, Miskan og Auhah)
* Granada
* Kaifan
* Khaldiya
* Kuwait by Al Mansouriah
* Murgab
* Al-Nuzha
* Al Qadisiya
* Qurtoba
* Rawdah
* Al Shamiya
* Al Shuwaikh
* Sulaibikhat
* Al Surra
* Al Yarmouk

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Al Asimah guvernement» frå Wikipedia på engelsk, den 5. september 2017.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Al Asimah guvernement**
# Vidaregåande skule

Moheia vidaregåande skule i Mo i Rana.
**Vidaregåande skule** eller **vidaregåande skole** er siste delen av den norske grunnutdanninga og byggjer vidare på grunnskolen. Skolen har tre eller fire klassetrinn. For yrkesfagleg utdanning går det tredje året eigentleg over to år i lære i ei bedrift.

I Noreg har all ungdom mellom 16 og 19 år sidan 1994 hatt rett til eitt av tre alternative grunnkurs (studieretningar) som dei har søkt på, og til to års vidare opplæring som byggjer på første trinn.

## Dagens struktur

Sidan *Kunnskapsløftet* blei innført hausten 2006 har det vore tre studieførebuande og ni yrkesfaglege utdanningsprogram.

*Studieførebuande utdanningsprogram:*

* Idrettsfag
* Musikk, dans og drama
* Studiespesialisering

*Yrkesfaglege utdanningsprogram:*

* Bygg- og anleggsteknikk
* Design og handverk
* Elektrofag
* Helse- og sosialfag
* Medium og kommunikasjon
* Naturbruk
* Restaurant- og matfag
* Service og samferdsel
* Teknikk og industriell produksjon

## Sjå òg

* Oversyn over vidaregåande skolar i Noreg

## Bakgrunnsstoff

* VilBli
# Steining

Steininga av heilage Stefan måla av Rembrandt i 1626.
Kart som viser land der offentleg steining er ei rettsleg eller utanomrettsleg form for straff.
**Steining** er ein avrettingsmetode der det vert kasta stein på den dømde til han døyr. Steining er føreskriven i Bibelen og er òg ein tradisjonell avrettingsmåte i mange muslimske land. Iran er det einaste landet i verda der metoden blir brukt som offisiell avstraffing, men steining blir òg nytta i samband med sjølvjustis i andre land.

Normalt skjer steining ved at ei folkemengd kastar stein på den dømde. Steinane skal vera store nok til å gjera skade, men ikkje så store at dei fører til tap av medvitet eller død med eitt treff. Avrettingsmåten kan derfor ta lang tid og er svært smertefull. I nokre tilfelle skjer døden ved kveling fordi den dømde er dekt med stein og så svekka at pusteorgana ikkje er sterke nok til å trekka inn luft.

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Steining**
# Mombasa

Flyfoto over delar av Mombasa
**Mombasa** er ein by i Kenya. Med vel 915 000 innbyggjarar (2009) er han den nest største byen i landet, og den største hamnebyen i Aust-Afrika. Han vart grunnlagd på den no landfaste Mombasaøya, straks sør for ekvator. Byen er også senter for eit 230 km² stort administrativt distrikt, som også ber namnet Mombasa.

Byen er eit stort handelssenter med kaffihandel, næringsmiddel- og kjemisk industri, stålverk, aluminiumsvalseverk, oljeraffineri, sementfabrikk. Turismen spelar ei viktig rolle, og byen har internasjonal flyplass.

Ibuarane i Mombasa er for det meste swahilitalande av Miji Kenda-folket, men gjennom hundreåra har det vore ei større tilflytting av arabarar og indarar. I dei siste tiåra har mange kome flyttande frå det kenyanske innlandet til hamnebyen.

Namnet på byen kjem av arabarane sitt gamle namn på han; Manbasa.

## Bakgrunnsstoff

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Mombasa» frå Wikipedia på bokmål, den 13. august 2012.*
# Den sørarabiske føderasjonen

|  |
| --- |
| اتحاد الجنوب العربي Den sørarabiske føderasjonen |
| Britisk protektorat |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←    ←    ←  | **1962–1967** |  → |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flagg | Våpen |

 |
| Plasseringa til Sør-ArabiaPlasseringa til Den sørarabiske føderasjonen |
| **Hovudstad** | Aden |
| **Språk** | Arabisk engelsk sørarabisk |
| **Poltisk struktur** | Britisk protektorat |
| **Historisk periode** | Den kalde krigen
 |
|  - Oppretta | 4. april 1962 |
|  - Sjølvstende | 30. november 1967 |

**Den sørarabiske føderasjonen** (arabisk اتحاد الجنوب العربي, *Ittiḥād al-Janūb al-‘Arabī*) var ein organisasjon av statar under britisk vern som etter kvart Sør-Jemen. Føderasjonen vart skipa 4. april 1962 frå 15 verna statar i Føderasjonen av sørarabiske emirat . Den 18. januar 1963 vart det slått saman med kronkolonien Aden. I juni 1964 June 1964 vart Øvre Aulaqi sultanat lagt til, slik at det i alt var 17 statar. Føderasjonen vart avskaffa då det fekk sjølvstendet i lag med protektoratet Sør-Arabia som Folkerepublikken Sør-Jemen den 30. november 1967.

## Statar

* Aden
* Alawi
* Aqrabi
* Audhali
* Beihan
* Dathina
* Dhala
* Fadhli
* Haushabi
* Lahej
* Nedre Aulaqi
* Nedre Yafa
* Maflahi
* Shaib
* Øvre Aulaqi sjeikdmøe
* Øvre Aulaqi sultanat
* Wahidi Balhaf

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Federation of South Arabia» frå Wikipedia på engelsk, den 2. juni 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Den sørarabiske føderasjonen**
# Kongedømet Navarra

|  |
| --- |
| *Reino de Navarra* *Nafarroako Erresuma* Kongedømet Navarra |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **824–1620** |  →    → |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flagg | Våpen |

 |
| Plasseringa til NavarraKongedømet Navarra i 1400 (mørkt grøn). |
| **Hovudstad** | Pamplona |
| **Språk** | baskisk, spansk |
| **Religion** | Kristendom (Romersk-katolsk) |
| **Styreform** | Monarki |
| **Historisk periode** | Mellomalderen |
|  - Opprør mot Frankarriket | 824 |
|  - Nameendring frå Pamplona til Navarra | 1004 |
|  - Sørlege halvdel vart annektert av Spania | 1522 |
|  - Personalunion med Frankrike under Henrik III/IV | 1589 |
|  - Nordlege halvdel vart ein del av Frankrike | 1620 |

**Kongedømet Navarra** (spansk *Reino de Navarra*, baskisk *Nafarroako Erresuma*, fransk *Royaume de Navarre*), opphavleg **Kongedømet Pamplona**, var eit europeisk kongedøme som låg på begge sider av Pyreneane langs Atlanterhavet.

Kongedømet Navarra vart danna då den lokale baskiske leiaren Íñigo Arista vart vald eller utropt til konge i Pamplona (tradisjonelt i 824) og førte eit opprør mot det regionale frankiske styret.

Den sørlege delen av kongedømet vart ein del av kongemakta Castilla i 1513, og kom slik inn i det samle kongedømet Spania. Den nordlege delen av kongedømet vart verande sjølvstendig, men vart ein del av Frankrike gjennom ein personalunion i 1589, då kong Henrik III av Navarra arva den franske trona som Henrik IV av Frankrike, og i 1620 vart kongedømet slått saman med Kongedømet Frankrike.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Kingdom of Navarre» frå Wikipedia på engelsk, den 2. oktober 2009.*
# Muharram

Muharrammarkering i Oudh (Awad) i 1795.
**Muharram** eller **muharram ul haram** er den første månaden i den muslimske kalenderen. Det er ein av dei fire heilage månadene i året, og er rekna som den nest heilagaste, etter ramadan. Det er ikkje ønskeleg å vere i krig eller delta i strid under muharram. Ein prøver ofte å løysa konfliktar denne månaden.

Sidan 2005 har muharram falle på følgjande datoar i den vestlege kalenderen:| 1427 etter hidjra | 31. januar–1. mars 2006 |
| 1428 e.h. | 20. januar–18. februar 2007 |
| 1429 e.h. | 10. januar–8. februar 2008 |
| 1430 e.h. | 29. desember 2008–27. januar 2009 |
| 1431 e.h. | 18. desember 2009–16. januar 2010 |

Den muslimske kalenderen følgjer månen, og difor flyttar muharram seg 11-12 dagar kvart år i tilhøve til den gregorianske kalenderen. Månadene startar når ein eller fleire rettruande muslimar ser nymånen på himmelen, og difor kan ein ikkje seie nøyaktig kva tid ein månad vil byrja.

Den første dagen i muharram kan markerast med muslimsk nyttårsfeiring. Sjiamuslimar markerer minnet om slaget ved Karbala og drapet på Husayn ibn Ali med faste, gjerne også opptog, særleg under asjura den 10. muharram. Også mange sunnimuslimar markerer dei ti første dagane av månaden med faste og reknar 10. muharram som dagen Musa (Moses) vann over faraoen av Egypt.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Muharram» frå Wikipedia på bokmål, og «Muharram» frå Wikipedia på engelsk den 7. desember 2010.*
# Dadar

|  |
| --- |
| Dadar |
| forstad |
|  |
| Land |  India |
|  Dadar ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Dadar |

**Dadar** ([d̪aːd̪əɾ], marathi for ‘stige’) er eit tett folkesett bustad- og handleområde i Mumbai. Det er òg eit viktig jernbane- og bussknutepunkt for lokal og nasjonale ruter. Det var det fyrste planlagde området i Mumbai, og er eit knutepunkt for marathi-kulturen i byen.

## Historie

På 1500-talet vart området kjent som nedre Mahim fordi det låg på øya Mahim, ei av dei sju øyane i Mumbai som etter Bombay-øya var den viktigaste under heile den portugisiske perioden. Dei portugisiske fransiskanarane bygde ei kyrkje her i 1596, Nossa Senhora de Salvação, som i dag er kjend som Portuguese Church og er eit kjent landemerke for Dadar.

Dadar-Matunga-Wadala-Sion-prosjektet frå 1899 til 1900 var den fyrste planlagte utbygginga av forstader for byen. Bombay Improvement Trust utforma planen for å utbetra trengselen i sentrum av byen etter pestepidemiane der på 1890-talet. Etter planen skulle 60 000 menneske få husvere i Dadar-Matunga og like mange i Sion-Matunga. 85 000 menneske skulle husast i Sewri-Wadala.

Utsyn over Chhatrapati Shivaji Maharaj Park.
I 1937 var Shivaji Park og områda rundt blitt bygde ut. Parken skulle bli ein viktig scene i det politiske dramaet som førte til indisk sjølvstande. Seinare har parken òg vore viktig for politisk historie i Mumbai.

## Transport

### Jernbane

Dadar jernbanestasjon
Dadar er ein viktig endestasjon på både Wester og Central-linjene til Mumbai Suburban Railway-nettverket. Som den einaste felles jernbanestasjonen for både sentrale og vestlege linjer, er han eit transittpunkt for mange passasjerar som nyttar Suburban Railway.

## Parkar og strand

Dadar Chowpatty
Dadar Chowpatty (strand) er ein valfartsstad for lokale familiar med hav, sand og snacksutsal. Andre parkar på staden er Five Gardens ved Parsi Colony, Veer Kotwal Udyan og Vaidya Udyan langs Lakhamsi Nappu-vegen.

## Mat

Matretten *vada pav* blei oppfunnen utanfor Dadar-stasjonen i 1971, av Ashok Vaidya. Retten består av ei potetkake (*vada*) servert mellom to stykke brød (*pav*). I tillegg til vada pav er Dadar òg populær for tradisjonell maharashtrisk mat som batata vada, thalipith, sabudana vada, misal pav, usal pav, puri bhaji, pithla bhakri, piyush (ein søt drikk) og lassi. Det finst òg restauranter som serverer mat frå udupi-, panjabi-, nordindiske, kinesiske, thailandske og andre tradisjonar her.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Dadar» frå Wikipedia på engelsk, den 11. februar 2024.*
# Varanasi

|  |
| --- |
| Varanasi |
| by |
|  |
| Land |  India |
| Areal | 82,10 km² |
| Folketal |  1 198 491 (31. desember 2011) |
|  Varanasi ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Varanasi |

**Varanasi**, tidlegare kjend som **Benares**, er ein by i delstaten Uttar Pradesh i India. Byen ligg på venstre breidda av av hinduismens heilage elv Ganges, og er kjenneteikna ved sine såkalla ghāṭa, ghat, dei langsgåande trappetrinna som dekkjer elvebreidda for å gje folk lett tilkomst til det heilage elvevatnet. Ettersom byen er eit religiøst sentrum ved å vere ein av dei sju viktigaste heilage byane i hinduismen, er han eit pilegrimsmål for hinduar, men jamvel òg for buddhistar, og er elles eit populært reisemål for ei mengd turistar. Talet på fastbuande er litt over ein million.

Varanasi er ifølge tradisjonen grunnlagt av guden Shiva og difor vigsla til denne guden, og byen har fleire store tempel for han. På breidda av den heilage elva Ganges gjennom byen er det ei mengd av kremasjonsplassar der likbrenninga går føre seg på tradisjonelt vis på opne bål for at leivningane deretter skal kunne kastast i den heilage elva i samsvar med hinduistisk skikk. I det same elvevatnet tek dei mange pilegrimane sine religiøst reinsande bad. Det er dessutan mange tilhengarar av guden Vishnu i Varanasi, og byen har òg store moskear for muslimar.

Byen er viktig både som jarnbaneknutepunkt og som kulturelt og kommersielt sentrum, og har ein monaleg stor tekstil- og metallindustri. Mellom anna er byen kjend for handverksproduserte silkevarer og gull- og sølvsmykke.

## Galleri

* Varanasi med elva Ganges.
* Likbrenningsplass på breidda av den heilage elva Ganges.
* Religiøs reining ved bad i det heilage elvevatnet.
* Ei av dei mange frittgåande heilage kyrne i byen.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Dei offisielle internettsidene til byen Varansi.