Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Amnesty International

|  |
| --- |
| Amnesty International |
|  |
|  |
| Org.form | Ikkje-statleg organisasjon |
| Skipa | 28. mai 1961 |
| Hovudkontor | London, Brussel |
| Land | Storbritannia |
| Grunnleggjar(ar) | Peter Benenson |
| Nettstad |  (engelsk) |

Nobels fredspris
1977

**Amnesty International** vart stifta i 1961 av den engelske advokaten Peter Benenson på bakgrunn av ein artikkel han skreiv om samvitsfangar. Artikkelen fekk stor merksemd og førte til ein brevskrivingskampanje for lauslating av samvitsfangar i mange land.

I dag har organisasjonen 1,8 millionar medlemmer i meir enn 150 land. På Amnesty International sitt hovudkontor, det internasjonale sekretariatet i London, arbeider over 400 personar.

## Visjon

Amnesty International sin visjon er ei verd der ein kvar nyt godt av alle rettane i verdsfråsegna om menneskerettane og andre internasjonale menneskerettsstandardar. I sitt arbeid for å auke respekten for alle menneskerettane, etterforskar og aksjonerer Amnesty International for å motverka og stogge grove overgrep mot retten til fysisk og mental integritet, samvits- og ytringsfridom og fridom frå diskriminering.

## Amnesty i Noreg

Amnesty International Norsk avdeling vart stifta på FNs menneskerettsdag 10. desember 1964. I byrjinga vart organisasjonen drive berre på frivillig basis, først i 1976 vart det bestemt av styret å opprette ei halv stilling som dagleg leiar. I 1977 vart Amnesty International tildelt Nobels Fredspris for å levandegjere FNs menneskerettserklæring og for å trygge grunnlaget for fridom, rettferd og fred i verda.

Prisen sørgde for at den jamne veksten som hadde vart ved sidan stiftinga no auka kraftig. Distriktskontor vart oppretta på slutten av 1970-åra i Stavanger, Oslo og Bergen (Trondheim fekk sitt kontor først ti år seinare). I dag har Amnesty over 47 000 medlemmer og rundt 30 tilsette i Noreg. I tillegg finst det ei rekke aktive amnestygrupper, studentgrupper og ungdom for Amnesty-grupper.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Amnesty International Offisiell nettstad
* Amnesty International Norge
* Amnesty International hjå Nobelstiftelsen (på engelsk)
# Ballets Russes

**Ballets Russes** var eit ballettkompani som blei danna i 1909 av den russiske impresarioen Sergej Djagilev. Det hadde premieren sin den 18. mai 1909. Kompaniet heldt fyrst til i Théâtre Mogador og Théâtre du Châtelet i Paris og sidan i Monte Carlo. Det hadde sitt utspring i den keisarlege balletten til tsaren i St. Petersburg, som alle dansarane i kompaniet var tilknytte, og hadde fått si trening under påverknad frå den store koreografen Marius Petipa. Det skapte sensasjon i det vestlege Europa gjennom den vitaliteten dei russiske dansarane oppviste, spesielt samanlikna med det Paris kunne varta opp med på den tida. Ballets Russes blei det ballettkompaniet på 1900-talet med størst innverknad, og innverknaden er i den eine eller den andre forma gjeldande sjølv i dag.

## Ballettkompaniet og komponistane

Kompaniet bestod av 13 medlemmer, som alle heldt høg dansemessig standard.

Dansarane og koreografane som var tilknytt kompaniet omfatta George Balanchine, Mathilde Kschessinska, Mikhail Fokin, Vera Karalli, Tamara Karsavina, Serge Lifar, Alicia Markova, Léonide Massine, Vatslav Nizjinskij, Anna Pavlova, Ida Rubinstein og Lydia Lopokova.

Scenografane var blant anna Leon Bakst, Aleksandr Benois, Georges Braque, Natalija Gontsjarova, Pablo Picasso, Salvador Dali, Bilibin, Pavel Tsjelitsjev og Maurice Utrillo.

Komponistane var store profilar som mellom anna Claude Debussy, Darius Milhaud, Francis Poulenc, Sergej Prokofjev, Maurice Ravel, Erik Satie, Ottorino Respighi, Richard Strauss, og ikkje minst Igor Stravinskij, som Djagilev oppdaga då han var fullstendig ukjend og som begynte karrièra si i Ballets Russes.

## Bakgrunnsstoff

* Ballets Russes (2005), Dokumentar som dekkjer historia om Ballets Russes frå starten til slutten. Inneheld mange intervju med dansarar som hadde overlevd kompaniet.
* Ballets Russes australske turnear (1936 - 1940) / AustraliaDancing
* Ballets Russes i Australasia, 1936-1940 / National Library of Australia
* Ballets Russes project / National Library of Australia
* Ballets Russes i Australasia, 1936-1940
* Max Dupain's Dancers 1938-1946 Collection, National Library of Australia

## Kjelde

* *Denne artikkelen bygger på «Ballets Russes» frå Wikipedia på bokmål, den 16. juni 2009.*
# Kherson oblast

|  |
| --- |
| Kherson oblast |
| (ua) Херсонська область (ru) Херсонская область |
| oblast |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Symbol  |

 |
| **Kallenamn:ukrainsk Херсонщина (*Khersonsjtsjyna*)* |
| Land |  Ukraina |
| Rajon | 18 |
| Byrajon | 3 |
| Byar | 39 |
| Landsbyar | 658 |
| Hovudstad |  Kherson  |
| Areal | 28 461 km² |
| Folketal |  1 001 598 (1. januar 2022) |
| ISO 3166-2-kode | UA-65 |
| Retningsnummer | +380-55 |
| Bilnummer | ВT |
|  Kherson oblast ﻿ / ﻿ |
|  Kherson vist som del av Ukraina.

 Kherson vist som del av Ukraina.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Kherson Oblast |

**Kherson oblast** er ein provins (oblast) i Ukraina. Provinsen har eit areal på 28 461 km². I 2005 hadde Kherson oblast 1 127 563 innbyggjarar og administrasjonssenteret ligg i byen Kherson.

Provinsen ligg sør i Ukraina og grensa til den Autonome Republikken Krim i sør, Svartehavet i sørvest, Mykolajiv oblast i vest, Dnipropetrovsk oblast i nord, Zaporizjzjia oblast i aust og til Azovhavet i søraust. Russiske styresmakter har hatt den dominerande kontrollen over provinsen etter at dei annekterte han den 30. september 2022.

## Merknader

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Kherson Oblast» frå Wikipedia på engelsk, og «Kherson oblast» frå Wikipedia på bokmål den 7. september 2012.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Kherson oblast Offisiell nettstad
# Diktatur

**Diktatur** er eit styresett der eitt enkelt parti, ein militærjunta, eller ein einerådande diktator har makta. Diktatur er kalla totalitære når styremaktene grip inn, legg under seg og kontrollerer alle sider ved sivilsamfunnet, og autoritære når styremaktene berre råder over eit avgrensa statsapparat. Dette skilet kan illustrerast ved at autoritære regime berre slår ned på dei som ope går ut og protesterer mot det, medan totalitære regime gjerne slår ned på alle som synest å ha negative meiningar om regimet. Døme på totalitære diktatur er Tyskland under Hitler og Sovjetunionen under Stalin.

Jamvel om diktatur ikkje er demokratiske, kan dei like fullt ha ein viss legitimitet.

## Kjelder
# Det nordeuropeiske låglandet

Topografi i Europa
Det nordeuropeiske låglandet
**Det nordeuropeiske låglandet** er eit geomorfologisk område i Europa. Det består av låge sletter mellom Det sentraleuropeiske høglandet i sør og Nordsjøen og Austersjøen i nord. Høgda på låglandet er mellom 0 og 200 meter. Det meste av området vert nytta til jordbruk, men ein finn òg myrområde, lyngheier og innsjøar. På kysten av Nordsjøen finn ein myrland og Vadehavet, eit stort tidvassområde.

Politisk er Det nordeuropeiske låglandet delt mellom Belgia, Nederland, Tyskland, Danmark og Polen. Store elvar er, frå vest til aust, Rhinen, Ems, Weser, Elbe, Oder og Vistula.

Historisk, og særleg i mellomalderen, vart den vestlege delen av området kalla Nederlanda.

Det nordeuropeiske låglandet er forbunde til Den austeuropeiske sletta, som inneheld dei store slettene i Russland, og som grensar til Uralfjella i aust. I lag dannar dei Den europeiske sletta.

## Tyskland

Den nordtyske sletta (det grøne området i nord)
Den tyske delen av Det nordeuropeiske låglandet vert kalla **Den nordtyske sletta**. Mykje av Den nordtyske sletta er ikkje høgare enn 100 meter over havet. Ved kysten av Nordsjøen er sletta svært flat og består stort sett av myrområde og gjørmete strender. Utanfor kysten ligg Dei austfrisiske og Dei nordfrisiske øyane, som vert rekna som ei fortsetjing av Den nordtyske sletta som vart skild frå fastlandet etter flaumar i mellomalderen.

Langs kysten av Austersjøen møter sletta bratte kalksteinsklipper som vart danna under istidene. Sletta er dekt av sand langs kysten, medan dei indre områda har myr- og heilandskap. Utanfor kysten nær Stralsund ligg Rügen, som er den største øya i Tyskland.

Delstatane Schleswig-Holstein, Hamburg, Bremen, Mecklenburg-Vorpommern, Brandenburg, Berlin, mykje av Niedersachsen og Sachsen-Anhalt, og delar av Sachsen og Nordrhein-Westfalen ligg i dette området.

Under den kalde krigen vart Den nordtyske sletta rekna som ei mogeleg invasjonsrute for Warszawapakta inn i Vest-Tyskland. Ei anna sannsynleg rute kunne ha vore gjennom Fuldagjelet mellom Kassel og Würzburg.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Northern European Lowlands» frå Wikipedia på engelsk, den 14. juni 2007.*
# Mariakyrkja i Lübeck

|  |
| --- |
| Mariakyrkja i Lübeck |
|  |
|  |
| Stad | Lübecker Altstadt, Lübeck |
| Arkitekt | Bruno Fendrich, Denis Boniver, Erich Trautsch, Gustav Schaumann |
| Stil | Teglstensgotik |
|  Mariakyrkja i Lübeck ﻿ / ﻿ |

**Marienkirche** (Mariakyrkja) i Lübeck, offisielt *St. Marien zu Lübeck*, er ei basilika-kyrkje i den nordtyske byen Lübeck bygt i tida 1277-1351. Den lybekske borgar- og bykyrkja har sidan den gongen vore det fremste symbolet på makta og rikdomen til den gamle hansabyen. Kyrkja er innlemma i UNESCO sin verdsarv; Lübecker Altstadt. Ho er plassert på det høgste punktet i gamlebyen i Lübeck.

Kyrkja er 103 meter lang og har eit flatemål på 3 300 kvadratemeter. Ho har to 125 meter høge tårnspir.

Mariakyrkja var førebilete for kyrkjer bygt i såkalla mursteinsgotikk, og er eit sentralt verk i kyrkjebygginga i Austersjø-området.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Marienkirche (Lübeck)» frå Wikipedia på tysk, den 14. mai 2016.*
# Richard Strauss

|  |
| --- |
| Richard Strauss |
|  |
|  |
| Fødd | 11. juni 1864 |
| Fødestad | München |
| Død | 8. september 1949 (85 år) |
| Dødsstad | Garmisch-Partenkirchen |
| Fødenamn | Richard Georg Strauss |
| Opphav | Tyskland |
| Sjanger | opera, symfoni, klassisk musikk, Sardana |
| Instrument | piano |
| Verka som | komponist, dirigent, librettist, musikar, general music director |
| Mor | Josephine Strauss |
| Far | Franz Strauss |
| Gift med | Pauline Strauss-de Ahna |
| Born | Franz Strauss |
| Prisar | Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste, Æresborger av München, Bayerischer Maximiliansorden für Wissenschaft und Kunst, Royal Philharmonic Societys gullmedalje, æresborgar av Wien, Frelserens orden, Adlerschild des Deutschen Reiches, Jernkroneordenen, Dannebrogordenen, kommandør av Oranje-Nassau-ordenen, Eikekroneordenen, Den hellige Carls orden, offiser av Æreslegionen, Ridder av Æreslegionen, Karl IIIs orden, Den røde ørns orden, kommandør av Kroneordenen, Den hvite falks husorden, Den saksisk-ernestinske husorden, Albrechts-ordenen, German Olympic Decoration 1st Class |

Richard Strauss (av Emil Orlik, 1916)
Ein ungdommeleg Strauss
**Richard Georg Strauss** (11. juni 1864–8. september 1949) var ein leiande tysk komponist og dirigent frå seinromantikken og tidleg modernisme.

Han er svært kjend for operaene sine, til dømes *Der Rosenkavalier* (1909-10) og *Salome* (1904-05); lieder, spesielt *Vier letzten Lieder* (1948) og tonedikta og orkesterverka, som *Tod und Verklärung* (1888–1890),  *Till Eulenspiegels lustige Streiche* (1895), *Also sprach Zarathustra* (1896), *Eine Alpensinfonie* og *Metamorphosen für 23 Solostreicher* (1946). Strauss var elles ein stor dirigent og teaterleiar.

Som Gustav Mahler er Strauss ein representant for den tyske seinromantikken etter Richard Wagner. Eit særmerke var nye orkestreringsteknikkar kombinert med ein avansert harmonikk.

Richard Strauss skreiv over 250 musikkverk, totalt 61 orkesterverk (inkludert dei for soloinstrument), 45 kammermusikkverk, 75 songar, 33 orkestersongar, 19 korverk og 21 sceneverk.

Han var ikkje i slekt med den kjende austerrikske komponistfamilien Strauss frå Wien.

### Operaer

* *Arabella* op. 79 1930-32
* *Ariadne auf Naxos* op.60 1911-12
* *Capriccio* op.85 1940-41
* *Daphne* 1937
* *Der Rosenkavalier* op.59 1909-10
* *Die ägyptische Helena* 1927
* *Die Frau ohne Schatten* op.65 1914-18
* *Elektra* op.58 1906-08
* *Intermezzo* 1923
* *Salome* op.54 1904-05

### Tonedikt

* *Don Juan* op.20 1888
* *Tod und Verklärung* op.24 1888-89
* *Till Eulenspiegels lustige Streiche* op.28 1894-95
* *Also sprach Zarathustra* op.30 1895-96
* *Don Quixote* op.35 1896-97
* *Ein Heldenleben* op.40 1897-98
* *Symfonia Domestica* op.53 1902-03
* *Eine Alpensinfonie* op.64 1911-15

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Richard Strauss Verk av og om Richard Strauss i katalogen til det tyske nasjonalbiblioteket
* Richard Strauss' samla verk
# Det peruanske riksvåpenet

Det peruanske riksvåpenet
**Det peruanske riksvåpenet** er eit heraldisk skjold delt i tre med eit stort felt som dekker nedre halvdelen og viser eit gult overflodshorn på raud botn. Feltet øvst til heraldisk høgre viser ein vikunja på blå botn, medan den motsåtande sida viser eit kinatre på kvit botn. Peruanske flagg ramar inn skjolde på begge sider, medan ein krans av steineik står over skjoldet.

Ein versjon av våpenet der flagga er erstatta av ei palme- og ei laurbærgrein blir brukt i orlogsflagget til Peru.

Overflodshornet står for gullet i Peru, vikunjaen står for dyrelivet og treet for planterikdommen som mellom anna finst i regnskogen i Amazonas.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Perus statsvapen» frå Wikipedia på svensk, den 3. august 2011.*
# Titicaca

|  |
| --- |
| Titicaca |
| innsjø |
|  Innsøjen sett frå øya Isla del Sol  |
| Land |  Bolivia,  Peru |
| Tilsig | 27 elvar |
| Utløp | Rio Desaguadero Fordaming |
| Nedslagsfelt | 58 000 km² |
| By | Copacabana i Bolivia Puno i Peru |
| Høgd | 3 812 moh. |
| Koordinatar | ﻿ / ﻿ |
| Lengd | 190 km |
| Areal | 8 372 km² |
| Volum | 893 km³ |
| Kystlengd*1* | 1 125 km |
| Type | Fjellsjø |
| Hydraulisk opphaldstid | 1343 år |
|  Titicaca ﻿ / ﻿ |
|  Kart over Titicaca

 Kart over Titicaca

 |
| **Wikimedia Commons:**  Lake Titicaca |
| 1 Kystlengd er eit unøyaktig mål som kanskje ikkje er standardisert for denne artikkelen. |

**Titicaca** (spansk *Lago Titicaca*), òg kalla *Titicacasjøen*, ligg i Andes på grensa mellom Peru og Bolivia. Han er den innsjøen med kommersiell sjøfart i verda som ligg høgst over havet, på heile 3800 moh. Han har eit areal på 8 372 km², er derfor største innsjøen i Sør-Amerika når ein ser bort frå Maracaibo-sjøen som har kanal mot Det karibiske havet. Titicacasjøen har ei maksimal djupn på 280 m og ein middelverdi på mellom 140 og 180 m.

Ei flytande øy i Titicaca. Foto: Hans-Peter Hein
Det finst mange kystbyar ved Titicaca – største byen er Puno. Ikkje langt frå sjøen, i søraust, ligg ruinbyen Tiwanaku frå før inkatida.

## Kjelder

* Tilsvarande Wikipedia-artikkel på engelsk

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Titicaca**
# Apartheid

**Apartheid** er eit ord som kjem frå afrikaans og tyder «åtskiljing». Det vert fyrst og fremst nytta om den politikken som vart ført av det kvite mindretalsstyret i Sør-Afrika frå 1948 til 1990, men ordet vert òg nytta om liknande system av lovregulert rasesegregering. Ordet vart fyrst nytta i denne tydinga i 1917 i ei tale som vart heldt av Jan Smuts, som seinare vart statsminister i Sør-Afrika i 1919.

På mange måtar var apartheid ei utviding av dei segregeringslovene som alt var innførte av dei kvite mindretalsregjeringane, som Landlova (*Land Act*) av 1913, og raseskiljet som fanst på mange arbeidsplassar. Desse lovene skulle retta seg etter fredsavtala som var signert mellom Boerrepublikkane og britane etter den andre Boarkrigen. Likevel hadde ein mot slutten av den andre verdskrigen lempa ein del på handhevinga av desse lovene, og det var særleg Sambandspartiet (*United Party*) og regjeringa til Jan Smuts som stod for dette. Høgdepunktet kom i 1948, då rapporten frå *Fagan-utvalet* kom. Dette utvalet var sett ned for å granska systemet, og rapporten rådde regjeringa til å oppheva segregeringa i byane, og med det oppheva systemet som gjorde at svarte sørafrikanarar måtte bu i eigne «reservat». Statsministeren støtta råda til *Fagan-utvalet*, og sa at: «Ideen om at ein skal fjerna dei innfødde og sperra dei inne i eigne *kraalar* er etter det eg meiner, det største tøvet eg nokon gong har høyrd.»

Som svar på tilrådinga frå *Fagan-utvalet*, skipa Nasjonalpartiet (*National Party*) sitt eige utval, kalla *Sauger-utvalet*. Innstillingane til dette utvalet var så å seia dei motsette av innstillingane frå *Fagan-utvalet*. *Sauger-utvalet* rådde regjeringa til ikkje berre å halda fram med segregeringspolitikken, men også å gjera han strengare. Utvalet gjekk inn for ein politikk dei kalla «Apartheid», der rasane skulle skiljast åt så mykje som mogleg.

Nasjonalpartiet vann riksvala i 1948, då dei så vidt slo Sambandspartiet til Smuts (sjølv om dei fekk færre røyster). Dei svarte hadde sjølvsagt ikkje røysterett. Partiet sette med det same det tok over i gang ein strengare rasesegregeringspolitikk, som dei skulle halda ved lag i 42 år, fram til han vart avvikla i 1990 av Frederik Willem de Klerk, etter tiår med omfattande protestar både innanlands (særleg frå ANC) og utanlands.

## Sjå òg

* Diskriminering
* Rasisme
* Rasesegregering
* Nelson Mandela
* Desmond Tutu
* Steve Biko

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Apartheid Desmond Tutu talar om israelsk apartheid
* "The History of Apartheid in South Africa" - ein artikkel skriven av ein student ved Stanford-univeristetet
* *Bearer of an Ideal* Arkivert 2005-04-14 ved Wayback Machine. - eit offentleg utgjeve dokument frå Afrikanerbond (tidlegare *Afrikaner Broederbond*), ein tenketank som påverka åtskiljingspolitikken i Sør-Afrika
* FN-dokument som fordømmer apartheid
* Sør-Afrika ti år etter frå National Public Radio
# Skaldyr

Krabbe og reke
**Skaldyr** er ei nemning brukt om sjømat med skal og omfattar matnyttige krepsdyr og muslingar, til dømes reker, hummer eller blåskjell. Til skaldyr kan ein òg rekna havlevande dyr utan skal, som blekksprut og sjøpølse.

## Sjå òg

* Skalldyrfestivalen
# Flaggstat

**Flaggstat** er den statsmakt som eit kommersielt skip (handelsskip) offisielt seglar under. Flaggstaten er styresmakta som har autoritet og ansvaret til å gjennomføra reguleringar over skip og fartøy som er registrert under flagget deira. Det inneber inspeksjon, sertifisering og utferding av til tryggleiks- og antiforureiningsdokument. Alle sjøfartøy må registrerast i ein flaggstat og følgja tryggleiksreglane i landet. I nyare tid har det vorte meir vanleg å registrera skip i «opne register» under såkalla framandflagg, til dømes i Panama og Caymanøyane, mellom anna av skattemotiverte årsaker.

Skip vert først og fremst identifisert gjennom eit nasjonalitetsbevis, men òg gjennom kjenningssignal. Beviset, som vert utskrive av skipsregisterføraren straks skipet er registrert, skal innehalda opplysningar om namnet på skipet, kjenningssignal, byggestad og -år, heimstad og dessutan namnet til eigaren og adresse.

Framandflagg er eit flagg tilhøyrande eit land som vert nytta på skip med eigar/eigarar frå eit anna land. Skipseigaren kan på den måten unngå høge skattar i heimlandet og òg gjera skipsregistreringa enklare. Landet som stiller flagget til disposisjon tek betalt for tenesta, og i nokre mindre land er denne betalinga ei viktig inntektskjelde. Nytte av framandflagg for å unngå internasjonale forpliktingar er ei utfordring i arbeidet med få bukt med ulovleg, urapportert og uregulert fiske.

Panama er per 2015 den største flaggstaten i verda kor bortimot ein fjerdedel av den havgåande tonnasjen i verda er registrert der. På andreplass er Liberia.

## Sjå òg

* Skipsregister

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Flaggstat» frå Wikipedia på bokmål, den 27. juni 2020.*

## Bakgrunnsstoff

* «Declaration recognising the Right to a Flag of States having no Sea-coast. Barcelona, April 20, 1921» (PDF), *League of Nations Treaty Series*
* Shipping Consultative Committee: Voluntary IMO Member State Audit (PDF)
* IV. Effective Flag State Control, *Fisheries and Aquaculture Department*
# Kommandosoldat

Ein **kommandosoldat** er ein type lettvæpna soldat som finst i ein militær spesialstyrke. Dei vert sette til å utføra mindre sjølvstendige oppdrag.

## Synonym

I norske media vert omgrepet òg nytta som synonymt med spesialsoldat og spesialjeger.

## Kommandosoldatar

Noreg:

* Knut Haukelid

Storbritannia:

* Andy McNab, forfattar

## Sjå òg

* Jegersoldat
# Golfrådet

|  |
| --- |
| Golfrådet |
|  |
|  |
| Skipa | 1981 |
| Hovudkontor | Riyadh |
| Nettstad |   |

**Golfrådet** (**GCC**: *Gulf Cooperation Council* ) er ein regional mellomstatleg samarbeidsorganisasjon for arabiske statar ved Persiabukta. Han har hovudsete i Riyadh, hovudstaden i Saudi-Arabia, og vart skipa i 1981.

## Medlemer

|  |
| --- |
| Kart over medlemslanda. |

* Bahrain
* Dei sameinte arabiske emirata
* Kuwait
* Oman
* Qatar
* Saudi-Arabia

## Kjelder

* «Golfrådet» i *Store norske leksikon*, snl.no. Henta 27. desember 2024.

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Golfrådet Offisiell nettstad
# Magen i Israel

|  |
| --- |
| Magen |
| מָגֵן |
| kibbutz |
|  |
| Land |  Israel |
| Region | Nordvest-Negev |
| Distrikt | Det sørlege distriktet |
| Kommune | Eshkol |
| Koordinatar | ﻿ / ﻿ |
| Folketal |  551 (2015) |
| Grunnlagd | 16. august 1949 |
|  •  Grunnlagd av | rumenske immigrantar |
| Tilhøyrsle | Kibbutzrørsla |
|  Magen i Israel ﻿ / ﻿ |
|  Kart som viser Magen i Israel.

 Kart som viser Magen i Israel.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Magen |

**Magen** (hebraisk skrift מָגֵן, tyder ‘Skjold’) er ein kibbutz sør i Israel. Han ligg nordvest i Negevørkenen og dekkjer 8 500 dekar og høyrer til Eshkol regionale kommune. I 2006 hadde han 480 innbyggjarar.

Kibbutzen vart grunnlagd av immigrantar frå Romania den 16. august 1949. Staden ligg på restane av Sheikh Nuran, ei slagmark under Operasjon Assaf i den arabisk-israelske krigen i 1948.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Magen, Israel» frå Wikipedia på engelsk, den 9. september 2015.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Magen i Israel Offisiell nettstad
# Etterretning

Etterretningsinstallasjon ved Misawa flybase i Japan.
Foto:
USAF Air Intelligence Agency

**Etterretning** er informasjon og kunnskap tileigna gjennom observasjon, innsamling, analyse og evaluering. Etterretning vert ofte innhenta om ein motpart, fiende, konkurrent, e.l., men kan òg gjelde landområde, vêrforhold og andre objektive forhold.

## Former for etterretning

* Spionasje
* Militær etterretning

## Etterretningsdisiplinar

* Menneskebasert etterretning (HUMINT)
* Fotografietterretning (IMINT)
* Målings- og signaturetterretning (MASINT)
* Signaletterretning (SIGINT)
	+ Sambandsetterretning (COMINT)
	+ Elektronisk etterretning (ELINT)
* Frikildeetterretning (OSINT)
# Panservernmissil

Eit BGM-71 TOW vert avfyrt frå ein HMMWV
**Panservernsmissil**, òg omtalt som **ATGM** (engelsk anti-tank guided missile), er eit missil laga spesielt for å kjempa mot tungt pansra køyretøy som stridsvogner og stormpanservogner. Dei varierer i storleik frå bærbare skulderavfyrte våpen, til system som berre kan avfyrast frå køyretøy eller fly.

Ein klassifiserer som regel panservernsmissil som anten *MCLOS* (Manual Command Line Of Sight) eller *SACLOS* (Semi-Automatic Command Line Of Sight). MCLOS føreset at skyttaren kan sjå missilet gjennom heile flukta og styre det til målet ved hjelp av ei stikk, medan SACLOS gjer at det er nok at siktemidla peikar på målet fram til missilet treffer.

Meir avanserte system brukar lasermarkering eller TV-kamera i sjølve missilet for å utpeika mål, og nokre er òg såkalla «avfyr og gløym» - (*fire-and-forget*).

Dei fleste panservernsmissil har stridshovud med holladning.

Nokre døme på panservernsmissil er den USA-produserte BGM-71 TOW, britiske Swingfire, den svenske Bofors Bantam, det fransk-tyske Euromissile MILAN og russiske AT-3 Sagger.

Panservernsvåpen som RFK eller M72 er ikkje panservernsmissil, sidan dei ikkje har noko styringssystem.

## Referansar