Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Singelplate

Ein tradisjonell single er ei grammofonplate som vanligvis inneheld eitt lydspor eller éin komposisjon på kvar plateside og som skal spelast av med ein omdreiiingshastigheit på 45 omdreiingar i minuttet.
Tre ulike singleplateformat.
Ein **singel** eller **singelplate** (òg skrive **single**), ofte forkorta **SP** (*single playing*) er eit standardisert format for grammofon- og CD-plater. Ein singel inneheld mindre lyd, det vil seia kortare lydopptak og færre lydspor enn musikk- og lydplater i andre format (EP- og LP-plater).

Ei tradisjonell singelplate er ei grammofonplate med berre eitt lydspor eller éin komposisjon per plateside. Hovudsongen er vanlegvis plassert på A-sida, medan B-sida inneheld eit bonusspor. Ein grammofonsingel har ein diameter på 17,5 cm og skal spelast av med 45 omdreiingar per minutt, og kan derfor òg kallast ei *45-plate*. Slike singelplater vart utvikla av RCA og kom på marknaden i 1949, året etter at Columbia hadde teke til å marknadsføra mikrorilleplater.

8 cm CD-singel
Ein CD-singel består som regel av éin hovudsong og éin til tre «bonussongar». Ein maxi single ville bestå av fleire enn to songar.

Singlar vert ofte gjevne ut både i forkant og etterkant av eit studioalbum for å marknadsføre musikken og selje fleire pater. Ofte vert det òg spelt inn ein musikkvideo til singlane som kjem ut. På ein singel kan det i tillegg til hovudsporet vere konsertopptak, andre songar frå studioalbumet, tidlegare ikkje utgjevne songar, demoar eller den same songen i forskjellige versjonar.

Singelsalet vert registrert på singellister i dei fleste land, som til dømes VG-lista i Noreg, Billboard Hot 100 i USA og UK Singles Chart i Storbritannia. Desse listene vert ofte publiserte i magasin eller aviser, og mange fjernsynsshow eller radioprogram som tar ei nedteljing på lista. For å kome med på lista må ein følgje somme krav som dei som eig lista avgjer, som regel går det på platesal og kor mange gonger songane vert spelte på radio. I dag er mange av desse listene òg basert på mengda nedlastingar av songen.

Singlane hadde stordomstida si særleg i 1950- og 1960-åra, i starten av rockehistoria, særleg fordi dei var billigare enn heile album. Utover i 1960-åra vart det større fokus på album og samanhengande tema, men singlane var framleis eit viktig marknadsføringsledd. I løpet av 1990- og 2000-åra har singlane vorte mindre viktige, sidan både album og singlar vert gjeve ut på CD-plater som har meir eller mindre same produksjonskostnad og album vart hovudmetoden å selje musikk på.

## Sjå òg

* Grammofonplate
* EP-plate
* Maxi single

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Single (music)» frå Wikipedia på engelsk, og «Singel (musikk)» frå Wikipedia på bokmål den 13. februar 2013.*
# A- og B-side

Victor 17929A og 17929B.

**A-side** og **B-side** er det opphavlege namnet nytta på dei to sidene på ei 7-tommar vinylplate, som singlar vart gjevne ut på i starten av 1950-åra og fram til byrjinga av 1990-åra. Uttrykket kom til ved at songen som vart plassert på A-sida var den som plateprodusenten håpte ville få speletid på radio og verte ein hit, medan B-sida, den andre sida av plata, var ein song som ofte vart sett på som mindre god. Ofte var B-sida ein song som ikkje kom med på albumet som A-sida ofte kom frå, anten fordi det ikkje var plass eller han ikkje var god nok.

Etter at singlane byrja å kome ut på CD, har dei ofte inneheldt meir enn to songar, der song nr. 1 fungerer som A-side. Dei andre songane på ein slik singel vert likevel ofte kalla «b-sider». Stundom gjev grupper ut eigne plater med samlingar av slike b-sider som ikkje har vorte gjevne ut på andre album tidlegare.

## Dobbel A-side

Ei «dobbel A-side» er ein singel som har to songar som kjem inn på listene. Dette vart innført av The Beatles i 1965 med singelen deira «Day Tripper» som kom ut på singel i lag med «We Can Work It Out» då bandet fann ut at begge songane var like gode og at dei ikkje ville gje den eine status som B-side.

Sidan enkelte singellister, som den amerikanske Billboard-lista, baserer seg både på platesal og radiospeling, kan begge sidene på same singel kome inn på lista samstundes.
# Musikksjanger

Skjematisk framstilling av ulike musikksjangrar innan jazz.
**Musikksjanger** er ein bestemt stilart innan musikk som høyrer til ein viss tradisjon eller ei gruppe felles konvensjonar.

Ein kan klassifisera slike sjangrar på mange ulike måtar, til dømes ut frå:

* Bruk av musikkinstrument
* Rytme og/eller beat
* Tempo
* Lyrikk
* Stil og flyt
* Geografisk eller kulturelt opphav

Det blir stadig laga nye sjangrar ut frå eldre musikkformer. Kvar kultur og subkultur har utvikla sin folkelege musikkstil, som musikarar så har kombinert til nye osb.
Klassifiseringar kan vera subjektive og kontroversielle, og ulike sjangrar kan overlappa kvarandre.

Akademiske definisjonar av sjølve omgrepet «sjanger» kan variera. I boka *Form in Tonal Music* skil Douglass M. Green mellom sjanger og form. Han rekna madrigal, motett, canzona, ricercar og dans som døme på sjangrar frå renessansemusikk. For å vidare forklara skiljet skriv Green: «Beethovens Op. 61 og Mendelssohns Op. 64 er identiske i sjanger — begge er fiolinkonsertar — men ulike i form. Derimot er Mozart sin rondo for piano, K. 511 og «Agnus Dei» frå hans Messe, K. 317, mykje ulike i sjanger, men er nokså like i form.» Nokre, som Peter van der Merwe, reknar omgrepa «sjanger» og «stil» som det same, og seier at «sjanger» kan definerast som musikkstykke som deler ein viss stil eller eit grunnleggjande musikalsk språk. Andre, som Allan F. Moore, meiner at «sjanger» og «stil» er to ulike omgrep, og at sekundære kjenneteikn som tema eller innhald også kan skilja mellom sjangrar.

## Sjå òg

* Sjangrar innan elektronisk musikk

## Merknadar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Musikgenre» frå Wikipedia på dansk, og «Music genre» frå Wikipedia på engelsk den 14. desember 2019.*