Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Markgreve

**Markgreve** er ein adelstittel som opphavleg vart gjeven av den tysk-romerske keisaren til grevar som hadde len ved grensene (marker på tysk) til grensa og skulle forsvare desse. Tittelen tilsvarar marki, men vart i Tyskland mykje nytta av suverene fyrstar, til dømes markgrevane av Brandenburg og Baden. Desse suverene fyrstane hadde rang over titulære fyrstar.

Tittelen er òg vorte nytta i Danmark-Noreg, men berre to gonger, av Hugo Octavio Accoramboni i Firenze som vart utnemnd til markgreve av Lister (Lista) i 1709, og året etter, da Francisco de Ratta i Bologna var utnemnd til markgreve av Mandal.

## Kjelder

* markgreve i *Store norske leksikon*
# Pansra kampvogn

Mark IX, den fyrste spesialbygde pansra kampvogna, utvikla under fyrste verdskrigen i Storbritannia.
**Pansra kampvogn** (engelsk *armored combat vehicle, ACV*) er ein kategori militære kjøretøy som vert delt opp i tre underkategoriar i CFE-avtalen:

1. Pansra personellkøyretøy eller transportpanservogner (engelsk *armoured personnel carrier*, forkorta APC)
2. Stormpanservogner (engelsk *armoured infantry fighting vehicle*, forkorta AIFV)
3. Tungt væpna pansra kampvogn (engelsk *heavy armament combat vehicle*, forkorta HACV)

## Referansar
# Nedrusting

Våpen på krigsskip vert demontert i hamna i Philadelphia i 1923 . Marinetraktaten i Washington, som vart laga for å hindra eit våpenkappløp etter første verdskrigen, sette ei grense for kor mange krigsskip signaturlanda kunne ha.
**Nedrustning** er ei nemning som vert brukt når eit land rustar ned ved å redusera den militære kapasiteten i form av talet på våpen og soldatar. Det motsette av nedrustning er opprusting og tyder at eit land vel å bruka meir pengar på militæret.

Når det gjeld nedrustning er det spesielt kjernefysiske våpen som får mest merksemd. Nedrustning av kjernevåpenlagera har vore tema for mangfoldige samtalar og forhandlingar spesielt mellom USA og Russland.

## Døme på nedrusting - CFE-avtalen

På 1990-talet vart den mest omfattande nedrustningsavtalen som nokon gong er inngått gjennomført i Europa. Hovudhensikta med avtalen var å få redusert slagkraft for konvensjonelle våpensystem etter den kalde krigen. Det vart sett opp maksimumstal for kvar våpentype for kvar av aust-vest-sidene, og ved fristen for gjennomføring av avtalen i 1995 var reduksjonane praktisk talt gjennomførte. Eit stort tal stridsvogner, pansra kampvogner, artilleriskyts, kampfly og kamphelikopter vart destruerte. CFE-avtalen inneheld òg regler om inspeksjon og kontroll.
# Mekanisert infanteri

Mekanisert infanteri
**Mekanisert infanteri** er infanteri utrusta med pansra personellkøyretøy. Det skil seg frå motorisert infanteri som nytter upansra køyretøy, til dømes lastebilar, jeepar og bussar. Dei pansra personellkøyretøya kan ha maskinkanon, maskingevær og granatkastarar.

Sovjetisk stormpansarvogn BMP-1
Til skilnad frå stridsvognseiningar, der alle soldatar sit i køyretøyet, består hovuddelen av det mekaniserte infanteriet av infanteristar som er utrusta for strid til fots.

Nemninga "mekanisert infanteri" er lite brukt fordi det flettar seg inn i motstykket motorisert infanteri. Dei fleste militære einingar har ei blanding av pansra og upansra kjøretøy, og på norsk vert nemninga motorisert infanteri brukt òg om avdelingar som har Pansra personellkøyretøy som hovudvåpen.
På russisk vert nemninga "motostrelkoviye vojska" brukt, noko som tyder "motorskytestyrkar". På svensk brukar dei nemninga "motor skytte", på tysk "motorisierte schützen" og på engelsk "Motor Rifle" og avdelingar som truleg burde kallast "mekaniserte" etter definisjonen i Wikipedia.
# Tokarevpistol

Tokarevpistol.
**Tokarevpistol** eller **Tula Tokarev 1933**, forkorta **TT-33**, er ein halvautomatisk pistol frå Sovjetunionen.

Fjodor Tokarev utvikla tokarevpistolen i 1930 for det sovjetiske militærvesenet for at han skulle komma i staden for dei gamle nagantrevolverane som dei hadde bruka i landet heilt sidan tsartida. Den noko utbetra Tokarev-Tula (TT) vart teken inn i 1933, såleis au kalla *TT 33*, mykje bruka av sovjetiske styrkar under andre verdskrigen og er ein av dei mest pålitelege pistolane i historia.

Han er ein svært nær kopi av John Browning sin bakslagspistol FN Browning 1903 i utsjånad og verkemåte, kombinert med Browning sitt kort-rekyl-prinsipp (som i Colt 1911) og eit enklare hane-system med utvendig hane/hammar. Han brukar patronar i kaliber 7.62x25 mm Tokarev, og er single-action.

Kommandør med tokarevpistol under andre verdskrigen.
Under andre verdskrigen vart han lika betre enn nagantrevolveren fordi han var lettare å lade og raskare å skyte med. Da han kunne tole store påkjenningar vart han laga i store tal som krigsvåpen.

Produksjonen av TT 33 i Sovjetunionen enda i 1954. Han vart au laga i Kina, Ungarn, Polen, Jugoslavia og Nord-Korea. Etter kvart vart han erstatta av makarovpistolane.

## Bakgrunnsstoff

* Da komrade: the Tula Tokarev Model 1930/1933 Arkivert 2008-12-10 ved Wayback Machine.
* Guns World
* Modern Firearms

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «TT-33» frå Wikipedia på engelsk, den 4. juli 2006.*
# Sri Lanka

| ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය (Singalesisk *Sri Lankā Prajathanthrika Samajavadi Janarajaya*) இலங்கை ஜனநாயக சோசலிசக் குடியரசு (Tamil, *Ilaṅkai saṉanāyaka sōsalisk kuṭiyarasu*)
(norsk: Sri Lanka, srilankisk) |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flagg | Riksvåpen |

 |

 |
| **Nasjonalsong** | «Sri Lanka Matha» |
|  |
| **Offisielle språk** | Singalesisk og tamil |
| **Hovudstad** | Colombo
og Sri Jayewardenepura (Kotte) |
| **Styresett** President Statsminister | Demokratisk sosialistisk republikk Maithripala Sirisena Ranil Wickremesinghe |
| **Flatevidd**  – Totalt  – Andel vatn |   65 610 km² (121.) 1,3 % |
| **Folketal**  – Estimert (2017)  – Tettleik |   22 409 381 (56.) 341,6 /km² (26.) |
| **Sjølvstende** Frå Storbritannia | 4. februar 1948 |
| **Nasjonaldag** | 4. februar |
| **BNP**  – Totalt (2015)  – Per innbyggjar |   232 500 mill. USD (60.) 11 300 USD (106.) |
| **Valuta** | Srilankisk rupi |
| **Tidssone** | UTC +6 |
| **Telefonkode** | +94 |
| **Toppnivådomene** | .lk

  |

**Den demokratiske sosialistiske republikken Sri Lanka** er ein tropisk øy-republikk i Asia søraust for India. Nasjonaldagen er 4. februar, dagen då landet vart sjølvstendig frå Storbritannia i 1948.

Sri Lanka har to store folkegrupper, singalesarar og tamilar, som i over tjue år har vore involverte i ein borgarkrig mot kvarandre. Singalesarane held regjeringsmakta i landet, medan opprørsgruppa dei tamilske tigrane kontrollerer nordlege delar av øya.

Det høgste fjellet heiter Pidurutalagala.

Øya har i tidlegare tider vore kjend som **Lanka**, **Lankadvipa**, **Taprobane**, **Serendib** og **Selan**. Ho var kjend som **Ceylon** i kolonitida og fram til landet bytta namn i 1972,

To av dei viktigaste eksportvarene frå Sri Lanka er kaffi og te. *Ceylonte* er framleis ein velkjend tetype.

Kart over Sri Lanka
## Klima

Sri Lanka har eit tropisk regnklima. Fjelltoppen Nuwara Eilya på midten av øya fører til at øya får store nedbørsmengder året rundt. Hausten er den våtaste perioden av året, men det kjem òg ein god del nedbør i april-mai når monsunen er på veg nordover. Midt på vinteren kjem det regn om lag kvar tredje dag i Colombo, som har ein årleg nedbørsnormal på 2345 mm. Dei lågareliggande områda i nord er mindre våte, og får lite nedbør om sommaren. Alle områda av øya får likevel minst 1000 mm kvart år.

## Merknadar

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Sri Lanka**