Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dobbeltvedtaket

Sovjetisk SS-20 missil, dette missilet var kjernen til konflikten
**Dobbeltvedtaket** er vedtaket som vart fatta på NATO sitt medlemsmøte i Brussel den 12. desember 1979 som eit motsvar til utplasseringa av sovjetiske RT-21M-rakettar (NATO-nemning SS-20) i Aust-Europa frå 1976. NATO foreslo overfor Warszawapakten at det skulle innførast ei avgrensing på mellomdistanserakettar. Dersom ikkje Sovjet og Warszawa-pakta gjekk med på dette og trekte SS-20 rakettane sine tilbake, ville USA og NATO utplassera tilsvarande rakettar i Vest-Europa, Pershing II ballistiske mellomdistanserakettar og Tomahawk kryssarmissil.

Ved INF-avtalen som USA og Sovjetunionen inngjekk i 1987, vart det mellom anna semje om å eliminera missilklassa som SS-20, Pershing II og Tomahawk tilhøyrde.

## Referansar

* *Denne artikkelen bygger på «Dobbeltvedtaket» frå Wikipedia på bokmål, den 16. april 2017.*
# GAZ

|  |
| --- |
| Gorkovskij avtomobilnyj zavod (GAZ) |
|  |
|  |
|  |
| Også kalla | ru. Горьковский автомобильный завод, 'Bilfabrikken i Gorki' |
| Org.form | Aksjeselskap |
| Bransje | Bilindustri |
| Skipa | 1932 |
| Hovudkontor | Moskva |
| Land | Russland |
| Produkt | Bilar, lastebilar, bussar |
| Salsinntekter | 6 764 990 000 russisk rubel (2017) |
| Omsetnad | 6 764 990 000 russisk rubel (2017) |
| Resultat | 92 454 000 russisk rubel (2017) |
| Nettstad | eng.gazgroup.ru/ |

GAZ 3105.
**Gorkovskij avtomobilnyj zavod (GAZ)** er ein russisk bilprodusent med hovudkontor i Nizjnij Novgorod. Føretaket var tidlegare kalla *AvtoGAZ* (ru: АвтоГАЗ). Føretaket fekk namnet sitt i sovjettida medan Nizjnij Novgorod heite *Gorki*.

GAZ er den nest største bilprodusenten i Russland, etter AvtoVAZ. På verdsbasis er GAZ på 29. plass (2005). GAZ produserer personbilar, varebilar, lastebilar, bussar og terrengbilar. Føretaket har nytta merkenamna *GAZ* og *Volga* (russisk Волга). På 1960-talet var Volga i sal i Noreg.

## Kjelder
# President i USA

Presidentembetet sitt våpenskjold
**Presidenten i USA** (engelsk *President of the United States of America*, ofte forkorta **POTUS**) er statsoverhovud i Sambandsstatane (USA). Embetet utgjer landet si føderale utøvande styresmakt, og innehavaren er både statssjef, regjeringssjef og øvstkommanderande for dei væpna styrkane. Den offisielle embetstittelen i grunnlova er *President of the United States* (POTUS). Presidenten har hovudsete i det kvite huset i Washington D.C..

På grunn av USA sin status som «supermakt» blir presidenten ofte rekna som den mektigaste mannen i verda, nokre omtalar han som «leiaren for den frie verda».

Kvart fjerde år vel dei to store politiske partia, Det demokratiske partiet og Det republikanske partiet, kvar sin presidentkandidat og folket får deretter velja kva for ein av kandidatane dei helst ser som sin president. Andre parti stiller òg opp med kandidatar, i tillegg til uavhengige kandidatar. Dei to store partia dominerer, og det har synt seg vanskeleg for eit «third party» («tredje parti») å bryta dei to store partia sin dominans i vala. Så godt som alltid er den sitjande presidenten ein av partia sin presidentkandidat, om ikkje kandidaten har vore president i to mandatperiodar.

For å stilla opp i presidentvalet må ein ha fylt 35 år, vera fødd i USA, og ha budd der dei siste 14 åra.

USA var det første landet til å oppretta presidentembetet som statssjef i ein moderne republikk. Denne presidentmodellen er i ettertid innført i ei rad andre land.

## Sjå òg

* Presidentar i USA - liste over presidentar
* Visepresident i USA
* Presidentval i USA
# Motto

Demonstrantar med slagord på plakatar og det brasilianske flagget, som har nasjonalmottoet «Ordem e Progresso» ('Orden og framsteg') på seg.
**Motto**, **parole**, **slagord**, **slogan** eller **valspråk** er ein kort setning eller eit fyndord som har ei viss tyding for ein person, ei slekt eller ei større eining, som ein institusjon eller ein stat. Slike ord kan til dømes uttrykka kva beraren set høgast eller kva som er grunnkarakteren deira. Mange valspråk er skrivne på latin.

## Ordsoge

Ordet «motto» er eit lånord frå italiensk og tyder eigentleg 'ord'. «Parole» tyder det same på fransk. «Valspråk» eller «valord» og «slagord» kjem frå tysk. «Slogan» er eit nyare lånord frå engelsk og kjem opphavleg frå gælisk for 'kamprop'.

## Bruk

Mottoet, beltet og skjoldet til den engelske Hosebandordenen på Windsor slott: *Honi soit qui mal y pense* ('skam for den som tenkjer vondt om dette').
«Motto» er i norsk språk gjerne forbunde med ein privatperson sitt syn på livet, gjerne som eit fyndord og ein leveregel, f.eks. «Mitt motto er 'Smil til livet, og det smiler attende'».
Ordet kan også visa til ein setning som står først i ei bok eller eit kapittel for å visa tendensen eller innhaldet.

Ein brukar gjerne ordet «valspråk» om mottoet til ein monark eller andre framståande personar, til dømes riddarane av den danske Elefantordenen og den svenske Serafimerordenen. Nokre slekter har valspråk som dei kan ha vald sjølve og/eller har blitt tildelt ved adling. Somme riddarordenar har eigne valspråk, som for eksempel den engelske Hosebandordenen. Kongelege og nasjonale valspråk kan brukast på myntar og konge- eller riksvåpen. Valspråka til slekter og ordenar kan få plass på våpenskjoldet deira.

Ordet «slagord» blir gjerne brukt i samband med idrettslag og kampanjar, som fotballklubbar, reklamekampanjar og politiske demonstrasjonar. Om sistnemnde kan ein også bruka ordet «parole».

## Døme

Alle dei tre norske kongane etter 1905 har teke valspråket «Alt for Norge», mens dei svenske kongane har teke ulike valspråk. Den noverande svenske kongen Carl XVI Gustav tok som sitt valspråk *«För Sverige i tiden»*.

«Einige og tru til Dovre fell» er den såkalla Eidsvollseiden frå 1814, og denne har blitt kalla Noreg sitt nasjonale motto.

## Kjelder

* «motto» i Nynorskordboka.
* «motto» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* «valgspråk» i *Store norske leksikon*, snl.no.
# Militær organisasjon

Organisering av militære styrkar.

## Landstyrkar (Hæren)

Landstyrkar er inndelt i fleire våpenarter som består av fleire avdelingar. Avdelingane samlast i forband. Forband og avdeling er ulike omgrep; ei avdeling er ein homogen organisasjon, t.d. bataljon eller kompani, medan eit forband er ei samling av fleire avdelingar, til dømes ein brigade eller divisjon.

### Hierarki

Ifølgje standarden *NATO* *APP-6A* gjeld dette hierarkiet for landstyrkar, med engelsk nemning og symbol:

* region (region/theater) XXXXXX
	+ armégruppe (army group/front) XXXXX
		- armé (field army) XXXX
			* korp (*corps*) XXX
				+ divisjon (division) XX
					- brigade (brigade) X
						* regiment/bataljonsstridsgruppe (regiment/group) III
							+ bataljon (battalion) II
								- kompani/batteri/eskadron (company/battery/squadron) I
									* tropp (*platoon*) •••
										+ gruppe (*section*) ••
											- lag (*squad*) •
												* patrulje/par (*fireteam*) Ø
													+ soldat (*soldier*)

## Sjøstyrkar

* Flåte
	+ Eskadre
		- Flotilje
			* Skvadron
				+ Divisjon
					- Fartøy

## Luftstyrkar

* Luftving
	+ Skvadron
		- Ving
# Elektromagnetisk kanon

Døme på ein elektromagnetisk kanon med tre spolar, eit løp og eit ferromagnetisk prosjektil.
Ein **elektromagnetisk kanon** er ein kanon der prosjektilet vert trekt fram gjennom kanonrøyret av magnetfeltet frå straumførande spolar som ligg kring kanonrøyret. Etter kvart som prosjektilet flyttar seg framover, skiftar straumen over på nye spolar, slik at prosjektilet stadig vert trekt framover. Carl Friedrich Gauss formulerte matematiske skildringar for den magnetiske effekten som slike magnetiske akseleratorar nyttar, så kanonen vert òg stundom kalla *Gausskanon*.

Kristian Birkeland konstruerte i 1902 den første elektromagnetisk kanonen. Denne vart demonstrert for ei forsamling i Universitetet i Oslo. Han oppnådde å gje eit prosjektil på 10 kg ein fart av 50 m/s. Den russiske professor A. A. Koroljkov gjorde utrekningar for ein elektromagnetisk kanon med 15 cm kaliber for 40 kg prosjektil og ein snøggleik på 800 m/s. Skytesnøggleiken skulle vere 200 skot i minuttet. Til kanonen ville ein trenge eit kraftverk på 100 000 kW. Elektromagnetiske kanonar er visstnok aldri blitt brukt i praksis.

## Kjelder

* elektromagnetisk kanon. I Store norske leksikon. Henta frå
# Les Invalides

|  |
| --- |
| Les Invalides |
| bydel |
|  |
| Land |  Frankrike |
|  Les Invalides ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Hôtel des Invalides |

**Les Invalides** i 7. arrondissement i Paris er eit større område med ei samling bygningar som omfattar museum og monument knytte til fransk militærhistorie, i tillegg til eit sjukehus og ein nedlagd heim for krigsveteranar.

Bilde av Les Invalides tatt frå lufta.
Bygningane huser Musée de l'Armée, det militære museet for den franske hæren, Musée des Plans-relieffer, Musée d'Histoire Contemporaine og eit gravområde for franske krigsheltar. Les Invalides husar i dag også eit offentleg bibliotek og eit bibliotek med historiske fotografi. Musea omfattar i hovudsak store militærsamlingar knytte til fransk historie. Musée de l'Armée blei offisielt opna i 1905.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Les Invalides» frå Wikipedia på bokmål, den 27. mars 2019.*

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
# Meinig

**Meinig** er den lågaste graden i hæren. Det er berre vernepliktige mannskap som har denne graden. Tilsvarande er utskriven meinig i Sjøforsvaret og flysoldat i Luftforsvaret. Sjølv om meinig er den offisielle graden har enkelte avdelingar eigne namn på sine vernepliktige mannskap. Mellom desse er gardist, artillerist, jeger og dragon, men desse er ikkje offisielle gradar.

## Bakgrunnsstoff

* odin.dep.no - Plansje over norske gradar
# Eskadron

**Eskadron** er ei militær underavdeling i kavaleriet. Ein eskadron tilsvaren kompani i infanteriet og batteri i artilleriet. I den norske hæren består ein fullt oppsett eskadron av om lag 150 soldatar fordelt på tre stormtroppar. Ein eskadronsjef har graden rittmeister.
# Optisk telegraf

Diagram som synar teiknsystemet til Chappe
Optisk telegraf med seks klaffar av jarn er å sjå ved Ålesund Museum.
**Optisk telegraf** var eit mekanisk system for sendingar av meldingar i tidlegare tider, funne opp i 1792 av franskmannen Claude Chappe. Systemet er basert på at høge master med rørlege armer vart sett opp på stader med godt utsyn, og at ein ved å setje desse armane i ulike stillingar kunne sende meldingar derfrå til ei anna høgd som låg innanfor synsvidda. Meldingane kunne verte sende over store avstandar ved at det vart bygd stasjonar i lange liner, og kvar stasjon i lina tok opp att og sende vidare meldinga som vart sendt frå utgangspunktet. Slike telegrafsamband vart skipa i mange land for både militære og sivile føremål.

Med tida vart det utvikla mange variantar av optiske telegrafsystem. Svensken Abraham Niclas Edelcrantz fann i 1794 fram til eit system med ti klaffar av jarnplater festa til faste tverrstag på masta. Kvar klaff kunne verte stilt anten horisontalt eller vertikalt, og dette gjorde det mogeleg å sende meldingar i koder i samsvar med ei kodebok. Eit tilsvarande system med seks klaffar vart teke i bruk i Noreg for militære føremål.

## Sjå òg

* Semafor

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Optisk telegraf» frå Wikipedia på bokmål, den 26. september 2018.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*

* Rafto, Thorolf (1955), *Telegrafverkets historie 1855-1955*, Bergen: John Grieg

* Eckart Roloff: *Claude Chappe: Ein Abbé macht den Nachrichten Flügel und erfindet die optische Telegrafie - Revolution!* I: Eckart Roloff: Göttliche Geistesblitze. Pfarrer und Priester als Erfinder und Entdecker. Forlag Wiley-VCH, Weinheim 2010. s. 221-234, ISBN 978-3-527-32578-8. 2. utgave 2012 (Paperback), ISBN 978-3-527-32864-2 (tysk)

## Bakgrunnsstoff

* *Kysttelegrafen i Sunnhordland 1808-14*
* Den optiska telegrafen frå Uppfinningarnas bok
* Artikkel om Optisk Telegraf i Nordisk familjebok.
* Dokumentasjon om optisk telegraf av Tekniska Museet i Stockholm
* *Om den optiske telegraf nordenfjelds*
# Signaletterretning

Signaletterretningsanlegg i Storbritannia
**Signaletterretning** (**SIGINT**) er ein etterretningsdisiplin som baserer seg på oppfanging av signal, til dømes ved radiospaning. SIGINT inneber ofte kryptoanalyse og dechiffrering.

Mellom organisasjonar som hovudsakleg driv signaletterretning er Etterretningstenesta (Noreg), Government Communications Headquarters (Storbritannia), National Security Agency (USA), Defence Signals Directorate (Australia), Communications Security Establishment (Canada) og Försvarets radioanstalt (Sverige).

Signaletterretning (SIGINT) er delt i fleire nye element - sambandsetterretning (COMINT), elektronisk etterretning (ELINT) og FISINT.

Disiplinen består i å fanga opp elektromagnetiske impulsar frå fienden av militær interesse. Eiga innsamling av slike impulsar kan vera i verksemd over lang tid på ein passiv måte, slik at fienden ikkje oppdagar det.
Det er viktig å etablera eit normalbilete over kva for signaler som finnst innafor gjevne område, slik at ein kan oppdaga endring i dette biletet og freista tolka kva dette kan tyda på. Difor må SIGINT drivast 24/7 heile året om det skal ha avgjerande verknad på den strategiske situasjonen. Dette gjeld ikkje like mykje på operasjonelt og taktisk nivå.

## Referansar

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Signaletterretning» frå Wikipedia på bokmål, den 17. juni 2017.*

## Bakgrunnsstoff

* NSAs oversyn over SIGINT (engelsk)
* USAF brosjyre om kjelder for etterretning (engelsk)
* Etterretningsprogrammer og system (engelsk)
# Den forlenga mergen

**Den forlenga mergen** (latin *medulla oblongata*) er ei fortsetjing av ryggmergen som høyrer til hjernestammen. Han er ein del av sentralnervesystemet. Den forlenga mergen omfattar livsviktige nervesenter som senteret for andedrett og refleksar.

## Kjelder

* «Forlengede marg» (15. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 23. april 2015.
* Jansen, Jan. «Forlengede marg» (13. februar 2009). I *Store medisinske leksikon*.
# Hebraisk

|  |
| --- |
| **Hebraiskעִבְרִית‎, ivrit** |
| **Klassifisering** | Afro-asiatisk  Semittisk   Vestsemittisk    Sentralsemittisk     Nordvestsemittisk      Kanaanittisk       **Hebraisk** |
| **Bruk** |
| **Hebraisktalande i alt** | ca. 20 millionar |
| **Språkkodar** |
| **ISO 639-1** | he |
| **ISO 639-2** | heb |
| **Glottolog** | `hebr1246` |

Hebraisk
**Hebraisk** (hebraisk עִבְרִית [‘ib'rīt]) er eit vest-semittisk språk, nært i slekt med arameisk og arabisk. Bibelsk hebraisk er hovudspråket i Tanákh, eller den hebraiske Bibelen. Seinare utviklingsstadium inkluderer **misjnaisk hebraisk** og **rabbinsk hebraisk**. Israelsk hebraisk eller moderne hebraisk er, ved sida av arabisk, offisielt språk i Israel. Hebraisk blir skriven med det hebraiske alfabetet.

## Bibelsk hebraisk

Bibelsk hebraisk er hovudspråket i Tanákh, eller den hebraiske Bibelen/Det gamle testamentet. Bibelsk hebraisk er særprega av eit etter måten komplekst verbsystem og utbreidd bruk av pronominale endingar. Ei tydeleg utvikling kan sjåast frå det heller enkle språket i Toráen til dei meir komplekse uttrykksformene med større ordforråd og meir indirekte/poetiske uttrykksformer i Profetane og Skriftene.

## Misjnaisk og rabbinsk hebraisk

I perioden etter det babylonske eksilet ser vi ei tydeleg auke i påverknaden frå arameisk i form av lånord og i form av grammatisk forenkling av ein type som er typisk for fleirspråklege samfunn. Det er uklart i kva grad hebraisk framleis var aktivt som morsmål eller ikkje — men hebraisk var definitivt i stadig bruk og under språkleg utvikling. Det hebraiske språket som vi ser det i Misjná har eit noko enklare infleksjonssystem og fonologisk system enn hebraisk og mange lånord frå arameisk, persisk, gresk og latin (eks.: פמיליא *pammíleyá* (frå latin *familia*)).

## Moderne/israelsk hebraisk

Israelsk hebraisk eller moderne hebraisk blir gjerne betrakta som «attoppliva» av Eliezer ben-Yehuda.

### Tre syn på israelsk hebraisk

Eit relativt utbreitt syn er det åt den *konservative* leiren som hevdar at israelsk hebraisk er eit reint semittisk språk, og at alle avvik frå bibelsk hebraisk er å rekna for substandard variasjon.

Lingvisten **Paul Wexler** (forfattar av dei kontroversielle bøkene *The Schizoid Nature of Modern Hebrew: A Slavic Language in Search of a Semitic Past* (1991), *The Ashkenazic Jews: A Slavo-Turkic People in Search of a Jewish Identity* (1993), og *The Non-Jewish Origins of the Sephardic Jews* (1996)) representerer den *revisjonistiske* leiren som hevdar at moderne hebraisk eigentleg er jiddisch med hebraisk vokabular — og i tillegg at jiddisch eigentleg er eit slavisk språk.

Lingvisten **Ghil‘ad Zuckermann** (*D.Phil.*, Oxford; forfattar av *Language Contact and Lexical Enrichment in Israeli Hebrew* (2003)) meiner at israelsk hebraisk (som han kallar for 'israelsk') er eit **semittisk/indoeuropeisk hybridspråk** med hebraisk og jiddisch som primære utgangsspråk, og språk som russisk, polsk, engelsk, djudíospanjol (òg nokre gonger misvisande kalla «ladino») og arabisk som sekundære kjelder.

## Kjelder
# Voks

**Voks** (Latin: 'cera', «voks») kan vere mineralsk (parafinvoks), animalsk (kvalrav, bivoks) eller vegetabilsk (palmeoljevoks).

Denne voksen er esterar av lengre feittsyrer med ein langkjeda basisk alkohol (ikkje glyserol). Voks er vanlegvis hardare enn feitt. Ofte blir vassløyseleg voks nytta til framstilling av kosmetikk. Men det mest vanlege er vokslys.
# FN Browning 1903

**FN Browning 1903** var ein sjølvladepistol teikna av John Browning og laga av belgiske Fabrique Nationale. Han vart introdusert i 1903 og bruka patronar i kaliber 9x20 mm Browning Long. Han har ein enkel bakslagsmekanisme.

Pistolen må ikkje forvekslast med Colt 1903 i kaliber .32 ACP eller den tilsvarande modellen med utvendig hane i kaliber .38 ACP, sjølv om dei au var konstruert av Browning, og mekanismen er lik. Den vidgjetne våpenkonstruktøren selde modellane sine til begge bedriftene (og andre med).

På grunn av at han var påliteleg, treffsikker, vog lite og var rask å lade om, vart FN modell 1903 gjeven ut som tenestevåpen i mange politistyrkar og militærvesen, mellom dei det belgiske, det nederlandske, det tyrkiske og det svenske. I Sverige vart denne pistolen produsert på lisens som *Husqvarna modell 1907*. Den sovjetiske tokarevpistolen var delvis ei vidareutvikling av FN 1903, men med ein meir avansert låsemekanisme som gjorde at han kunne bruke kraftigare ammunisjon, og med enklare hanesystem og utvendig hane.

## Bakgrunnsstoff

* FN / Browning M.1903 (Browning No.2) pistol (Belgium) ved World Handguns

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «FN Model 1903» frå Wikipedia på engelsk, den 4. juli 2006.*
# Treblinka

Restane av jernbanesporet i Treblinka
**Treblinka** er ein landsby i det austlege Polen, der ein nazistisk tysk konsentrasjonsleir vart etablert under andre verdskrigen.

Treblinka vart opna i juli 1942 for til å byrje med å ta imot dei jødane som vart deporterte frå ghettoen i Warszawa. Den første transporten kom til Treblinka 22. juli 1942. Leiren var i drift til november 1943. Då vart han riven, og SS prøvde å slette alle spor.

Saman med to andre leirar, Bełżec og Sobibor, inngjekk Treblinka i «Operation Reinhardt», oppkalla etter Reinhard Heydrich. Ulikt til dømes Auschwitz, der nazistane bruka Zyklon B-gassen ved ihelgassing av menneske i gasskammera, bruka dei i desse tre leirane karbonmonoksid frå dieselmotorar.

Det er rekna ut at om lag 900 000 jødar vart myrda i Treblinka.

Det fanst ein lasarettbygning i Treblinka, med ein raud kross måla på veggen. Dette var slett ikkje noko lasarett, men derimot ein del av mordapparatet i leiren. Dei fangane som kom til denne bygningen, fekk ordre om å kle av seg og sette seg på ein jordvoll, der dei vart skotne i hel.

Under den første deportasjonsaksjonen i Warszawaghettoen vart 13 000 per dag deporterte til utryddingsleiren.

## Oppstanden i Treblinka

Den 12. august 1943 gjorde fangane i Treblinka opprør mot fangevaktarane. Då fanst det ca 1 000 fangar att i leiren. Det lykkast 600 av dei å ta seg ut av leiren. Men eitt år seinare fanst det berre ca 40 overlevande att av desse. Resten hadde vorte drepne av antisemittiske polakkar og ukrainarar, eller av tyske einingar.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Treblinka» frå Wikipedia på svensk, den 17. juli 2008.*

* Arad, Yitzhak, *Belzec, Sobibor, Treblinka: the Operation Reinhard Death Camps*. Bloomington: Indiana University Press 1999. ISBN 0-253-21305-3
# Raseborg

|  |
| --- |
| Raseborg |
| kommune |
|  |
|

|  |
| --- |
|  Våpenskjold  |

 |
| Land |  Finland |
| Fylke | Nyland |
| Areal | 2 178 km² |
| Grunnlagd | 2009 |
| Språk | svensk, finsk |
|  Raseborg ﻿ / ﻿ |
|  Kart som viser Raseborg.

 Kart som viser Raseborg.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Raseborg |

**Raseborg** (finsk *Raasepori*) er ein kommune i landskapet Nyland i Finland. Den vart etablert 1. januar 2009 ved samanslutning av dei tre kommunane Ekenäs, Karis og Pojo. Byen Raseborg ligg ved kysten av Finskebukta, ca. 70 kilometer vest for Helsingfors og ca. 100 kilometer aust for Åbo. Raseborg grensar til kommunane Hangö, Kimitoön, Salo, Karislojo, Lojo og Ingå.

Den nye kommunen har ca. 28 700 innbyggjarar og eit totalt areal på 2 178 km². 1 144,32 km² av dette er land. Kommunen har bystatus og er tospråkleg med svensk som majoritetsspråk (ca. 67,1 %) og finsk som minoritetsspråk (ca. 30,7 %). Raseborg er dermed Finlands største kommune med svensk som majoritetsspråk.

Raseborg består av landlege område og mange tettstader. Den største tettstaden er Ekenäs.

## Galleri

* Slottet til raseborg
* Flyfoto av Ekenäs

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Raseborg» frå Wikipedia på bokmål, den 24. mai 2020.*

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad
# Palisade

Rekonstruktsjn av ein palisade i Museumsdorf Düppel i Berlin
**Palisade** (frå latin *palus*, skansepåle) er ein type forskansing laga ved at ein spissar til pålar i overenden og set dei ned i bakken eller i murverk. Palisadar er kjende frå alle verdsdelar. I Noreg er dei gjerne knytte til bygdeborger.

## Galleri

* Archeoparc i Schnalstal i Italia. Rekonstruksjon av steinalderpalisade.
* Fort Nisqually, *Living History Museum* i Tacoma i USA.
* *Octagonal Blockhouse* i Fort George i Niagara i Canada.
* Rekonstruksjon av fortidslandsby ved Unteruhldingen i Tyskland.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Palisade» frå Wikipedia på bokmål, den 15. oktober 2019.*