Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tula i Russland

|  |
| --- |
| Tula |
| Тула |
| by |
|  Uspenskij-katedralen i Tula. Foto: Alexander Savin  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Våpenskjold  |

 |
| Land |  Russland |
| Føderasjonssubjekt | Tula oblast |
| Høgd | 170 m |
| Areal | 146 km² |
| Folketal |  456 813 (1. januar 2025) |
| Første gong nemnd | 1146 |
|  •  Bystatus | 1146 |
| Postnummer | 300000–301505 |
| Retningsnummer | (+7) 4872 |
| Bilnummer | 71 |
|  Tula ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Tula |

**Tula** (russisk Ту́ла) er ein by og administrativt senter i Tula oblast i Russland. Han ligg ved elva Upa, rundt 170 km sør for Moskva. Byen har om lag 470 000 innbyggjarar.

Tula er ein viktig industriby i Sentral-Russland.

## Historie

Byen har eksistert i alle fall sidan 1300-talet. Nokre historikarar meiner at Tula er same bye som Taidula, nemnd i ei krønike i 1146.

I mellomalderen var Tula ei mindre festning ved grensa til Fyrstedømet Rjazan. Då byen kom under Storfyrstedømet Moskva vart det bygd ein kreml i stein, fullført i 1530. Den var ein nøkkelfestning i den russiske festningslinja Zasetsjnaja tsjerta og ho stod imot ei omleiring av tatarane i 1552. I 1607 inntok Ivan Bolotnikov og hans støttespelarar citadellet og motstod ei fire månader lang omleiring av armeen til tsaren. På 1700-talet vart enkelte delar av kremlmurane rive ned.

I 1712 vart Tula vitja av Peter den store som gav Demidov-smedane i oppdrag å bygge den første våpenfabrikken i Russland. Nokre tiår seinare vart Tula av Demidovane omgjort til det største senteret for jernfabrikkar i Aust-Europa. Det eldste museet i byen, som viser våpna si historie, vart opna av Demidovane i 1724. Den første fabrikken for industriell produksjon av samovarar vart òg oppretta der på 1700-talet. Etter at Demidovane flytta senteret for produksjon sin til Ural, heldt byen fram som eit senter for tungindustri, spesielt innan våpenproduksjon.

Under den andre verdskrigen var våpenproduksjon i byen særs viktig. Tula vart mål for ein tysk offensiv, frå 24. oktober til 5. desember 1941, for å bryte den sovjetiske motstanden i Moskvaområdet. Den tungt festningssikra byen klarte seg derimot og Guderian sin Andre panserarme vart stoppa nær Tula. Byen sikra sørflanken under det sovjetiske forsvaret av Moskva og den etterfølgjande motoffensiven. For dette vart byen etter krigen erklært helteby.

## Attraksjonar

Den mest populære turistattraksjonen i Tula er Jasnaja Poljana, heimen og gravstaden til forfattaren Leo Tolstoj. Det ligg fjorten kilometer sørvest for byen. Det var her Tolstoj skreiv dei kjende romanane *Krig og fred* og *Anna Karenina*.

## Galleri

* Demidov-kyrkja. Foto: Sergej Galtsjenkov (Сергей Галченков)
* Eit tårn i kreml i byen. Foto: Alexander Savin
* Moskovskij jernbanestasjon. Foto: Alexander Savin
* Våpenfabrikk. Foto: Alexander Savin
* Bydumaen Foto: Alexander Savin
* Elva Upa i Tula. Foto: Alexander Savin

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Tula i Russland Offisiell nettstad
# Ningbo

Utsyn over Ningbo.
Plasseringa av Ningbo i Zhejiang.
**Ningbo** (kinesisk skrift 宁波, pinyin *Níngbō*) er ein subprovinsiell storby på Ningshaosletta, nordaust i provinsen Zhejiang ved Kinas kyst mot Austkinahavet. Byprefekturet har eit areal på 9 670 km2, folketalet vart i 2010 berekna til 5,71 millionar. Innanfor bygrensene budde 2 218 000 menneske.

Ningbo omfattar seks distrikt, tre byfylke og to fylke.

Ningbo er ein viktig hamneby og eit stort handelssenter. Handel med utlandet tok til på 600-talet, og er framleis stor. I 2008 vart reisetida til Shanghai korta ned til to timar med den nybygde Hangzhoubuktbrua, til stor stimuland for Ningbos sterke økonomi. Wushashan kullkraftverk ligg i byprefekturet.

### Historie

Ningbo er ein av Kinas eldste byar med ei historie som går tilbake til 4 800 f.Kr. då der fanst busettingar knytt til Hemudukulturen. Ningbo vart kjent som ei viktig handelshamn ved sidan av Yangzhou og Guangzhou under Tang-dynastiet, og var også ein viktig hamn under Song-dynastiet.

Ningbo var ein av dei første fem traktatshamnene som i 1842 vart opna for vestlege handelsfolk og andre gjennom Nanjingtraktaten. Under første opiumskrigen klarte britane å erobre den befesta indre by, etter den 10. oktober 1841 å ha storma festningsbyen Zhenhai ved munningen av elva Yong.

I 1864 heldt taipingane byen i seks månader. Under 2. verdskrigen bomba Japan i 1940 Ningbo med lopper smitta med pest.

Ningbo var lenge kjent for sin tradisjonsbaserte møbelproduksjon.

### Samferdsle

Kinas riksveg 329 går gjennom området, frå Hangzhou via Shaoxing og Ningbo til Putuo i Zhoushan på Zhoushanøyane.

## Kjelder

## Notar

---

* *Denne artikkelen bygger på «Ningbo» frå Wikipedia på bokmål, den 1. april 2011.*
* *Denne artikkelen bygger på «Ningbo» frå Wikipedia på engelsk, den 1. april 2011.*
# Marki

**Marki** (frå fransk *marquis*) er ein arveleg høgadeleg tittel i fleire europeiske land og dei tidlegare koloniane deira. Tittelen blir òg brukt tradisjonelt til å attgje kinesiske og japanske titlar av tilsvarande rang.

I dei fleste landa som brukar tittelen er markitittelen under hertug og over greve/jarl. Ei kvinne som er tittelinnehaver eller er gift med ein marki blir kalla ei *markise*. Forma «markisinne» vert nokre gonger bruka feilaktig på norsk, men finst på svensk og nederlandsk.; i nokre tilfelle blir dette òg brukt om dottera til ein marki.

## Historie

Den opphavlege tittelen var den tyske *Markgraf*, markgreve, som vart brukt i Det tysk-romerske riket. Dette var ein greve som kontrollerte grenseområde (frå *marker*, germansk for «grense»). Fordi grenseområda var både viktige og meir krevjande å styre enn andre område fekk dei utvida fullmakter, og vart dermed ståande over vanlege grevar.

Frå omkring 1300, moglegvis tidlegare, vart tittelen teken i bruk i England, men då utan tydinga «greve i grenseområde». Dermed hadde markitittelen som ein eigen tittel mellom greve/jarl og hertug oppstått.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Marki» frå Wikipedia på bokmål, den 22. april 2012.*

Fotnotar
# Dwight D. Eisenhower

|  |
| --- |
| Dwight David Eisenhower |
|  |
|  |
| *President i USA* |
| Periode | 20. januar 1953–20. januar 1961 |
| Parti | Det republikanske partiet |
| Fødd | 14. oktober 1890 i Denison i Texas |
| Fødestad | Denison |
| Død | 28. mars 1969 i Washington D.C. |
| Dødsstad | Washington, Walter Reed Army Medical Center |
| Mor | Ida Stover Eisenhower |
| Far | David Jacob Eisenhower |
| Ektefelle | Mamie Eisenhower |
| Barn | Doud Dwight Eisenhower (1917–1921)
* John Sheldon David Doud Eisenhower (f. 1922)
 |
| Medlem | American Legion Veterans of Foreign Wars |
| Føregangar | Harry S. Truman |
| Etterfølgjar | John F. Kennedy |

**Dwight David Eisenhower** (20. januar 1890–28. mars 1969) var ein politikar og president i USA. Han gjorde karrière som offiser i hæren, heilt til han vart general og øvste sjef for USA sine militære styrkar i 1942. I 1944 var han den overorderna sjefen for dei allierte si krigføring på vestfronten mot slutten av andre verdskrig. Mellom anna var han øvstkommanderande under invasjonen av Normandie.
Han vann presidentvalet i 1952 over demokraten Adlai Stevenson, og vart attvald i 1956.
# Operasjon Phoenix

**Operasjon Phoenix** var eit program utarbeidd av CIA under Vietnamkrigen. Programmet skulle identifisere og «nøytralisere» sivile som støtta FNL («Viet Cong»), og metodane for denne «nøytraliseringa» var infiltrasjon, arrestasjonar, terrorisme og drap. Programmet var aktivt mellom 1967 og 1972, og liknande tiltak fanst både før og etter den tida.

Mellom 1968 og 1972 vart 81 740 medlemer av FNL «nøytraliserte», av dei vart 26 369 drepne. Phoenix-programmet har vorte sett på som ein drapskampanje og kritisert som eit døme på menneskerettsbrot.

Løytnant Vincent Okamoto, ein dekorert amerikansk veteran frå Vietnamkrigen, har sagt dette om korleis dei kunne gå fram: «Problemet var å finne dei som stod på svartelista. Den vanlege prosedyren var å gå inn i ein landsby og berre gripe ein eller annan og seie: - Kor er Nguyen eit eller anna? Ofte var folk så redde at dei kunne seie kva som helst. Da ville eit Phoenix-team ta informanten, sette ein sekk på hovudet hans, klippe ut to hol så han kunne sjå, sette eit reip rundt halsen hans som ei lang hundelenke, og så få han til å gå gjennom landsbyen og gi signal når vi kom til Nguyen sitt hus. Om natta ville så Phoenix kome tilbake, banke på og skyte den som opna døra. For dei var det ein kommunist som opna, same kven det var, også om det var familiemedlemer. Nokre gonger kom dei tilbake til leiren med avskorne øyre for å prove at dei hadde drepe folk.»

**Kjelde:**
# Sjølvstendekrig

Den greske sjølvstendekrigen (1821-1829) mot det osmanske riket.
Ein **sjølvstendekrig** er ein konflikt som dreier seg om eit område som har erklært sjølvstende. Når staten som tidlegare styrte området sender soldatar eller andre militære styrkar for å hevde suverenitet (kontroll/overhøgd), eller folkesetnaden i området går i strid mot desse styrkane, reknar ein det som starten på ein sjølvstendeoppreist. Dersom dei som erklærer sjølvstende lukkast med å opprette ein ny stat, vil konlfikten vidare som regel vera kjend som ein sjølvstendekrig.

Mustafa Kemal Atatürk og Ethem Tsjerkessaren under den tyrkiske sjølvstendekrigen mot dei allierte (1920).
Den ungarske sjølvstendekrigen i 1848-49.
Seán Hogan sin IRA-stridsbande under den irske sjølvstendekrigen (1919-1921). Konflikten ber òg namnet «den anglo-irske krigen».
## Nokre sjølvstendekrigar

* Åttiårskrigen var ein nederlandsk sjølvstendekrig mot Spania under habsburgarane i tida 1568-1648. Enda med sjølvstende for dei nordlege Nederlanda, dagens Nederland.
* Den amerikanske sjølvstendekrigen eller Den amerikanske revolusjonen (1775/1776-1783), ende med at USA fekk sjølvstende frå Storbritannia.
* Den greske sjølvstendekrigen (1821–1829), ende med sjølvstende frå Det osmanske riket for Hellas.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «War of independence» frå Wikipedia på engelsk, den 13. juni 2019.*
# Lungekreft

**Lungekreft** er ein vondarta neoplasi i lungene som er kjenneteikna ved ukontrollert cellevekst i lungeveva.

Utan medisinsk behandling kan veksten spreie seg utanfor lungene gjennom metastasering til nærliggjande vev og andre delar av kroppen. Kreft som oppstår i lungene blir kalla *primær lungekreft*. Desse er oftast karsinomar med opphav i epitelceller. Lungekreft kan delast inn i småcella og ikkje-småcella lungekreft. Dei vanlegaste symptoma er hosting (inkludert opphosting av blod), vekttap, dyspné og brystsmerter.

Storparten (80-90 %) av tilfella oppstår som følgje av langtidseksponering for tobakksrøyk. Kring 10-15 % av tilfella oppstår hjå personar som aldri har røyka. Desse tilfella skuldast ofte ein kombinasjon av genetiske faktorar og eksponering for radongass, asbest eller andre former for luftureining, til dømes passiv røyking. Lungekreft kan påvisast på eit radiogram eller tomogram av brystet. Diagnosen vert stadfesta med biopsi (vevsprøve).

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Lung cancer» frå Wikipedia på engelsk, den 16. november 2014.*
# Perestrojka

Sovjetisk frimerke, med agitasjon for perestrojka.
**Perestrojka** (russisk skrift перестро́йка) er det russiske ordet for dei økonomiske reformene som vart innførte i juni 1987 av leiaren i Sovjetunionen, Mikhail Gorbatsjov. Ordet vert ofte omsett til norsk som *omstrukturering*, og viser til Gorbatsjov sine planar om å omstrukturere eller delvis liberalisere det økonomiske systemet i Sovjetunionen. Perestrojka vert sett i samanheng med glasnost (*openheit*), som er det første av dei to hovudmåla Gorbatsjov sette fram for sin periode som leiar av Sovjetunionen, og som det vert hevda er ein av hovudårsakene til at unionen braut saman.

Mange sosialistar og kommunistar har kritisert perestrojka for å vere i strid med den sosialistiske og kommunistiske ideologien.
# MI5

|  |
| --- |
| MI5 |
|  |
| Type | Tryggingsteneste |
| Skipa | 1909 |
| Hovudkontor | Thames House |
| Leiar | Andrew Parker |
| Motto | Regnum Defende |
| Nettstad |  |

MI5 sitt hovudkvarter er Thames House-bygninga i London
**MI5**, offisielt The Security Service, er tryggingstenesta i Storbritannia. Nemninga *MI5* er ei forkorting av «Military Intelligence section 5» ('Militær etterretning, avdeling 5').

Tenesta har som oppgåve å verna det britiske demokratiet og Storbritannias økonomiske interesser, og å kjempa mot alvorleg kriminalitet. MI5 tek for det meste for seg innanrikstryggleik, medan Secret Intelligence Service (MI6) tek hand om ekstern tryggleik. MI5 sitt ansvar for den indre tryggleiken gjorde at den under andre verdskrigen og den kalde krigen vart kjent for jakta på KGB-agentar og seinare IRA. Etter 2001 er det mest fokus på kamp mot internasjonal terrorisme.

MI5 er underlagd den britiske innanriksministeren, og har rundt 3 800 tilsette.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «MI5» frå Wikipedia på bokmål, den 23. november 2017.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **MI5 Offisiell nettstad
# Massesenter

Eit leiketøy er balansert på ein finger ved hjelp av massesenteret.
**Massesenter**, **massefellespunktet** og **tyngdepunktet** til eit system med partiklar er, eit spesifikt punkt, der i mange tilfelle, systemet oppfører seg som om det massen til systemet var konsentrert i eit punkt. Massefellespunktet gjeld berre for partiklane som systemet består av. I tilfellet av ein stivt lekam, er massefellespunktet eit fast punkt i samsvar med lekamen, men ikkje naudsynleg i kontakt med lekamen. For ein tilfeldig fordeling av massar vil massefellespunktet kunne vere eit punkt i rommet som moglegvis ikkje korresponderer til massen kvar for seg. I samanheng med eit heilt uniformt gravitasjonsfelt, blir massefellespunktet ofte kalla tyngdepunktet, det vil seie det punktet der det blir sagt tyngdekrafta påverkar lekamen.

Massefellespunktet stemmer ikkje alltid overeins med det geometriske senteret til lekamen. Dette blir mykje utnytta som til dømes, av ingeniørar som prøver å designe bilar med så lågt tyngdepunkt som mogleg og høgdehopparar som bøyer kroppen sin på ein slik måte at kroppen overstig stonga samstundes som massesenteret deira ikkje gjer det.

## Definisjon

Massesenteret WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 av eit system av partiklar er definert som gjennomsnittet av posisjonane deira, WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 , vekta på massane deira, WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 :

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_6
For ei kontinuerleg fordeling av massetettleik WIKINIUM\_MATH\_PH\_8 og total masse WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 , blir summen eit integral:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_12
Dersom tettleiken til ein lekam er uniform blir massesenteret det same som det geometriske senteret.

## Døme

* Massesenteret til to partiklar ligg på den kortaste linja som bind dei individuelle partiklane sine massesenter. Massesenteret er nærast den partikkelen med den største massen.
* Massesenteret til ein ring med jamt fordelt masse er i midten av ringen (i lufta).
* Massesenteret til eit rektangel med jamt fordelt masse er kryssingspunktet til dei to diagonalane.

## Historie

Konseptet av eit massesenter vart først introdusert av den greske matematikaren, fysikaren og ingeniøren Arkimedes. Arkimedes viste at dreiemomentet til ei stang var det same om vekter på stonga var fordelt eller om dei var samla på eit punkt i massesenteret. I forsøk med flytande massar viste han at orienteringa til den flytande massen er den same som gjer tyngdepunkta deira lågast mogleg. Han utvikla matematiske teknikkar for å finne massesenter for objekt med jamt fordelt masse ved hjelp av ulike veldefinerte former.
I mellomalderen vart teoriane om massesenter vidareutvikla av Abu Rayhan Biruni, al-Razi (latinisert som *Rhazes*), Omar Khayyám og al-Khazini.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Massesenter» frå Wikipedia på bokmål, den 23. februar 2012.*
	+ *Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:*
# Muskett

Muskettar og bajonettar på fregatten «Grand Turk»
Moderne rekonstruksjon av avfyring av muskettar under trettiårskrigen.
**Muskett** er eit handskytevåpen med luntelås, hjullås, flintelås eller ein slaglås. Løpet er glattbora, langt, og vert ladd frå munningen. Under avfyring vart løpet støtta mot ein muskett-gaffel (forkett), fordi musketten vog om lag 6–7 kg. Prosjektila som vart avfyrte, vog om lag 50 g og hadde ein distanse på om lag 200 m. Våpenet var i bruk frå byrjinga av 1500– til midten av 1800-talet.

Soldatar utstyrt med muskettar vart ofte omtala som musketerar.

## Sjå òg

* Eldvåpen
* Eldhandvåpen
* Munningsladevåpen
* Arkebuse
* Muskedunder
* Gevær

## Kjelder

* *Aschehoug og Gyldendals store norske leksikon. Bind. 8. M-Norg.* Oslo: Kunnskapsforlaget. ISBN 82-573-0019-5.
* Caplex.no - Muskett.
# Bowiekniv

Bowiekniv. Kopi av ein kniv James Bowie gav til ein kaptein Fowler, no utstilt ved Alamo.
**Bowiekniv** er ei nemning som no vert nytta om langblada knivar. Opphavleg var bowiekniven ein kniv utforma av oberst James «Jim» Bowie etter ein kniv som opphavleg vart laga av James Black.

Jim Bowie var ein ven av Davy Crockett, og begge døydde under slaget ved Alamo i Texas då dei kjempa mot den meksikanske hæren.

Kniven er populær som våpen, og til friluftsliv, jakt og fiske.

## Bakgrunnsstoff
# Kjøkenkniv

Kjøkenknivar hengt opp på ein knivmagnet.
**Kjøkenkniv** er ein større eller enklare kniv til bruk i kjøkenet for tillaging av mat og liknande.
Det finst mange ulike typar kjøkenkniv. Ein kokkekniv er ein kniv som kan brukast til mange vanlege føremål. Ein mindre kniv med sagtanna blad som ein kan bruka til mindre skjerejobbar er kjend som tomatkniv. Ein større kniv som kan skjera gjennom seige eller harde stykke som kjøt og bein blir kalla kjøtøks.

## Kjelder
# Kirpan

Kirpan
**Kirpan** er ein dolk eller eit sverd som blir bore av sikhar. Ordet *kirpān* frå panjabi og hindi kjem frå sanskrit *kṛpaṇa*, som tyder ‘sverd’.

Kirpan er ein av dei fem K-ane i sikhismen, som skal berast av alle innvigde sikhar. Påbodet om dei fem K-ane blei instifta av guru Gobind Singh i 1699. Det religiøse påbodet om å bera våpen kan føra til konflikt i det moderne samfunnet, til dømes i samband med å la unge sikhar bera kirpan på skular.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Kirpan» frå Wikipedia på engelsk, den 11. april 2019.*
# Maskinpistolen M3

M3 maskinpistol
**M3** er ein amerikansk maskinpistol som òg vart kalla *Grease gun*. Han vart for det meste laga i kaliber .45 ACP og vart under andre verdskrigen, i desember 1942, utvikla av G. J. Hyde for å erstatte den dyre og kompliserte Thompsonmaskinpistolen. Frå 1944 vart ein litt meir forseggjord variant laga, M3A1. Denne kunne òg bruke ammunisjon i kaliber 9x19 mm Parabellum.

Denne maskinpistolen kan berre skyte heilautomatisk. Magasinet held 30 patronar i .45 ACP. Denne maskinpistolen var upopulær blant soldatane på grunn av ustabilitet. Han vart likevel bruka av det amerikanske militæret i andre verdskrigen, Koreakrigen og Vietnamkrigen, og faktisk heilt fram til 1990 var panseravdelingar i den amerikanske hæren og nasjonalgarden sette opp med M3/M3A1, på grunn av den hendige størrelsen. I alt vart 679 000 eksemplar laga.

**Kjelde:** Tysk wikipedia, art. *M3 (Maschinenpistole)*.

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **M3 (Maschinenpistole) Waffen HQ
* Bilete og info
# Stormpanservogn

Ein M2 Bradley frå USA sin hær, i Irak
**Stormpanservogn** er eit beltegåande militært køyretøy meint for å transportera og gje støtte til infanteri i kamp.

Ei stormpanservogn liknar eit pansra personellkøyretøy (PPK), som er meint berre for å transportera infanteriet. Stormpanservogna har tyngre væpning for å gje støtteeld under kamp, ofte skyteskår slik at infanteristane kan bruka handvåpen inne frå vogna og ofte tyngre pansring.

Ei typisk stormpanservogn har plass til rundt åtte infanteristar, eit tårn på toppen med ein 20–30 mm maskinkanon og nokre gonger panservernsmissil.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Stormpanservogn» frå Wikipedia på bokmål, den 12. juni 2017.*

Wikipedia på bokmål oppgav desse kjeldene:

* Steeds, Will (red.); *Forces 89*, Ian Allan Ltd, ISBN 0-7110-1828-6
# 2K22 Tunguska

2S6
**2S6** (russisk 2С6 «Тунгу́ска»), NATO-kallenamn **SA-19 Grisom**) er eit sovjetisk sjølvdrive luftvernskøyretøy med to 30 mm maskinkanonar og åtte SA-19 luftvernsmissil. Utsjånaden er det ganske lik tyske Gepard. Kanonane har ei effektiv skotvidde på rundt 3 000 meter og missila rundt 8 km.

2K22 Tunguska vart utvikla tidleg på 1980-talet. Det er framleis i teneste i tidlegare sovjetstatar.

## Litteratur

* Foss, Christopher; *Jane's AFV Recognition Handbook*, Jane's, ISBN 0-7106-1043-2

* *Denne artikkelen bygger på «2K22 Tunguska» frå Wikipedia på bokmål, den 15. september 2018.*
# Forsvarsdepartementet i Russland

|  |
| --- |
| Forsvarsdepartementet i Russland |
|  |
|  |
|  |
| Offisielt namn | Министерство обороны Российской Федерации |
| Type | Forsvarsdepartement, Juridisk person |
| Virkefelt | Russland |
| Skipa | 20. september 1802 (Julian), 16. mars 1992 |
| Hovudkontor | Moskva |
| Budsjett | 46 000 000 000 US-dollar |
| Jurisdiksjon | Russland |
| Nettside |      |

**Forsvarsdepartementet** i Den russiske føderasjonen er eit føderalt organ som gjennomfører militærpolitiske vedtak i Russland.

Organet var oppretta 16. mars 1992 på basis av Forsvarsdepartementet i Sovjetunionen. Departementet har ingen juridiske plikter i høve det tidlegare sovjetiske forsvarsdepartementet.

10 540 personar arbeider i dette departementet i høve ein presidentordre frå 2016.

Departementet fekk ny struktur i 2004 etter eit dekret frå president Vladimir Putin, og gjennomfører stadig justeringar i organisasjonen. Hovudkontoret ligger i Znamenka-gata 19 i Moskva.
Forsvarsministeren heiter i 2017 Sergej Sjojgu. Han har vore forsvarsminister sidan 6. november 2012.

### Samansetjing i 2017

Øvsteleiing i 2017 inkluderte:

* **Generalstabssjef** – Armégeneral Valery Gerasimov (sidan 9. november 2012)
* **Nestkommanderande generalstabssjef** – Ruslan Tsalikov (sidan 24. desember 2015)
* **Statssektretær** – Armégeneral (pensjonert) Nikolay Pankov (sidan 13. september 2005)

### Hovudkommandoar

* Den russiske hæren
* Den russiske marinen
* Dei russiske luft- og romfartsstyrkane

### Kommandoar

* Dei strategiske rakettstyrkane
* Dei russiske luftlandestyrkane

Einingar underlagde Forsvarsminsteriet i august 2012 inkluderte:

* Presse- og Informasjonsdirektorat
* Kroppsøvingsdirektorat
* Finansdirektorat
* Militært helsedirektorat
* Militært innkjøpsdirektorat
* Militært eigedomsdirektorat
* Militært ekspertsenter
* Militært administrasjonsdirektorat
* Direktorat for store militære investeringar
* Departement for statleg konsum og kapitalforvaltning
* Departement for statleg arkitektur og konstruksjon
* Departement for sanatoriar og rekreasjon
* Direktorat for bustader
* Hovuddirektoratet for missil og artilleri (GRAU)
* Departement for djuphavsforskning

## Merknader

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad