Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Apostolisk suksesjon

**Apostolisk suksesjon** er namnet på den ubrotne linja av innhevarar av kyrkjelege embete frå apostlane til i dag. Det mest kjende dømet på apostolisk suksesjon er paven. Ifylgje tradisjonen vart Apostelen Peter den fyrste paven, og det har sidan gått ei ubroten linje med pavar fram til dagens Pave Benedikt XVI.

Apostolisk suksesjon er ein viktig doktrine for t.d. biskopar i den katolske kyrkja, den anglikanske kyrkja og den ortodokse kyrkja, men blir avvist av den norske kyrkja og andre lutherske kyrkjesamfunn.

## Bakgrunnsstoff

* «Apostolisk\_suksesjon» i *Store norske leksikon*, snl.no.
# Fysikar

Ein **fysikar** er ein person som studerer eller arbeider med fysikk. Fysikarar spesialiserer seg ofte på til dømes astrofysikk, atomfysikk, biofysikk, geofysikk, kjernefysikk, opptikk, eller partikkelfysikk, for å nemne nokre. Doktorgrad er ofte eit krav for stillingar, særleg innan forsking.
# Halveringstid

**Halveringstid** er eit omgrep som skildrar lengda på den tida det tek før nivået av radioaktivitet i eit materiale er på det halve. Forureining frå eit stoff med lang halveringstid er meir alvorleg enn frå eit stoff med kort halveringstid; stoffet er skadeleg for omgjevnadane i lang tid. Til dømes har isotopen 239Pu av Plutonium ei lang halveringstid på 24200 år. Somme andre stoff kan ha halveringstider på tusendelar av eit sekund.
# De revolutionibus orbium coelestium

De revolutionibus orbium coelestium|  Original Nürenberg-utgåve frå 1543 |
|  |
| Forfattar(ar) | Nicolaus Copernicus |
| Språk | latin |
| Sjanger | Astronomi |
| Utgjeven | 1543 |
| Forlag | Johannes Petreius (Nürnberg) |
| Sider | 405 |

De revolutionibus orbium coelestium var eit skrift av Nikolaus Kopernikus frå 1543, der han offentleggjorde det heliosentriske verdssystemet sitt. Boka vart forboden av paven, men var då alt godt utbreidd.

Den første utgåva vart trykt i Nürnberg i Det tysk-romerske riket i 1543. Boka inneheldt ein alternativ modell av universet og skilde seg frå det geosentriske verdsbiletet som hadde vore vidt akseptert sidan Klaudios Ptolemaios la det fram i antikken.

## Kjelder

* «De Revolutionibus Orbium Coelestium», *Store norske leksikon*, 14. februar 2009, henta 21. mars 2015

## Bakgrunnsstoff

 Wikisource har original tekst som gjeld **De Revolutionibus (1543)**

 Wikisource har original tekst som gjeld **Die Kreisbewegungen (1879) *De revolutionibus orbium coelestium* frå Harvard University.
* *On the Revolutions* Arkivert 2015-03-06 ved Wayback Machine., frå WebExhibits. Engelsk omsetjing av ein del av Bok I
# Baneperiode

Ein **baneperiode** er tida ein planet (eller eit anna objekt) brukar på å fullføre eit omløp rundt eit anna objekt.

Det er fleire typar baneperiodar for objekta kring sola:

* **Siderisk periode** er tida eit objekt brukar på å fullføre eit omløp rundt sola sett i forhald til stjernene. Dette blir sett som den sanne baneperioden til eit objekt.
* **Synodisk periode** er tida eit objekt brukar på å koma tilbake til same plassen på himmelen relativt til sola, som sett frå jorda. Dette er tida bruka mellom to konjunksjonar på rad med sola og er baneperioden observert frå jorda. Den synodiske perioden skil seg frå den sideriske av di at jorda sjølv går i bane rundt sola.
* **Drakonisk periode** er tida som går mellom to passasjer objektet gjer forbi sin oppstigande knute, punktet der banen kryssar ekliptikken frå den sørlege til den nordlege himmelhalvkula. Den drakoniske perioden er ulik den sideriske fordi knutane typisk preseserar eller resesserar sakte men sikkert.
* **Anomalistisk periode** er den tida som går mellom to passeringar av perihel til objektet, det punktet der objektet er nærast sola. Dette er forskjellig frå den sideriske av di at den store halvaksen til objektet typisk vil presesere eller resessere sakte (men sikkert).
* **Tropisk periode** er tida som går mellom to passasjer av objektet ved rektasensjon null. Denne er litt kortare enn den sideriske perioden fordi vårjamdøgnpunktet preseserar.

## Sjå au

* geosynkron bane
* siderisk tid
* siderisk år
* synodisk månad
# Registertonn

**Registertonn** er eit rommål for måling av rominnhaldet i skip. Eit registertonn er 100 engelske kubikkfot, det vil seie 2,83 m³.

**Bruttoregistertonn** er volumet av alle lukka rom i eit skip, **nettoregistertonn** er bruttotonnasjen fråtrekt mannskapsrom, maskinrom, vassballast og anna rom som ikkje kan brukast til last eller passasjerar.

Registertonn var ein del av det britiske Moorsom-systemet, som blei verksamt i det britiske imperiet i 1854, og deretter i store delar av verda. Den internasjonale Skipsmålingskonvensjonen blei ratifisert 23. juni 1969, og innførte tonn som måleining. Registertonn blei fasa ut ein overgangsperiode frå 1982 til 1994.

## Kjelder

* *Norsk Allkunnebok*
* Seilskuteklubben: Registertonn