Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Seksdagarskrigen

| Seksdagarskrigen |
| --- |
| Del av Midtausten-konflikten |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Dato | 5. juni 1967 – 10. juni 1967 |
| Stad | Midtausten |
| Krigsårsak | Egyptisk blokkade av Tiransunda og den militære oppbygginga deira på Sinaihalvøya, samt utkastiinga av SN-styrkar og syrisk støtte for Fedayeen-streiftog i Israel |
| Resultat | Israelsk siger |

 |
| Partar |
|  Israel |  Egypt  Syria  Jordan  Irak  |
| Kommandantar |
|  Yitzhak Rabin,  Moshe Dayan,  Uzi Narkiss,  Israel Tal,  Mordechai Hod,  Ariel Sharon |  Abdel Hakim Amer,  Abdul Munim Riad,  Zaid ibn Shaker,  Hafez al-Assad |
| Styrkar |
| 264 000 (inkl. 214 000 reservetroppar) 300 kampfly 800 stridsvogner | Egypt: 240 000 Syria, Jordan og Irak:307 000 957 kampfly 2504 stridsvogner |
| Tap |
| 800 drepne, 2563 skadde, 15 tekne til fange, 46 kampfly tapt (offisielle tap) | Egypt- 11 500 drepne 20 000 skadde, Jordan- 700 drepne og 2500 skadde, Syria- 2500 drepne og 5000 skadde, Irak- 10 drepne 30 skadde Totalt 21 000 drepne, 45 000 skadde, 6000 tekne til fange over 400 kampfly øydelagd (estimat) |

**Seksdagarskrigen** var ein krig mellom Israel, Egypt, Syria og Jordan i juni 1967. Krigen byrja med at Israel gjekk til åtak på Egypt, som like før hadde stengt Tiransundet for israelsk ferdsel. Resultatet av krigen var total siger for Israel og eit massivt moralsk nederlag for heile den arabiske verda. Israel okkuperte den Palestinske Vestbreidda og Gaza-stripa, som hadde vore under høvesvis jordansk og egyptisk administrasjon, i tillegg til den egyptiske Sinai-halvøya og dei syriske Golan-høgdene. Jerusalem (Al Quds), palestinarane sin hovudstad, vart annektert av Israel og gjort utilgjengeleg for dei fleste palestinarar og mange muslimar og kristne i regionen. I tillegg vart Suez-kanalen gjenopna for vestlege handelsfartøy. Jordan gjorde tafatt motstand mot Israel, som berre i praksis fekk Vestbreidda overlevert utan motstand. Den palestinske frigjeringsrørsla PLO var delvis blitt avvæpna av jordanske myndigheiter i forkant av krigen.

Bakgrunnen for krigen var samansett. Den sionistiske ideen om eit Stor-Israel frå det gamle testamentet var for mange israelarar ei legitimering av vidare ekspansjonisme og utviding av grensene til Israel. Dei arabiske landa såg på staten Israel som illegitim sidan han var ein vestleg kolonialistisk stat oppretta gjennom fordriving av dei opphavlege innbyggjarane, palestinarane. Den uløyste statusen bygde seg gradvis opp til militær konfrontasjon. Sidan Egypts president Nasser hadde nasjonalisert Suez-kanalen i 1956, hadde Israel, som alliert med Vesten, eit ønske om å gjenopne han for vestleg ferdsel og varetransport.

Kort tid etter seksdagarskrigen byrja Israel å byggje busettingar på dei okkuperte områda. Sinai-halvøya vart gjeven tilbake til Egypt i 1979 etter ein fredsavtale mellom Egypt og Israel. I denne garanterte Egypt fri ferdsle gjennom Suez-kanalen, anerkjente staten Israel og gav opp all støtte til palestinarane sin sak. Resten av områda fortsette å vera okkuperte av Israel.

## Referansar
# Tilskodar

Tilskodarar til ei fjernsynsoverført Oscar-utdeling.
**Tilskodar** eller **publikum** (av latin *publicus*, ‘offentleg’) er ein person som ser på ei hending utan å ta del i ho sjølv, bortsett frå visse avgrensa måtar. Omgrepet blir brukt i konkret tyding om dei som sit i salen under eit teaterstykke, ei kinoframsyning og folk som ser på opptog, idrettstilskipingar og liknande. I overført tyding uttrykkjer ordet for eksempel folk som ser på alvorlege hendingar, som brann, mobbing eller overfall, utan å (kunna) gjera noko for å hjelpe til.

Tilskodarar ved Karl-May-spela i Bad Segeberg i Tyskland. Foto: Claas Augner
Framføringar der publikum er fysisk til stades kan vera konsertar, drama, idrettsarrangement, talar eller innspeling av tv- eller radioprogram. Ein kan også vera publikum ved å nytt massemedium som radio, TV og aviser, vitja museum eller lesa bøker.

Publikum kan delta aktivt i framsyninga, til dømes ved hjelp av latter, utrop, buing og applaus, eller vera meir passive tilhøyarar eller sjåarar.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Publikum» frå Wikipedia på bokmål, den 2. desember 2023.*
# Verdsbanken

|  |
| --- |
| Verdsbanken |
|  |
|  |
|  |
| Bransje | Utviklingshjelp |
| Skipa | 27. desember 1945 |
| Land | USA |
| Styreleiar | Kristalina Georgieva (20. februar 2019), Jim Yong Kim (1. juli 2012) |
| Dagleg leiar | Kristalina Georgieva |
| Nettstad |  (fleire språk) |

**Den internasjonale banken for gjenoppbygging og utvikling**, betre kjent som **Verdsbanken**, er ein internasjonal organisasjon oppretta i 1944 for å finansiere gjenoppbygging etter øydeleggingane i den andre verdskrigen. Mandatet har etter kvart endra seg til å motverke fattigdom.

## Sjå òg

* Den europeiske banken for gjenoppbygging og utvikling

## Kjelder

* «Verdensbanken» i *Store norske leksikon*, snl.no. Henta 8. oktober 2018.

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Verdsbanken Offisiell nettstad
# Grunnstoffet bor

Beryllium ← Bor → Karbon|  |
|  |
|  |
| Basisdata |
| Namn | bor |
| Symbol | B |
| Atomnummer | 5 |
| Utsjånad | Svart |
| Plass i periodesystemet |
| Gruppe | 13 |
| Periode | 2 |
| Blokk | p |
| Kjemisk serie | Halvmetall |
| Atomeigenskapar |
| Atomvekt | 10,811 u |
| Kalkulert atomradius | 85 (87) pm |
| Elektronkonfigurasjon | [He]2s22p1 |
| Krystallstruktur | Rombisk |
| Fysiske eigenskapar |
| Stofftilstand | Fast stoff |
| Smeltepunkt | 2076 °C, 2349 K |
| Kokepunkt | 3927 °C, 4200 K |
| Molart volum | 4,39 cm³/mol |
| Tettleik | 2460 kg/m³ |
| Hardleik | 9,3 kg/m³ |
| Fordampningsvarme | 507,8 kJ/mol |
| Smeltevarme | 50,2 kJ/mol |
| Damptrykk | 0,348 Pa |
| Lydfart | 16200 m/s |
| Elektronegativitet etter Pauling-skalaen | 2 |
| Elektrisk leiingsevne | 10−10 MS/m |
| Termisk konduktivitet | 27,4 W/(m·K) |
| Ioniseringspotensial | 800,6 kJ/mol 2427,1 kJ/mol 3659,7 kJ/mol 25026 kJ/mol 32827 kJ/mol |

**Bor** er eit grunnstoff med atomnummer 5 og kjemisk symbol **B**. Det er eit halvmetall i gruppe 13 i periodesystemet.

## Særskilde kjenneteikn

Fleire allotrope former av bor, både amorfe og krystallinske er kjende.

Ein del borsambindingar, særleg hydrid har elektronunderskot. Det vil seia at det er færre elektron i bindinga enn det som må til for å oppfylla oktettregelen. Dette er mogleg fordi eit hydrogenatom kan danna ei bru mellom to boratom.

## Bruk

Borsambindingar vert brukt i organisk syntese.

## Historie

Bor vart oppdaga av Sir Humphrey Davy og Joseph-Louis Gay-Lussac i 1808, men borsambindingar har vore kjend lenge.

## Kjemi

Boraks (Na2B4O7) er ein viktig sambinding av bor.

## Biologisk rolle

Bor kan vera nødvendig for plantar.

## Tryggleik

Bor og borat er ikkje giftige, så spesiell handsaming er unødvendig. Nokre andre borsambindingar er giftige.

## Sjå også

* Periodesystemet
* Grunnstoffliste
* Isotoptabell

## Bakgrunnsstoff

* Webelements.com - bor
# Boge

Ein **boge** er ei avrunda form, geometrisk laga som ein del av ein sirkel. I tillegg til den matematiske **sirkelbogen** kan ordet visa til konkrete bogar, sjå under.

Ein grønfarga sirkelsektor med ein sirkelboge L langs randa av sirkelen.
Ein kan skildra ein sirkelboge ved å oppgje midtpunktet og radiusen til sirkelen han er del av, og kor mange grader bogen spenner over.

## Praktisk bruk av bogar

Me finn bogeforma fleire stader i det verkelege livet:

* Boge i arkitektur
* Vårenet pil og boge
* Boge for strykeinstrument, som opphavleg var meir boga enn dei vanlegvis er no.
# Tyngd

Når ein plasserer ein katt i eit gravitasjonsfelt vil det verka ei kraft på katta som trekker han ned mot jorda.
**Vekta**, eller **tyngda**, til ein lekam er krafta som verkar på lekamen når han er plassert i eit gravitasjonsfelt. SI-eininga er difor Newton. Vekta *f* er proporsjonal med massen til lekamen og med tyngdeakselerasjon:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0 ,
der *m* er massen til lekamen og *g* er tyngdeaksellerasjonen. Endå om gravitasjonsfeltet er litt forskjellig på forskjellige stadar på jorda, er variasjonane etter måten små, så vekta til ein lekam er med god tilnærming den same overalt på jorda. Dette har ført til at masse og vekt ofte vert blanda saman. Massen til ein lekam er den same, uavhengig av tyngdeakselerasjon. Ein lekam med ein masse på 1 kg har difor same masse på jorda, på månen og i verdsrommet, medan vekta varierer. På månen til døme er tyngdeakselerasjon rundt ein 1/6-del så stor som på jorda, så ein lekam er seks gongar så tung (veg seks gongar så mykje) på jorda som på månen.
# Ikkje-dødeleg våpen

Eit **ikkje-dødeleg våpen** er eit våpen som ikkje har til hensikt å gjere potensielt dødeleg skade på ein person. I staden er hensikten med eit ikkje-dødeleg våpen å gjere mindre skade for å sette personen ut av spel for ei kortare tid. Slike våpen blir mellom anna brukt av politi og militære under forsøk på å kontrollera eller verna seg mot sivile.

Det finst ulike variantar av ikkje-dødelege våpen som verkar på ulike måtar. Ein kan til dømes bruka våpen som valdar kjemisk skade, som peparspray eller tåregass, mekanisk kraft, som gummikuler, erteposar og vasskanonar, og våpen som gjev elektrosjokk.
# Drikkevise

Mihály Zichy: *Drikkevise*, 1874
Norsk drikkevise i boka Sketches on a tour to Copenhagen, through Norway and Sweden
**Drikkevise** er ein kort eller lang song som ofte handlar om å drikka (alkohol) eller situasjonen rundt drikkinga. Slike songar blir gjerne framførte i samband med drikking.

Ein kan påvisa drikkeviser frå så langt tilbake som Aristofanes i Det gamle Hellas.

Drikkevisene blei nytta i Europa i mellomalderen, og som ein kuriositet kan me ta med at universitetets «Gaudeamus Igitur» er ein gammal skålsong på latin.

Skil ein mellom drikkeviser og kva ein kan kalla skålsongar med anna innhald av hyllest til gudane, til årstida, til ungdommen eller patriotisme, er drikkevisene mest folkelege.

Av reine drikkeviser blei det skrive lite av norske diktarar på 1700- og 1800-talet, då dei var meir opptekne av det patriotiske, der siste vers ikkje sjeldan munna ut i ein «skål» for fedrelandet. Meir reine drikkeviser var det på den tida fyrst og fremst svenskane som skreiv.

Norske drikkeviser fekk eit oppsving med den nye ungdomskulturen i etterkrigstida, godt hjelpt av trondhjemsstudentane som samla opp til til *Smørekoppens visebok*, der drikkevisene fekk betre plass for kvart nytt opplag. Visebølgja frå 1960-åra gav også bidrag til tilfanget.

Eit døme på ei kort drikkevise som går rett på sak er for forsongar og forsamling og lyder:

*Hva blåser det for vind i dag?*
*Brennvin(d)!!*
## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Drikkevise» frå Wikipedia på bokmål, den 1. mars 2025.*

## Litteratur

* Smørekoppens visebok Norges mest solgte visebok i sin 17. utgave, laget av studentene ved Norges tekniske høgskole
* [Erik Aall Flood og Lorentz N. Kvam], Helan går: Bordsange og drikkeviser samlet av Smuttan og Lille Manasse, Oslo 1928
* [Erik Aall Flood og Lorentz N. Kvam], Skaal, kamerater! Helan går II. Nye selskapsanger og bordviser samlet av Smuttan og Lille Manasse. Oslo 1934
* Nordiske drikkeviser i utvalg ved Yukon Gjelseth, Oslo 1980
* Louis Jacoby og Øystein Øystå. 96 drammeviser, Oslo 2001
# Heroin

|  |
| --- |
|
*Heroin* |
| **CAS-nummer** 561-27-3 | **ATC-nummer** N02A A09 |
| Metabolisme |  |
| Halveringstid |  |
| Utskiljing |  |
| Administrasjonsform | IV, IM, SC |

**Heroin**, òg kjend som diamorfin og diacetylmorfin, er eit alkaloid opioid. Heroin er eit 3,6-acetylderivat av morfin.

Heroin er i dag mest kjend som eit vanedannande rusmiddel, men vert òg nytta som smertestillande lækjemiddel til bruk i kreftsjukdommar og i akutt hjartesvikt, blant anna i Storbritannia.

Heroin vert ikkje nytta klinisk i Noreg, men Helse Bergen søkte i 2013 om å nytte heroin for eit lågt tal pasientar som ikkje fann behandlingseffekt av ordinære LAR-medikament.

Stoffet står på dopinglista til antidoping-byråa WADA og Antidoping Norge.

## Kjelder
# Xantin

Strukturformel av xantin.
**Xantin** (2,6-dihydroksipurin) er ei organisk sambinding som finst i blod, urin og i enkelte plantar. Det er eit purin med formel C5H4N4O2. Xantin blir oksidert i organismen til urinsyre. Det kan framstillast teknisk frå guanin.

Teofyllin og teobromin, som finst i te og kakao, er begge dimetylxantin. Koffein, det stimulerande stoffet i kaffi, er eit trimetylxantin.

## Kjelder

* «Xantin» (15. februar 2009). I *Store norske leksikon*. Fri artikkel henta 18. mai 2015.
# Pierre-Gilles de Gennes

|  |
| --- |
| Pierre-Gilles de Gennes |
|  Pierre-Gilles de Gennes |
|  |
| Fødd | Pierre-Gilles Robert Yves de Gennes 24. oktober 1932 Paris i Frankrike |
| Død | 18. mai 2007 (74 år) Orsay i Frankrike |
| Nasjonalitet | Fransk |
| Område | Faststofffysikk, mjuke materiale |
| Yrke | Fysikar |
| Institusjonar | ESPCI Collège de France Paris-Sud 11 University |
| Alma mater | École Normale Supérieure |
| Doktorgradsrettleiar | Charles Kittel Francis Jean Perrin André Herpin |
| Utmerkingar | Nobelprisen i fysikk (1991) Lorentzmedaljen (1990) Wolfprisen (1990) |
| Sambuar | Françoise Brochard-Wyart |
| Barn | Claire Wyart, Matthieu Wyart, Marc de Gennes, Christian de Gennes, Marie-Christine Picard de Gennes |
| Medlem | Royal Society Det franske vitskapsakademiet National Academy of Sciences Ukrainas nasjonale vitenskapsakademi American Academy of Arts and Sciences Det russiske vitskapsakademiet Australian Academy of Science Academia Brasileira de Ciências Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen |

**Pierre-Gilles de Gennes** (24. oktober 1932 –18. mai 2007 ) var ein fransk fysikar og nobelprismottakar i fysikk. Han arbeidde hovudsakleg med nøytronspreiing og magnetisme.

Han studerte ved École Normale Supérieure etter å ha fått heimeundervisning i 12 år. Etter studiene jobba han som forskingsingeniør ved Commissariat à l'Energie Atomique.

I 1959 vart han postdoktor ved University of California i Berkeley. Deretter var han dei neste 27 månadane i den franske marinen. I 1961 vart han amanuensis i Orsay. I 1968 byrja han å studere flytande krystall.

Han var direktør ved École Supérieure de Physique et de Chimie Industrielles de la Ville de Paris (ESPCI) frå 1976 til 2002. Han vart tildelt Lorentzmedaljen og Wolf-prisen i 1989. I 1991 fekk han Nobelprisen i fysikk for «å oppdaga at metodar som er utvikla for å studera andre fenomen i enkle system kan generaliserast til meir komplekse materieformer, særskilt til væske-krystallar og polymerar.».

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Pierre-Gilles de Gennes» frå Wikipedia på bokmål, den 22. februar 2012.*
# Norman Foster Ramsey jr.

|  |
| --- |
| Norman Foster Ramsey jr. |
|  |
|  |
| Fødd | 27. august 1915 Washington |
| Død | 4. november 2011 Wayland |
| Nasjonalitet | USA |
| Område | kjernefysikk |
| Yrke | fysikar, universitetslærar, kjernefysikar |
| Institusjonar | Harvard University University of Michigan Columbia University Carnegie Institution for Science University of Illinois i Urbana-Champaign |
| Alma mater | University of Cambridge Leavenworth High School Columbia University |
| Doktorgradsrettleiar | Isidor Isaac Rabi |
| Medlem | National Academy of Sciences Det franske vitskapsakademiet American Academy of Arts and Sciences American Philosophical Society American Association for the Advancement of Science American Physical Society |

Nobelprisen i fysikk
1989

Norman Ramsey (t.v.) i 1970.
**Norman Foster Ramsey jr.** (27. august 1915–4. november 2011) var ein USA-amerikansk fysikar frå Washington, D.C.

Mora underviste matematikk og faren var offiser. Ramsey tok doktorgrad i fysikk ved Columbia University i 1940, men flytte seinare til Harvard University. Her utvikla han Isidor Rabi sin metode til å undersøkja molekyl og atom. I dag vert metoden hans ganske enkelt kalla Ramsey-metoden. Metoden har spelt ei nykelrolle ved utviklinga av MR-maskina, NMR-spektroskopi og atomklokker.

I 1960 utvikla Ramsey sjølv ei atomklokke basert på ein hydrogen-maser, noko som i dag vert gjort nytte av av GPS-teknologi.

I 1989 fekk Ramsey nobelprisen i fysikk saman med landsmannen Hans G. Dehmelt og tyske Wolfgang Paul.

## Kjelde

* *Denne artikkelen byggjer på «Norman Foster Ramsey, Jr.» frå Wikipedia på engelsk, den 11. november 2011.*
# Mark Oliphant

|  |
| --- |
| Mark Oliphant |
|  |
|  |
| Fødd | 8. oktober 1901 Adelaide |
| Død | 14. juli 2000 Canberra |
| Nasjonalitet | Australia, USA |
| Område | fysikk |
| Yrke | fysikar, guvernør, kjernefysikar |
| Institusjonar | University of Birmingham Australian National University University of Adelaide |
| Alma mater | University of Adelaide University of Cambridge Unley High School |
| Doktorgradsrettleiar | Ernest Rutherford |
| Medlem | Royal Society Australian Academy of Science |

Sir **Marcus «Mark» Laurence Elwin Oliphant** (fødd 8. oktober 1901 i Kent Town i Adelaide, død 14. juli 2000 i Canberra) var ein australsk fysikar som spelte ei nøkkelrolle i utviklinga av atombomba. Han deltok òg i humanitært arbeid. Han sikta først på ein karriere innan medisin eller odontologi, men valde etter påverknad frå fysikkforelesaren tidleg i studia å bli fysikar.

I 1925 overhøyrde han ein tale gjeven av Ernest Rutherford og valde å søkje arbeid hos han. I 1927 vart dette oppfylt ved at han fekk ei stilling ved Cavendish-laboratoriet ved University of Cambridge som på denne tida låg lengst framme på forsking innan kjernefysikk. Oliphant sine bidrag i denne perioden var oppdaginga av helium-3 og tritium. Han observerte kjernefysisk fusjon for første gongen i 1932

Oliphant vart utnemnd til professor i fysikk ved University of Birmingham. Her arbeidde han òg med vidareutvikling av radarar. Ved utbrotet av andre verdskrigen hadde kollegaar ved universitetet i Birmingham (Otto Frisch og Rudolf Peierls) berekna at ei atombombe basert på 235uran var mogleg. Marker Oliphant vart overtydd om at det var naudsynt å utvikle ei atombombe på alliert side og øvde sterkt påtrykk både i Storbritannia og USA for å få dette arbeidet i gang. Etter åtaket på Pearl Harbor kom USA med i krigen og arbeidet med atombomba vart starta opp kort tid etter i Manhattanprosjektet. Frå november 1943 deltok Oliphant i prosjektet som medlem av den britiske delegasjonen, men konsentrerte seg om arbeidet med oppriking av uran-235. Han tok opp att stillinga som professor ved universitetet i Birmingham etter Tyskland kapitulerte i 1945.

Då atombombene vart sleppte over Japan vart motførestellingane han hadde fått mot atomvåpen i løpet av Manhattanprosjektet forsterka. I 1950 vende han tilbake til Australia og vart leiar for «Research School of Physical Sciences» ved det nyoppretta Australian National University. Han vart adla i 1959, pensjonert i 1967 og frå 1971 til 1976 var han guvernør i Sør-Australia. Marker Oliphant døydde i Canberra i 2000, 98 år gammal.

## Prisar (utval)

* 1948 – Faradaymedaljen

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Mark Oliphant» frå Wikipedia på bokmål, den 25. april 2013.*

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Mark Oliphant**
# Aust-Asia

Aust-Asia
Regionar i Asia
██ Nord-Asia
██ Sentral-Asia
██ Sørvest-Asia
██ Sør-Asia
██ Aust-Asia
██ Søraust-Asia
**Aust-Asia** er ein region som omfattar dei austlege delane av Asia, i det minste landa Kina, Japan, Sør-Korea og Nord-Korea. I SN sin definisjon blir også Mongolia og Taiwan rekna med.

Definisjonen av Aust-Asia kan vera geografisk eller kulturell. Geografisk og geopolitisk omfattar regionen Kina, Hong Kong, Macau, Taiwan, Japan, Mongolia, Nord-Korea og Sør-Korea.

I ei meir kulturell tyding reknar ein ofte med dei delane av austlege Asia som historisk har vore mest påverka av Kina til Aust-Asia. Kina, Japan, Korea og Vietnam høyrer til den austasiatiske kultursirkelen.
Til dømes kan ein sjå at kinesisk skrift i ulike formerer blitt brukt i Japan, Sør-korea og Taiwan, og i Vietnam fram till koloniseringa av landet. Kinesisk litteratur var også del av ei klassisk utdanning i heile regionen.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Östasien» frå Wikipedia på svensk, og «East Asia» frå Wikipedia på engelsk den 15. mai 2019.*

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Aust-Asia**
# Hmong-mienspråk

|  |
| --- |
| **Hmong-mienspråk** |
| **Område:** | Kina, Søraust-Asia |
| **Glottolog:** | hmon1336 |
| **ISO 639-5:** | `hmx` |
|  |

**Hmong-mienspråk** eller **miao-yaospråk** er ein språkfamilie i Søraust-Asia. Historisk blir språka tala hovudsakleg i sørlege Kina, men dei seinaste hundreåra har talarane vorte trengt ut av hankinesarar og finst no òg i Laos, Thailand, Vietnam og Myanmar. Typologisk liknar språka dei sinotibetanske språka. Dei har tidlegare vorte rekna som sinotibetanske språk, men vert no sett som ein sjølvstendig familie. Av og til vert dei inkludert blant dei austriske språka.

Språkfamilien kan delast inn i to hovudgreiner, hmongspråk (miao) og yaospråk (mien).
Miao og yao er dei kinesiske namna for dei to hovudgreinene i familien, men hmong og mien har vorte meir utbreidde namn utanfor Kina.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Hmong-mienspråk» frå Wikipedia på svensk, den 2. februar 2019.*

## Bakgrunnsstoff

Vidare lesing
* Paul K. Benedict (1942). "Thai, Kadai and Indonesian: a new alignment in south east Asia." *American Anthropologist* 44.576-601.
* Paul K. Benedict (1975). *Austro-Thai language and culture, with a glossary of roots*. New Haven: HRAF Press. ISBN 0875363237.
* Enwall, J. (1995). *Hmong writing systems in Vietnam: a case study of Vietnam's minority language policy*. Stockholm, Sweden: Center for Pacific Asian Studies.
* Enwall, J. (1994). *A myth become reality: history and development of the Miao written language*. Stockholm East Asian monographs, no. 5-6. [Stockholm?]: Institute of Oriental Languages, Stockholm University. ISBN 9171532692
* Lombard, S. J., & Purnell, H. C. (1968). *Yao-English dictionary*.
* Lyman, T. A. (1979). *Grammar of Mong Njua (Green Miao): a descriptive linguistic study*. [S.l.]: The author.
* Lyman, T. A. (1974). *Dictionary of Mong Njua: a Miao (Meo) language of Southeast Asia*. Janua linguarum, 123. The Hague: Mouton.
* Lyman, T. A. (1970). *English/Meo pocket dictionary*. Bangkok, Thailand: German Cultural Institute, Goethe-Institute.
* Purnell, H. C. (1965). *Phonology of a Yao dialect spoken in the province of Chiengrai, Thailand*. Hartford studies in linguistics, no. 15.
* Smalley, W. A., Vang, C. K., & Yang, G. Y. (1990). *Mother of writing: the origin and development of a Hmong messianic script*. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 0226762866
* Smith, P. (1995). *Mien-English everyday language dictionary = Mienh in-wuonh dimv nzangc sou*. Visalia, CA: [s.n.].