Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Linear B

Linear B-innskrift.
**Linear B** er ei stavingsskrift som det mykenske målet, tidleg gresk, vart skrive med. Skrifta vart brukt på Kreta og det greske fastlandet i tidsrommet rundt 1400–1200 f.Kr. Linear B har kring 90 stavingsteikn, ideogram og tallteikn.

## Oppdaging

Skrifta vart først oppdaga og gjeven namn av den britiske arkeologen Arthur Evans under utgravingar i Knossos på Kreta i 1900. Dei over 4000 tavlene frå Knossos utgjer også den største samlinga av linear B-tekstar. Ein har også gjort store funn ved Pylos (ca. 1000 tavler), Mykene og Tiryns på Peloponnes, og ved Thebes i Boeotia (ca. 350). Tekstane vart funne innrissa på små leirtavler i palassarkiva. Tavlene er vorte brende til keramikk og såleis verna for ettertida då palassa vart øydelagde ved brann kring 1200 f.Kr.

## Tolking

Den britiske arkiteten Michael Ventris og filologen John Chadwick påviste i 1952 at språket i linear B-tekstane er det eldste språktrinnet av gresk, mykensk gresk. Somme forskarar meiner at linear B er utvikla frå linear A-skrifta, medan andre ser dei to som parallelle skriftsystem utvikla frå ein felles føreganger.

## Skriftsystemet

Rutenettet nedanfor vart utvikla under desiferinga til Michael Ventris og John Chadwick av dei fonetiske verdiene for stavingsteikna. Det må installerast ein egen font for å sjå spesialteikna som elles viser som ein firkant.

| Gjenkjende teikn av formene V, CV |
| --- |
|  | *-a* | *-e* | *-i* | *-o* | *-u* |
|  | 𐀀  | *a*
*\*08* | 𐀁  | *e*
*\*38* | 𐀂  | *i*
*\*28* | 𐀃  | *o*
*\*61* | 𐀄  | *u*
*\*10* |
| *d-* | 𐀅  | *da*
*\*01* | 𐀆  | *de*
*\*45* | 𐀇  | *di*
*\*07* | 𐀈  | *do*
*\*14* | 𐀉  | *du*
*\*51* |
| *j-* | 𐀊  | *ja*
*\*57* | 𐀋  | *je*
*\*46* |  | 𐀍  | *jo*
*\*36* |  |
| *k-* | 𐀏  | *ka*
*\*77* | 𐀐  | *ke*
*\*44* | 𐀑  | *ki*
*\*67* | 𐀒  | *ko*
*\*70* | 𐀓  | *ku*
*\*81* |
| *m-* | 𐀔  | *ma*
*\*80* | 𐀕  | *me*
*\*13* | 𐀖  | *mi*
*\*73* | 𐀗  | *mo*
*\*15* | 𐀘  | *mu*
*\*23* |
| *n-* | 𐀙  | *na*
*\*06* | 𐀚  | *ne*
*\*24* | 𐀛  | *ni*
*\*30* | 𐀜  | *no*
*\*52* | 𐀝  | *nu*
*\*55* |
| *p-* | 𐀞  | *pa*
*\*03* | 𐀟  | *pe*
*\*72* | 𐀠  | *pi*
*\*39* | 𐀡  | *po*
*\*11* | 𐀢  | *pu*
*\*50* |
| *q-* | 𐀣  | *qa*
*\*16* | 𐀤  | *qe*
*\*78* | 𐀥  | *qi*
*\*21* | 𐀦  | *qo*
*\*32* |  |
| *r-* | 𐀨  | *ra*
*\*60* | 𐀩  | *re*
*\*27* | 𐀪  | *ri*
*\*53* | 𐀫  | *ro*
*\*02* | 𐀬  | *ru*
*\*26* |
| *s-* | 𐀭  | *sa*
*\*31* | 𐀮  | *se*
*\*09* | 𐀯  | *si*
*\*41* | 𐀰  | *so*
*\*12* | 𐀱  | *su*
*\*58* |
| *t-* | 𐀲  | *ta*
*\*59* | 𐀳  | *te*
*\*04* | 𐀴  | *ti*
*\*37* | 𐀵  | *to*
*\*05* | 𐀶  | *tu*
*\*69* |
| *w-* | 𐀷  | *wa*
*\*54* | 𐀸  | *we*
*\*75* | 𐀹  | *wi*
*\*40* | 𐀺  | *wo*
*\*42* |  |
| *z-* | 𐀼  | *za*
*\*17* | 𐀽  | *ze*
*\*74* |  | 𐀿  | *zo*
*\*20* |  |

## Kjelder
# Kim Ki-young

|  |
| --- |
| **Kim Ki-young** |
|  |
| **Verkeleg namn** | hangul 김기영 |
| **Statsborgarskap** | Sør-Korea |
| **Fødd** | 10. oktober 1919 Seoul |
| **Død** | 5. februar 1998 (78 år) Seoul |
| **Yrke** | filmregissør, manusforfattar, produsent, regissør, filmmanuskriptforfatter, filmprodusent |
| **Språk** | koreansk |

Reklameplakat for ein av filmane til Kim Ki-young
**Kim Ki-young** (10. februar 1919–5. februar 1998) var ein sørkoreansk filmskapar. Han verka frå 1955 og fram til han døydde i ein brann i 1998. Vidt rekna som ein av Sør-Koreas fremste filmskaparar, nokon reknar han som Asia sitt svar på Luis Buñuel av di han er særs uforutseibar og inspirert av det surrealistiske. Den mest kjende filmen hans er frå 1960 og heiter *Hanyeo* (하녀) som mange meiner er ein av dei aller beste koreanske filmane.
# Fuktig subtropisk klima

Fuktig subtropisk klima-soner i verda.
██ Cfa
██ Cwa
**Fuktig subtropisk klima** er ei klimasone som er varm og fuktig om sommaren og kjølig eller mild om vinteren. Nedbørsmengdene er meir eller mindre jamnt fordelt gjennom året. Det er mange område som fell inn under denne klimasona, og uttrykket «subtropisk» kan vere misvisande for vinterklimaet i dei kjøligare områda innanfor sona. Vinternedbør, av og til som snø, får ein i samband med store lågtrykkssystem som vestavinden fører frå vest mot aust. Nedbøren om sommaren kjem stort sett i samband med torevêr og av og til i samband med tropiske stormar eller tropiske syklonar. Fuktig subtropisk klima finn ein på søraustsida av alle kontinenta utanom Antarktis, hovudsakleg mellom 24º og 37º. Dei årlege normale ekstremtemperaturane er hovudsakleg mellom -12 °C og 43 °C, men dette kan variere stort frå stad til stad.

## Fuktig subtropisk klima i Europa

Det er hovudsakleg i sørlege delar av Europa, der ein ikkje har Middelhavsklima, at ein finn denne typen klima. Det er område frå Podalen i Nord-Italia og søraustover gjennom Slovenia og Kroatia. Nedbør om sommaren kjem i mykje større mengder enn i Middelhavsklimaet, og vintertemperaturane er berre like over frysepunktet.

## Fuktig subtropisk klima i Asia

Denne klimatypen finn ein på den austlege og sentrale kysten av Kina, hovudsakleg mellom elvene Huang He og Chang Jiang, i tillegg til sørlege delar av Sør-Korea og låglandet i Japan. Det er derimot vanskeleg å skilje mellom fuktig subtropisk klima og fuktig kontinentalklima i Japan, særleg i sørleg område og i forskjellige høgder.

## Fuktig subtropisk klima i Sør-Amerika

I Sør-Amerika finn ein vanlegvis denne klimatypen i pampas i Argentina og Paraguay, Uruguay og sørlege område av Brasil.

## Fuktig subtropisk klima i Afrika

I Afrika finn ein denne klimatypen berre lengst søraust på kysten av Sør-Afrika, inkludert Durban og nordover til dei aller sørlegaste områda av Mosambikk.

## Fuktig subtropisk klima i Australia

I Australia har ein ei smal sone nord i New South Wales og kysten av Queensland med denne typen klima. Nord for Brisbane vert derimot klimaet rekna som tropisk.

## Fuktig subtropisk klima i Nord-Amerika

Denne typen klima i Nord-Amerika har ein nesten berre i Sørstatane i USA, med unntak av dei nordlege områda av desse statane.
# Charleston i Sør-Carolina

|  |
| --- |
| Charleston |
| by |
|  |
|

|  |
| --- |
|  Flagg  |

 |
| **Motto:Aedes Mores Juraque Curat – «Ho vaktar bygningane og lovene sine»* |
| **Kallenamn:«The Holy City», «Chucktown»* |
| Land |  USA |
| Stat | Sør-Carolina |
| County | Charleston, Berkeley |
| Høgd | 4 m |
| Areal | 330,300132 km² |
| Folketal |  150 227 (2020) |
| Grunnlagd | 1670 |
| Tidssone | EST (UTC-5) |
| Retningsnummer | 843 |
|  Charleston i Sør-Carolina ﻿ / ﻿ |
|  Plassering i Charleston i Sør-Carolina.

 Plassering i Charleston i Sør-Carolina.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Charleston, South Carolina |

**Charleston** er ein hamneby i delstaten Sør-Carolina i USA og hovudsete for Charleston fylke. Byen ligg omtrent midt på kystlinja til Sør-Carolina, ved samløpet og utløpet til elvane Cooper og Ashley. Bykjernen ligg på ei halvøy mellom desse to elvane. Byen har kring 150 000 innbyggjarar.

Byen vart grunnlagt i 1670 og heitte opphavleg «Charles Town», kalla opp etter Karl II av England. Den opphavlege staden, på motsett side av Ashleyelva, vart vald av Anthony Ashley-Cooper. Bykjernen hadde flytta til halvøya ved 1680. Charleston var på denne tida hovudstad for heile provinsen Carolina.

Under den amerikanske sjølvstendekrigen vart Charleston eit mål for dei engelske styrkane, og vart okkupert i 1780. Då England trekte seg ut i desember 1782 vart namnet på byen endra til Charleston. Byen vart ein av dei rikaste byane i Amerika, på grunn av bomullshandelen. Som i fleire sørstatar bestod mykje av arbeidsstyrken likevel av slavar og det kom eit slaveopprør i 1822 som vart slått ned.

Ein viktig del av opptakta til den amerikanske borgarkrigen fann stad i Charleston. Det demokratiske partiet var splitta mellom demokratar i nordstatane og sørstatane. Forhandlingar mellom partane i Hibernian Hall mislukkast, og i presidentvalet i 1860 var det to demokratiske presidentkandidatar. Dette gjorde at republikanaren Abraham Lincoln vart valt, og Sør-Carolina erklærte sjølvstende frå USA 20. desember same år. Dei første skota i krigen kom i januar 1861 då eit skip frå nordstatane vart skoten på på veg inn til Charleston. Eit åtak frå sørstatane på Fort Sumter, kontrollert av nordstatane, fann stad i april. Dei første slaga i verda med ubåtar fann stad ved byen i 1863. Byen fall til unionsstyrkane i 1865 og byen var ved denne tida vorte svært øydelagt.

|  |
| --- |
| Ei gate i Charleston. Foto: Daniel Mayer
 |

I 1886 vart Charleston råka av eit kraftig jordskjelv som hadde ein styrke på om lag 7,5 på richterskalaen. 60 menneske omkom i skjelvet.

Charleston har fleire historiske bygningar som har overlevt krig, jordskjelv og orkanar og turistindustrien er ei viktig næring. Det er fleire teknologiselskap i byen. Medical University of South Carolina, eit universitet for utdanning av legar ligg i byen og har omtrent 2500 studentar. Byen er tent av den største flyplassen i Sør-Carolina og ligg ved enden av motorvegen I26.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Charleston (Sør-Carolina)» frå Wikipedia på bokmål, den 28. mai 2011.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Charleston i Sør-Carolina Offisiell nettstad
# 305

|  |
| --- |
| < **305** > |
|  |
| 303 | 304 | **305** | 306 | 307 |
|  |
|

| Kategoriar |
| --- |
| Fann ikkje kategorien *305* |

 |
|

| 305 i andre kalendrar |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Gregoriansk kalender | 305 *CCCV* |
| Ab urbe condita | 1058 |
| Armensk kalender | *I/T* |
| Kinesisk kalender | 3001 – 3002 ?子 – 乙丑 |
| Etiopisk kalender | 297 – 298 |
| Jødisk kalender | 4065 – 4066 |
| Iransk kalender | 317 BP – 316 BP |
| Islamsk kalender | 327 BH – 326 BH |
| Hindukalendrar |  |
| - *Vikram Samvat* | 360 – 361 |
| - *Shaka Samvat* | 227 – 228 |
| - *Kali Yuga* | 3406 – 3407 |

 |

 |

**305** (romartal CCCV) var eit normalår som byrja på ein måndag i den julianske kalenderen. I samtida i Romarriket var det kjend som året då Constantius og Valerius var konsular (eller sjeldnare, 1058 ab urbe condita).

## Hendingar

* 1. mai: Keisar Diokletian av Romarriket abdiserte og slo seg til ro ved passaet sitt i Salona (dagens Split) etter ei regjeringstid på oppimot 21 år. Han overtalte medkeisar Maximianus til å gjera det same.
* Konstantius I Klorus og Galerius blei erklært nye keisarar (augustus). Flavius Valerius Severus og Maximinus II Daia fekk tittelen cæsar.
* Hovudstaden i Vestromarriket blei flytta frå Roma til Milano.

## Fødde

## Døde

**<<   300-talet   >>**
<< 300 | 301 | 302 | 303 | 304 | 305 | 306 | 307 | 308 | 309 | 310 | 311 | 312 | 313 | 314 | 315 | 316 | 317 | 318 | 319 | 320 | 321 | 322 | 323 | 324 | 325 | 326 | 327 | 328 | 329 | 330 | 331 | 332 | 333 | 334 | 335 | 336 | 337 | 338 | 339 | 340 | 341 | 342 | 343 | 344 | 345 | 346 | 347 | 348 | 349 | 350 | 351 | 352 | 353 | 354 | 355 | 356 | 357 | 358 | 359 | 360 | 361 | 362 | 363 | 364 | 365 | 366 | 367 | 368 | 369 | 370 | 371 | 372 | 373 | 374 | 375 | 376 | 377 | 378 | 379 | 380 | 381 | 382 | 383 | 384 | 385 | 386 | 387 | 388 | 389 | 390 | 391 | 392 | 393 | 394 | 395 | 396 | 397 | 398 | 399 >>
# Fuktig kontinentalklima

Område med fuktig kontinentalklima.
Ulike typar fuktig kontinentalklima i verda.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ██ Dsa
██ Dsb |  | ██ Dwa
██ Dwb |  | ██ Dfa
██ Dfb |

**Fuktig kontinentalklima** er eit klima som utgjer ein stor del av den tempererte sona på midlare breidder i områda mellom dei polare og tropiske luftmassane. Det fuktige kontinentalklimaet har varierande vêrforhold og store temperaturskilnadar mellom sommar og vinter. Temperatursklinaden kan vere så stor 30-40ºC, og er størst i områda som ligg lengst borte frå havet. Klimaet kjem inn under gruppe D i Köppen si klimaklassifisering, og ein har fleire undertypar; ein med varm sommar (Dfa) og ein med mild sommar (Dfb). Desse har nedbør jamt fordelt gjennom året. Undertypar med minst nedbør om vinteren vert skrive Dwa eller Dwb.

## Dfa: Varme somrar

Fuktig kontinentalklima med varme somrar (Dfa i Köppen sitt system) er ein klimatisk undertype som har ein middeltemperatur på over 22ºC i den varmaste månaden, med regn om sommaren og snø om vinteren. I vintermånadane har ein minst ein månad med temperaturnormal under -3ºC, og stader som har middeltemperatur over dette gjennom vinteren vert rekna for å ha fuktig subtropisk klima.
Store delar av Midtvesten og austkysten av USA, samt dei sørvestlegaste områda av Canada har denne typen klima med varme somrar og kalde vintrar. Ein har òg denne typen klima på Balkan og delar av Ukraina. Ein variant av dette klimaet finn ein i nordlege område av Kina og Nord-Korea som har tørre vintrar (Dwa).

## Dfb: Milde somrar

Fuktig kontinentalklima med kjølige somrar finn ein stort sett nord for områda med varme somrar. Ingen av sommarmånadane har ein middeltemperatur over 22ºC, men ein kan likevel få korte periodar med svært varmt vêr. Denne typen klima gjev mindre nedbør enn fuktig kontinental klima med varme somrar, og sommaren er som regel litt kortare og vinteren litt lengre. Sentrale område av Skandinavia, inkludert Austlandet og austlege område av Sentral-Europa har denne typen klima. Ein finn og denne typen klima i dei nordlege statane av USA og nord i Japan. I indre område nord for områda med denne typen klima har ein som regel subarktisk klima

### Døme

* Oslo i Noreg
* Stockholm i Sverige
* Helsingfors i Finland
* Tallinn i Estland
* Praha, Tsjekkia
* Warszawa i Polen
* St. Petersburg i Russland
* Minsk i Kviterussland
* Moskva i Russland
* Kiev i Ukraina
* Sapporo i Japan

Ein har òg ein variant med tørr vinter (Dwb) i nordaustlege område av Kina, Nord-Korea og søraustlege område av Russland, som Vladivostok, Pyongyang i Nord-Korea og Harbin i Kina.
# Netflix

|  |
| --- |
| Netflix, Inc. |
|  |
|  |
|  |
| Org.form | Aksjeselskap |
| Skipa | 1997 |
| Hovudkontor | Los Gatos |
| Land | USA |
| Produkt | Netflix recommender system, strømming, over-the-top |
| Tilsette | 2.180 |
| Nettstad |  |

**Netflix, Inc.** er eit amerikansk multinasjonalt underholdningsselskap med hovudkontor i California. Netflix tilbyr DvD og streamingtjenester over fleire plattformer. Det vart etablert 29. august i 1997, og har i dag over 86 millionar abonnenter. Netflix har marknad i USA, Canada, store delar av Latin-Amerika og utover i Europa. I oktober 2016 vart det rapportert over 86 millionar brukarar verda over, inkludert over 47 millionar i USA.

## Bakgrunn

Netflix starta med ei relativ låg abonnementspris. Filmar ein leidde vart sende med post til medlemmene og ein mottok ei ny film så snart ein sende tilbake dei ein hadde sett. Selskapet vart børsnotert for fyrste gong den 22. mai 2002, med 5 500 000 aksjar til 15 USD per stk. Ved børsnoteringa var det 600 000 medlemmer, ved enda av året, var medlemstalet auka til 4,2 millioner.

Ved avslutninga av året, hadde selskapet 12,3 millioner medlemmer, og i 2010 vart Netflix tilgjengeleg på Apple Ipad, Iphone og Ipod touch, Nintendo Wii og fleire andre internett-tilkoblede produkta. i 2007 introduserte Netflix streaming. Dimed kunne medlemmer sjå filmar og TV-seriar via internett uten å laste dei ned. Dette førte til at Netflix i perioden 2008-2009 innleia eit samarbeid med produsentar av forbrukerelektronikk for å kunne streame også gjennom andre einingar enn PC. Dette inkluderte etterkvart Xbox 360, Blu-ray spelarar, TV-mottakarboksar, Apple Macintosh- datamaskinar, PS3, Wii, Android og andre einingar.

Netflix vart lansert i Noreg ved midnatt den 17. oktober 2012.

## Netflix Original

«Netflix Original» er innhald som er produsert, co-produsert eller distribuert av Netflix. Netflix finansierer dei opphavlege seriane annleis enn andre TV-nettverk når dei registrerer eit prosjekt, og dei bestiller umiddelbar to sesongar av dei fleste seriar.
Selskapet begynte å produsera sine egne seriar i mars 2011. Den fyrste serien vart det politiske dramaet *House of Cards* som debuterte i februar 2013.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Netflix» frå Wikipedia på bokmål, den 11. januar 2017.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Netflix Offisiell nettstad
# Bandar Seri Begawan

|  |
| --- |
| Bandar Seri Begawan |
| بندر سري بڬاوان |
| by |
|  |
| **Forkorting:** BSB eller Bandar |
| Land |  Brunei |
| Areal | 100 360 000 km² |
| Folketal |  50 000 (2015) |
| Wikimedia | © OpenStreetMap Bandar Seri Begawan ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Bandar Seri Begawan |

Sultan Omar Ali Saifuddin-moskeen og pålebygde Kampong Ayer.
**Bandar Seri Begawan** (ofte korta ned til **BSB** eller **Bandar**) er hovudstaden i Brunei. Han ligg nord på Borneo, ved nordbreidden av elva Brunei. Byen ligg 15 km frå elvemunningen i Sørkinahavet, og har med si elvehamn lenge vore eit handelssenter. I 2015 hadde byen rundt 50 000 innbyggjarar.

## Namn

Bandar Seri Begawan fekk det noverande namnet sitt den 5. november 1970. Det tidlegare namnet på byen var *Bandar Brunei*, *Brunei by*. *Bandar* kjem opphavleg frå persisk og tyder 'by' eller 'hamn' på malayisk. *Seri* kjem frå sanskritordet *sri* som tyder 'heilag'. *Begawan* er ein tittel av sanskritopphav med tydinga 'herre' som tradisjonelt har vore brukt av sultanane i landet. Namneendringa blei gjort for å æra Omar Ali Saifuddien, far til den dåverande sultanen av Brunei, Hassanal Bolkiah.

## Soge

Folk har budd i pålehus nær denne staden i fleire hundre år. Byen blei hardt skadd under andre verdskrigen, men blei etter dette gjenoppbygd som økonomisk of administrasjonssenter for Brunei.

## Økonomi og kommunikasjon

Økonomien i Bandar Seri Begawan og Brunei har vokse på petroleumsindustri. Ein prøver òg å byggja opp andre servicenæringar.

Kampong Ayer og vasstaxiar.
Brunei internasjonale lufthamn ligg 11 km utanfor byen, og flyselskap som Royal Brunei Airlines, Singapore Airlines, Malaysian Airlines, Air Asia og Thai Airways International har ruter her.
Bandar Seri Begawan har elles busstasjon med samband til resten av Brunei, i aust ved å køyra gjennom Sarawak i Malaysia. Byen har taxi- og vasstaxitenester.

Sultan Omar Ali Saifuddin-moskeen.
## Bydelar og bygningar

Bydelen Kampong Ayer, med rundt 30 000 innbyggjarar, er bygd på pålar ute i elva.

I Bandar finst fleire to veldige bygg. Sultan Omar Ali Saifuddin-moskeen, bygd i 1965, var lenge den største i Søraust-Asia. Jame'asr Hassanil Bolkiah-moskeen frå 1994 er større. Like sør for bysentrumet ligg sultanpalasset Istana Nurul Iman. Det blei fullført i 1985, og er rekna som verdas største residenspalass.

## Kjelder

* Britannica.com, Bandar Seri Begawan
* «Bandar\_Seri\_Begawan» i *Store norske leksikon*, snl.no.
* *Denne artikkelen bygger på «Bandar Seri Begawan» frå Wikipedia på engelsk, den 12. januar 2011.*

## Bakgrunnsstoff

 Reiseguide for Bandar Seri Begawan frå Wikivoyage

 Commons har multimedium som gjeld: **Bandar Seri Begawan Offisiell nettstad
# Børs

New York-børsen.
Ein **børs** (frå latin *bursa* som tyder pengepung) er ein marknad for omsetning av aksjar, grunnfondsbevis og andre verdipapir, som derivater og obligasjonar. Det kan og vere handel med andre varer som metall, petroleumsprodukt, landbruksvarer og kraft. Det kan og vere ein plass der ein slik marknad er (som Oslo børs) eller dei aktørane som handlar der.

På ein børs er det som oftast strenge reglar for informasjonsflyt og omsetning.

## Norske børsar

* Oslo Børs (verdipapir)
* Nord Pool (energi)

## Kjende børsar i andre land

* Bermuda Stock Exchange
* Chicago Stock Exchange
* Frankfurt-børsen
* London-børsen
* NASDAQ
* New York-børsen
# WorldCat

Logo
**WorldCat** («Verdskatalogen») er ein felleskatalog, ein database, over boksamlingane og samlingane av anna materiale (som til dømes grammofonplater, kassettband, CD-plater, videofilmar og dataspel) til om lag 72 000 bibliotek i 170 land og område som tek del i Online Computer Library Center (OCLC), ei biblioteksverksemd utan profittføremål som har hovudsete i Dublin i Ohio i USA og fleire lokalkontor kringom i verda. WorldCat er bygd opp og vert administrert kollektivt av dei biblioteka som er med i dette samarbeidet, som samstundes får tilgang til heile denne databasen, og ei særs stor samling av forskingsresultat.
I desember 2017 inneheldt WorldCat over 400 millionar bibliografiske innføringar frå 491 språk. Dei representerte over 2,6 milliardar fysiske og digitale bibliotekobjet.

OCLC blei grunnlagd i 1967 under Fred Kilgour sin leiarskap. Same året byrja OCLC å utvikla katalogiseringsteknologien som skulle bli til WorldCat. Dei fyrste innføringane i katalogen blei lagde inn i 1971.

Innføringane i WorldCat vert berre synkronisert med periodevise mellomrom med dei einskilde biblioteka sine katalogar, ikkje dagleg eller samstundes. WorldCat syner dessutan berre det materialet, ein særskild bok eller ein artikkel, som er eigd av det eller dei særskilde biblioteka, ikkje kvar i dei ulike biblioteket materialet er å finne, om materialet er utlånt, utleigd, tapt eller flytta til ein annan stad. Svar på slike førespurnader krev særskilde søk. WorldCat syner heller ikkje om eit bibliotek eig fleire eksemplar av ei særskild bok eller ein særskild artikkel.

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «WorldCat» frå Wikipedia på engelsk, den 3. september 2018.*

## Bakgrunnsstoff

* WorldCat
* Søk i WorldCat-katalogen
# Maoisme

Portrett av Mao ved inngangen til den forbodne byen i Beijing
**Maoisme**, eller **marxismen-leninismen Mao Tse Tung si tenking**, er ein politisk ideologi.

Namnet er etter den kinesiske politikaren Mao Zedong, (1893-1976). Han leidde ein bonderevolusjon under kommunistisk leiing i Kina, og proklamerte i 1949 Folkerepublikken Kina, der han sjølv vart president.
Etter at Deng Xiaoping byrja å reformera Folkerepublikken Kina i 1978 har Mao Zedong sine tankar hatt mindre å seia. Trass i dette er maoismen offisiell ideologi for det kinesiske kommunistpartiet.

Maoismen byggjer på det som blir kalla marxismen-leninismen, det vil seie tankar frå Karl Marx, Vladimir Lenin og Josef Stalin. Det nye er satsinga på bøndene som massebasis for revolusjonen. I den strategiske teorien er hovudvekta på stendig ny aktivisering av massane, av di klassekampen held fram under sosialismen. Maoismen set krav om handling i tilspissa form. Dette set krav til disiplinen, teoretisk utforma som demokratisk sentralisme: Handlingsfridom på lægre nivå, hard disiplin andsynes avvik frå hovudlina.

Under den såkalla Kulturrevolusjonen, som Mao sette i gang og leidde, vart mange menneske mishandla og drepne, og undertrykkinga av vitskap, kunnskap, sjølvstendig tenking, kultur og minoritetar særleg sterk. Persondyrkinga av Mao nådde nye høgder.

Grunna dei særlege kinesiske tilhøva; digert land og lite industri, har maoismen spela lita rolle elles i verda. I Noreg kom maoismen mellom anna til å påverka ein del av norskdomsrørsla. Maoismen i Noreg byrja sist på 1960-talet som ei radikalisering i Sosialistisk Folkeparti sin dåverande ungdomsorganisasjon, Sosialistisk Ungdomsfylking (SUF), og voks etterkvart til partiet AKP(ml). AKP hadde ei dominerande rolle i RV. Maoistane i Noreg vart aldri mange, men spela ei relativt stor rolle i kulturlivet og som opposisjon i fagrørsla.

## Sjå òg

* Naxalittar
* Nepals kommunistiske parti (maoistisk)

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

* E. Snow: *Rød stjerne over Kina*.
* Mao Zedong: *Verk i utval*, 1963-77.