Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Wiktionary

|  |
| --- |
| Wiktionary |
|  |
|  |
| Type nettstad | Wikimedia-innhaldsprosjekt, ordbok |
| Grunnlagd | 12. desember 2002 |
| Opphavsland | USA |
| Eigar | Wikimedia Foundation |
| Nettstad | wiktionary.org |

Ein logo brukt av makedonsk Wiktionary.
**Wiktionary** (sett saman av *wiki* og *dictionary*; engelsk for 'ordbok') er eit Wikimedia-prosjekt som går ut på å byggja ei fleirspråkleg ordbok. Ordboka oppgjev både definisjonar til ord og omsetjingar til fleire språk, men er ikkje alltid komplett.

Som dei andre Wikimedia-prosjekta blei Wiktionary byrja på engelsk, men blei seinare utvida til å finnast på fleire språk.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Wiktionary» frå Wikipedia på bokmål, den 14. mai 2011.*
* Wiktionary på engelsk om seg sjølv

## Bakgrunnsstoff

* Wiktionary på engelsk
* Wiktionnaire, Wiktionary på fransk
* Wiktionary på tysk
* Wiktionary på nynorsk
* Wiktionary på bokmål
# Kalender

Svensk almanakk og kalender frå 1712
Ein **kalender** er eit system for å halde orden på tida gjennom eit solår/serie av solår eller måneår. I Noreg nyttar ein den gregorianske kalenderen.

Ifølgje denne kalenderen er det i dag **fredag 12. juni 2026**.

Overgangen frå den julianske kalenderen skjedde i Danmark og Noreg den 18. februar 1700. Den gamle kalenderen vart då kalla «gammal stil», og den nye «ny stil».

## Andre kalendrar

Mange ulike kalendrar blir nytta i dag og har blitt nytta gjennom historia:

* Aztekarkalendaren
* Babylonsk kalender
* Bahá'íkalender (også kalla Badíkalendaren), solkalender
* Bysantinsk kalender
* Fransk revolusjonskalender
* Gammelgresk kalender
* Gregoriansk kalender, solkalender
* Gammelkurdisk kalender
* Hinduisk kalender
* Den julianske kalenderen, solkalender
* Jødisk kalender, lunisolar
* Kinesisk kalender, lunisolar
* Mayakalender, solkalender
* Islamsk kalender (Hedjrikalenderen), månekalender
* Månekalender
* Persisk kalender
* Romersk kalender
* Runekalender
* Solkalender
* Svensk kalender
* Zoroastrisk kalender

## Sjå og

* Almanakk
* Heilagdagar
* Filofax
* Klokke
* Kronologi
* Nyttår
* Skotår
* Tid
* Tidssone
* Time manager
* Æra

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Kalender» frå Wikipedia på bokmål, den 6. desember 2006.*

## Bakgrunnsstoff

* Kalender 1800 - 2400
# Rotasjonsperiode

**Rotasjonsperioden** er den tida det tek for ein lekam i rommet å rotera éin gong rundt sin eigen akse. For solide lekamar er rotasjonsperioden den same over heile lekamen, men for lekamar sett saman av gass eller væske vil rotasjonsperioden vera ulik ved ekvator og polane.

Siderisk rotasjonstid er den tida ein himmellekam brukar på dreie seg ein gang rundt sin eigen akse, det vil sei rotasjonstida i forhold til eit fast punkt på stjernehimmelen. Den sideriske rotasjonstida til jorda er eit siderisk døgn.

## Rotasjonsperioden til nokre kjende lekamar

|  |  |
| --- | --- |
| Sola | 24,66 d ved ekvator, om lag 35 døgn nær polane |
| Merkur | 58,6462 d (58 d 15,5088 t) |
| Venus | −243,0185 d |
| Jorda | 0,997268 d (23,9344 t) (86164 s) |
| Månen | 27,321661 d (bunden rotasjon) |
| Mars | 1,025957 d (24,622962 t) |
| Jupiter | 0,413538021 d (9 t 55 min 29,685 s) |
| Saturn | 0,4440092592 d (10 t 39 min 22,40000 s) |
| Uranus | −0,718333333 d (17 t 14 min 24,00000 s) |
| Neptun | 0,67125000 d (16 t 6 min 36,00000 s) |
| Pluto | −6,387 d (6 d 9 t 17,6 min) |

## Kjelder

* «Siderisk Rotasjonstid», *Store norske leksikon*, 15. februar 2009, henta 13. august 2014
# Jordrotasjon

Animasjon av jordrotasjonen om sin eigen akse.
Den nordlege nattehimmelen over Nepal syner sporet til stjernene når jorda roterer.
**Jordrotasjonen** er nemninga på rotasjonen til jordkloten om sin eigen akse. Jorda roterer mot aust, eller mot klokka.

Nordpolen, eller den geografiske nordpolen, er punktet på den nordlege himmelhalvkula er jordaksen møter flata si. Jordaksen er den tenkte linja frå pol til pol som jorda roterer om. Dette punktet er ikkje på same stad som den magnetiske nordpolen. Sørpolen er det andre punktet på jorda der rotasjonsaksen skjr overflata, i Antarktis.

Jorda roterer ein gong på kring 24 timar med omsyn til sola, og ein gong kvar 23 timar, 56 minuttar og 4 sekund med omsyn til stjernene. Jordrotasjonen sakkar av med tida, slik at ein dag var kortare i fortida. Dette kjem av tidvasseffektar som månen har på jordrotasjonen. Atomklokker syner at den moderne dagen er kring 1,7 millisekund lengre enn for eit hundreår sidan.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Earth's rotation» frå Wikipedia på engelsk, den 19. juni 2016.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

* Nettstad for jordrotasjon, frå Observatoire de Paris