# Byregion

Parisområdet med den sentrale kommunen i midten (markert med '75'), det urbaniserte området (*agglomération*) markert med raudt, og heile storbyregionen (*aire urbaine*) markert med rosa.
**Byregion** eller **storbyregion** er eit geografisk område som består av ein eller fleire nærliggande byar og omlandet deira. Slike regionar oppstår ved at folk slår seg ned i utkanten av byar og ofte pendlar inn til byen for å arbeida. Integrasjon med omlandet vert stadig viktigare for moderne storbyar, og byane og omlandet deira flyt stadig meir saman. Grensene for byregionen er flytande.

## Byregionane sin struktur

Kommunane i ein byregion har ulik funksjon. Ein eller fleire av dei er *senterkommune* (bykommune), rundt denne ligg det forstadskommunar og pendlarkommunar.

Omgepet byregion er ikkje basert på den synlege strukturane i byen, men på funksjonen byen har som sentralstad for eit større område. Pendling til og frå bysenteret, byen sitt pendlingsomland, er definisjonsgrunnlaget for å avgrensa den funksjonelle byregionen.

A*dministrative grenser*, vanlegvis kommunegrenser, vert òg brukt til å definera byar. I nokre tilfelle kan byen definerast som ei gruppe kommunar under ein regional administrasjon. Det er lett å skaffa data for administrative område, men det er ofte slik at dei ikkje samsvarer med det fysiske byområdet.

Omgrepet *tettstad* er basert på byen sin mest synlege eigenskap, tett busetnad, *eit samanhengande utbygt område*, medrekna forstader. Den vanlegaste tillatne maksimale avstand mellom bygningar er etter denne definisjonen 200 meter. Å ta flyfoto er ein god metode for å avgrensa *tettstader frå kvarandre*.

## Metodar for avgrensing av byregionar

Byregionar vert definert som ein felles bustads- og arbeidsmarknad. Statistikk for pendling vert lagt til grunn for avgrensing av ein byregion: Ein viss del av folkesetnaden i ein kommune må ha daglege arbeidsreiser til regionsenteret.

## Fleirkjernebyregionar

Dersom dei opphavlege byane har halde på bykjernane sine blir byregionen òg kalla ein *fleirkjernebyregion. Eit døme på dette er* Nedre Glomma-regionen kring tettstaden Fredrikstad/Sarpsborg og Stavangerregionen omkring tettstaden Stavanger/Sandnes.

## Byregionar i Noreg

I den såkalla *storbymeldinga* frå 2002–03 vert det definert 16 by- og storbyregionar i Noreg.

Stor-Osloregionen der Drammens- og Mossregionen inngår er eit døme på ein byregion eller ein storbyregion i Noreg, og Stor-Osloregionen er Noregs største byregion.

Trondheimsregionen er det samanhengande bu- og jobbeområdet til Trondheim. Byregionen har eit folketal på 279 234 innbyggjarar per 1. januar 2018, og er i stor vekst.

## Internasjonale metropolområde

Ein metropol eller storby er ein by med over ein halv million innbyggjarar, og som hovudregel minst éin million innbyggjarar i byområdet med forstader. Ordet «metropol» kjem frå gresk *metropolis*, som tyder 'moderby'. Eit metropolområde (av og til forkorta til metroområde) eller storbyområde vil då dekka heile området rundt denne storbyen, ut ifrå f.eks ei pendletid på 1-1,5 time med ulike transportmiddel til sentrumet i denne byen. Med moderne motorvegar og jarnbane kan dermed metroområda verta relativt store, vesentleg større enn tettstader (engelsk *urban areas*) mange stader. Samstundes vil talet på innbyggjarar i metropolområdet svinga veldig ut ifrå korleis ein definerer «vanleg pendletid».

Spesielt i det vestlege Tyskland og Nederland er metropolområde dominerande, og tettstadene er relativt små, samanlikna med metropolområde andre stader): Områda er flate, det ligg mange byar tett-i-tett, og transportnetta er gode. Det må likevel ikkje vere slik at metropolområda skal vera større enn tettstadene: i og med at metropolområda er avgrensa av reisetid, vil svært store tettstader strekkja seg utanfor metropolområda, spesielt viss ikkje transportårene er tilpassa all trafikken. Manila er eit døme på dette siste: Det bur 20 millionar innbyggjarar i tettstaden, og "berre" 11 millionar i metropolområdet).

Det einaste metropolområdet i Noreg er Stor-Osloregionen.

## Kjelder

Referansar

---

* *Denne artikkelen bygger på «Byregion» frå Wikipedia på bokmål, den 22. september 2019.*

## Litteratur

* Hidle, Lysgård m.fl.: Samspill i fem norske byregioner. FoU-rapport nr.4/2005
* Storbymeldingen 2002-03