Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Det demokratiske partiet i USA

|  |
| --- |
| Det demokratiske partiet |
|  |
|  |
| Land | USA |
| Partileiar(ar) | Ken Martin |
| Grunnleggjarar | Andrew Jackson |
| Grunnlagt | 8. januar 1828 |
| Forgjengar | Det demokratisk-republikanske partiet |
| Hovudkvarter | Washington |
| Medlemstal | 80 097 731 (2017) |
| Ideologi | Amerikansk liberalisme, sosialliberalisme  |
| Politisk posisjon | sentrisme |
| Farge | blå |

**Det demokratiske partiet** (eng. *Democratic Party*) er eitt av dei to store politiske partia i USA, ved sida av Det republikanske partiet. Det er det eldste partiet i USA, og har tradisjonelt vore det liberale partiet i USA.

## Presidentar frå det demokratiske partiet

* Andrew Jackson, 1829-1837
* Martin van Buren, 1837-1841
* James Polk, 1845-1849
* Franklin Pierce, 1853-1857
* James Buchanan, 1857-1861
* Andrew Johnson, 1865-1869
* Grover Cleveland, 1885-1889
* Grover Cleveland, 1893-1897
* Woodrow Wilson, 1913-1921
* Franklin D. Roosevelt, 1933-1945
* Harry Truman, 1945-1953
* John Fitzgerald Kennedy, 1961-1963
* Lyndon B. Johnson, 1963-1969
* Jimmy Carter, 1977-1981
* William Jefferson (Bill) Clinton, 1993-2001
* Barack Hussein Obama jr., 2009-2017
* Joe Biden, 2021-2025

## Kjelder

* *Delar av denne artikkelen bygger på «Det demokratiske partiet i USA» frå Wikipedia på bokmål, den 19. september 2009.*

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Det demokratiske partiet i USA Offisiell nettstad
# Eastern Standard Time

██ Eastern Standard Time
**Eastern Standard Time**, forkorta **EST**, er ei tidssone som er universaltid minus fem timer. Sonen dekkjer 17 statar i USA, delar av det austlege Canada, staten Quintana Roo i Mexico, Panama i Mellom-Amerika og Karibia.

**Eastern Daylight Time** (**EDT**) vert nytta når det er sommartid og er 4 timar bak universaltid.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Eastern Standard Time» frå Wikipedia på engelsk, den 7. juni 2016.*
# Tidssone

**Tidssoner** er tenkte soner på jorda der klokka er den same fordi ein er komen om lag like langt i døgeret. I tillegg til jordrotasjonen blir tidssonene òg fastsette ut frå landegrensene, slik at dei fleste land bruker éi felles tidssone. Hadde ein følgd dei rette linjene på kartet slavisk, hadde nesten heile det norske Vestlandet vore i den britiske tidssona.

Tidssoner
Fordi jorda roterer rundt sin eigen akse, vil det aldri vere det same tidspunktet på dagen over heile kloden. Dette er løyst ved å dele jorda opp i 24 tidssoner. Til dømes er klokka fire i Oslo, når ho er tre i London.

Tidssonene fylgjer tilnærma kvar 15. meridian. Dei fleste landa fylgjer berre *ei* tidssone, sjølv om dei dekkjer fleire meridianar. Kina, Russland og USA har interne soneinndelingar. I Europa har Asorane (Portugal) og Kanariøyane (Spania) ei anna tidssone enn fastlandet.

Koordinert universaltid (UTC) vert ofte nytta for å gje tidssoner.

## Tidssoner i forhold til Greenwich

Nullpunktet er nullmeridianen som går gjennom Greenwich i England. Ut frå denne er det sett opp 24 tidssoner, kvar med 15 grader mellom, som representerer ein time.

På den motsette sida av jorda, i forhold til Greenwich, går datolinja. Det er altså i tidssona aust for datolinja at årsskiftet kjem fyrst.

## Tidssone i Noreg

Normaltid i Noreg fylgjer ei tidssone som går 15 grader aust for Greenwich (UTC+1).

Ved sommartid flyttar ein seg ei tidssone mot aust, og sola står i sør ein time tidlegare.

### Klokka 12

Klokka 12 middag som tidspunkt har to tydingar: kalendarisk og astronomisk.

* Alminneleg eller *kalendarisk middag* er den vanlegaste bruken. Ein kallar klokketidspunktet midt på dagen for middag, kl. 12:00, uavhengig av normaltid, sommartid eller plassering i tidssona.

* *Astronomisk middag* er det tidspunktet på døgeret då sola står høgast på himmelen. Dette vil normalt vere den lysaste tida på døgeret. Klokkeslettet varierer då med lengdegradene i høve til den tidssona som gjeld for staden, og eventuell sommartid. Bygda Eidet i Nordland fylke ligg om lag midt under tidssoneaksen for CET (*15° aust for Greenwich*), og vil ha astronomisk middag om lag kl. 12:00 ved normaltid.

Tabellen viser klokka ved astronomisk middag i fem norske byar:

| By | Lengdegrad | Normaltid | Sommartid |
| --- | --- | --- | --- |
| Stavanger | 05,73° | 12:37 | 13:37 |
| Oslo | 10,75° | 12:17 | 13:17 |
| Trondheim | 10,42° | 12:18 | 13:18 |
| Tromsø | 18,95° | 11:44 | 12:44 |
| Vadsø | 31,10° | 10:45 | 11:45 |

*(Tidspunkta er gjennomsnittlege og varierer med ±15 minutt gjennom året. Eksakte tidspunkt for når sola står i sør kan finnast i ein almanakk.)*

## Bakgrunnsstoff

* Stjernekart, sol og måne Arkivert 2019-11-22 ved Wayback Machine. - *astronomi.no*
* *timeanddate.no*
	+ Tidssonekart
	+ Finn tidsforskjell
	+ Verdensur
	+ Sol, måne og astronomi
* Official US government time Arkivert 2012-07-17 ved Wayback Machine. - *time.gov* (NIST, USNO)
# Geographic Names Information System

Logoen til United States Geological Survey
Seglet til United States Board on Geographic Names
**Geographic Names Information System** (**GNIS**) er eit stadnamnregister som inneheld namn og plasseringa til kring to millionar fysiske og kulturelle stader gjennom heile USA og dei USA-amerikanske territoria. Det er eit slags atlasregister. GNIS vart utvikla av United States Geological Survey i samarbeid med United States Board on Geographic Names (BGN) for å fremje standardisering av stadnamn.

Registeret er ein del av eit system som omfattar topografiske kartnamn og bibliografiske referansar. Namn på bøker og historiske kart som stadfestar kjennemerket eller staden er nemnt. Variantar av namna, alternativ til offisielle namn er òg nemnt. Databasen fjernar aldri ei oppføring, «utanom i tilfelle med opplagt duplisering»

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Geographic Names Information System» frå Wikipedia på engelsk, den 16. oktober 2012.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*

## Bakgrunnsstoff

* USGS si nettside
* Geographic Names Information System (GNIS)
# Kentucky

|  |
| --- |
| Kentucky |
| delstat |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Våpen  |

 |
| Land |  USA |
| Hovudstad | Frankfort |
| Areal | 104 659 km² |
|  •  land | 102 896 km² |
|  •  vatn | 1 763 km² |
| Folketal |  4 454 189 (2017) |
| Folketettleik | 43 / km² |
| Guvernør | Andy Beshear |
| Før innlemming | Del av Virginia (Kentucky County) |
| Innlemma i USA | 1. juni 1792 |
| Statsnummer | 15. |
| Forkorting | KY |
|  Kentucky ﻿ / ﻿ |
|  Kart som viser Kentucky.

 Kart som viser Kentucky.

 |
| **Wikimedia Commons:**  Kentucky |
| **Nettstad:**  kentucky.gov |

**Kentucky** er ein delstat i USA. Hovudstaden er Frankfort.

## Kjende personar frå Kentucky

* Abraham Lincoln, USAs 16. president
# Columbus i Ohio

|  |
| --- |
| Columbus |
| by |
|  Rådhuset i Columbus  |
| Land |  USA |
| Areal | 581,031306 km² |
| Folketal |  905 748 (1. april 2020) |
| Wikimedia | © OpenStreetMap Columbus i Ohio ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Columbus, Ohio |

**Columbus** er delstatshovudstad i Ohio i Sambandsstatane. Etter folketeljinga i år 2000 hadde Columbus ein folkesetnad på 711 470 menneske. Dette gjer han til den største byen i Ohio og den femtande største i Sambandsstatane.

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Columbus i Ohio Offisiell nettstad
# Dampbåt

Dampbåtar i Tyskland i 2006.
Ein **dampbåt**, eller **eimbåt**, er ein båt som vert driven av ei dampmaskin. I Noreg får dampskip nemninga DS framføre skipsnamnet.

## Historie

Dampbåt var opphavleg ei nemning på skip med kolfyrt dampmaskin som gradvis overtok etter seglskipa. Denis Papin tykkjest ha vore den fyrste som monterte ei dampmaskin i ein båt, i 1704. Verdas første kommersielle dampskip, *North River Steamboat* laga av Robert Fulton, i USA, blei sett i drift i 1807. I 1818 var DS «Savannah» det første dampskipet som kryssa Atlanterhavet frå USA til Europa — det vitja Arendal som siste europeiske hamn på heimreisa etter å ha vore i Stockholm og St. Petersburg. Dette var første gong nokon såg ein dampbåt i Noreg. Dei to første dampbåtane som blei tekne i bruk her i landet var DS «Constitutionen» og DS «Prinds Carl», hjuldamparar som blei sett i trafikk i 1826.

Frå 1860 blei dampbåtane bygd i jern. Utviklinga gjekk mot stadig større skip, og DS «Mauretania» som blei sjøsett i 1907 var på 45 000 tonn. I 1911 kom så DS «Olympic» og RMS «Titanic» på 60 000 tonn.

## Døme på dampbåtar

Norske dampbåtar
* DS «Constitutionen»
* DS «Skibladner»
* DS «Oster»

Utanlandske dampbåtar
* RMS «Titanic»

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Dampbåt**
# Austkysten av USA

Delstatane langs austkysten av USA.
**Austkysten av USA** eller **Austkysten** (engelsk *East Coast*) er kystlinja der den austlege delen av USA møter Atlanterhavet. 14 av delstatar i USA har kystlinje mot Atlanterhavet. Frå nord til sør gjeld dette Maine, New Hampshire, Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, New York, New Jersey, Delaware, Maryland, Virginia, Nord-Carolina, Sør-Carolina, Georgia og Florida. I tillegg ligg Pennsylvania langs Delaware-estuaret. Connecticut har heller inga direkte kystlinje med Atlanterhavet, sidan han ligg langs sundet Long Island Sound.

Fleire øyar og halvøyar ligg langs austkysten av USA. I delstaten Massachusetts ligg halvøya Cape Cod. Lenger sør ligg øya Long Island i New York. Mellom Long Island og delstatane Connecticut og Rhode Island ligg sunda Long Island Sound og Block Island Sound. Mellom delstatane Delaware og New Jersey ligg den store bukta Delawarebukta. Den større Chesapeakebukta ligg mellom Virginia og Maryland. Mellom desse to buktene ligg Delmarvahalvøya. Heilt søraust i USA, mellom Atlanterhavet og Mexicogolfen, ligg Floridahalvøya som utgjer størsteparten av delstaten Florida.

Austkysten er det folkerikaste kystområdet i USA. I 2010 hadde statane med kystlinje mot aust eit samla estimert folketal på 112,642,503 (36 % av heile folketalet i landet).
New York er både den største byen i USA og det største storbyområdet langs Austkysten.

## Sjå òg

* Vestkysten av USA
* Golfkysten

## Kjelder

---

* *Denne artikkelen bygger på «USAs østkyst» frå Wikipedia på bokmål og «East Coast of the United States» frå Wikipedia på engelsk, den 7. september 2020.*
# Sørstatane

Moderne definisjon av Sørstatane. Dei mørkeraude statane er nesten alltid tekne med i definisjonar av Sørstatane i dag, medan dei lysare raude nokre gonger blir tekne med.
Census Bureau i USA reknar «Sør» rom ein region.
**Sørstatane** (eng. *The South*) viser til sørlege statar i USA. Området kan definerast historisk som dei statane som gjekk inn i Sørstatskonføderasjonen under den amerikanske borgarkrigen, geografisk som områda som ligg sør for Delawarebukta og elva Ohio og aust for Texas. Sørstatane har også kulturelle og språklege særtrekk.

|  |  |
| --- | --- |
| **Sørstatar Texas
* Arkansas
* Louisiana
* Mississippi
* Alabama
* Tennessee
* Georgia
* Florida
* Nord-Carolina
* Sør-Carolina
* Virginia
* Oklahoma (delstat først i 1907)
 | **Sørstatar som var medlemmer av unionen under borgarkrigen Missouri
* Kentucky
* West Virginia
* Maryland
 |

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Sørstatane» frå Wikipedia på bokmål, den 20. september 2009.*

Fotnotar
# Industrialisering

**Industrialisering** er ei nemning på det å gå over frå manuelt arbeid til automatisert, maskinelt arbeide. I ein industrialiseringsprosess vert eit samfunn meir og meir prega av industri. Industrialisering kan verta gjort for å betra arbeidsmiljøet, men mest for å oppnå ei effektivisering av produksjonen.

Eit tidsrom med særleg kraftig industrialisering vert kalla *industriell revolusjon*. Mellom anna vert det tala om den industrielle revolusjonen (1700–1800-talet) og den andre industrielle revolusjonen (1871–1914).

Eit samfunn der industri vert mindre viktig, vert sagt å vera prega av avindustrialisering.

## Sjå òg

* Masseproduksjon
* Det store hamskiftet
# Major League Soccer

MLS-logoen
**Major League Soccer** (MLS) er namnet på den profesjonelle fotballserien for herrar i USA og Canada. Ligaen blei tufta i 1993.

## Eastern Conference

* Chicago Fire
* Columbus Crew
* D.C. United
* Houston Dynamo
* New England Revolution
* Red Bull New York
* Philadelphia Union
* Sporting Kansas City
* Toronto FC

## Western Conference

* C.D. Chivas USA
* Colorado Rapids
* FC Dallas
* Houston Dynamo
* Los Angeles Galaxy
* Portland Timbers
* Real Salt Lake
* Seattle Sounders FC
* Vancouver Whitecaps FC

## Kjende spelarar

* David Beckham, Los Angeles Galaxy
* Freddy Adu, Real Salt Lake
* Shaka Hislop, FC Dallas
* Aitor Karanka, Colorado Rapids
* Claudio Suárez, Chivas USA
* Adin Brown, New England Revolution
* Landon Donovan, Los Angeles Galaxy
* Jason Kreis, Real Salt Lake
* Carlos Tévez, Red Bull New York

## Toppskårar

Her fylgjer ei oversikt over dei 3 spelarane som har skåra flest mål i MLS:

* Jason Kreis, 108 mål
* Jaime Moreno, 105 mål
* Ante Razov, 98 mål
# Saint Louis

|  |
| --- |
| St. Louis |
| by |
|  |
| Land |  USA |
| Stat | Missouri |
| Areal | 171,3 km² |
| Folketal |  318 069 (2011) |
| Tidssone | -6 |
| Wikimedia | © OpenStreetMap Saint Louis ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  St. Louis, Missouri |

**Saint Louis** er ein by i delstaten Missouri i det sentrale USA. Bykommunen Saint Louis omfattar eit landareal på 160,4 km², med i kring 319 000 ibuarar (2010).

Byen Saint Louis ligg lengst aust i delstaten ved Mississippielva, like sør for åmotet mellom sideelva Missouri og hovudelva. Elva Mississippi er også grenseelv mot delstaten Illinois, og området på begge sider av elva dannar metropolen Greater Saint Louis, det 19. største byområdet i USA med eit folketal på om lag 2,9 millionar.

Saint Louis vart grunnlagt i 1764 av franske pelshandlarar. Byen voks mykje på 1800-talet, og var seint i 1800-åra den fjerde største byen i USA. I 1904 vart både ei såkalla verdsutstilling avvikla i byen og dei tredje olympiske sommarleikane. Folketalet voks til 1950, sidan har byen vore i ein langvarig, svak nedgang. Økonomien er basert på tenesteytande næringar, handel, godstransport, industri og turisme.

Musikaren Chuck Berry var frå Saint Louis.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «St. Louis» frå Wikipedia på engelsk, den 17. februar 2014.*
# New Orleans

|  |
| --- |
| New Orleans |
| by |
|  |
| Land |  USA |
| Stat | Louisiana |
| Fylke | Orleans Parish |
| Areal | 906,099114 km² |
| Folketal |  383 997 (1. april 2020) |
|  New Orleans ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  New Orleans |

New Orleans overfløymd i slutten av august 2005.
**New Orleans** er den største byen i delstaten Louisiana i Sambandsstatane (USA). Folketeljinga i 2010 kom fram til at byen hadde 343 828 innbyggjarar. I heile tettstaden med forstader var det 1337 726 innbyggjarar. Byen ligg ved enden av Mississippielva, der elva renn ut i Mexicogolfen.

Sentrum av byen ligg på den nordlege stranda av Mississippielva. Byen brer seg ut fram til innsjøen Lake Pontchartrain. Byen ligg delvis under havnivå og til og med delvis under Mississippielva sitt nivå. For å hindra flaum er det bygd eit system av demninger og dike.

New Orleans har den største hamna i den sørlege delen av USA. Mestedelen av næringsverksemda i byen er knytt opp mot hamna og handelen der. Handel skjer mellom anna med Mexico og øyane i Karibia. Offshore petroleumsverksemd er òg viktig for økonomien i området. Byen er kjend som staden der musikkstilen jazz utvikla seg. Byen er kjend som ein stad for moro og folkeliv. I samband med Mardi Gras vert det skipa til eit stort karneval.

## Historikk

New Orleans vart bygd opp av franskmenn frå 1718 under namnet *La Nouvelle Orléans*, eller Ny-Orléans. Under krigen mellom Storbritannia og USA frå 1812 til 1815 stod det i 1815 eit avgjerande slag ved byen. I slutten av august 2005 vart byen sterkt øydelagd i samband med orkanen Katrina. Dika kring byen vart oversvøymd, og mestedelen av byen vart overfløymd.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **New Orleans Offisiell nettstad
* New Orleans Online
# Eriesjøen

|  |
| --- |
| Eriesjøen |
| innsjø |
|  Soloppgang over Eriesjøen nær Cleveland  |
| Land |  Canada,  USA |
| Område | Grensa mellom Canada og USA |
| Tilsig | Detroitelva |
| Utløp | Niagaraelva |
| Opphaldstid | 2,6 år |
| Høgd over havet | 174 moh. |
| Lengd | 388 km |
| Breidd | 92 km |
| Areal | 25 745 km² |
| Middeldjupn | 19 m |
| Største djupn | 64 m |
| Volum | 484 km³ |
| Kystlengd*1* | 4 385 km |
| Koordinatar | 42°30′N 81°00′W |
| Øyar | 24+ |
| Byar | Buffalo Erie Toledo Monroe Cleveland |
| Wikimedia | © OpenStreetMap Eriesjøen ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Lake Erie |
| 1 Kystlengd er eit unøyaktig mål som kanskje ikkje er standardisert for denne artikkelen. |

**Eriesjøen** (engelsk *Lake Erie*) er ein av dei store sjøane i Nord-Amerika. Sjøen grensar til delstatane Ohio, Pennsylvania, New York og Michigan. I nord grensar han til Canada. Eriesjøen er den trettande største ferskvass-innsjøen i verda. Sjøen har eit areal på 24 000 km² og har ei gjennomsnittsdjupn på 19 meter. Han inneheld 483 km³ vatn.

Sjøen er kalla opp etter irokesarstammen erie, som budde i sør for sjøen før europeiske nybyggarar dreiv dei vekk frå området.

Kart over Eriesjøen (mørkblå) og dei andre store sjøane
Sjøen skaper gunstige tilhøve for jordbruk i dei omkringliggande områda i Ontario, Ohio, Pennsylvania og New York. Sjøen inneheld mange fiskeartar og er populær både for sportsfiske og profesjonelle fiskeri. Men, etter at høge ureiningsnivå vart oppdaga på 60- og 70-talet har det vore ein lang debatt om forvaltning av sjøen og fiskeria.

Dei fem store sjøane er Øvresjøen, Michigansjøen, Ontariosjøen, Eriesjøen og Huronsjøen.

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Eriesjøen**
# Philadelphia

*For andre tydingar av oppslagsordet, sjå Philadelphia (fleirtyding).*

|  |
| --- |
| Philadelphia |
| by |
|  |
| Land |  USA |
| Stat | Pennsylvania |
| Areal | 369,609252 km² |
| Folketal |  1 603 797 (1. april 2020) |
|  Philadelphia ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Philadelphia |

**Philadelphia** er den største byen i staten Pennsylvania i USA, både etter folketal og areal. I USA sett under eitt, er det den femte mest folkerike byen. Folketalet er estimert til 1 470 151 innbyggjarar (juli 2004). Namnet Philadelphia tydar ‘Broderleg kjærleik’ (frå gresk Φιλαδέλφεια, [pʰi.la.ˈdel.pʰeː.a],

Gjennom delar av 1700-talet var Philadelphia den andre hovudstaden i USA og den mest folkerike byen.

Det er mange studentar i Philadelphia; over 120 000 innanfor bygrensene og nær 300 000 i byområdet.

* Independence Hall som han framstår i dag.

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Philadelphia Offisiell nettstad
# National Public Radio

|  |
| --- |
| National Public Radio |
|  |
|  |
| Bransje | Allmennkringkasting |
| Skipa | 26. februar 1970 |
| Hovudkontor | Washington, Washington |
| Land | USA |
| Grunnleggjar(ar) | Bill Siemering |
| Adm.dir. | John Lansing |
| Nettstad |  (angloamerikansk) |

Hovudkvarteret til NPR i Washington D.C.
**National Public Radio** (**NPR**) er eit amerikansk medieføretak som blir drive utan forteneste, basert på private og offentlege donasjonar. Organisasjonen er ei medlemskapsbedrift og fungerer som eit syndikat for offentlege radiostasjonar i USA. NPR vart oppretta i 1970 etter at lova om offentleg kringkasting (*Public Broadcasting Act of 1967*) vart vedtatt i 1967. Lova vart underteikna av president Lyndon B. Johnson, noko som oppretta *Corporation for Public Broadcasting* og også førte til skipinga av *Public Broadcasting Service*. Nettverket vart stifta i 1970 med 30 tilsette og 90 offentlege radiostasjonar som medlemmer.

På same sett som dei offentlege radionettverka American Public Media og Public Radio International produserer og distribuerer NPR nyheits- og kulturprogram. Medlemsstasjonane er ikkje påkravde å senda alle desse programma og dei fleste offentlege radiostasjonar kringkastar program frå alle dei tre nettverka. NPR har to nyheitssendingar som flaggskips-program – *Morning Edition* og ettermiddagsvarianten *All Things Considered* – begge blir sende av nesten alle NPR-medlemmer og var i 2002 dei 2. og 3. mest populære radioprogramma i USA. I ei undersøking gjort av Harris i 2005 kom NPR ut som den mest truverdige nyheitskjelda i USA.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «National Public Radio» frå Wikipedia på bokmål, den 1. april 2020.*
# Louisville

|  |
| --- |
| Louisville |
| by |
|  |
| Land |  USA |
| Stat | Kentucky |
| Areal | 171,695795 km² |
| Folketal |  246 161 (1. april 2020) |
|  Louisville ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Louisville, Kentucky |

**Louisville** er ein by i delstaten Kentucky i USA. Med sine 610 000 ibuarar er byen den mest folkerike i delstaten. Heile byregionen har over 1,2 millionar ibuarar. Byen er administrasjonssenter for Jefferson County. Louisville ligg nord i delstaten.

Louisville består av den moderne og typiske nordamerikanske midtbyen, samt fleire bydelar med gamle bygningar frå viktoriatida. Ingen annan by utanfor England har like mange bustadhus i same stilen.

Byen vart grunnlagd i 1778 og er den eldste i USA vest for Appalachane. Han er oppkalla etter den franske kongen Ludvig XVI.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Louisville, Kentucky» frå Wikipedia på engelsk, den 3. mai 2015.*

## Bakgrunnsstoff

* Offisiell nettstad

 Commons har multimedium som gjeld: **Louisville**
# Denver

|  |
| --- |
| City and County of Denver |
| by |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  Flagg  |  Våpenskjold  |

 |
| Land |  USA |
| Stat | Colorado |
| Fylke | Denver |
| Areal | 401,2 km² |
| Folketal |  715 522 (2020) |
| Tidssone | MST (UTC-7) |
|  Denver ﻿ / ﻿ |
| **Wikimedia Commons:**  Denver, Colorado |
| **Nettstad:**   |

**Denver** er hovudstaden og største byen i delstaten Colorado i USA. Byen har 554 636 innbyggarar, og med forstadar har Denver-Aurora området omtrent 2,83 millionar innbyggarar. Denver blei grunnlagt i 1854 og oppkalla etter guvernøren i Kansas-territoriet, som heitte James W. Denver.

Denver ligg ved foten av fjellkjeda Rocky Mountains. 15. steg på Colorados Kapitol ligg 1 609 m. over havet, noko som har gjeve Denver namnet «Mile High City».

Sidan Denver er den største byen i ein omkrins av 600 km, er han eit viktig transportsentrum. Den nye flyplassen som blei opna i 1995 vår, målt i passasjertal, er den femte største i USA og var den tiande største i verda i 2004.

## Denver County

Denver er òg eit fylke, og det grensar mot Adams County i nordaust, Arapahoe County i aust og mot Jefferson County i vest. Det har eit totalt areal på 401 km², og fire km² av dette er vatn. Fylket blei grunnlagt i 1902 av land som blei skilt ut frå Arapahoe County.

## Folk frå Denver County

* John Searle, filosof, kjend for Det kinesiske rom-tankeeksperimentet
* Karl Rove, rådgjevar til George Bush, norskætta

## Kjelder

## Bakgrunnsstoff

 Commons har multimedium som gjeld: **Denver Offisiell nettstad
# Guinness rekordbok

|  |
| --- |
| Guinness Book of Records |
|  |
|  |
| Skipa | 1955 |
| Nettstad |  |

**Guinness rekordbok** (eng. *Guinness Book of Records*) er ei bok som vert utgjeven årleg av bryggeriet Guinness. Boka har med ulike verdsrekordar frå heile verda. Ho kom ut for fyrste gong i 1955.

Bhangra Dhol kom i Guinness rekordboka etter at han hadde spela på tommer 27 timar i strekk.
## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Guinness rekordbok Offisiell nettstad