Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Flodsvin

|  |
| --- |
| **Flodsvin** |
|  Flodsvinhann |
|  Flodsvinhoe |
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:**  Livskraftig Utbreiinga av flodsvin |
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Orden:** | Gnagarar Rodentia |
| **Familie:** | Marsvinfamilien Caviidae |
| **Slekt:** | *Hydrochoerus* |
| **Art:** | **FlodsvinH. hydrochaeris* |
| **Vitskapleg namn** |
| Hydrochoerus hydrochaerisLinnaeus, 1766 |

**Flodsvinet** (vitskapleg namn på latin *Hydrochoerus hydrochaeris*), også kalla **kapivar** eller **kapybara**, er den største gnagaren i verda.

Flodsvinet er mellom 1 og 1,3 meter langt, og veg 35-66 kg. Det har delvis symjehud mellom tærne. Nesebora, auga og øyra sit høgt oppå hovudet slik at flodsvinet kan lukte, sjå og høyre medan det sym. Det er ein framifrå symjar og dykkar i elvar, innsjøar og sumpar. Flodsvin kviler om morgonen, er i vatnet under middagsheta, beitar vatnplanter, knopar og mjuk trebark om kvelden, kviler att rundt midnatt og byrjar å beite att mot daggry. Dei vandrar vidare til nye beitemarker når dei treng det, og kan raide dyrka mark og opptre som skadedyr nokre stader.

Flodsvin i dyreparken i Praha.
Flodsvinet lever i ulike grupperingar: Par, familiar med ungar, og større, blanda flokkar som er dominerte av ein hann som parar seg med alle hodyra i flokken. Flodsvinet streifar rundt på territoriet, som det duftmarkerer, og jagar bort inntrengjarar. Etter å ha gått drektig i 150 dagar føder hodyret 1-8 pelskledte ungar (vanlegvis 5) som kan springe, symje og dykke berre få timar etter fødselen. Mennesket er mellom dei største fiendane til flodsvinet, som drep det grunna kjøtet og skinnet.

## Referansar

## Bakgrunnsstoff

* (en) *flodsvin* i Catalogue of Life
* (en) *flodsvin* i Encyclopedia of Life
* (en) *flodsvin* i Global Biodiversity Information Facility
* (en) *flodsvin* hos Fossilworks
* (en) *flodsvin* hos ITIS
* (en) *flodsvin* hos NCBI
* (en) *Kategori:Hydrochoerus hydrochaeris* – bilete, video eller lyd på Wikimedia Commons
* (en) *Hydrochoerus hydrochaeris* – galleri av bilete, video eller lyd på Wikimedia Commons
* *Hydrochoerus hydrochaeris* – detaljert informasjon på Wikispecies
# Husmus

|  |
| --- |
| **Husmus** |
|  Husmus |
| **Utbreiing og status** |
| **Status i verda:**  Livskraftig Utbreiinga av husmus |
| **Systematikk** |
| **Rike:** | Dyr Animalia |
| **Rekkje:** | Ryggstrengdyr Chordata |
| **Underrekkje:** | Virveldyr Vertebrata |
| **Klasse:** | Pattedyr Mammalia |
| **Orden:** | Gnagarar Rodentia |
| **Familie:** | Musefamilien Muridae |
| **Slekt:** | *Mus* |
| **Underslekt:** | *Mus* |
| **Art:** | **HusmusM. musculus* |
| **Vitskapleg namn** |
| Mus musculusLinnaeus, 1758 |

**Husmusa** (*Mus musculus*) er ein gnagar som høyrer til musefamilien. Musene kan kjennast att på den mørkt gråbrune pelsen med gultonar på ryggen og sidene, smussgrå buk og gulgrå føter og tær, føtene er skittenbrune med kvite ytre tåledd. Halen til husmusa er om lag like mørk på undersida som på oversida, mens halen til skogsmusa er tydeleg lysare på undersida. Eit sikkert kjenneteikn hos husmusa er eit lite, men skarpt hakk på baksida av framtennene.

Øvre framtenner med tydeleg hakkFoto: Magne Flåten
Den har ei kroppslengd på 8–9 cm, hale på 8–9 cm og ei vekt på 15–30 gram. Husmusa har ikkje veldig godt syn, men velutvikla høyrsle- og kjenslesansar.

Husmus kan haldast som kjæledyr og laboratoriedyr. Ho blir mykje brukt som modellorganisme.

## Kjelder

* Nomor.se Arkivert 2006-02-09 ved Wayback Machine.

## Bakgrunnsstoff

 Wikimedia Commons har multimedia som gjeld: **Husmus**
# Paleocen

| Paleocen |
| --- |
| Kart over jorda slik ho var for 60 millionar år sidan, under paleocen. |
| Kronologi |
| Før | sein krit |
| Følgd av | eocen |

**Paleocen** er ein geologisk epoke som varte frå kring 66 til 56 Ma (millionar år sidan).

## Kjelder

| Kenozoikum |
| --- |
| Paleogen | Neogen | *Kvartær* |
# Thanetium

**Thanetium** (òg kalla *landenium* eller *heersium*) er den siste alderen i epoken paleocen. Han starta for 58,7 ± 0,2 millionar år sidan og enda for 55,8 ± 0,2 millionar år sida. Namnet på alderen kjem frå *Thanet Beds*, dei eldste avsettingane frå paleocen i London-bekkenet, og kalla opp etter eit område i Kent kalla Isle of Thanet.

**Sézanne-floraen** er ei fossilsamnling som er bevart i ferskvasskalkstein i Sézanne, som avsett under thanetium då Europa hadde ei tropisk klima. I dette laget finn ein heile blomar og frø som er nøyaktig bevart.

## Kjelder

* *Denne artikkelen bygger på «Thanetian» frå Wikipedia på engelsk, den 27. august 2008.*
	+ *Wikipedia på engelsk oppgav desse kjeldene:*
* GeoWhen Database - Thanetian

| Paleogen |
| --- |
| Paleocen | Eocen | Oligocen |
| Danium | Selandium Thanetium | Ypresium | Lutetium Bartonium | Priabonium | Rupelium | Chattium |