# निप्यंगू इतिहास

**निप्यंगू इतिहास** (चिनिया भासं: 二十四史; पिनयिन: Èrshísì Shǐ, वेद-गिल्स Erh-shih-szu shih) वा पुरातनवादी ऐतिहासिक ग्रन्थत (चिनियाँ भाषाय् 正史) चीनया आधिकारिक राजवंशीय परम्परागत इतिहास खः। थ्व इतिहास ३००० ईपू.इ शुरु जूसें १७गू शताब्दीई मिङ्ग राजवंश तक थ्यं।

हान राजवंशया अधिकारी सिमा कियानं थ्व विधाया यक्व नियम स्थापना यानादिल। थ्व दस्ताबेज च्वयेगु शैली थीथी कालय् भिन्न जु। इतिहास च्वयेगु ताङ्ग राजवंशं शुरु जुगू परम्परा लिपाया सकल राजवंशतेसं आधिकारिक कार्यालय स्थापना याःसें निरन्तरता बिल। थथे इतिहास च्वयेगु ज्याय् पूर्वाधिकारी राजवंशया आधिकारिक लाय्कूया अभिलेख प्रयोग यासें च्वयेगु ज्या जुल। राजवंशतेसं थःगु स्वापू प्राचीनतम राजवंशनाप यायेगु निंतिं नं थथे इतिहास च्वयेगु कुतः याःगु खनेदु। किङ्ग राजवंशय् संग्रहीत व सम्पादित संस्करणय् ३२१३ भाग व लगभग ४० मिलियन खँग्वः दु । थ्व ग्रन्थ चीनया इतिहास व संस्कृतिया दकलय् महत्वपूर्ण स्रोत खः धकाः नालिगु या।

चिनिया भासय् निप्यंगू इतिहास धाःगु नां १७७५ निसें चलनचल्तीइ वल। थ्व दँ चिआनलोङ्ग सम्राटया शासनकालयात ४०गू दँ खः। थ्व हे इलय् मिङ्गया इतिहासया अन्तिम खण्डया पुनर्लेखन जूगु खः। थ्व नापं छगू पूर्ण ऐतिहासिक संग्रह तयार जुल।

## सफूधलः

| सफूया नां | स्वापू दूगु राजवंश | मू च्वमि | च्वःगु तिथि | लिखँ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *शिजि (महान इतिहासकारया अभिलेख)* 史記 | म्हासुम्ह जुजु निसें हान वंशया वु जुजु तकया कालखण्ड | सिमा कियान (हान राजवंश) | ९१ इपू | *न्हापांगु प्यता इतिहास च्वज्या (Early Four Historiographies)*या खण्ड (前四史) |
| *हानया सफू* 漢書 | पश्चिमी हान राजवंश

---

शिन राजवंश | बान गु (हान राजवंश) | इसं ८२ | *न्हापांगु प्यता इतिहास च्वज्या (Early Four Historiographies)*या खण्ड (前四史) |
| *स्वंगू राजतन्त्रतेगु अभिलेख* 三國志 | काओ वेइ

---

शु हान

---

पूर्वी वु | चेन शोउ (जिन राजवंश) | सन् २८९ | *न्हापांगु प्यता इतिहास च्वज्या (Early Four Historiographies)*या खण्ड (前四史). लिपांगु टीकां तसकं परिमार्जित जूगु |
| *लिपांगु हानया सफू* 後漢書 | पूर्वी हान राजवंश | फान ये (लिउ सोङ्ग राजवंश) | सन् ४४५ | *न्हापांगु प्यता इतिहास च्वज्या (Early Four Historiographies)*या खण्ड (前四史) |
| *सोङ्गया सफू* 宋書 | लिउ सोङ्ग | शेन युए (लियाङ्ग राजवंश) | सन् ४८८ |  |
| *दक्षिणी किया सफू* 南齊書 | दक्षिणी कि | शिआओ जिशियान (लियाङ्ग राजवंश) | सन् ५३७ |  |
| *वेइया सफू* 魏書 | उत्तरी वेइ

---

Eastern Wei | वेइ शोउ (उत्तरी कि) | सन् ५५४ |  |
| *लियाङ्गया सफू* 梁書 | लियाङ्ग राजवंश | याओ सिलियान (ताङ्ग राजवंश) | सन् ६३६ | *ताङ्ग राजवंशया च्यागू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (唐初八史) |
| *चेनया सफू* 陳書 | चेन राजवंश | याओ सिलियन (ताङ्ग राजवंश) | सन् ६३६ | *ताङ्ग राजवंशया च्यागू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (唐初八史) |
| *उत्तरी किया सफू* 北齊書 | उत्तरी कि | लि बाइयाओ (ताङ्ग राजवंश) | सन् ६३६ | *ताङ्ग राजवंशया च्यागू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (唐初八史) |
| *झोउया सफू* 周書 | पश्चिमी वेइ

---

उत्तरी झाउ | लिङ्घु दिफेन ([[[ताङ्ग राजवंश]]) | सन् ६३६ | *ताङ्ग राजवंशया च्यागू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (唐初八史) |
| *सुइया सफू* 隋書 | सुइ राजवंश | वेइ झेङ्ग (ताङ्ग राजवंश) | सन् ६३६ | *ताङ्ग राजवंशया च्यागू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (唐初八史) |
| *जिनया सफू* 晉書 | पश्चिमी जिन

---

पूर्वी जिन | फाङ्ग शुआनलिङ्ग (ताङ्ग राजवंश) | सन् ६४८ | *ताङ्ग राजवंशया च्यागू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (唐初八史) |
| *दक्षिणी राजवंशतेगु इतिहास* 南史 | लिउ सोङ्ग

---

दक्षिणी कि

---

लियाङ्ग राजवंश

---

चेन राजवंश | लि यान्शोउ ([[[ताङ्ग राजवंश]]) | सन् ६५९ | *ताङ्ग राजवंशया च्यागू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (唐初八史) |
| *उत्तरी राजवंशतेगु इतिहास* 北史 | उत्तरी वेइ

---

पूर्वी वेइ

---

पश्चिमी वेइ

---

उत्तरी कि

---

उत्तरी झाउ

---

सुइ राजवंश | लि यान्शोउ ([[[ताङ्ग राजवंश]]) | सन् ६५९ | *ताङ्ग राजवंशया च्यागू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (唐初八史) |
| *ताङ्गया पुलां सफू* 舊唐書 | ताङ्ग राजवंश | लिउ शु (लिपांगु जिन राजवंश) | सन् ९४५ |  |
| *न्यागु राजवंशया पुलां इतिहास* 舊五代史 | लिपांगू लियाङ्ग

---

लिपांगू ताङ्ग

---

लिपांगू जिन

---

लिपांगू हान

---

लिपांगू झाउ | शुए जुझेङ्ग (सोङ्ग राजवंश) | सन् ९७४ |  |
| *न्यागु राजवंशया ऐतिहासिक अभिलेख* 五代史記 | लिपांगु लियाङ्ग

---

लिपांगू ताङ्ग

---

लिपांगू जिन

---

लिपांगू हान

---

लिपांगू झाउ | ओउयाङ्ग शिउ (सोङ्ग राजवंश) | सन् १०५३ | मेगु नां "*न्यागु राजवंशया न्हूगु इतिहास*" (新五代史) |
| *ताङ्गया न्हू सफू* 新唐書 | ताङ्ग राजवंश | ओउयाङ्ग शिउ (सोङ्ग राजवंश) | सन् १०६० |  |
| *लिआओया इतिहास* 遼史 | लिआओ राजवंश

---

पश्चिमी लिआओ | तोक्तोआ (युआन राजवंश) | सन् १३४३ | *युआन राजवंशया स्वंगू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (元末三史) |
| *जिनया इतिहास* 金史 | जिन राजवंश | तोक्तोआ (युआन राजवंश) | सन् १२४५ | *युआन राजवंशया स्वंगू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (元末三史) |
| *सोङ्गया इतिहास* 宋史 | उत्तरी सोङ्ग राजवंश

---

दक्षिणी सोङ्ग राजवंश | तोक्तोआ (युआन राजवंश) | सन् १३४५ | *युआन राजवंशया स्वंगू इतिहास च्वज्या*या खण्ड (元末三史) |
| *युआनया इतिहास* 元史 | युआन राजवंश | सोङ्ग लियान (मिङ्ग राजवंश) | सन् १३७० |  |
| *मिङ्गया इतिहास* 明史 | मिङ्ग राजवंश | झाङ्ग तिनग्यु (किङ्ग राजवंश) | सन् १७३९ |  |

## स्वयादिसँ

* चीन