Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# हिन्दुस्तानी शास्त्रीय सङ्गीत

[[Image:Barbed rubab (lute), 1660-1670 CE, Golkonda.png|thumb |Golkonda
[[Image:Ustad\_Abdul\_Karim\_Khan-\_Jamuna\_Ke\_Teer\_-\_Thumri\_in\_Raag\_Bhairvi.wav|thumb|Abdul Karim Khan

**हिन्दुस्तानी शास्त्रीय सङ्गीत** भारतीय शास्त्रीय संगीतया छगू प्रकार ख। थ्व संगीत उत्तर भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, नेपाः आदि थासय् नां जाः।

## अवधारणा

### सः

भारतीय शास्त्रीय संगीतय् ७गु सःयात मू सःया रुपय् नालातःगु दु। थ्व न्हेगु सः क्रमशः षडज् (सा), ऋषभ (रे), गान्धार(ग), मध्यम(म), पंचम(प), धैवत्(ध) व निषाद(नि) ख। थन्यागु सः स्वाना बुयावैगु झ्वःयात राग धाइ। सःतेगु आधारभूत प्रकार कथं राग थी-थी प्रकारया थाटय् आधारित जुइ। थाट कथंया छुं नांजाःगु राग थ्व कथं दु-

* बिलावल थाट: तिलककामोद, कौशिक ध्वनि, दुर्गा, हेमकल्याण, नट बिहाग , बिहगरा , हंसध्बनि , देशकार , शङ्करा, आलाहिया-बिलाबल, बेहाग
* कल्याण थाट: राग शुद्ध कल्याण, यमन राग, राग हाम्बीर, राग हिन्दोल, भूपाली राग, राग कामोद, राग छायानट, राग श्यामकल्याण, राग नन्द, केदार राग, राग गौडसारङ्ग, यमन कल्याण राग, चांदनी केदार राग
* खमाज थाट: देश, रागेश्री, गोँड मल्लार, तिलककामोद, राग खाम्बाज, जयजयवन्ती, जोग, राग गारा, झिंझोति, तिलंग, गोरख कल्याण, सुरट, कलावती, सरस्वती, गावति
* आसावरी थाट: राग जौनपुरी, राग देशी, राग देबगान्धार, आसावरि राग, राग आडाना, राग दरवारी-कानाडा, राग कौशिकी कानाडा
* काफी थाट: मियाँमल्लार, भीमपलश्री, बरबा, पटदीप, वृन्दावनी सारंग, चन्द्रकोष , सुरदासीमल्लार , साहाना, काफि, पिलु, रामदासी मल्लार, बाहार, अभोगी, शुद्ध सारंग राग, बागेश्री, मेघ, योग, नायकी कानाडा, धानी
* भैरवी थाट: राग बिलासखानी टोडी, राग भूपालटोडी, भैरवी राग, राग मालकौश, राग कोमल आशावरी
* भैरव थाट: राग नट भैरब, राग कलिङ्गडा, राग अहीर भैरव, जोगिया राग, राग रामकेली, भैरव राग , विभाष राग, राग गौरी, गुणकाली राग
* मारवा थाट: राग भाटियार, राग भंखार, विभाष राग, सोहिनी राग, राग पूरिया, राग पूरिया कल्याण, मारवा राग, राग ललित
* पूर्वी थाट: राग ललित, परज राग, वसन्त राग, राग पुरिया धनाश्री, राग श्री, पूर्वी राग, राग लक्ष्मी कल्याण
* तोडी थाट: मुल्तानी राग, तोडी राग, गुजरी तोडी राग, राग लीलावती, राग मधुवंती

### घराना

हिन्दुस्तानी संगीत तःधंगु भौगोलिक क्षेत्रय् विस्तृत जूगुलिं कालांतरय् थुकिलि यक्व भाषिक व शैलीगत परिवर्तन वल। थ्व कथं थःथःगु विशेषता दूगु परम्परागत संगीत पुचः बुया वल। थःथे परम्परागत कथं थःथःगु प्रकारं संगीत सीकिगु-स्यनिगु संस्थागत रुपयात घराना धाइ। हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतय् घरानातेगु थः-थःगु विशिष्ट शैली दयाच्वनि। नापं, थ्व संगीतया गुरु-शिष्य परम्पराय् प्रत्येक गुरु वा उस्तादं थःगु हाव-भाव व शैली थःगु शिष्यतेगु पुचःयात स्यनिगु या। घराना क्षेत्र विशेषया प्रतीक जक मखुसें व्यक्तिगत पहःया म्हसीका नं ख।

हिन्दुस्तानी संगीतय् छुं नांजाःगु घराना थ्व कथं दु-

* ग्वालियर घराना
* आगरा घराना
* किराना घराना
* बनारस घराना
* इन्दौर घराना
* जयपुर-अतरौली घराना
* रामपुर-सहस्वान घराना
* पटियाला घराना
* दिल्ली घराना
* भिंडी बाज़ार घराना
* मेवाती घराना

### संगीतया प्रकार

हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीतय् खयाल, गजल, ठुमरि, ध्रुपद,धमार, तराना आदि प्रकारया थीथी संगीत दु।

## स्वयादिसँ

* राग
# विशाखपट्टणम्

Yaksha Relief at Pavurallakonda
Stone seated Buddha
Bavikonda

|  |
| --- |
| **विशाखपट्नम्** |
| —  **city**  — |
| **निर्देशाङ्क** |
| **देय्** | भारत |
| **राज्य** | आन्ध्र प्रदेश |
| **जिल्ला** | विसाखपट्नम |
| **जनसङ्ख्या** | ९६९,६०८ (2001[update]) |
| **ई लागा** | IST (UTC+05:30) |

**विशाखपट्नम्** (अंग्रेजी भाय:Visakhapatnam), भारतयागु आन्ध्र प्रदेश राज्ययागु विसाखपट्नम जिल्लायागु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।

## जनसंख्या

## स्रोत

Template:आन्ध्र प्रदेशयागु-सहर
# भौतिक शास्त्र

Ancient Egyptian astronomy
Aristotle
भौतिक फेनोमेनाया थी-थी दसु।
**भौतिका शास्त्र** छगू प्राकृतिक विज्ञान ख गुकिलि छुं नं वस्तु व उकिया स्पेस व ईलय् मोसन, व थ्व नाप स्वापू दूगु उर्जा व बल यात सीकेत स्वइ। अझ वृहद कथं धायेगु खःसा थ्व विज्ञान ब्रह्माण्ड गथे सनाच्वंगु दु धका स्वयेत याइगु प्रकृतिया साधारण एनालाइसिस ख। **भौतिकशास्त्र** छगू आधारभूत प्राकृतिक विज्ञान ख। थ्व विज्ञान प्रकृतिया सिद्धान्त सीकिगु ज्या नाप स्वापू दूगु विज्ञान ख। भौतिकशास्त्रं प्रकृतिया आधारभूत घटक (दसु पदार्थ, उर्जा, अन्तरिक्ष, व ई) व इमिगु आधारभूत अन्तरक्रियाया विश्लेषण याइ। नापं, थ्व विषयय् थन्यागु घटकतेगु ज्ञान कायेगु पद्धतिया विश्लेषण नं जुइ।

भौतिक शास्त्र धाःगु प्रकृतिया व्यवस्थित, आनुभविक सीकेज्या व थन्यागु सीकेज्यां लुयावःगु ज्ञान निता हे ख। भौतिक शास्त्रीया दकलय् महत्त्वपूर्ण ज्या धाःगु प्राकृतिक हलिंइ दयाच्वंगु प्यातर्नत (patterns) लुइकिगु व अन्यागु प्यातर्नतेगु आधारय् हलिं संकिगु आधारभूत नियम लुइकिगु ख।

## भौतिक विज्ञानया ख्य:त

| शास्त्रीय भौतिकी | न्हुगु भौतिकी | व्यवहारिक भौतिकी |
| --- | --- | --- |
| * मेक्यानिक्स
 | * क्वान्टम मेक्यानिक्स
* रिलेटिभिटी (सापेक्षतावाद)
 | * सर्गः भौतिकी
	+ खगोल शास्त्र
* ग्रहिय भौतिकी
	+ भूभौतिकी
* मोलेकुलर भौतिकी
* अणु भौतिकी
* न्युक्लियर भौतिकी
* पदार्थ भौतिकी
 |
| * सः भौतिकी
 | * क्वान्टम सः भौतिकी
 | * सः भौतिकी
 |
| * उष्मागति
 | * क्वान्टम उष्मागति
 | * उष्म भौतिकी
 |
| * विद्युतचुंबकत्व
 | * क्वान्टम विद्युतगति
 | * इलेक्त्रोनिक्स
 |
| * जः भौतिकी
 | * क्वान्टम ज
 | * फोटोनिक्स्
 |

भौतिक शास्त्रया ख्यः थ्व कथं दु-

### शास्त्रीय यान्त्रिकी

शास्त्रीय यान्त्रिकि वा क्लासिकल मेक्यानिक्स धाःगु भौतिक शास्त्रया छगू ख्यः ख। थ्व ख्यः व क्वान्तम मेक्यानिक्स जाना मेक्यानिक्स ख्यः दयेकि। मेक्यानिक्स धाःगु छुं नं वस्तुइ तिबःया प्रभाव सीकिगु दुसिका ख। थ्व ख्यःया छुं आधारभूत सिद्धान्त थ्व कथं दु-

1. **वेग**
2. प्रवेग
3. संवेग
4. **तौल** (मात्राय् गुरुत्वाकर्षणया प्रभाव)
5. **मात्रा**
6. **तिबः**
7. गुरुवात्कर्षण (प्रकृतिइ दयाच्वनिगु ४गु मू तिबःय् छगू)

### विद्युतचुम्बकत्त्व

1. विद्युतचुम्बकिय विकिरण
2. विद्युतचुम्बकत्व

### जःसीका (Optics) व तरङ्ग वर्णक्रम (Spectrum)

1. ज:
	1. इन्फ्रारेड
	2. खनिगु स्पेक्ट्रम
	3. हाकु
	4. **रङ्ग**
	5. वचु
	6. वांगु
	7. ह्यांगु
	8. म्हासुगु
	9. तुयु
	10. अल्त्राभायोलेट
	11. गामा रे

### **स:**

1. 1. दप्लर प्रभाव

### थर्मोदाइनामिक्स

1. एन्थल्पि
2. एन्त्रोपि
3. गिब्स फ्रि इनर्जी
4. **उर्जा**

### क्वान्तम मेक्यानिक्स

1. क्वान्टम मेकानिक्स्

### आणविक भौतिकि

1. **एटम**
2. एलेक्ट्रोन
3. न्युट्रोन
4. प्रोटोन
5. **मोलेक्युल**
6. न्युक्लियर बल
7. आइसोटोप

### सापेक्षतावादया विचा:

1. **ई**

## लिधंसा
# शर्ली टेम्पल

**शर्ली टेम्पल** (Shirley Temple) (१९२८–२०१४) हलिउडया इतिहासय् दकलय् प्रसिद्ध मचा कलाकार बाय् 'चाइल्ड स्टार' (child star) खः। सन् १९३० या दशकय्, गुबलय् अमेरिका तःधंगु आर्थिक मन्दी (Great Depression) पाखें जुयाच्वन, उगु ईलय् शर्लीया म्ये व प्याखं अमेरिकाया निंतिं आशा व लसताया प्रतीक जुल।

## बाल कलाकार

शर्लीं ३ दँ निसें अभिनय याये सुरु यानादिल। वय्कःया छुं तसकं लोकप्रिय संकिपात थ्व कथं दु:

* ब्राइट आइज (Bright Eyes, १९३४): थ्व संकिपाय् वय्कःया दकलय् प्रसिद्ध म्ये "On the Good Ship Lollipop" दु।
* द लिटल कर्नल (The Little Colonel, १९३५): थुकिं वय्कःया प्याखं (tap dance) कला क्यन।
* हाइडी (Heidi, १९३७): थ्व संकिपां वय्कःयात हलिं न्यंकं म्हसीकल।

वय्कःया लोकप्रियता थुलि तःधं खः कि सन् १९३४ निसें १९३८ तक वय्कः हलिउडया दकलय् अप्वः ध्यबा त्याइम्ह (No. 1 box office draw) कलाकार जुयादिल। वय्कःयात सन् १९३५ य् ६ दँया उमेरय् विशेष 'जुभिनाइल अस्कर' (Juvenile Academy Award) नं बिल।

## कुटनीतिज्ञ व राजनीति

तःधि जुया वयेवं संकिपा ख्यलय् न्हापा थें सफलता मजुइवं वय्कः राजनीति व कुटनीति (diplomacy) पाखे वनादिल। वय्कः 'शर्ली टेम्पल ब्ल्याक' (Shirley Black) या नामं थ्व ख्यलय् तसकं सफल जुयादिल:

* राजदूत: वय्कः घाना (Ghana) व चेकोस्लोभाकिया (Czechoslovakia) या निंतिं अमेरिकी राजदूत जुयाः ज्या यानादिल।

* प्रोटोकल प्रमुख: वय्कः ह्वाइट हाउसया न्हापांम्ह मिसा 'चीफ अफ प्रोटोकल' नं जुयादिल।

## प्रभाव

शर्ली टेम्पलया प्रभाव संकिपा ख्यलय् जक मखु, मेमेगु ख्यलय् नं खनेदु:

* चाइल्ड स्टारया मानक: वय्कःया सफलतां हलिउडय् बाल कलाकारतय्त गुकथं छ्येलेगु व इमिगु व्यवस्थापन यायेगु धइगु छगू 'मोडल' तयार यात।
* ब्रान्डिङ: 'शर्ली टेम्पल डल' (Shirley Temple dolls) बाय् कताँमरी व 'शर्ली टेम्पल ककटेल' (non-alcoholic drink) आः नं हलिं न्यंकं प्रसिद्ध दु।
* मनोवैज्ञानिक प्रभाव: आर्थिक मन्दीया इलय् वय्कःया संकिपातय्सं यक्व मनूतय्त न्ह्याइपुइकल। राष्ट्रपति फ्र्याङ्कलिन डी. रुजभेल्टं छकः धयादीगु दु — "गुबिले तक झीगु देशय् शर्ली टेम्पल दु, झीसं छुं नं समस्या झेले याये फु।"

## व्यक्तिगत साहस

सन् १९७२ य् वय्कःयात 'ब्रेस्ट क्यान्सर' जूगु खः। उगु ईलय् थ्व विषयय् खुल्ला रूपं खँ ल्हायेगु चलन मदुसां वय्कःनं सार्वजनिक रूपं थ्व बारे कनाः मेमेपिं मिसातय्त उसाँय् सचेतना व साहस प्रदान यानादिल।

## लिधंसा
# कंगना राणावत

Ranaut at the 2006 Global Indian Film Awards
Ranaut with co-star R. Madhavan
Ranaut at an event for *Queen*

| कंगना राणावत |
| --- |
|  सन् २०१३ में कंगना राणावत |
| बूगु | (1987-03-23)मार्च 23, सन् 1987 भाम्बला , मण्डी जिल्ला, हिमाचल प्रदेश, भारत |
| ज्या | अभिनेत्री |
| जाः | 5 ft 8 in (1.73 m) |

**कंगना राणावत** (**English:**  Kangana Ranaut) छम्ह बलिउड संकिपा क्षेत्रया अभिनेत्री व मोडल ख ।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ

| Persondata |
| --- |
| नां | Kangana Ranaut |
| मेमेगु नां | Kangana Ranaut |
| चीहाकःगु विवरण | Indian actor |
| बुगु तिथि | 23 March 1987 |
| बुगु थाय् | Mandi, HP, India |
| मदुगु तिथि |  |
| मदुगु थाय् |  |
# भारतया राज्यतेगु धलः

The administrative divisions of the Indian Empire in 1909
The administrative divisions of the Union of India in 1949

**भारत** छगु दक्षिण एसियाली देय् ख। थ्व देय्‌या राज्यतेगु धलः क्वय् बियातगु दु-

## राज्‍य

* आंध्र प्रदेश
* अरूणाचल प्रदेश
* असम
* बिहार
* छत्तीसगढ
* गोवा
* गुजरात
* हरियाणा
* हिमाचल प्रदेश
* जम्‍मू व कश्‍मीर
* झारखण्‍ड
* कर्नाटक
* केरल
* मध्‍य प्रदेश
* महाराष्ट्र
* मणिपुर
* मेघालय
* मिजोरम
* नागालैड
* उडीसा
* पंजाब
* राजस्‍थान
* सिक्किम
* तमिलनाडु
* त्रिपुरा
* उत्तराखंड
* उत्तर प्रदेश
* पश्चिम बंगाल

## संघ राज्‍य- क्षेत्र

* अंडमान व निकोबार द्वीपसमूह
* चण्‍डीगढ
* दादरा व नगर हवेली
* दिल्‍ली
* दमन व दीव
* लक्षद्वीप
* पुडुचेरी

## स्वयादिसँ

* भारत

## लिधंसा
# जम्शेदपुर

Jamshedji Tata
A bomb unloading accident at Chakulia
Tata Kandra Road

|  |
| --- |
| **जम्शेदपुर** |
| —  **city**  — |
|

**जम्शेदपुर**
Location of जम्शेदपुर
in झारखण्ड |
| **निर्देशाङ्क**
﻿ / ﻿ |
| **देय्** | भारत |
| **राज्य** | झारखण्ड |
| **जिल्ला** | पुर्वी सिंहभुम |
| **जनसङ्ख्या** | ५७०,३४९ (2001[update]) |
| **ई लागा** | IST (UTC+05:30) |
| **विस्तार**
• जाः |
• %s |

**जम्शेदपुर** (अंग्रेजी:Jamshedpur), भारतयागु झारखण्ड राज्ययागु पुर्वी सिंहभुम जिल्लायागु छगु सहर इलाका खः।

## भूगोल

थ्व शहरयागु अक्षांश व देशान्तर खः 22.8° N 86.18° E ।समुद्र सतह स्वया थ्व थाय १३५ मिटर (४४२ फुट) च्वे ला।

## जनसंख्या

भारतयागु दं २००१ यागु जनगणना कथं जम्शेदपुर शहरयागु जनसंख्या ५७०,३४९ खः। थुकिली मिजंत ५३%, व मिसात ४७% दु।

थनयागु साक्षरता प्रतिशत ७६% दु, । मिजंतेगु साक्षरता ८१% दु, व मिसातेगु साक्षरता ७१% दु। सकल भारतयागु साक्षरता प्रतिशत ५९.५%, स्वया जम्शेदपुर यागु साक्षरता अप्व दु।

थ्व शहरयगु जनसंख्याय् ११% ६ दं स्वया म्हो जु।

## लिधंसा

Template:झारखण्डयागु-शहर-जगच्वसु
# कारतूस (सन् १९९९या संकिपा)

|  |
| --- |
| कारतूस |
| किपा:कारतूस.jpg **कारतूस**या पोस्टर |
| निर्देशक | महेश भट्ट |
| मू कलाकार | संजय दत्त, जय किशन श्राफ, मनीषा कोइराला, गुलशन ग्रोवर, अपराजिता, असरानी, जसपाल भट्टी, रॉबिन भट्ट, कमल चोपड़ा, जैक गौड़, रज़ाक ख़ान, राम मोहन, दीना पाठक, शिवराज, जे सिंह, सुब्बिराज, टीना,  |
| पिथना तिथि | 1999 |
| देय् | भारत |
| भासा | हिन्दी |

|  |
| --- |
| **कारतूस** |
| **भाषा** | हिन्दी भाषा |
| **पिहांवगु तिथि** | १९९९ |

**कारतूस** हिन्दी भाषाया छगू नांजागु संकिपा खः। थ्व संकिपा सन् १९९९य् पिहांवःगु खः।

## बाखँ

थ्व छगू कथानक संकिपा खः।

## मू पात्र

* संजय दत्त
* जय किशन श्राफ
* मनीषा कोइराला
* गुलशन ग्रोवर
* अपराजिता
* असरानी
* जसपाल भट्टी
* रॉबिन भट्ट
* कमल चोपड़ा
* जैक गौड़
* रज़ाक ख़ान - हवलदार
* राम मोहन
* दीना पाठक
* शिवराज
* जे सिंह
* सुब्बिराज
* टीना

## संकिपा देकिपिं

* निर्देशक :
* निर्माता :

## सिरपा

## स्वया दिसँ

* हिन्दी संकिपातेगु धलः

## पिनेया स्वापू

* हिन्दी विकिपिडिया

|  |  |
| --- | --- |
| **हिन्दी संकिपा** |  |
| १९२८ - १९५० | १९५१ - १९६० |
१९६१ | १९६२ | १९६३ | १९६४ | १९६५ | १९६६ | १९६७ | १९६८ | १९६९ | १९७० |
१९७१ | १९७२ | १९७३ | १९७४ | १९७५ | १९७६ | १९७७ | १९७८ | १९७९ | १९८० | १९८१ | १९८२ | १९८३ | १९८४ | १९८५ | १९८६ | १९८७ | १९८८ | १९८९ | १९९० | १९९१ | १९९२ | १९९३ | १९९४ | १९९५ | १९९६ | १९९७ | १९९८ | १९९९ | २००० |२००१ |२००२ | २००३ |२००४ |२००५ |२००६ |२००७ |२००८

 |
# सुदान

[[Image:Western Deffufa - Kerma.jpg|thumb|The large mud brick temple, known as the Western Deffufa, in the ancient city of Kerma

**جمهورية السودان
*Jumhūrīyat as-Sūdānगणतन्त्र सुदान**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| ध्वांय
 | Emblem
 |

 |
| म्ये: * نحن جند الله جند الوطن
* *Naḥnu Jund Allah, Jund Al-waṭan*  (transliteration)
* *We are the Soldiers of God, the Soldiers of the Motherland*
*
 |
| सुदानयागु नक्सा |
| **राजधानी** | खार्तुम 15°38′N 032°32′E |
| **तधंगु सहर** | Omdurman |
| **औपचारिक भाय** | * अरबी
* अंग्रेजी
 |
| **सरकार** | Federal presidential republic |
|  - President | Omar al-Bashir (NCP) |
|  - Vice President | * Ali Osman Taha (NCP)
* Adam Yousef (NCP)
 |
| **Establishment** |   |
|  - Nubian kingdoms | 3500 BC  |
|  - Sennar dynasty | 1504  |
|  - Unified with Egypt | 1821  |
|  - Anglo-Egyptian Sudan | 1899  |
|  - Independence (from the United Kingdom and Egypt) | 1 January 1956  |
|  - Current constitution | 9 January 2005  |
| **क्षेत्रफल** |   |
|  - फुकं | {{{area}}} किमि² (16th) |
|   | ({{{areami²}}} वर्ग माइल)  |
| **जनसंख्या** |   |
|  - 2008 सेन्सस् | 30,894,000 *(disputed)*  |
|  - जनघनत्व | {{{population\_density}}}/किमि² ([[जनघनत्व|]]) ({{{population\_densitymi²}}}/वर्ग माइल)  |
| **कुल ग्राहस्थ उत्पादन** (पि पि पि) | 2011 एस्टिमेट |
|  - फुकं | $89.048 billion ([[List of countries by GDP (PPP)|]]) |
|  - प्रति छ्यं | $2,860 ([[List of countries by GDP (PPP) per capita|]]) |
| **मुद्रा** | Sudanese pound (`SDG`) |
| **ई क्षेत्र** | East Africa Time (UTC+3) |
|  - वर्खा (DST) | not observed (UTC+3) |
| **इन्टरनेट TLD** | .sd |
| **कलिंग कोड** | `++249` |

**सुदान** छगू उत्तर अफ्रिकी देय् ख। थ्व देय् अफ्रिकाया द्कले तःधंगु देशय् छगू ख।

## लिधंसा

## स्वयादिसँ

* अफ्रिका

|  |
| --- |
| अफ्रिका महादेशया देय्‌तः(थाय्‌ कथं निर्धारित उप-क्षेत्र) |
| **उत्तर अफ्रिका**  | अल्जेरिया · मिस्र · लिब्या · मरक्को · सुडान · ट्युनिसिया · पश्चिम सहारा (सहारा अरब प्रजातन्त्र) | **पश्चिम अफ्रिका**  | बेनिन · बुर्किना फासो · केप भर्डे ·आइभोरी कोस्ट · गाम्बिया · घाना · गिनी · गिनी-बिसाउ · लाइबेरिया · माली · माउरी तानिया · नाइजर · नाइजेरिया · सेनेगल · सियरा लियोन · टोगो |
| **मध्य अफ्रिका**  | एङ्गोला · क्यामेरुन · सेन्ट्रल अफ्रिकन रिपब्लिक · चाड · प्रजातान्त्रिक गणतान्त्रिक कङ्गो · इक्वेटरियल गिनी · गाबोन · कङ्गो प्रजातन्त्र · साओ टोमे ओ प्रिन्सिप | **पूर्व अफ्रिका**  | बुरुन्डी · कमोरो द्बीपपुञ्ज · जिबुटी · इरिट्रिया · इथियोपिया · केन्या · माडागास्कर · मलावी · मरिसस · मोजाम्बिक · रुवान्डा · सिशेल्स · सोमालिया · तान्जानिया · युगान्डा · जाम्बिया · जिम्बाब्वे |
| **दक्षिणीय अफ्रिका**  | बोत्स्वाना · लेसोथो · नामिबिया · दक्षिण अफ्रिका · स्वाजिल्यान्ड | **उपनिवेश व मेमेगु प्रदेश:**  | **संयुक्त अधिराज्य**: ब्रिटिश भारतीय महासागरीय क्षेत्र · सेन्ट हेलेना द्बीप  (एसेन्सन द्बीप त्रिस्तान दा कुन्हा)· **फ्रान्स**: मायोत ·रेयुनियं · **पोर्चुगल**: मदेरा द्बीपपुञ्ज · **स्पेन**: क्यानारी टापू · प्लाजा दि सबेरानिया |
# वरंगल

Warangal Fort
Greater Warangal Municipal Corporation
Police patrol vehicle in Warangal

|  |
| --- |
| **वारंगल** |
| —  **city**  — |
|

**वारंगल**
Location of वारंगल
in तेलङ्गाना |
| **निर्देशाङ्क**
﻿ / ﻿ |
| **देय्** | भारत |
| **राज्य** | तेलङ्गाना |
| **जिल्ला** | वरंगाल |
| **जनसङ्ख्या** | ५२८,५७० (2001[update]) |
| **ई लागा** | IST (UTC+05:30) |
| **विस्तार**
• जाः |
• %s |

**वारंगल** (अंग्रेजी भाय:Warangal), भारतयागु तेलङ्गाना राज्ययागु वरंगाल जिल्लायागु कर्पोरेसनाधीन इलाका खः।

## भूगोल

थ्व थाययागु अक्षांश व देशान्तर खः 18.0° N 79.58° E ।थ्व थाय्यागु उचाइ खः ३०२ मिटर (९९० फिट)।

## जनसंख्या

## स्रोत

Template:आन्ध्र प्रदेशयागु-सहर
# मौर्य राजवंश

Alexander the Great
Alexander's eastern Satrapies, with territories ceded by the Seleucid Empire in 303 BCE.
Possible extent of Nanda Empire c.325 BCE

मौर्य साम्राज्यम् (संस्कृत)मौर्य राजवंश**|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ←  | **322 BCE – 185 BCE** |  |

 |
|  |
| Location of मौर्य राजवंशमयुर साम्राज्य थःगु उत्कर्षय् |
| **राजधानी** | पाटलिपुत्र (वर्तमान पटना) |
| **भाषा(तः)** | प्राकृत भाषात (दसु: मागधि प्राकृत) व संस्कृत |
| **धर्म** | हिन्दू धर्म बुद्ध धर्म जैन धर्म Ājīvika |
| **Government** | *Value specified for "government\_type" does not comply* |
| **सम्राट (Emperor)** |  |
|  - 320–298 BCE | चन्द्रगुप्त मौर्य |
|  - 298-272 BCE | बिन्दुसार |
|  - 268-232 BCE | अशोक |
|  - 232-224 BCE | दशरथ |
|  - 224–215 BCE | Samprati |
| **Historical era** | Antiquity |
|  - Established | 322 BCE |
| **Area** | ५,०००,००० km2 १,९३०,५११ sq mi |
| **मुद्रा** | पण |
| **थौंयागु इले** |  Afghanistan  Bangladesh  India  Nepal  Pakistan  Bhutan  |

**मौर्य राजवंश** प्राचीन भारत यागु छगु राजवंश खः। थ्व वंश नं १३७ दं भारतय् शासण यात।

## शासकतेगु धलः

* चन्द्रगुप्त मौर्य ३२२ ईसापूर्व- २९८ ईसापूर्व
* बिन्दुसार २९८ ईसापूर्व -२७३ ईसापूर्व
* अशोक २७३ ईसापूर्व -२३२ ईसापूर्व
* दशरथ मौर्य २३२ ईसापूर्व- २२४ ईसापूर्व
* सम्प्रति २२४ ईसापूर्व- २१५ ईसापूर्व
* शालिसुक २१५ ईसापूर्व- २०२ ईसापूर्व
* देववर्मन् २०२ ईसापूर्व -१९५ ईसापूर्व
* शतधन्वन् मौर्य १९५ ईसापूर्व १८७ ईसापूर्व
* बृहद्रथ मौर्य १८७ ईसापूर्व- १८५ ईसापूर्व

## सेना

मेगास्थेनेसं मौर्यतेगु सैन्य कमाण्डया उल्लेख यानादिल गुकिलि ५ म्ह दुजः दूगु ६गु विभाग दु, (i) नौसेना (ii) सैन्य यातायात (iii) पैदल (iv) क्याभेलरी व क्यातापुल्त (v) रथ विभाग व (vi) किसि ।

## स्वयादिसँ

* भारतया इतिहास

## लिधंसा