# महासागर

**महासागर** पृथ्वीया सतहय् दयाच्वंगु चिन्वःगु लःया दकले तःधंगु मंका ख। पृथ्वी (बँग्वारा)य् दूगु मू महासागर थ्व कथं दु

* प्रशान्त महासागर
* एट्लान्टिक महासागर
* हिन्द महासागर
* आर्क्टिक महासागर
* दक्षिणी महासागर (एन्टार्क्टिक महासागर)

## भूगोल

 अनुमानित लागा दुगु न्यागू महासागर मोडेलया हलिंया नक्सा
पृथ्वीया ९७% लः मुक्कं महासागरय् लाः व पृथ्वीया सतहया ७०.८% भाग महासागरं भुनातःगु दु, सकल पृथ्वीया महासागरतेत मंका कथं *हलिंया महासागर* धायेछिं। थ्व हलिं महासागरं पृथ्वीयात थःगु जीवन्त हाइड्रोस्फीयर नापं "लःया हलिं" वा " समुद्रया हलिं " दयेकि। पृथ्वीया प्रारम्भिक इतिहासय् थ्व महा-समुद्रं सम्भवतः पृथ्वीयात पूवंक त्वपुया तःगु खने दु। महासागरया समग्र आकार अनियमित दु, वपृथ्वीया सतहलय् असमान रुपं दयाच्वंगु दु । थुकिया लिच्वः कथं पृथ्वीया सतह लः व बँ गोलार्धय् ब्वथलातःगु दु याइ। नापं, हलिं सतहया बँ-क्षेत्रं हलिं महासागरयात थी-थी महासागरय् विभाजित याइ।

समुद्रया लः थ्यंमथ्यं 361,000,000 square kilometres (139,000,000 sq mi) त्वपुइ । समुद्रया दकलय् तापाःगु दुर्गम ध्रुव, " प्वाइन्ट नेमो "या नामं म्हसीकातःगु दु। थ्व दक्षिण प्रशान्त महासागरया अन्तरिक्ष यान मसानघाटया नामं म्हसीकातःगु छगू क्षेत्रय् ला।

### महासागरीय विभाजन

 पृथ्वीया महासागर केन्द्रित नक्सा, थी थी समुद्रया विभाजन नापं
समुद्रयात उपविभाजित यायेगु थी-थी चलन दु। थन्याःगु चलनय् समुद्र, खाडी, बे, बाइत व जलसन्धि थें न्याःगु चिधंगु लःया स्रोतयात लःया भूभागया कथं म्हसीकिगु या।

महासागरयात चलनकथं न्यागू मू महासागरय् ब्वथलातःगु दु – क्षेत्रफल व आयतनया झ्वलय् थ्व न्यागु क्वय् बियातःगु दु :

क्षेत्रफल कथंया महासागर| ल्या | महासागर | थाय्-बाय् | क्षेत्रफल (किमि२) | आयतन (किमि३) | औसत जाः (मि) | तट (किमि) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| १ | प्रशान्त महासागर | एसिया व अष्ट्रेलिया व अमेरिकाया दथुइ | &10000000168723000000000१६८,७२३,००० *(४६.६%)* | &10000000669880000000000६६९,८८०,००० *(५०.१%)* | &10000000000003970000000३,९७० | &10000000000135663000000१३५,६६३ *(३५.९%)* |
| २ | एत्लान्तिक महासागर | अमेरिका व युरोप व अफ्रिकाया दथुइ | &10000000085133000000000८५,१३३,००० *(२३.५%)* | &10000000310410900000000३१०,४१०,९०० *(२३.३%)* | &10000000000003646000000३,६४६ | &10000000000111866000000१११,८६६ *(२९.६%)* |
| ३ | हिन्द महासागर | दक्षिणी एसिया, अफ्रिका व अष्ट्रेलियाया दथुइ | &10000000070560000000000७०,५६०,००० *(१९.५%)* | &10000000264000000000000२६४,०००,००० *(१९.८%)* | &10000000000003741000000३,७४१ | &10000000000066526000000६६,५२६ *(१७.६%)* |
| ४ | दक्षिणी महासागर | अन्टार्कटिका व प्रशान्त, एटलान्टिक व हिन्द महासागरया दथुइ | &10000000021960000000000२१,९६०,००० *(६.१%)* | &10000000071800000000000७१,८००,००० *(५.४%)* | &10000000000003270000000३,२७० | &10000000000017968000000१७,९६८ *(४.८%)* |
| ५ | आर्क्टिक महासागर | आर्कटिकय् उत्तरी उत्तर अमेरिका व युरेसियाया दथुइ गुबलें गुबलें एटलान्टिकया सीमान्त समुद्रया रुपय् कायेगु या।  | &10000000015558000000000१५,५५८,००० *(४.३%)* | &10000000018750000000000१८,७५०,००० *(१.४%)* | &10000000000001205000000१,२०५ | &10000000000045389000000४५,३८९ *(१२.०%)* |
| सकल | &10000000361900000000000३६१,९००,००० *(१००%)* | &10000001335000000000000१,३३५,०००,००० *(१००%)* | &10000000000003688000000३,६८८ | &10000000000377412000000३७७,४१२ *(१००%)* |

**NB:** Volume, area, and average depth figures include NOAA ETOPO1 figures for marginal South China Sea.
Sources: *Encyclopedia of Earth*, International Hydrographic Organization, *Regional Oceanography: an Introduction* (Tomczak, 2005), *Encyclopædia Britannica*, and the International Telecommunication Union.

## स्वयादिसँ

* समुद्र
* पृथ्वी