# महबुबनगर जिल्ला

Koilsagar project
Many Pre Historic sites of Mid Krishna-Tungabhadra Valley are present in the erstwhile Mahabubnagar district and now in Jogulamba, Wanaparthy and Nagarkurnool districts

|  |
| --- |
| **महबुबनगर जिल्ला** |
| —  **district**  — |
|

**महबुबनगर जिल्ला**
Location of महबुबनगर जिल्ला
in तेलंगाणा |
| **निर्देशाङ्क**
﻿ / ﻿ |
| **देय्** | भारत |
| **क्षेत्र** | तेलंगाण |
| **राज्य** | तेलंगाणा |
| **केन्द्र प्रदेश** | महबुबनगर |
| **जनसङ्ख्या**
• सान्द्रता | ३,५०७,००० (2001[update])
• 190/km2 (492/sq mi) |
| **साक्षरता** | 45.53%  |
| **ई लागा** | IST (UTC+05:30) |
| **विस्तार** | 18,432 square kilometres (7,117 sq mi) |

**महबुबनगर जिल्ला** दक्षिण भारतया तेलंगाणाया तेलंगाणा क्षेत्रया १०गु जिल्लाय् छगू ख। थ्व जिल्लाया मू नगर **महबुबनगर** ख। थ्व थाय्‌ हैदराबाद स्वया १०० किलोमीटर तापा। जिल्लाया दक्षिणय् तुंगभद्र खुसि, कर्नूलु जिल्ला, पूर्वय् नल्गोंड जिल्ला, उत्तरय् रंगारेड्डि जिल्ला, पश्चिमय् कर्णाटक राज्य व रायचूरु, गुल्बर्गा जिल्ला ला। थुकिया उत्तर-पूर्व (ईशान्य दिशा)य् हैदराबाद जिल्ला ला।

## भूगोल

भौगोलिक कथं थ्व जिल्ला रेलंगाणा क्षेत्रया दक्षिणाय् ला। थ्व जिल्लाया लागा १८४३२ व.कि.मी. दु। थ्व जिल्लाया दक्षिणय् तुंगभद्र खुसि ला।सन् २००१या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया जनसंख्या ३५ लखः दु।

## इतिहास

थ्व जिल्लाय् प्रभाव दूगु साम्राज्यत थ्व कथं दु-

* **मौर्य साम्राज्यं** : क्री.पू.250 लो अशोक चक्रवर्ति कालंलो मौर्य साम्राज्यं लो ई प्रांतमु दक्षिण सरिहद्दुगा उंडेदि.
* **शातवाहन राज्य** : क्री.पू.221 निसें क्री.श 218
* **चालुक्य राज्य** : क्री.श. 5 व शताब्दं निसें क्री.श.11
* **राष्ट्रकूट राज्य** : क्री.श. 9
* **काकतीय राज्य** : क्री.श.1100 नुम्चि क्री.श.1474
* **बहमनी राज्य** : क्री.श.1347 नुंचि क्री.श.1518
* **कुतुब् शाहि राज्य** : क्री.श.1518 नुंचि क्री.श.1687
* **मुगल साम्राज्य** : क्री.श. 1687
* **निजाम राज्य** : क्री.श. 1724 निसें राज्य पलिस्था तक्क।

## महबूब् नगर जिल्लाया चेसिन कलेक्टरत

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * चीरिडि शंकर् स्वामि
* खाजा महबूब् हुस्सेन्
* दस्तगिरि खुरेषि
* राडारं किरण्
* बि.ऎल्.ओटास्
* चंद्रमोहन् लाल्
* ऎस्.ऎस्.अचंट
* असदुद्दीन् अह्मद्
* ऎ.कॆ.थार्
* असदुद्दीन् अह्मद्
* ऎ.कॆ.थार्
* अस्नदुल्ला अह्मद्
* अस्दुल्ला साहॆब्
* टि.नागरत्नं
* सय्यद् हैदर् राजा
* टि.नागरत्नं
 | * ऎस्.काशीपांड्यन्
* टि.वी.आर्.कुमार्
* ऎस्.काशीपांड्यन्
* यं.नारायण् रावु
* वि.आनंद् रावु
* टि.गोपाल् रावु
* पाल् भूमिन्
* महम्मद् अजारुद्दीन्
* जि.नारायण् रावु
* पंकज् द्विवेदि
* कॆ.निराधर्
* सि हॆच्.कॊंडय्य
* कॆ.कॆ.भंगर्
* पंकज् द्विवेदि
* ऎस्.भट्टा चार्य
* वै.नर्सि रॆड्डि
* ऎस्.भट्टाचार्य
 | * वै.नर्सि रॆड्डि
* ऎस्.भट्टा चार्य
* यं.शाम्यूल्
* यं.साहू
* जगन्नाथ् सिंग्
* सि.आर्.बिस्वाल्
* रामक्रिष्ण
* ऎल्.वि.सुब्रह्मण्यं
* बि.सि.रॆड्डय्य
* प्रीति सूदान्
* रेमांड् पीटर्
* पि.क्रिष्णय्य
* अनंत रामु
* कॆ.मधुसूदन् रावु
* यं.जगदीश्वर्
* वि.उषाराणि (प्रस्तुतं)
 |  |

## प्रशासन व भूगोल

* **रेभेन्यु विभाग**:५ (महबुबनगर, गद्वाल, नागर‌कर्नूल, वनपर्ति, नारायण पेट)
* **रेभेन्यु मण्डल** : ६४
* **लोक सभा निर्वाचन क्षेत्र** :२ (महबुबनगर, नागर कर्नूलु)
* **राज्यसभा निर्वाचन क्षेत्र** : १३ (पुनर्विभजन प्रकार १४)

अच्चम्‌पेट, फारुकनगर, महबुबनगर, आत्मकुरु, आत्मकूरु, वनपर्ति, गद्वाल, आलमपुर, कोडंगल, मक्तल, नागर‌कर्नूल, कोल्लापुर, कल्वकुर्ति, जड्चर्ल.

पुनर्विचार धुंका वःगु नारायणपेट, देवरकद्र थाय्‌ आत्मकूरु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला, कोत्तगा मख्तल राज्यसभा निर्वाचन क्षेत्र।
* **ग्रामपञ्चायत** : 1347
* **खुसि**: कृष्णा, दिंडि, तुंगभद्र खुसि, पेदवागु , चिनवागु
* **पर्यटकीय थाय्‌**: आलमपुर, पंगल, प्रतापरुद्र कोट, पिल्ललमर्रि, कुरुमूर्ति, मन्यंकोण्ड, बीचुपल्लि, वट्टें

## जिल्लाया प्रतिनिधित

* **जि.चिन्नारॆड्डि** : राष्ट्र ग्रामीणाभिवृद्धि शाखामंत्रि,
* **डि.विठल् रावु** : महबूब् नगर् लोकसभा सभ्युडु,
* **यं.जगन्नाथं** : नागर् कर्नूल् लोकसभा सभ्युडु,
* **आर्.चंद्रशेखर् रॆड्डि** : राज्यसभ सभ्युडु,
* **वंशीकृष्ण** : अच्चंपेट शासनसभ्युडु,
* **चल्ला वॆंकट्रांरॆड्डि** : आलंपूर् शासनसभ्युडु,
* **स्वर्ण सुधाकर् रॆड्डि**: अमरचिंत शासनसभ्युरालु,
* **डि.कॆ.अरुण** : गद्वाल शासनसभ्युरालु,
* **मल्लु रवि** : जड्चर्ल शासनसभ्युडु,
* **ऎड्म किष्टारॆड्डि** : कल्वकुर्ति शासनसभ्युडु,
* **गुरुनाथ् रॆड्डि** : कोडंगल् शासनसभ्युडु,
* **जूपल्लि कृष्णारावु** : कॊल्लापूर् शासनसभ्युडु,
* **पुलि वीरन्न** : महबूब् नगर् शासनसभ्युडु,
* **सि.राम्मोहन् रावु** : मख्तल् शासनसभ्युडु,
* **नागं जनार्थन् रॆड्डि** : नागर् कर्नूल् शासनसभ्युडु,
* **पि.शंकर् रावु** : षाद्‌नगर् शासनसभ्युडु,

## महबुबनगरया मण्डल

भौगोलिक कथं महबुबनगर जिल्लाय् ६४ रेभेन्यु मण्डल दु।.

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |
१.कोडंगल मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२.बोंरास्‌पेट् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३.कोस्गि मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४.दौलताबाद् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५.दामरगिद्द मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
६.मद्दूरु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
७.कोयिलकोंड मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
८.हन्वाड मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
९.नवाबपेट मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
१०.बालानगर् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
११.कोंदुर्ग्‌ मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
१२.षादनगर मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
१३.कोत्तूरु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
१४.केशंपेट मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
१५.तलकोंडपल्लि मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
१६.आमन‌गल् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
 |
१७.माड्गुल् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
१८.वंगूरु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
१९.वेल्दंड मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२०.कल्वकुर्ति मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२१.मिड्जिल् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२२.तिम्माजिपेट मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२३.जड्चर्ल मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२४.भूत्‌पूर्‌ मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२५.महबुबनगर मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२६.अड्डाकल् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२७.देवरकद्र मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२८.धन्वाड मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
२९.नारायणपेट मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३०.उट्कूर मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३१.मागनूरु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३२.मख्तल् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
 |
३३.नर्व मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३४.चिन्नचिंतकुंट मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३५.आत्मकूरु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३६.कोत्तकोट मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३७.पेद्दमंदडि मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३८.घनपुर मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
३९.बिजिनपल्लि मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४०.नागर‌कर्नूल मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४१.ताडूरु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४२.तेल्कपल्लि मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४३.उप्पुनूतल मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४४.अच्चंपेट मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४५.अमराबाद मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४६.बल्मूर् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४७.लिंगाल मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
४८.पेद्दकोत्तपल्लि मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
 |
४९.कोडेरु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५०.गोपालपेट मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५१.वनपर्ति मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५२.पानगल् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५३.पेब्बेरु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५४.गद्वाल मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५५.धरूर् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५६.मल्दकल् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५७.घट्टु मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५८.अयिजा मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
५९.वड्डेपल्लि मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
६०.इटिक्याल मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
६१.मानोपाड् मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
६२.आलंमपुर मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
६३.वीपनगंड्ल मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
६४.कोल्लापुर मण्डल, महबुबनगर जिल्ला
 |

## नगर

महबुबनगर जिल्लाय् ४ नगरपालिका व यक्व नगर दु। थुकिलि मू ख : महबुबनगर (स्पेसल ग्रेड मुन्सीपालिटी), गद्वाल (थर्ड् ग्रेड् मुन्सीपालिटी), वनपर्ति (थर्ड् ग्रेड् मुन्सीपालिटी), नारायणपेट (थर्ड् ग्रेड् मुन्सीपालिटी), षाद्‌नगर् (मेजर् ग्रामपंचायति), जड्चर्ल (मेजर् ग्रामपंचायति), कल्वकुर्ति (मेजर् ग्रामपंचायति), कॊल्लापूर् (मेजर् ग्रामपंचायति), नागर् कर्नूल् (मेजर् ग्रामपंचायति), आत्मकूर् (मेजर् ग्रामपंचायति), अच्चंपेट् (मेजर् ग्रामपंचायति)।

## जनसंख्या

सन् १९४१या जनगणना कथं महबुबनगर जिल्लाया जनगणना १३.८ लखः दु, सन् २००१या जनगणना कथं थ्व जिल्लाया जनगणना ३५ लाख दु।

### मू नगरया जनसंख्या

सन् २००१ कथंया थ्व जिल्लाया मू नगरया जनसंख्या थ्व कथं दु-

1. महबुबनगर : १,३९,५३४
2. गद्वाल : ५३,६०१
3. वनपर्ति : ५०,२६२
4. नारायणपेट : ३७,५६३
5. षाद्‌नगर :
6. जड्चर्ल :
7. कल्वकुर्ति :
8. नागरकर्नूल :
9. कोल्लापुर :
10. आत्मकूर :

## लिधंसा

## स्वयादिसँ

* महबुबनगर लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र
* नागरकर्नूल लोकसभा निर्वाचन क्षेत्र

## पिनेया स्वापू

* महबुब‌नगर वेबसाइट
* पालमूरु NRI Forum

| तेलंगाणाया जिल्ला |  |
| --- | --- |
| अदिलाबाद जिल्ला | करीमनगर जिल्ला | निजामाबाद जिल्ला | वारंगल जिल्ला | खम्मम जिल्ला | मेदक जिल्ला | रंगारेड्डी जिल्ला | हैदराबाद जिल्ला | महबूबनगर जिल्ला | नालगोंडा जिल्ला |